Theo Intel Foundry – mảng kinh doanh gia công bán dẫn của Intel, “một nhóm nhỏ” chip Core Ultra Series 3, tên mã Panther Lake, sản xuất trên tiến trình 18A (tương đương 2 nm) bằng cỗ máy quang khắc High-NA của ASML, vừa được xuất xưởng tại nhà máy ở Oregon (Mỹ).
Hệ thống quang khắc siêu cực tím sử dụng công nghệ khẩu độ số lớn (High-NA EUV) là công nghệ được ASML phát triển và tích hợp trong cỗ máy mang tên Twinscan EXE:5000. Toàn bộ nặng khoảng 150 tấn, tương đương hai máy bay chở khách Airbus A320 và có giá 380 triệu USD.
Theo Interesting Engineering, hiện mới có hai sản phẩm được công ty Hà Lan bán cho khách hàng, một được chuyển tới Intel cuối năm 2023, máy còn lại được cho là đến TSMC. Theo Monique Mols, phát ngôn viên ASML, quá trình vận chuyển và lắp đặt mỗi cỗ máy cần 250 thùng hàng và 250 kỹ sư làm việc liên tục 6 tháng.
Quang khắc là quá trình in sơ đồ mạch lên bề mặt cảm quang của tấm silicon bằng cách chiếu tia sáng về phía tấm nền silicon (wafer) qua một đĩa thủy tinh được vẽ sẵn sơ đồ mạch. Mạch càng nhỏ càng cần những đèn chiếu tia sáng có bước sóng ngắn hơn, trong đó tia siêu cực tím EUV là bước phát triển hiện đại nhất hiện nay.
Khẩu độ cao hơn sẽ mở rộng chùm tia EUV bên trong máy trước khi nó tiếp xúc với đế silicon. Chùm tia càng rộng, cường độ càng mạnh, tăng độ chính xác của mạch in và mật độ linh kiện trên đế silicon. Theo ASML, High-NA EUV là máy quang khắc đầu tiên trên thế giới có hệ thống quang học chiếu khẩu độ số (NA) đạt 0,55 NA tốt nhất hiện nay, có thể in những đường mạch chỉ dày 8 nm, nhỏ hơn 1,7 lần và tăng mật độ linh kiện lên 2,9 lần so với dòng EUV trước đó.
Thông báo của Intel đánh dấu sự chuyển đổi của công nghệ High-NA EUV từ giai đoạn thử nghiệm sang sản xuất thực tế. Intel và ASML cũng cho biết, công nghệ này đang được sử dụng trên một số lớp chip nhất định để thu thập dữ liệu và tối ưu hóa thiết lập hệ thống, thời gian hoạt động trước khi triển khai rộng rãi hơn trên các tiến trình thế hệ tiếp theo với hiệu năng cao, mật độ bóng bán dẫn lớn và tính linh hoạt trong sản xuất được cải thiện.
“Cột mốc phản ánh sự hợp tác kỹ thuật chặt chẽ giữa Intel và ASML, đồng thời cho thấy cách công nghệ High-NA EUV có thể tích hợp vào quy trình sản xuất bán dẫn tiên tiến trên quy mô lớn”, ông Naga Chandrasekaran, Phó chủ tịch điều hành kiêm Tổng giám đốc Intel Foundry, cho biết.
Trước đó, lãnh đạo ASML cũng khẳng định High-NA EUV sẽ đóng vai trò thiết yếu với AI. “Công nghệ AI đòi hỏi năng lực xử lý và lưu trữ dữ liệu khổng lồ. Điều này sẽ không xảy ra nếu thiếu ASML và sản phẩm do chúng tôi phát triển. AI là động lực lớn với hoạt động kinh doanh của chúng tôi”, CEO ASML Peter Wennink nói với Reuters năm ngoái.
Intel hiện được giới đầu tư Phố Wall đón nhận tích cực sau loạt thay đổi kể từ khi CEO Lip-Bu Tan lên nắm quyền năm ngoái và đưa ra những chiến lược táo bạo. Gần nhất, công ty công bố sản xuất thử nghiệm chip 18A-P tiên tiến. “Chất xúc tác” cho sự tăng trưởng cũng đến từ chính phủ Mỹ khi đầu tư và nắm 10% cổ phần công ty vào tháng 8/2025. Nhiều ông lớn công nghệ Mỹ cũng đổ tiền vào Intel, như Nvidia đầu tư 5 tỷ USD, hay Apple được cho là đã đạt thỏa thuận sơ bộ về sản xuất chip.
Khác với súng được bán hợp pháp qua các đại lý được cấp phép, những khẩu súng in 3D thường không có số series nên rất khó truy xuất nguồn gốc. Vì vậy chúng thường được gọi là "súng ma" (ghost guns).
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, số lượng súng tự chế bị thu giữ trong các vụ phạm tội đã tăng từ khoảng 1.600 khẩu vào năm 2017 lên gần 27.500 khẩu vào năm 2023. Báo cáo không cho biết bao nhiêu khẩu trong số đó được sản xuất bằng máy in 3D.
Trước thực trạng này, Hãng tin AP cho biết bang New York đã thông qua một đạo luật yêu cầu nghiên cứu công nghệ tích hợp vào máy in 3D có khả năng phát hiện và ngăn chặn các bản thiết kế súng trước khi chúng được đưa vào máy in 3D.
Theo đề xuất, phần mềm trên máy in sẽ kiểm tra các thiết kế được gửi tới, so sánh chúng với một thư viện dữ liệu về các bộ phận súng. Nếu phát hiện mức độ tương đồng cao, máy in sẽ từ chối thực hiện lệnh in.
Các nhà nghiên cứu cho rằng công nghệ này hoạt động tương tự những ứng dụng có thể nhận diện cây cối hoặc hoa từ hình ảnh người dùng tải lên.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến nghi ngờ hiệu quả thực tế của biện pháp này.
Ông Bill Decker, Chủ tịch điều hành Hiệp hội in 3D, cho rằng những người có ý định chế tạo súng vẫn có thể thay đổi thiết kế hoặc tìm cách in ở nơi khác để vượt qua các rào cản kỹ thuật.
Một số chuyên gia khác cũng cảnh báo hệ thống có thể nhận diện nhầm các vật thể hợp pháp là bộ phận súng, từ đó chặn cả những sản phẩm không liên quan đến vũ khí.
Ngoài ra, việc kiểm tra các bản thiết kế trước khi in cũng làm dấy lên lo ngại về quyền riêng tư đối với các sản phẩm sáng tạo hoặc thiết kế độc quyền của người dùng.
Các tổ chức vận động kiểm soát súng ủng hộ biện pháp mới, cho rằng đây là một cách hạn chế việc tiếp cận vũ khí của những người không đủ điều kiện mua súng hợp pháp.
Trong khi đó, Hiệp hội Súng trường quốc gia Mỹ (NRA) phản đối, nói các quy định mới sẽ hạn chế những công dân tuân thủ pháp luật tham gia vào các hoạt động được Hiến pháp bảo vệ.
Theo luật mới tại New York, yêu cầu trang bị công nghệ ngăn in súng cho máy in 3D sẽ chưa được áp dụng trước năm 2029. Thời điểm triển khai có thể còn muộn hơn nếu các chuyên gia kết luận công nghệ này chưa đủ khả thi.
Được phát triển bởi Đại học Chiết Giang bắt đầu như một phần của sáng kiến năm 2023 nhằm thúc đẩy thiết bị dưới biển sâu, hệ thống có tên Bộ truyền động thủy lực nhỏ gọn (EHA) có thể cắt xuyên qua các lớp cấu trúc dưới biển, gồm cáp và đường ống dưới áp suất cao. Thử nghiệm được thực hiện cuối tuần trước nhưng mới công bố ngày 15/4, theo SCMP.
Trong đó, nhóm thử nghiệm do Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc dẫn đầu, thử nghiệm trên tàu nghiên cứu Haiyang Dizhi 2 (Hải Dương Địa Chi 2) ở độ sâu 3.500 mét. EHA kết hợp động cơ, hệ thống thủy lực và bộ điều khiển vào một thiết bị duy nhất, loại bỏ các đường ống dẫn dầu bên ngoài vốn là thành phần không thể thiếu của những cỗ máy truyền thống.
Bên cạnh đó, hệ thống cũng có tính năng bù áp suất và chống ăn mòn, cho phép hoạt động tốt trong điều kiện khắc nghiệt dưới biển. Bộ truyền động có thể chịu được áp suất trên 35 megapascal, tạo ra lực hơn 50 kilonewton và công suất truyền động ít nhất 1,0 kilowatt.
"Phương pháp này cải thiện độ tin cậy và giảm tổn thất năng lượng", đại diện nhóm kỹ sư thử nghiệm nói với China Science Daily. "Cuộc thử nghiệm trên biển đã hoàn thành 'chặng cuối' trong quá trình từ khâu phát triển thiết bị biển sâu đến ứng dụng kỹ thuật, tức việc triển khai thực tế đã sẵn sàng".
Cũng theo đại diện này, EHA đang được thử nghiệm để cắt cáp ngầm và vận hành thiết bị gắp vật liệu ở vùng biển sâu, hỗ trợ các hoạt động khai thác năng lượng ngoài khơi, dọn dẹp chướng ngại vật dưới nước và sửa chữa cơ sở hạ tầng dưới đáy đại dương, giúp "mở ra hướng đi mới cho việc cung cấp sức mạnh cho các hoạt động dưới nước".
Theo Interesting Engineering, 3.500 mét được đánh giá là cột mốc khó tiếp cận, khi hầu hết thiết bị cắt dưới nước trước đây chỉ hoạt động ở độ sâu tối đa 2.500 mét. Đầu năm ngoái, Trung tâm nghiên cứu khoa học tàu thủy Trung Quốc (CSSRC) và Phòng thí nghiệm quốc gia về phương tiện có người lái dưới biển sâu, đã phát triển công cụ có thể cắt dây cáp ở độ sâu lên tới 4.000 mét, nhưng đến nay không có thêm thông tin mới về hệ thống này. Ngoài ra, EHA cũng là thiết bị được tích hợp bơm, van, xi-lanh và bộ điều khiển vào một thiết bị duy nhất thay vì nhiều module như hệ thống của CSSRC.
Nhóm nghiên cứu của Đại học Chiết Giang cho biết đang tiếp tục nghiên cứu thử nghiệm hệ thống mới hoạt động ở độ sâu đến 10.000 mét. Tuy vậy, người này từ chối cung cấp các mốc thời gian cụ thể.
Trung Quốc hiện vận hành đội tàu lặn có người lái và không người lái lớn nhất thế giới, có thể tiếp cận bất kỳ đại dương nào trên thế giới. Trong khi đó, đội tàu lặn của Mỹ được đánh giá khó theo kịp. Tàu lặn có người lái duy nhất của Nhật Bản là Shinkai 6500 sẽ dừng hoạt động trong vài năm nữa mà không có bản kế nhiệm.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay tăng 0,7% so với hôm qua. Tính đến 6 giờ ngày 27.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 78.189 USD.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa cũng tăng khoảng 1% trong vòng 24 giờ qua, cán mốc 2.610 tỉ USD. Ethereum, tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới, tăng 1,74% lên 2.359 USD. Các token khác như XRP, BNB, Solana cũng tăng 0,2 - 0,9%.
Theo giới phân tích, Bitcoin đang âm thầm tiến gần mốc 80.000 USD, không dựa trên sự hưng phấn của thị trường mà phần lớn nhờ vào việc hấp thụ các lệnh bán khống và nỗ lực tích lũy liên tục của các tổ chức lớn như Strategy.
Dữ liệu của Bloomberg cho thấy các nhà đầu tư đã rót thêm khoảng 2 tỉ USD vào các quỹ ETF Bitcoin trong tháng qua. Dòng vốn ròng chuyển sang dương trong tháng 3. Trước đó, 4 tháng liên tiếp các ETF Bitcoin đều chứng kiến dòng vốn ròng chảy ra.
Strategy, công ty đại chúng nắm giữ Bitcoin lớn nhất thế giới, đã mua thêm số BTC trị giá 3,9 tỉ USD trong tháng này, đánh dấu mức cao nhất từ đầu năm. Nhiều người không để ý rằng Bitcoin đã âm thầm tăng khoảng 14% kể từ cuối tháng 3. Đà phục hồi trong suốt tháng qua đang khơi dậy hy vọng cho các nhà đầu tư về đợt tăng giá bền vững trong tương lai.
Cổ phiếu của các công ty liên quan đến Bitcoin cũng tăng, dòng tiền đổ vào quỹ ETF mạnh mẽ đang thúc đẩy nhu cầu đối với tiền mã hóa lớn nhất thế giới. Bohan Jiang, nhà giao dịch phái sinh cấp cao tại FalconX, cho biết thị trường phái sinh cũng đang chứng kiến nhiều tín hiệu tích cực.
Sự phục hồi của thị trường tiền mã hóa đã diễn ra chậm rãi trong những ngày gần đây. Đầu năm nay, mọi đợt tăng giá hầu như vấp phải sự bán tháo lập tức từ những người muốn hòa vốn hoặc cắt lỗ.
Việc Bitcoin tiến gần đến mốc 80.000 USD cũng kéo theo đà phục hồi của toàn thị trường. Ethereum đã tăng khoảng 10% trong vòng một tháng qua. Các dự án nhỏ hơn cũng được hưởng lợi, vốn hóa toàn thị trường tăng cao.
