Dương Tâm
Nguồn: https://vnexpress.net/nuoc-nao-la-thi-truong-xuat-khau-lon-nhat-cua-viet-nam-5060569.html
Mới đây, trang Retraction Watch, một trang tin hàng đầu thế giới về liêm chính khoa học đăng bài viết có tiểu đề: "Các nhà nghiên cứu Việt Nam có thể bị cấm nghiên cứu và cắt kinh phí nếu vi phạm quy tắc liêm chính". Nội dung bài viết không chỉ đề cập động thái mới đây của Bộ KH-CN nhằm siết chặt quản lý, áp dụng các chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi vi phạm liêm chính khoa học mà còn nhắc đến các loạt bài điều tra trước đây của Báo Thanh Niên.
Mở đầu bài viết, Retraction Watch đưa tin Bộ KH-CN ban hành hướng dẫn về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ (ngày 25.5), và cho rằng đây là một bước đi quyết liệt. Hướng dẫn này yêu cầu các tổ chức khoa học và công nghệ phải thiết lập cơ chế kiểm soát, quy trình điều tra và xử lý nghiêm các hành vi sai phạm trong nghiên cứu.
Các hình phạt được đưa ra bao gồm: cảnh cáo bằng văn bản, yêu cầu đính chính hoặc rút bài, xin lỗi công khai, đình chỉ chức vụ, hoàn trả kinh phí tài trợ và đặc biệt là cấm tham gia vĩnh viễn vào các dự án khoa học tương lai đối với cá nhân gian lận dữ liệu hoặc đạo văn. Đáng chú ý, các vi phạm này sẽ bị lưu vết công khai trên nền tảng số quốc gia về quản lý khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Hướng dẫn cũng trực tiếp "gọi tên" việc lạm dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Những hành vi dùng AI để tạo dữ liệu giả, xào nấu hình ảnh, ngụy tạo tài liệu tham khảo hoặc sử dụng các nội dung do AI tạo ra chưa qua kiểm chứng đều sẽ phải đối mặt với các mức phạt nặng nề.
Retraction Watch nhận định, động thái cứng rắn này từ phía Bộ KH-CN diễn ra sau hàng loạt vụ bê bối chấn động về đạo đức nghiên cứu tại Việt Nam bị phơi bày trong những năm qua. Chuyên trang quốc tế này đã dẫn lại loạt bài điều tra của Báo Thanh Niên xuất bản năm 2020 với nội dung vạch trần góc khuất tại một số trường đại học khi chi những khoản tiền lớn để "mua danh nghĩa" (affiliation) của các tác giả nước ngoài hòng trục lợi, làm đẹp hồ sơ để tăng xếp hạng (ranking) quốc tế một cách bất chính.
Tiếp đó, Retraction Watch cũng nhắc đến nhiều thông tin khác nhằm "điểm danh" một số vụ việc hoặc thực tế vi phạm liêm chính khoa học ở Việt Nam trong những năm qua. Đáng chú ý, Retraction Watch cho biết hệ thống dữ liệu của trang tin này ghi nhận hiện tại có tới 251 bài báo quốc tế bị rút (retraction) có ít nhất một tác giả liên quan đến các tổ chức, trường học tại Việt Nam.
Retraction Watch cũng trích đăng ý kiến TS Dương Văn Tú (Dương Tú), nhà nghiên cứu cao cấp tại ĐH Purdue (Mỹ), đồng thời là người sáng lập một diễn đàn về liêm chính khoa học tại Việt Nam với hơn 300.000 thành viên (TS Dương Tú cũng là một cộng tác viên thân thiết với Báo Thanh Niên.
"Trước đây, liêm chính khoa học tại Việt Nam chủ yếu được thúc đẩy qua các nguyên tắc chung và khuyến khích tự nguyện, thiếu cơ chế thực thi mạnh mẽ. Giờ đây, các nguyên tắc này đã được luật hóa thành các mệnh lệnh cụ thể, biến việc tuân thủ trở thành nghĩa vụ ràng buộc chính thức đối với cả nhà nghiên cứu, viện trường lẫn các cơ quan quản lý", TS Dương Tú trả lời Retraction Watch.
Tuy nhiên, TS Dương Tú cho rằng mục tiêu của khung hướng dẫn mới của Việt Nam chỉ có thể đạt được nếu các quy định được thực thi nghiêm túc và giám sát chặt chẽ, thay vì "chỉ tồn tại trên giấy".
Tin Gốc: Thanh Niên
Những ngày qua, nhiều thí sinh đã đến UEF để đăng ký thông tin xét học bạ - Ảnh: NTCC
Môi trường đào tạo chú trọng tiếng Anh tại UEF giúp sinh viên rèn luyện ngoại ngữ, nâng cao tư duy toàn cầu, khả năng thích ứng và tăng lợi thế cạnh tranh trên thị trường lao động.
Năm 2026, nhà trường sử dụng phương thức xét học bạ nhằm mang đến cho thí sinh sự chủ động tiếp cận môi trường có nhiều trải nghiệm học tập giá trị.
Trong kỳ tuyển sinh đại học 2026, xét học bạ tiếp tục là phương thức được nhiều thí sinh quan tâm nhờ tính chủ động, linh hoạt và phù hợp với quá trình học tập dài hạn ở bậc THPT.
Ngay khi có kết quả học tập cả năm lớp 12, thí sinh có thể chủ động đăng ký thông tin xét học bạ, lựa chọn ngành học yêu thích và chuẩn bị kế hoạch học tập, tài chính, tâm thế cho hành trình đại học phía trước.
Phương thức này vừa là cơ hội, vừa là bước đi an tâm trước kỳ thi tốt nghiệp THPT. Khi đã có thêm một lựa chọn xét tuyển phù hợp, thí sinh có thể tập trung ôn thi ổn định hơn, đồng thời ‘giữ lợi thế’ xét tuyển.
Thí sinh có kết quả học tập tốt, xét học bạ còn mở ra cơ hội tiếp cận chính sách học bổng từ 25% đến 100% học phí. Đây là điểm cộng đáng chú ý, giúp thí sinh và gia đình giảm áp lực tài chính, đồng thời tạo thêm động lực để các bạn bắt đầu hành trình đại học trong môi trường chất lượng.
Trở thành sinh viên UEF, thí sinh có cơ hội theo học trong môi trường đào tạo song ngữ ở tất cả các ngành. Môi trường đại học hiện đại, mang tính ứng dụng này giúp sinh viên vừa tích lũy kiến thức chuyên môn, vừa phát triển năng lực tiếng Anh trong suốt quá trình học tập.
Cùng với nền tảng song ngữ, UEF chú trọng xây dựng môi trường học tập quốc tế thông qua các chương trình giao lưu, trao đổi, hợp tác học thuật và hoạt động văn hóa với sinh viên, giảng viên, diễn giả, giáo sư đến từ nhiều quốc gia. Những trải nghiệm này giúp sinh viên mở rộng góc nhìn, cập nhật kiến thức và từng bước hình thành tư duy công dân toàn cầu.
Sinh viên UEF mở rộng tư duy và kỹ năng thông qua các hoạt động giao lưu quốc tế - Ảnh: NTCC
Hàng năm, sinh viên UEF trực tiếp tham gia học tập trao đổi ở các nước, thực tập quốc tế… và tạo dấu ấn quốc tế rõ nét.
Nhiều quốc gia như Nhật Bản, Indonesia, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Singapore, Thái Lan… trở thành điểm đến liên tục của sinh viên UEF qua nhiều chương trình quốc tế khác nhau.
Đây là dịp để sinh viên rèn luyện kỹ năng, tác phong làm việc chuyên nghiệp và hiểu rõ hơn yêu cầu của môi trường lao động hiện nay.
UEF cũng liên tục đón sinh viên quốc tế sang học tập, giao lưu kiến thức, văn hóa. Sự hiện diện của những người bạn quốc tế trong lớp học, dự án và hoạt động giao lưu góp phần tạo nên không gian học tập cởi mở, năng động, giúp sinh viên tự tin kết nối và phát triển bản lĩnh hội nhập.
Môi trường đại học phù hợp được đánh giá qua nhiều yếu tố, từ chương trình đào tạo đến các hoạt động giúp sinh viên thích ứng, sớm tiếp cận thực tế nghề nghiệp.
Với định hướng đào tạo gắn kết thực tiễn, phối hợp cùng doanh nghiệp, UEF đưa yếu tố thực chiến vào các môn học, quá trình học thông qua học phần ứng dụng, dự án, workshop chuyên đề, tọa đàm nghề nghiệp, kiến tập và thực tập để sinh viên được thụ hưởng lợi ích và kiến thức chuyên sâu.
UEF chú trọng kết nối doanh nghiệp, tăng trải nghiệm thực tiễn cho sinh viên - Ảnh: NTCC
Mạng lưới kết nối hơn 1.000 doanh nghiệp của trường, tạo điều kiện để sinh viên gặp gỡ nhà tuyển dụng, tìm hiểu thị trường lao động và tích lũy trải nghiệm trước khi tốt nghiệp. Qua đó, sinh viên không chỉ hiểu ngành học ở góc độ lý thuyết mà còn hình dung rõ hơn về vị trí việc làm, yêu cầu kỹ năng và lộ trình phát triển bản thân.
Từ năm nhất, sinh viên có thể tham gia các hoạt động học thuật, câu lạc bộ, cuộc thi chuyên môn, chương trình kết nối doanh nghiệp và các dự án thực tế. Đây là nền tảng để từng sinh viên có phương án xây dựng hồ sơ năng lực, rèn luyện kỹ năng mềm và hình thành tác phong nghề nghiệp.
Bên cạnh chương trình đào tạo và hoạt động trải nghiệm, cơ sở vật chất hiện đại cũng góp phần hoàn thiện môi trường học tập tại UEF.
Hệ thống phòng học, thư viện, khu tự học, không gian sinh hoạt, thể thao và khu vực thực hành được đầu tư đồng bộ, hỗ trợ sinh viên học tập, nghiên cứu và phát triển kỹ năng trong môi trường năng động.
Từ lợi thế chủ động với xét học bạ đến môi trường đào tạo song ngữ, trải nghiệm quốc tế, kết nối doanh nghiệp và cơ sở vật chất hiện đại, UEF mang đến cho thí sinh thêm một lựa chọn hấp dẫn trong kỳ tuyển sinh 2026.
Thí sinh đăng ký thông tin xét học bạ tại: https://xethocba.uef.edu.vn/register
Tin Gốc: Tuổi Trẻ
Ở Trung Quốc, kỳ thi tuyển sinh lớp 10, hay còn gọi là zhongkao (trung khảo), là một trong những cột mốc học thuật được cho là quan trọng hàng đầu trong cuộc đời vì quyết định liệu học sinh sẽ vào trường THPT hay bị phân luồng sang trường nghề. Theo tờ Sixth Tone, tỷ lệ học sinh trúng tuyển trên toàn quốc hằng năm thường chỉ dao động quanh mức 60%. Năm 2025, tỷ lệ này đạt 62,36%, theo Bộ Giáo dục Trung Quốc.
Để giảm áp lực thi cử, thành phố Thành Đô ở phía tây nam Trung Quốc tháng 9 năm ngoái đã triển khai chương trình thí điểm giáo dục liên thông 12 năm ở 8 trường, cả công lập lẫn tư thục. Theo đó, những em học các lớp giáo dục liên thông có thể học lên thẳng bậc THPT mà không cần thi tuyển sinh lớp 10. Tuy nhiên, các em vẫn được quyền rời chương trình để dự thi nếu muốn, tờ China Daily đưa tin.
Cơ quan chức năng lý giải cải cách này nhằm xây dựng lộ trình giáo dục xuyên suốt từ tiểu học tới THPT, chuyển trọng tâm từ điểm số sang phát triển toàn diện cho học sinh.
Thành phố Thượng Hải cũng có kế hoạch liên thông tương tự, cho biết mô hình hướng đến việc thống nhất trong thiết kế chương trình giảng dạy, đồng thời sẽ tối ưu hóa chia sẻ nguồn lực giữa các cấp học như phòng thí nghiệm, thư viện, các khóa học chuyên biệt... trong bối cảnh biến động số lượng tuyển sinh. Thành phố hướng tới phát triển các trường trung học tích hợp - kết hợp giữa trường THCS với trường THPT hiện hữu - để phục vụ mục đích này.
Tuy nhiên, chính quyền 2 thành phố trên đều nhấn mạnh việc triển khai chương trình liên thông không đồng nghĩa với bãi bỏ kỳ thi tuyển sinh lớp 10 trên toàn thành. Giới chức cho rằng phân luồng là điều cần thiết nhằm hỗ trợ những nhóm học sinh có năng lực khác nhau, đồng thời giúp mở rộng cơ hội việc làm và phát triển kinh tế địa phương. Thế nên giáo dục nghề nghiệp được cho là một phần quan trọng trong toàn bộ hệ thống giáo dục.
Các sáng kiến cho phép miễn thi lớp 10 cũng đã xuất hiện ở một số thành phố khác dù phần lớn chỉ dành cho những học sinh xuất sắc. Song, một số địa phương cũng đang mở rộng cơ hội cho cả những em có học lực trung bình.
Đơn cử, Bắc Kinh từ năm 2022 bắt đầu thử nghiệm mô hình tuyển sinh THPT đa dạng hơn, cho phép các em có điểm tổng kết từ mức "B" trở lên được nộp hồ sơ xét vào một số trường thông qua hình thức phỏng vấn. Một số trường riêng rẽ cũng triển khai lộ trình học thẳng từ THCS lên THPT mà không cần thi lớp 10, tuy nhiên quy mô các chương trình này còn hạn chế và thường do những trường có tỷ lệ chọi không cao triển khai.
Bãi bỏ thi tuyển sinh lớp 10 từ lâu đã là mong muốn của nhiều phụ huynh Trung Quốc - những người lo ngại con mình có thể bị buộc phải học trường nghề nếu đạt kết quả không tốt trong kỳ thi. Bởi lẽ, giáo dục nghề nghiệp thường bị gắn với định kiến "giáo dục hạng thấp" hoặc chỉ dành cho những học sinh bị loại khỏi con đường học thuật.
Ông Xiong Bingqi, Chủ tịch Viện Nghiên cứu giáo dục thế kỷ 21 tại Trung Quốc, cho rằng việc bỏ thi lớp 10 sẽ đòi hỏi những cải cách mang tính cấu trúc sâu rộng hơn, bao gồm xóa bỏ hệ thống phân cấp trường học và thu hẹp khoảng cách giữa giáo dục phổ thông với giáo dục nghề nghiệp.
"Chừng nào hệ thống các trường THPT tinh hoa vẫn còn tồn tại, nỗi lo về thi lớp 10 sẽ vẫn chưa thể giảm bớt", ông Bingqi nhận định.
Một động thái đáng chú ý khác của nhiều địa phương Trung Quốc để giảm áp lực thi cử là bỏ môn sinh học và địa lý khỏi hệ thống tính điểm trong kỳ thi lớp 10, bắt đầu từ 2027. Điều này diễn ra trong bối cảnh ở một số tỉnh, thành, học sinh tiểu học phải học tới 11 môn mỗi tuần, còn số môn học ở bậc THCS tăng lên đến 15.
Tỉnh Cát Lâm là địa phương mới nhất công bố cải cách này vào ngày 17.3. Theo thông báo của Sở Giáo dục tỉnh, từ năm sau, môn sinh và địa sẽ không còn được tính vào tổng điểm thi lớp 10. Thay vào đó, hai môn này sẽ được đánh giá thông qua hình thức thi đề mở, với kết quả thể hiện bằng xếp loại chữ cái thay vì điểm số cụ thể.
Những cải cách tương tự cũng đang được triển khai trên khắp Trung Quốc.
Thành phố Hoàng Sơn, tỉnh An Huy, sẽ bỏ sinh, địa khỏi điểm thi lớp 10, thay vào đó yêu cầu học sinh chỉ cần ở mức "đạt" là đủ điều kiện vào các trường THPT tốp đầu. Thành phố Cát An thuộc tỉnh Giang Tây thì áp dụng hình thức thi trên máy tính cho hai môn này và kết quả thi chỉ mang tính tham khảo.
Trong khi đó, thành phố Tương Đàm tại tỉnh Hồ Nam giảm số môn tính điểm xuống còn 8 với tổng điểm tối đa 655, loại môn sinh lẫn địa khỏi hệ thống tính điểm, đồng thời mở rộng hình thức thi đề mở và tăng chỉ tiêu tuyển sinh cho các trường khó khăn.
Ông Gao Hang, Phó hiệu trưởng Trường Giáo dục, ĐH Nhân dân Trung Quốc, cho biết mô hình giảm số môn thi ngày càng phổ biến và nhiều địa phương khác cũng đang cân nhắc thực hiện các cải cách tương tự. Các cải cách thường gồm 3 yếu tố chính: chuyển một số môn từ "thi" sang "đánh giá", chuyển từ thi đề đóng sang thi đề mở, cũng như thay điểm số bằng hình thức xếp loại theo chữ cái.
"Những biện pháp này giúp giảm áp lực học tập và áp lực giảng dạy trong nhà trường, đồng thời giảm bớt lo âu vì cạnh tranh từng con điểm. Bởi trước đây, chỉ cần chênh lệch một điểm cũng có thể khiến hàng trăm học sinh có thứ hạng khác nhau", ông Hang chia sẻ.
Song song với giảm số môn thi, nhiều địa phương Trung Quốc cũng đang mở rộng quy mô tuyển sinh và tăng chỉ tiêu vào các trường THPT. Hồi tháng 1, huyện Thặng Tứ thuộc thành phố Chu Sơn (tỉnh Chiết Giang) thậm chí có động thái táo bạo hơn, thu hút sự chú ý của toàn quốc khi tuyên bố xóa sổ chức năng phân luồng của kỳ thi lớp 10, bảo đảm tất cả học sinh THCS đủ điều kiện đều có thể vào học các trường THPT trên địa bàn.
Tin Gốc: Thanh Niên