Dương Tâm
Nguồn: https://vnexpress.net/nuoc-nao-la-thi-truong-xuat-khau-lon-nhat-cua-viet-nam-5060569.html
Giáo viên Đỗ Đức Anh, Tổ phó chuyên môn tổ ngữ văn Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành, TP.HCM), nhận xét đề thi ngữ văn của TP.HCM rất hay, rất mở, rất "đương đại", hợp thời nhưng vẫn giữ được hồn văn. Đề thi mang hơi thở của thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) nhưng lại có thể hướng học sinh (HS) quay về khám phá chiều sâu cảm xúc của con người. Đây là lựa chọn rất phù hợp với bối cảnh hiện nay khi AI phát triển mạnh mẽ, nhiều người lo ngại về sự chai sạn cảm xúc của giới trẻ. Đây không chỉ là một đề thi phản ánh đúng tinh thần đổi mới đánh giá năng lực của môn học, đảm bảo chức năng tuyển sinh, mà còn có tính giáo dục cao.
Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, đánh giá đề thi được xây dựng công phu, có chiều sâu giáo dục, bám sát tinh thần của chương trình và đặc biệt là đánh giá khá đúng năng lực thực chất của HS. Điều đáng quý là đề không áp đặt một khuôn mẫu. HS có thể đồng tình, phản biện hoặc tiếp cận vấn đề từ nhiều góc nhìn khác nhau miễn là có lập luận hợp lý và thuyết phục. Chính sự cởi mở đó tạo cơ hội để các em phát huy năng lực tư duy độc lập, khả năng lập luận và vốn sống của bản thân. Đây cũng là cách ra đề giúp hạn chế tình trạng học thuộc văn mẫu, khuyến khích những bài viết mang dấu ấn cá nhân và những suy nghĩ chân thực của HS.
So sánh với đề thi năm trước, thạc sĩ Nguyễn Phước Bảo Khôi, giảng viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, nhận định đề thi có sự phân hóa rất tốt nhưng vẫn phù hợp với bối cảnh năm đầu sáp nhập địa phương.
So với đề thi năm ngoái, tuy ngữ liệu đọc hiểu văn bản văn học là thể loại truyện nhưng đề năm nay lại "dễ thở" hơn. Thêm vào đó, nội dung các câu hỏi đọc hiểu, các câu lệnh viết đoạn văn và bài văn đều rất tường minh, quen thuộc; dù có đặt ra những lựa chọn nhưng thực chất định hướng lựa chọn phù hợp đã được người ra đề có những gợi ý đầy tinh tế và nhân văn nếu thí sinh chịu khó đọc kỹ đề.
Với môn tiếng Anh, giáo viên Trần Thị Vân, Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành), nhận xét đề thi theo định hướng phát triển năng lực của Chương trình GDPT 2018, các chủ đề không hề xa lạ. Tuy nhiên, để đạt điểm tuyệt đối ở đề này, HS giỏi cần đặc biệt lưu ý các câu đọc hiểu mang tính suy luận. Cô Vân dự đoán phổ điểm đại trà ở mức 6 - 7,5 điểm; HS khá giỏi đạt mức 8 - 9 điểm; mức điểm 9,5 - 10 điểm có thể thuộc về HS xuất sắc dự thi lớp chuyên/tích hợp.
Tương tự, thầy Bảo Khôi nói rằng đề thi có độ vừa sức với số đông nhưng vẫn có khoảng phân hóa rõ ở mức điểm 8 trở lên. Thí sinh nếu nắm chắc kỹ năng làm bài có thể đạt khoảng 6 - 6,5 điểm. Dự báo phổ điểm chung có thể tập trung trong khoảng 6,5 - 7 điểm.
Thầy Đỗ Đức Anh dự đoán phổ điểm môn ngữ văn năm 2026 sẽ có xu hướng nhỉnh hơn một chút so với một số năm gần đây nhưng khó xuất hiện "mưa điểm 9, 10".
Tin Gốc: Thanh Niên
Học sinh sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hay dùng văn mẫu cho các bài làm văn là chuyện thường tình trong trường học hiện nay. Thực trạng dạy học văn hiện nay vẫn là một bức tranh nhiều gam màu đan xen, vừa có sự đổi mới tích cực nhưng vẫn còn không ít những điều đáng suy ngẫm.
Việc triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã mở ra hướng tiếp cận mới: lấy học sinh làm trung tâm, đề cao năng lực đọc hiểu, cảm thụ và sáng tạo. Nhiều giờ học văn không còn bó hẹp trong khuôn khổ "thầy giảng – trò chép" mà trở thành không gian đối thoại, nơi học sinh được nói lên suy nghĩ của mình, được tranh luận, phản biện và kết nối văn học với đời sống. Không khó để bắt gặp những lớp học mà ở đó, một tác phẩm văn chương trở thành chiếc cầu nối để học sinh hiểu hơn về con người, về xã hội và chính bản thân mình.
Tuy nhiên, bên cạnh những tín hiệu đáng mừng ấy, thực tế dạy học văn vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Hầu hết giáo viên dạy văn luôn hiểu rằng điểm số trong các kỳ kiểm tra, kỳ thi là quan trọng nhất để đánh giá chất lượng môn học. Cái quỹ đạo ấy đã làm cho những tiết dạy học văn trong nhà trường mất đi cái ý nghĩa cảm thụ văn học để học sinh yêu những tác phẩm và xa hơn nữa là rung cảm và thưởng thức cái hay, cái đẹp của ngôn từ, hình ảnh và thông điệp của những trang văn.
Không ít nơi, dạy văn vẫn bị "công thức hóa" thành những dàn ý cứng nhắc, những bài văn mẫu. Học sinh học văn nhưng lại sợ văn, viết văn nhưng không dám viết khác. Những bài làm tròn trịa về bố cục nhưng thiếu vắng cảm xúc chân thật không phải là hiếm. Có thể nói, khi văn chương bị biến thành một môn học để "lấy điểm", thì cái hồn của nó cũng dần bị bào mòn. Thay vì rung động trước một câu thơ hay hay day dứt trước một số phận nhân vật, nhiều học sinh chỉ quan tâm "ý này có được điểm không", "viết thế này có đúng đáp án không".
Nguyên nhân của thực trạng ấy trước hết là sức nặng của thi cử – khi cách ra đề và chấm điểm vẫn còn thiên về chuẩn hóa sẽ tạo ra "lối mòn" trong dạy và học. Bên cạnh đó là quán tính của phương pháp giảng dạy cũ, khiến một bộ phận giáo viên chưa mạnh dạn đổi mới. Ngoài ra, trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, thói quen đọc sâu, đọc chậm của học sinh cũng dần mai một, ảnh hưởng không nhỏ đến khả năng cảm thụ văn học.
Tạo không gian cho học sinh quyền được cảm, được nghĩ
Để môn văn thực sự trở về đúng giá trị của nó, cần có những thay đổi đồng bộ và bền vững.
Những giờ học văn nên được kết nối rộng mở hơn với thế giới bên ngoài thay vì gói gọn trong chương trình mà việc giới thiệu những tác phẩm hay của một tác giả, một giai đoạn để học sinh tìm đọc và có được cảm nhận của riêng mình đó chính là những sự liên hệ thực tế sinh động và hiệu quả.
Việc truyền cảm hứng đọc sách qua những tiết học văn có thể là một trong những phương thức để học sinh dần dần tiếp cận với cái hay cái đẹp của tác phẩm, hình thành được thói quen đọc sách ngay từ những năm tháng trên ghế nhà trường.
Việc kiểm tra, đánh giá cần cởi mở hơn, chấp nhận những cách hiểu đa dạng miễn là có lý lẽ thuyết phục. Giáo viên cần trở thành người khơi gợi, dẫn dắt hơn là áp đặt, giúp học sinh tìm thấy tiếng nói riêng của mình trong mỗi bài viết.
Quan trọng hơn cả, học sinh cần học cách đọc bằng trái tim, viết bằng suy nghĩ chân thật, thay vì phụ thuộc vào những khuôn mẫu có sẵn.
Khi việc dạy và học văn thoát khỏi những ràng buộc máy móc, trả lại cho học sinh quyền được cảm, được nghĩ và được sáng tạo, thì khi ấy, môn văn mới thực sự sống động và có ý nghĩa. Đó không chỉ là câu chuyện của một môn học, mà còn là câu chuyện của việc nuôi dưỡng những con người biết yêu cái đẹp, biết rung động và biết sống sâu sắc hơn giữa cuộc đời.
Tin Gốc: Thanh Niên
Ngày 22.4, UBND tỉnh Cà Mau họp Ban chỉ đạo kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, rà soát toàn bộ công tác chuẩn bị với yêu cầu cao về kỷ luật và an toàn.
Ông Tạ Thanh Vũ, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Cà Mau, cho biết toàn tỉnh có 19.334 thí sinh đăng ký dự thi. Hội đồng thi đặt tại sở này với 816 phòng thi, bố trí 35 điểm thi chính thức và 4 điểm dự phòng. Điểm đông thí sinh nhất là Trường THPT Hồ Thị Kỷ với 960 thí sinh và ít nhất là Trường THPT Ninh Quới với 209 thí sinh.
Dự kiến, gần 3.000 người phục vụ kỳ thi, trong đó ngành giáo dục huy động hơn 2.780 người, công an 138 người và y tế 71 người. Cà Mau cũng tổ chức thi thử từ ngày 23 đến 24.4, với quy trình như thi thật để "tập dượt" toàn hệ thống.
Tại cuộc họp, các vấn đề chống gian lận, an ninh, an toàn thực phẩm, hỗ trợ thí sinh và hạn chế cơ sở vật chất tại một số điểm thi được đặt ra.
Kết luận cuộc họp, ông Nguyễn Minh Luân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, yêu cầu kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 phải tuyệt đối an toàn, không sai sót, không vi phạm quy chế; giữ chất lượng nhưng không chạy theo thành tích; đồng thời nhấn mạnh phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ thí sinh, siết bảo mật, phòng gian lận công nghệ cao và đảm bảo xử lý kịp thời mọi tình huống phát sinh.
Tin Gốc: Thanh Niên