Trong những ngày gần cuối tháng 5 vừa qua, trong chuyến công tác vào TP.HCM, anh Vũ Văn Tập (36 tuổi, tên thường gọi là Mạnh Tập, ở xã Di Linh, tỉnh Lâm Đồng) đã chia sẻ với PV Thanh Niên về hành trình biến những linh kiện bỏ đi thành các tác phẩm đồng hồ cơ khí độc đáo.
Trước khi bén duyên với công việc này, anh Tập từng là một hộ kinh doanh tại TP.HCM. Năm 2021, do ảnh hưởng của dịch Covid-19, anh quyết định về quê tránh dịch rồi chuyển sang làm môi giới bất động sản. Nhận thấy nhiều khu đất nông nghiệp bị bỏ hoang, anh mượn đất để trồng bắp. Vì diện tích đất lớn, anh lên mạng tìm tòi và tự chế ra dụng cụ gieo hạt tiện ích. Khi đăng tải video sản phẩm lên YouTube, clip bất ngờ "lên xu hướng" với lượng tương tác rất cao, giúp anh có đơn hàng liên tục và lập nên một xưởng cơ khí chuyên sản xuất nông cụ.
Cơ duyên làm đồng hồ cơ khí tái chế đến với anh khi một người bạn thử thách anh thực hiện làm một cái đồng hồ. Và ý tưởng tận dụng linh kiện cũ đến rất tình cờ, nhưng bắt tay vào làm mới thấy đầy rẫy khó khăn. Những ngày đầu, anh lầm lũi đi khắp các tiệm sửa xe, bãi phế liệu để nhặt nhạnh, mua lại các phụ tùng xe máy, máy cắt cỏ bỏ đi. Người ngoài nhìn vào xì xào, còn người thân thì không khỏi lo lắng, hoài nghi. Ba chiếc đồng hồ đầu tiên ra đời, dù rất tâm huyết và nhận được lượng tương tác "khủng" trên mạng xã hội nhưng tuyệt nhiên không có người mua.
"Lúc đó ba tôi bảo, mày làm mấy thứ này rồi bán cho ai. Người nhà đều nghĩ tôi làm chuyện viển vông vì chẳng ai tin có người bỏ tiền triệu ra mua một đống sắt vụn về trưng trong nhà", anh Tập nhớ lại.
Dù sản phẩm làm ra bị "ế", anh Tập vẫn kiên trì với niềm tin mãnh liệt vào vẻ đẹp của những chuyển động cơ khí. Anh miệt mài cải tiến kỹ thuật, chấp nhận làm đi làm lại nhiều lần chỉ để một mắt xích quay trơn tru. Và rồi, khoảnh khắc xoay chuyển cuộc đời đã đến vào một buổi trưa không thể nào quên.
Khi chiếc đồng hồ thứ 4 vừa hoàn thiện, một vị khách bất ngờ chốt đơn. Ngay sau đó, liên tiếp 3 vị khách khác cũng vào đặt hàng. Tổng cộng 4 sản phẩm "bay sạch" chỉ trong một buổi trưa. Anh Tập xúc động: "Tôi chạy ra khoe với ba ngay lập tức. Ông đã chứng kiến tận mắt và hoàn toàn ngỡ ngàng. Sự phấn khích lúc đó lan tỏa khắp xưởng, vì chúng tôi biết mình đã thực sự chạm được vào nhu cầu của thị trường". Cột mốc đó như chất xúc tác giúp anh có thêm động lực và chuyên tâm hơn vào công việc chế tác cũng là để bản thân sống trọn với đam mê cháy bỏng của mình. Đơn hàng từ đó cũng nhiều hơn.
Để có được một chiếc đồng hồ hoàn chỉnh, quy trình chế tác là một hành trình cực kỳ gian nan và tỉ mỉ. Dù vùng đất Lâm Đồng nơi anh sinh sống sẵn nguồn linh kiện từ xe máy và máy cắt cỏ cũ, nhưng việc kết nối chúng thành một cỗ máy thời gian nhịp nhàng là bài toán kỹ thuật hóc búa. Anh Tập cho biết, anh phải đào tạo thợ thủ công theo kiểu "1 kèm 1" trong ít nhất 3 tháng. Một thợ sắt dân dụng 10 năm kinh nghiệm khi vào xưởng của anh cũng như "tờ giấy trắng" bởi tư duy làm đồng hồ cần sự căn chỉnh chính xác đến từng milimet bằng mắt thường.
Công đoạn tốn thời gian nhất không phải là lắp ráp mà là vệ sinh và thiết kế. Linh kiện cũ đầy dầu mỡ phải trải qua quá trình bắn cát áp lực cao để đánh bóng. Khó nhất là khâu căn chỉnh nòng pít tông của máy cắt cỏ sao cho chuyển động thụt lên thụt xuống nhịp nhàng mà không bị cấn hay lệch trục. Sau khi lắp ráp hoàn thiện, sản phẩm được chuyển qua công đoạn sơn phủ bóng hai lớp bởi những thợ chuyên sơn xe hơi, giúp bề mặt bóng bẩy và bền bỉ theo thời gian.
Một chiếc đồng hồ tầm trung nặng khoảng 12 kg mất 5 ngày thực hiện, trong khi mẫu lớn nhất nặng 30 kg có khi mất cả tháng ròng rã để căn chỉnh.
Hiện tại, xưởng của anh Tập tại xã Di Linh, tỉnh Lâm Đồng đã phát triển được nhiều mẫu đồng hồ khác nhau với những cái tên mang ý nghĩa tốt lành như: Bình An, Thịnh Vượng, Như Ý... Mỗi chiếc nặng từ 12 - 30 kg, có giá dao động từ 7 - 16 triệu đồng.
Không dừng lại ở thị trường trong nước, chàng thợ 9X đang tìm cách đưa sản phẩm lên các sàn quốc tế như Etsy, Amazon. Dù chi phí vận chuyển hàng cồng kềnh là bài toán khó, nhưng anh Tập vẫn quyết tâm mang sản phẩm sáng tạo của người Việt đi xa hơn.
Nói về bí quyết vượt qua những ngày đầu gian khó, anh Tập chia sẻ: "Đam mê cần được nuôi dưỡng bởi một nguồn sống ổn định. Khi đôi tay không còn áp lực cơm áo, sự sáng tạo mới thực sự thăng hoa và bền bỉ".
Tin Gốc: Thanh Niên
