Đây là ý kiến dự thảo Hướng dẫn một số nội dung chính sách khuyến khích, khen thưởng, hỗ trợ đối với tập thể, cá nhân thực hiện tốt công tác dân số.
Ngoài việc khen thưởng, hỗ trợ bằng tiền hoặc hiện vật cho phụ nữ sinh con, dự thảo còn đề xuất địa phương hỗ trợ chi phí ăn trưa cho trẻ mầm non và triển khai các hình thức hỗ trợ phù hợp khác.
Đáng chú ý, dự thảo không quy định mức hỗ trợ thống nhất trên phạm vi cả nước mà giao địa phương chủ động quyết định theo khả năng ngân sách và điều kiện thực tế.
Đề xuất này được Bộ Y tế đưa ra trong bối cảnh nhiều chính sách khuyến khích dân số trước đây đã mang lại kết quả nhất định nhưng chưa tạo được động lực đủ lớn để người dân sinh con.
Theo Báo cáo tổng kết việc thực hiện Thông tư 01/2021/TT-BYT do Cục Dân số xây dựng, sau 5 năm triển khai, các địa phương đã ban hành nhiều chính sách khen thưởng, hỗ trợ, góp phần duy trì mức sinh thay thế, kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và nâng cao chất lượng dân số.
Nhiều địa phương đã dành ngân sách để hỗ trợ trực tiếp cho người dân. Tây Ninh hỗ trợ hàng nghìn phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi và chi gần 20 tỷ đồng khen thưởng các xã đạt mục tiêu về mức sinh.
Đồng Nai hỗ trợ hơn 6.000 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, Hải Phòng, Hưng Yên và nhiều địa phương khác cũng triển khai các chính sách khuyến khích phù hợp với điều kiện thực tế.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ rõ những bất cập. Tại các địa phương có chi phí sinh hoạt cao như Đồng Nai, Tây Ninh, mức hỗ trợ khoảng 450.000 đồng đến 1 triệu đồng mỗi trường hợp được đánh giá là còn thấp.
Do đó, tỷ lệ các cặp vợ chồng quyết định sinh thêm con vẫn ở mức thấp trong bối cảnh áp lực kinh tế và chi phí nuôi dạy con ngày càng tăng.
Bên cạnh đó, nhiều tỉnh chưa ban hành nghị quyết riêng về chính sách dân số mà mới lồng ghép vào các chương trình thi đua, khiến việc triển khai thiếu đồng bộ.
Một số tiêu chí xét khen thưởng cũng được đánh giá là quá cao, đặc biệt ở vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, dẫn đến số đối tượng được thụ hưởng còn hạn chế.
Luật Dân số năm 2025 đã trao quyền cho cá nhân và cặp vợ chồng quyết định thời gian sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh phù hợp với điều kiện của mình. Vì vậy, việc xây dựng Thông tư mới nhằm thay thế Thông tư 01/2021 là cần thiết để phù hợp với Luật Dân số và Nghị định 168/2026 của Chính phủ.
Ngoài các chính sách khuyến khích gia tăng mức sinh, dự thảo còn hướng đến nâng cao chất lượng dân số thông qua hỗ trợ sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh đối với phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, đối tượng bảo trợ xã hội.
Đồng thời, khuyến khích các địa phương xây dựng chính sách giảm mất cân bằng giới tính khi sinh và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
Theo dự thảo, kinh phí thực hiện các chính sách khuyến khích, khen thưởng và hỗ trợ sẽ được bảo đảm từ ngân sách địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Sau khi Thông tư được ban hành, các địa phương sẽ xây dựng mức hỗ trợ cụ thể phù hợp với điều kiện thực tế và khả năng cân đối ngân sách.
Tin Gốc: Dân Trí
