Phát biểu với các phóng viên tại Kiev ngày 15/7, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Tổng Giám đốc tập đoàn năng lượng quốc doanh Naftogaz, ông Sergii Koretskyi, là ứng viên phù hợp nhất cho vị trí Thủ tướng vì ưu tiên hàng đầu của Ukraine hiện nay là chuẩn bị cho mùa đông sắp tới.
Theo quy định, Quốc hội Ukraine là cơ quan bổ nhiệm Thủ tướng và nhiều khả năng sẽ thông qua ứng viên do ông Zelensky đề cử, bởi đảng của ông đang nắm đa số ghế trong Quốc hội.
“Nếu chúng ta sắp bước vào mùa đông, chúng ta phải sẵn sàng. Chúng ta đã chuẩn bị cho điều đó từ rất lâu rồi, nhưng các ưu tiên hiện rất rõ ràng: đưa đất nước sẵn sàng cho mùa đông. Vì vậy, sau tất cả các cuộc tham vấn, Serhii Koretskyi có lẽ là người được chuẩn bị tốt nhất để đảm nhiệm cương vị Thủ tướng Ukraine”, ông Zelensky nói.
Trước đó, Tổng thống Zelensky ngày 12/7 cho biết ông đã đề xuất thay thế Thủ tướng Yulia Svyrydenko.
Thủ tướng đương nhiệm Sviridenko đã xác nhận bà sẽ từ chức để đảm nhận một vai trò khác trong chính phủ mới. Bà cho rằng, những thay đổi cần thiết nhằm củng cố hoạt động của chính phủ, và mối quan hệ của Kiev với các đối tác quốc tế. Quyết định này vẫn cần phải được Quốc hội thông qua.
Bà Sviridenko và nội các của mình đã tuyên thệ nhậm chức vào tháng 7 năm ngoái, thay thế cho nội các của người tiền nhiệm Denis Shmigal.
Truyền thông Ukraine cho biết, bà Sviridenko có thể được bổ nhiệm làm đại sứ nước này tại Mỹ, thay thế bà Olga Stefanishina.
Quốc hội Ukraine đã chấp thuận đơn từ chức của bà Sviridenko vào ngày 14/7 và dự kiến bỏ phiếu thông qua người kế nhiệm vào ngày 16/7.
Việc Thủ tướng từ chức đồng nghĩa toàn bộ nội các cũng phải từ nhiệm theo quy định, mở đường cho một cuộc cải tổ nhân sự quy mô lớn.
Sự chú ý hiện đặc biệt tập trung vào tương lai của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov, khi một số nguồn tin tiết lộ Tổng thống Zelensky có thể thay thế ông Fedorov khỏi vị trí này.
Thông tin trên được đưa ra trong bối cảnh cục diện chiến trường đang có dấu hiệu chuyển biến theo hướng có lợi cho Ukraine khi Kiev đẩy mạnh chiến dịch tấn công tầm xa bằng máy bay không người lái nhằm vào lãnh thổ Nga.
Ông Fedorov, 35 tuổi, là người thúc đẩy các đổi mới công nghệ, nhưng không xuất thân từ vị trí truyền thống của Bộ Quốc phòng và mới đảm nhận vị trí này được khoảng 6 tháng.
Khi được hỏi liệu ông Fedorov có tiếp tục giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng trong nội các mới hay không, Tổng thống Zelensky cho biết ông sẽ có cuộc gặp với Bộ trưởng Fedorov cùng ban lãnh đạo quân đội vào cuối ngày 15/7, trước cuộc họp dự kiến với các nghị sĩ thuộc đảng cầm quyền.
Trong một bài đăng trên kênh Telegram ngày 12/7, Tổng thống Zelensky cho biết, “các thay đổi nhân sự sẽ bắt đầu tại Ukraine để đảm bảo việc thực hiện chiến lược chính trị cập nhật”.
“Ukraine đang thay đổi chiến lược chính trị của mình. Mỗi hướng đi ưu tiên trong chính sách đối ngoại sẽ do một cá nhân cụ thể có bề dày kinh nghiệm giám sát, người có khả năng thực hiện các thỏa thuận đã đạt được ở cấp lãnh đạo và đáp ứng kỳ vọng của người dân Ukraine”, ông Zelensky cho biết.
Chuẩn tướng Mohammad Akraminia, phát ngôn viên quân đội Iran, ngày 14/7 cáo buộc Mỹ đang vi phạm bản ghi nhớ đã ký với nước này, khi thiết lập một tuyến hàng hải mới ở eo biển Hormuz dù đã "chấp nhận" cách sắp xếp của Tehran đối với hoạt động đi lại ở đây.
"Eo biển Hormuz sẽ không bao giờ mở cửa thông qua chiến tranh, động thái gây hấn hoặc hành động thù địch của Mỹ", ông nói. "Con đường duy nhất để mở lại eo biển là tôn trọng quyền của đất nước Iran và Mỹ tuân thủ đầy đủ các điều khoản trong bản ghi nhớ về kết thúc chiến sự".
Tướng Akraminia tái khẳng định lực lượng vũ trang Iran sẽ tiếp tục bảo vệ các quyền của đất nước tại eo biển Hormuz tới "hơi thở cuối cùng", không lùi bước dù chỉ là một chút. Ông thêm rằng lực lượng nước này có nghĩa vụ phải báo thù cho những người đã thiệt mạng, đặc biệt là cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.
Ông Khamenei cùng nhiều quan chức, chỉ huy quân sự của Iran đã thiệt mạng khi Mỹ và Israel hồi cuối tháng 2 phát động chiến dịch không kích nhằm vào quốc gia Hồi giáo.
Trong khi đó, đài truyền hình quốc gia Iran (IRIB) cho biết đã xảy ra 5 vụ nổ ở khu vực phía tây của Bandar Abbas, thành phố cảng quan trọng nằm ở bờ biển phía nam đất nước. Đô thị này từng bị nhắm mục tiêu trước đó, gần nhất là hôm 13/7 khi một quả đạn đánh trúng khu vực phía tây thành phố, theo giới chức địa phương.
Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran cũng ghi nhận các vụ nổ ở hai thành phố Bushehr và Choghadak tại tỉnh Bushehr. Ehsan Jahaniyan, phó tỉnh trưởng phụ trách an ninh và chính trị của tỉnh này, cho biết 4 địa điểm ở thành phố Bushehr đã trúng "đạn của kẻ thù" vào khoảng giữa trưa nay.
Theo giới chức địa phương, Mỹ còn tấn công hai thành phố Abadan và Mahshahr của Iran vào đầu giờ chiều 14/7.
Mỹ chưa nhận trách nhiệm với các cuộc tập kích trên.
Tình hình khu vực yên ắng trong khoảng ba tuần sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ hồi giữa tháng 6. Tuy nhiên, căng thẳng gia tăng khi Mỹ phối hợp với Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thiết lập lộ trình mới ở phía nam eo biển Hormuz, nằm hoàn toàn trong lãnh hải Oman, khuyến khích tàu thương mại chọn phương án này thay vì sử dụng tuyến phía bắc đi qua lãnh hải Iran.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cáo buộc Mỹ "áp đặt ý muốn" lên chính phủ Oman khi tìm cách đưa nhiều tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz theo "tuyến hàng hải trái phép" ở phía nam khu vực. Các tàu hàng đi qua eo biển này đã bị tấn công, kéo theo những đòn tập kích ăn miếng trả miếng giữa Iran và Mỹ.
Hormuz là eo biển hình chữ V ngược nằm giữa Iran và Oman. Các nước vùng Vịnh, gồm cả đồng minh của Mỹ, phụ thuộc đáng kể vào lộ trình này để xuất khẩu dầu. Trước xung đột, đây là nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí của thế giới.
Iran đã nhiều lần cảnh báo rằng có thể đóng cửa eo biển Hormuz để đáp trả sức ép từ phương Tây. Nước này đã biến lời đe dọa trên thành hiện thực khi bị Mỹ và Israel tấn công hồi tháng 2.
Diễn biến này khiến thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo, tạo áp lực thúc đẩy các bên ngừng bắn và hướng đến thỏa thuận hòa bình. Do đó với Iran, eo biển Hormuz được cho là công cụ chiến lược, gắn trực tiếp với an ninh quốc gia mà Tehran không được phép để mất, dù là trên bàn đàm phán hay trong xung đột.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 21/5 thông báo các quân nhân Belarus đã thực hành tiếp nhận đầu đạn hạt nhân từ kho dã chiến, chuyển tới nơi tập kết rồi lắp lên tên lửa đạn đạo Iskander-M. Các tên lửa trang bị đầu đạn hạt nhân này sau đó được bí mật đưa đến khu vực chỉ định để sẵn sàng khai hỏa.
Video được công bố cùng ngày cho thấy một số xe tải rời kho, chở theo đầu đạn hạt nhân chiến thuật di chuyển qua các đoạn đường rừng. Việc bốc dỡ đầu đạn được thực hiện trong đêm, tên lửa Iskander-M sau đó được lắp lên bệ vào ban ngày.
Trước đó một ngày, các quân nhân Nga cũng thực hiện hoạt động huấn luyện tương tự với tổ hợp Iskander-M. Ngoài ra, quân đội Nga còn tổ chức diễn tập với tên lửa hành trình Iskander-K, trong đó có thực hành hộ tống xe phóng, triển khai và ngụy trang hệ thống.
Các hoạt động trên diễn ra trong khuôn khổ diễn tập hạt nhân ngày 19-21/5 của quân đội Nga, với sự tham gia của bộ ba răn đe hạt nhân gồm tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM) phóng từ mặt đất, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và máy bay mang vũ khí hạt nhân.
Hơn 64.400 quân nhân và 7.800 khí tài sẽ tham gia diễn tập, trong đó có hơn 200 bệ phóng tên lửa, 140 máy bay, 73 chiến hạm mặt nước và 13 tàu ngầm. Theo kế hoạch, quân đội Nga dự kiến phóng tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo trong hoạt động này.
Cuộc diễn tập cũng bao gồm nội dung thực hành phối hợp chuẩn bị và sử dụng vũ khí hạt nhân đang triển khai tại Belarus. Nga năm 2022 chuyển cho Belarus tổ hợp Iskander-M và năm ngoái triển khai tên lửa siêu vượt âm Oreshnik có khả năng mang đầu đạn hạt nhân tới nước này.
Đây là đợt diễn tập đầu tiên của "bộ ba hạt nhân" Nga kể từ khi nước này tuyên bố chấm dứt mọi nghĩa vụ trong Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) hồi tháng 2. Đây là hiệp ước kiểm soát hạt nhân cuối cùng giữa Nga và Mỹ.
New START được Mỹ và Nga ký năm 2010 và có hiệu lực một năm sau đó. Hiệp ước quy định mỗi bên không được triển khai quá 700 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) và oanh tạc cơ mang vũ khí hạt nhân, số lượng đầu đạn hạt nhân trên các phương tiện này cũng không được vượt quá 1.550.
Ngoài ra, số bệ phóng "được triển khai hoặc không triển khai" của mỗi nước cũng không được vượt quá 800. Hiệp ước cũng hạn chế những vũ khí hạt nhân tầm xa của Nga có thể vươn tới lãnh thổ Mỹ.
Stephane Thibault, ủy viên Văn phòng Công tố Monaco, ngày 2/7 cho biết đã xác định được nghi phạm đứng sau vụ đặt bom trong bưu kiện, khiến tài phiệt người Ukraine Vadym Yermolaiev, một phụ nữ và một bé trai 13 tuổi bị thương hôm 29/6.
Monaco cũng phát lệnh bắt với nghi phạm, người được xác định là công dân nước ngoài và hiện đã rời khỏi Monaco. Camera giám sát tại hiện trường cho thấy người này đặt một chiếc túi tại lối ra vào tòa chung cư trên phố Révérend Père Louis Frolla ở Monaco, rồi nhanh chóng rời đi.
Một lúc sau, chiếc túi phát nổ khi tài phiệt Yermolaiev đi ngang qua. Giới chức Monaco xác định đây là một âm mưu ám sát, không phải vụ khủng bố.
Công tố viên Thibault không công bố danh tính nghi phạm, nhưng cho biết Monaco đã đề nghị Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) ban hành Thông báo Đỏ để truy bắt nghi phạm.
Le Figaro và BFMTV dẫn nguồn tin cơ quan điều tra Monaco mô tả nghi phạm là một phụ nữ Ukraine khoảng hơn 30 tuổi, đăng ký cư trú tại Đức và cố tình cải trang thành đàn ông để che giấu thân phận.
Theo một bản ghi nhớ nội bộ của cảnh sát, người này mặc áo khoác đen, đội mũ tai bèo màu đen và được camera an ninh ghi lại nhiều lần xuất hiện quanh hiện trường trước khi gây án.
Ngày 29/6, nghi phạm bám theo ông Yermolaiev và người thân từ một khu vực gần quảng trường Place de Moulins, sau đó đặt túi thuốc nổ tại lối ra vào tòa nhà nơi nạn nhân sinh sống. Nghi phạm kích hoạt quả bom bằng điện thoại di động hoặc một thiết bị giống điều khiển từ xa ngay khi nạn nhân tiến đến gần.
Sau vụ nổ, nghi phạm bỏ chạy về hướng thị trấn Beausoleil của Pháp. Các điều tra viên cho rằng người này đã tiếp tục di chuyển sang Italy và có thể đang ẩn náu tại một quốc gia thuộc Liên minh châu Âu (EU).
Cơ quan điều tra Monaco đã mở cuộc điều tra với các cáo buộc gồm âm mưu giết người, đặt thiết bị nổ nơi công cộng và tội phạm có tổ chức. Giới chức Monaco cảnh báo nghi phạm "có vũ trang và nguy hiểm", đồng thời không loại trừ khả năng có đồng phạm.
Truyền thông địa phương cho biết ông Yermolaiev, 58 tuổi, hiện đã qua cơn nguy kịch. Tuy nhiên, người phụ nữ đi cùng ông, được báo chí xác định là Anna Nasobina, vẫn trong tình trạng nghiêm trọng và đã phải cắt cụt hai chân. Bé trai 13 tuổi bị bỏng và thương tích.
Ông Yermolaiev sinh ra tại thành phố Dnipro của Ukraine, từ bỏ quốc tịch Ukraine năm 2017 và hiện mang quốc tịch Cyprus.
Ông là nhà sáng lập tập đoàn Alef, hoạt động trong các lĩnh vực bất động sản, nông nghiệp, vật liệu xây dựng, khai khoáng và dịch vụ hậu cần, nhiều lần góp mặt trong danh sách 100 người giàu nhất Ukraine.
Năm 2023, Kiev áp lệnh trừng phạt nhắm vào ông với cáo buộc có quan hệ kinh doanh với Moskva và nộp thuế tại bán đảo Crimea, dù doanh nhân này nhiều lần bác bỏ.
Hoàng thân Albert II của Monaco lên án vụ đánh bom là "hành động tàn ác". Giới chức Monaco và Pháp đang tiếp tục phối hợp điều tra động cơ vụ tấn công cũng như truy tìm tất cả những người có liên quan.
