Ngày 16-7, Hội Y học chăm sóc giảm nhẹ Việt Nam phối hợp cùng Trường đại học Y Dược TP.HCM tổ chức hội thảo chuyên đề “Đồng thuận tích hợp chăm sóc giảm nhẹ vào hệ thống y tế cơ sở trên địa bàn TP.HCM”.
Tại hội thảo, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu – Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho hay chăm sóc giảm nhẹ là một cấu phần không thể thiếu của hệ thống y tế hiện đại.
Trong nhiều năm, khi nhắc đến chăm sóc giảm nhẹ, nhiều người vẫn nghĩ đây chỉ là dịch vụ dành cho người bệnh ung thư giai đoạn cuối. Nhưng ngày nay quan điểm đó đã thay đổi hoàn toàn. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chăm sóc giảm nhẹ là một thành phần thiết yếu của bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân.
Chăm sóc giảm nhẹ không chỉ giúp người bệnh “sống lâu hơn”, mà quan trọng hơn là giúp họ sống tốt hơn. Đó cũng chính là mục tiêu cao nhất của y học hiện đại.
Bác sĩ Châu cho hay TP.HCM đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều thay đổi về mô hình bệnh tật và cơ cấu dân số. Chúng ta đang đối mặt với ba xu hướng lớn:
Thứ nhất, già hóa dân số diễn ra rất nhanh. Số người cao tuổi ngày càng tăng, đồng nghĩa với sự gia tăng của các bệnh mạn tính, đa bệnh lý, suy giảm chức năng và nhu cầu chăm sóc dài hạn.
Thứ hai, gánh nặng bệnh không lây nhiễm tiếp tục gia tăng. Tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi mạn tính, ung thư, sa sút trí tuệ… đang trở thành nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật.
Ngay từ khi người bệnh được chẩn đoán mắc bệnh mạn tính hoặc bệnh hiểm nghèo, các biện pháp chăm sóc giảm nhẹ cần được triển khai song song với điều trị đặc hiệu. Người bệnh sẽ được kiểm soát đau tốt hơn, giảm các triệu chứng khó chịu, hỗ trợ tâm lý, tư vấn cho gia đình, chăm sóc tại nhà khi cần thiết.
Qua đó giảm số lần nhập viện không cần thiết, giảm chi phí y tế và nâng cao chất lượng cuộc sống. Đó mới chính là chăm sóc sức khỏe liên tục.
“Một hệ thống y tế tiên tiến còn được đánh giá bằng cách chúng ta chăm sóc những người yếu thế nhất”, ông Châu cho hay.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Sở Y tế TP.HCM xác định một số nhiệm vụ trọng tâm như: xây dựng lộ trình tích hợp chăm sóc giảm nhẹ vào toàn bộ hệ thống y tế của thành phố, từ các bệnh viện đến các trạm y tế xã, phường, thị trấn; phòng khám đa khoa; phòng khám bác sĩ gia đình (cấp ban đầu)…
TS Thân Hà Ngọc Thể – Chủ tịch Hội Y học chăm sóc giảm nhẹ Việt Nam – cho hay theo thống kê năm 2015, Việt Nam có khoảng 649.000 người cần chăm sóc giảm nhẹ. Trong đó, nhóm bệnh nhân ung thư chiếm khoảng 169.500 người, bệnh nhân nhiễm HIV khoảng 142.000 người, bệnh nhân mắc bệnh tim mạch khoảng 124.700 người và 61.800 người mắc các bệnh hệ thần kinh trung ương.
Đáng chú ý, nhu cầu chăm sóc giảm nhẹ tại Việt Nam được dự báo sẽ tăng 87% vào năm 2060, cho thấy nhu cầu cấp thiết phải mở rộng và tích hợp dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ vào hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu.
Hiện nay tại Việt Nam chăm sóc giảm nhẹ vẫn chủ yếu được cung cấp tại các bệnh viện tuyến trung ương và một số bệnh viện lớn. Các dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ hiện phân bố chưa đồng đều giữa các khu vực, chủ yếu tập trung tại một số thành phố lớn. Trong khi đó, dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ tại cộng đồng và tại nhà còn hạn chế.
Do đó, việc tích hợp chăm sóc giảm nhẹ vào hệ thống y tế cơ sở không phải là nhiệm vụ bất khả thi mà là một yêu cầu cấp thiết, đồng thời cũng là mệnh lệnh mang tính đạo đức của hệ thống y tế.
GS Phạm Mạnh Hùng – nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế – cho hay việc lồng ghép chăm sóc giảm nhẹ vào trạm y tế là rất cần thiết nhưng cần được tính toán khéo léo vì gánh nặng công việc ở tuyến này vốn đã rất lớn.
Một rào cản khác đến từ tài chính, bảo hiểm y tế hiện chưa chi trả cho các dịch vụ chăm sóc giảm nhẹ, gây khó khăn trực tiếp cho cán bộ y tế cơ sở, do đó cần có những vận động chính sách cụ thể để bảo đảm quyền lợi cho đội ngũ y tế tuyến xã, phường. Đồng thời cần có hành lang pháp lý rõ ràng cho việc kê đơn và quản lý morphine.
Sáng 23.5, một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng xảy ra trên quốc lộ 1 (đoạn thuộc khu phố 10, phường Trung An, tỉnh Đồng Tháp), hậu quả khiến một người tử vong tại chỗ. Nạn nhân là một phụ nữ khoảng 50 tuổi, điều khiển xe lắc ba bánh chạy bằng điện dành cho người khuyết tật.
Theo thông tin ban đầu từ các nhân chứng tại hiện trường, khoảng 7 giờ 45 cùng ngày, chiếc ô tô điện 4 chỗ mang biển kiểm soát tỉnh Vĩnh Long do một nam thanh niên (hơn 20 tuổi) điều khiển, lưu thông trên quốc lộ 1 theo hướng từ cầu Mỹ Thuận (Vĩnh Long) đi vòng xoay Trung Lương (Đồng Tháp).
Khi đến địa phận thuộc khu phố 10, phường Trung An, tỉnh Đồng Tháp, chiếc ô tô 4 chỗ bất ngờ va chạm mạnh từ phía sau với xe lắc điện ba bánh do người phụ nữ điều khiển lưu thông cùng chiều.
Sau cú va chạm, chiếc ô tô tiếp tục đẩy xe lắc cùng người điều khiển lao thẳng vào trụ đèn chiếu sáng ven đường.
Hậu quả, người phụ nữ điều khiển xe lắc điện tử vong tại chỗ, chiếc xe lắc bị hư hỏng hoàn toàn; phần đầu ô tô 4 chỗ cũng bị móp méo nghiêm trọng.
Ngay sau vụ tai nạn giao thông xảy ra, lực lượng Công an phường Trung An đã có mặt phong tỏa hiện trường; đồng thời phối hợp cùng Phòng CSGT Công an tỉnh tỉnh Đồng Tháp và các đơn vị nghiệp vụ liên quan để điều tiết giao thông, tổ chức khám nghiệm hiện trường, điều tra làm rõ vụ tai nạn chết người.
Ngày 21/5, thông tin từ Công an xã Krông Năng (Đắk Lắk), đơn vị đang hỗ trợ tìm kiếm tung tích anh Lê Xuân Tiến (26 tuổi, trú tại thôn 3, xã Krông Năng) sau thời gian dài anh mất liên lạc với gia đình khi vào TPHCM làm việc.
Theo thông tin từ cơ quan công an, khoảng tháng 3/2025, anh Tiến rời quê vào TPHCM làm lao động tự do. Sau đó gia đình nhiều lần tìm cách liên lạc với anh nhưng không nhận được phản hồi. Người thân vô cùng lo lắng.
Công an xã Krông Năng đề nghị người dân, các cơ quan, tổ chức tại địa phương và khu vực TPHCM nếu phát hiện hoặc có thông tin liên quan đến anh Tiến, nhanh chóng liên hệ với cơ quan công an để hỗ trợ nam thanh niên sớm trở về đoàn tụ cùng gia đình.
Bà Phạm Thị Dũng (mẹ ruột anh Tiến) cho biết khi con trai mới đến TPHCM tìm việc làm vẫn còn liên lạc với gia đình. Đến tháng 7/2025, gia đình nhiều lần gọi điện, nhắn tin nhưng không nhận được hồi âm và mất liên lạc với anh Tiến.
Theo bà Dũng, trong thời gian làm việc xa nhà, anh Tiến từng gửi về cho gia đình 3 triệu đồng.
“Tiến là con út trong nhà nên ai cũng rất thương và lo lắng. Gia đình chỉ mong con bình an. Tôi sợ cháu bị lừa đưa sang các khu vực ở Campuchia”, bà Dũng nói.
Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư 17/2026 sửa đổi Thông tư 14/2025 về đào tạo lái xe, với nhiều thay đổi liên quan kiểm tra hoàn thành khóa học, thời lượng đào tạo, quản lý dữ liệu và thủ tục hành chính, có hiệu lực từ 1/7/2026.
Tăng thời gian thực hành với bằng lái xe môtô A1
Thông tư 17 điều chỉnh chương trình đào tạo hạng A1 theo hướng giảm một giờ học lý thuyết, đồng thời tăng một giờ thực hành lái xe. Lý do là Bộ Công an dự kiến bổ sung bài thi hình số 2 với 11 nội dung trong quy trình sát hạch A1 và A, khiến học viên cần thêm thời gian luyện tập để đáp ứng yêu cầu thi.
Hạng B, C1 giảm số km thực hành trên sân tập
Một thay đổi khác là giảm 50 km thực hành lái ôtô trên sân tập, đồng thời giảm 7 giờ đào tạo trên sân để thống nhất với việc giảm số km học thực hành đối với đào tạo lái xe các hạng B, C1 (xe chở người đến 8 chỗ; xe tải từ 3,5 tấn đến 7,5 tấn). Việc điều chỉnh nhằm thống nhất với chủ trương cắt giảm quãng đường thực hành đối với hạng B, C1 theo đề xuất của Cục Cảnh sát giao thông.
Bổ sung quy định nâng hạng lên CE
Thông tư bổ sung chương trình đào tạo, thời lượng học tối thiểu và yêu cầu thời gian lái xe an toàn đối với các trường hợp nâng hạng từ D1, D2 và D (lái xe khách các loại) lên CE (lái xe kéo rơ-moóc). Theo đó, người học phải có ít nhất hai năm lái xe an toàn trước khi được nâng hạng, tương tự quy định đang áp dụng với trường hợp nâng từ C lên CE.
Nội dung này được bổ sung để phù hợp với Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật liên quan an ninh trật tự có hiệu lực từ năm 2025.
Thay đổi yêu cầu nộp bằng tốt nghiệp THCS
Thông tư thay thế yêu cầu nộp bằng tốt nghiệp THCS bằng "xác nhận hoàn thành chương trình giáo dục THCS" trong hồ sơ học lái xe. Thay đổi này nhằm phù hợp với Luật Giáo dục sửa đổi năm 2025, theo đó học sinh hoàn thành chương trình THCS sẽ không còn được cấp bằng tốt nghiệp mà chỉ nhận giấy xác nhận hoàn thành chương trình học.
Một nội dung mới là sửa quy định về kiểm tra hoàn thành khóa đào tạo lái xe. Theo thông tư, cơ sở đào tạo được chủ động lựa chọn địa điểm tổ chức kiểm tra tại trung tâm sát hạch hoặc ngay tại cơ sở đào tạo, thay vì bắt buộc thực hiện tại cơ sở đào tạo như hiện nay. Bộ Xây dựng cho rằng quy định cũ khiến nhiều trung tâm sát hạch chưa được khai thác hiệu quả, gây lãng phí cơ sở vật chất.
Thông tư cũng bổ sung quy định cụ thể về hình thức và điểm đạt đối với nội dung mô phỏng các tình huống giao thông. Riêng hạng B1, học viên phải đạt yêu cầu ở bài kiểm tra "tiến lùi chữ chi" theo quy trình sát hạch do Bộ Công an ban hành.
Theo cơ quan soạn thảo, việc sửa đổi xuất phát từ thực tế Bộ Công an đang dự kiến bỏ phần sát hạch mô phỏng tình huống giao thông trong quy trình cấp giấy phép lái xe mới.
Lưu dữ liệu đào tạo tối thiểu 50 năm
Thông tư mới cho phép kéo dài thời gian lưu trữ dữ liệu bồi dưỡng, kiểm tra và cấp chứng chỉ kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ lên tối thiểu 50 năm, áp dụng với cả Sở Xây dựng và cơ sở đào tạo. Theo cơ quan soạn thảo, quy định này nhằm phục vụ việc tra cứu, cấp lại chứng chỉ cho người dân khi mất giấy tờ.
Thông tư cũng bổ sung trách nhiệm của Sở Xây dựng trong vận hành và khai thác hệ thống thông tin cấp chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ.
Ngoài ra, cơ sở đào tạo sẽ phải gửi dữ liệu xác nhận hoàn thành khóa đào tạo đúng thời hạn để Sở Xây dựng kiểm tra, đồng bộ lên hệ thống phục vụ sát hạch lái xe.
Mở rộng nộp hồ sơ trực tuyến
Thông tư đẩy mạnh số hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực đào tạo lái xe. Theo đó, người dân có thể nộp hồ sơ xin cấp lại chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật giao thông trực tuyến qua Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc hệ thống giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh, cấp xã. Trường hợp chứng chỉ do Sở Xây dựng cấp, người dân có thể nhận bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy; nếu cần vẫn được cấp thêm bản giấy.
Theo Bộ Xây dựng, việc sửa đổi nhằm thực hiện mục tiêu cắt giảm 30% thời gian giải quyết thủ tục hành chính và 30% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp trong lĩnh vực đào tạo lái xe. Thủ tục hành chính lĩnh vực đào tạo được thông suốt, bảo đảm minh bạch, giảm tối đa giấy tờ, thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi cấp tỉnh.
Hiện cả nước có hơn 370 cơ sở đào tạo lái xe. Mỗi năm hệ thống này đào tạo khoảng 1,5-2 triệu học viên các hạng giấy phép.
