Ung thư tuyến giáp là loại ung thư phổ biến nhất của hệ nội tiết, xảy ra khi các tế bào ác tính hình thành trong tuyến giáp. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở nữ giới, đặc biệt từ 30-60 tuổi, và nguy cơ tăng theo tuổi.
Theo các chuyên gia, ung thư tuyến giáp có thể chữa khỏi nếu được phát hiện và điều trị sớm.
Theo PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, phần lớn các trường hợp ung thư tuyến giáp thuộc nhóm thể biệt hóa – dạng bệnh có tiên lượng tốt nếu được phát hiện và điều trị kịp thời.
Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy tỷ lệ sống thêm 5 năm của bệnh nhân ung thư tuyến giáp thể biệt hóa có thể vượt 95% khi bệnh được chẩn đoán ở giai đoạn sớm và tuân thủ đúng phác đồ điều trị.
Ngược lại, nếu phát hiện muộn, khối u có thể xâm lấn các cơ quan lân cận như khí quản, thực quản hoặc dây thần kinh thanh quản, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng hô hấp, nuốt và phát âm của người bệnh.
Nhóm người nên kiểm tra
Phụ nữ: đặc biệt trong độ tuổi 30-60; người từng chiếu xạ vùng đầu – cổ hoặc tiếp xúc với bức xạ ion hóa; người có nhân tuyến giáp, bướu giáp đa nhân hoặc mắc các bệnh lý tuyến giáp mạn tính.
Ngoài ra, những người có tiền sử gia đình mắc ung thư tuyến giáp hoặc mang các hội chứng di truyền liên quan cũng cần được theo dõi sát. Trường hợp tự phát hiện khối bất thường vùng cổ hoặc phát hiện qua khám sức khỏe định kỳ cũng nên đến cơ sở y tế chuyên khoa để được đánh giá.
Ung thư tuyến giáp thường diễn tiến âm thầm trong giai đoạn đầu. Nhiều bệnh nhân hoàn toàn không có triệu chứng và chỉ tình cờ phát hiện bệnh khi siêu âm vùng cổ hoặc khám sức khỏe định kỳ.
Khi bệnh tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như nổi khối hoặc nhân bất thường ở vùng trước cổ, xuất hiện hạch cổ, khàn tiếng kéo dài không rõ nguyên nhân, nuốt vướng, nuốt nghẹn hoặc cảm giác tức cổ, khó thở khi khối u phát triển lớn.
Theo bác sĩ Phương, việc nhận biết sớm những dấu hiệu này và đi khám kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong quá trình điều trị, giúp hạn chế nguy cơ biến chứng và nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh.
Cách phòng tránh
Bổ sung i-ốt vừa đủ
Việc tải quá nhiều i-ốt hoặc quá ít i-ốt sẽ dẫn đến bệnh tuyến giáp hình thành. Vì vậy cần ăn i-ốt đúng cách trong chế độ ăn hàng ngày, lượng ăn nên theo tiêu chuẩn quy định, không nên quá nhiều hoặc quá ít.
Nếu không biết hàm lượng i-ốt trong cơ sở có thể nằm trong giới hạn bình thường hay không, có thể đến bệnh viện để kiểm tra, làm các xét nghiệm để biết chỉ số chuẩn.
Nếu hàm i-ốt lượng trong cơ sở quá cao thì nên ăn ít sản phẩm có hàm lượng i-ốt và ngược lại, thiếu thì nên bổ sung thêm.
Xây dựng thói quen sinh hoạt khoa học
Việc tiêu thụ quá nhiều chất béo xấu sẽ khiến gia tăng nguy cơ bị ung thư tuyến giáp, do đó mỗi người cần thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, không nên sử dụng các loại thức ăn nhanh, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ và tăng cường bổ sung hoa quả, rau xanh, thực phẩm giàu vitamin…
Nên tập thói quen đi ngủ sớm, thức dậy sớm, bổ sung nhiều nước có thể thải ra một số cặn bã và chất thải trong cơ thể, uống nhiều nước cũng có thể giúp cơ thể khỏe mạnh hơn.
Kiểm soát cân nặng hợp lý
Việc kiểm soát cân nặng không chỉ phòng ngừa được ung thư tuyến giáp mà còn cả nhiều bệnh lý khác do đó nên tập thể dục đảm bảo trọng lượng cơ thể hợp lý.
Ngoài ra, hãy cố gắng ăn ít những thực phẩm thiếu lành mạnh, vì hiện nay có rất nhiều thứ chứa hormone. Thay vào đó, hãy ăn nhiều thực phẩm lành mạnh và bổ dưỡng hơn để đảm bảo an toàn cho cơ thể, giúp cơ thể vận hành trong điều kiện bình thường và ổn định nhất.
Tránh xa tác hại của bức xạ
Một trong những tác nhân khiến con người dễ thắc mắc ung thư hơn đó chính là tia bức xạ. Không những thế, các xét nghiệm hình ảnh trong y khoa cũng gây hại cho sức khỏe con người vì điều đó không nên lạm dụng nhiều và cần tham khảo ý kiến từ các bác sĩ chuyên khoa.
Sàng lọc giúp phát hiện tổn thương từ giai đoạn sớm
Để phát hiện sớm các bất thường của tuyến giáp, nhiều cơ sở y tế triển khai gói khám sàng lọc chuyên biệt. Gói khám thường bao gồm khám chuyên khoa, siêu âm tuyến giáp và hạch vùng cổ, xét nghiệm đánh giá chức năng tuyến giáp khi cần thiết cùng các thăm dò bổ sung theo chỉ định của bác sĩ.
PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương nhấn mạnh việc khám sức khỏe định kỳ đóng vai trò quan trọng trong phát hiện sớm các tổn thương tuyến giáp. Khi bệnh được chẩn đoán từ giai đoạn đầu, cơ hội điều trị thành công cao hơn, đồng thời giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng do bệnh tiến triển.
“Việc khám định kỳ giúp phát hiện sớm các tổn thương tuyến giáp, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị và giảm nguy cơ xuất hiện các biến chứng do bệnh tiến triển”, PGS Phương cho biết.
Đêm cuối tháng 1, một quán bánh mì nướng kiểu Pháp gần ga tàu ở thị trấn Memuro, Hokkaido, vẫn sáng đèn dù qua 21h. Bên trong, một người mẹ cùng con nhỏ mặc đồ ngủ đang nghỉ ngơi.
Cơ sở này mở cửa miễn phí từ 21h Chủ nhật đến 6h sáng thứ 2. Mô hình hoạt động từ tháng 10/2025, hướng đến những phụ nữ có con nhỏ khóc đêm.
Chủ quán Madoka Nozawa, 28 tuổi, gọi không gian này là Oyako no Koya (Ngôi nhà của bố mẹ và con). Dự án có sự tham gia của các nữ tình nguyện viên, hỗ trợ trông trẻ và trò chuyện cùng các bà mẹ. Quán bố trí thảm trải sàn, khu vực riêng để cho con bú và thay tã.
Ý tưởng xuất phát từ trải nghiệm cá nhân của Nozawa khi cô phải thức trắng nhiều đêm chăm con một mình. Chồng đi làm vào sáng hôm sau nên không thể hỗ trợ. "Tôi muốn nơi đây trở thành không gian an toàn, giúp các bà mẹ biết họ không đơn độc trên hành trình nuôi con", Nozawa nói.
Mô hình này lấy cảm hứng từ bộ truyện tranh mạng phát hành năm 2017 của một nữ họa sĩ. Năm 2023, tác phẩm phát triển thành loạt truyện Yonakigoya (Ngôi nhà khóc đêm), mô tả không gian lưu trú cho các bà mẹ.
Tại tỉnh Tokushima và Niigata, một nhóm hỗ trợ cũng vận hành hai quán cà phê định kỳ mỗi tháng với nhân viên chuyên trách trông trẻ. Tuy nhiên, các không gian này gặp khó khăn do chi phí vận hành ban đêm cao, phụ thuộc vào tài trợ và tình nguyện viên.
Giáo sư Kaori Ichikawa tại Đại học Khoa học Thông tin Tokyo nhận định các sáng kiến này cần thêm nguồn lực để duy trì lâu dài. Bà cho biết hệ thống an sinh hiện không bao phủ khung giờ đêm, cuối tuần và ngày lễ, đòi hỏi sự phối hợp công - tư để nhân rộng mô hình.
Theo Trung tâm Quốc gia về Sức khỏe và Phát triển Trẻ em Nhật Bản, tỷ lệ phụ nữ mắc trầm cảm sau sinh đang ở mức cao, dao động 7-10%, có thời điểm lên đến 16,8%. Nhật Bản có thuật ngữ One-Ope Ikuji, chỉ tình trạng người mẹ phải tự gánh toàn bộ việc chăm con.
Dữ liệu của Văn phòng Nội các Nhật Bản cho thấy nam giới nước này thuộc nhóm ít chia sẻ việc nhà và chăm con nhất trong khối OECD. Việc thiếu hụt nguồn lực hỗ trợ khiến các mô hình xã hội tự nguyện trở thành chỗ dựa cho người dân.
Hành trình Đỏ lần thứ XIV do Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương và Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia vận động hiến máu tình nguyện chủ trì, phối hợp với Công ty cổ phần VTVCorp, các trung tâm truyền máu, ban chỉ đạo vận động hiến máu tình nguyện - Hội Chữ thập đỏ 32 tỉnh, thành tổ chức.
Chương trình sẽ diễn ra trong tháng 6 và tháng 7 năm nay, dự kiến chính thức khai mạc toàn quốc tại TP.HCM vào ngày 9 đến 12-6.
Hành trình Đỏ năm nay đặt mục tiêu tiếp nhận 120.000 đơn vị máu (25.000 đơn vị máu tại các ngày hội chính, và 95.000 đơn vị máu tại các ngày hưởng ứng).
PGS.TS Nguyễn Hà Thanh, Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, Trưởng ban tổ chức Hành trình Đỏ - chia sẻ hơn một thập kỷ qua, Hành trình Đỏ đã tiếp nhận trên hơn 1 triệu đơn vị máu, góp phần thay đổi nhận thức của hàng triệu người dân về hiến máu tình nguyện, từng bước khắc phục tình trạng khan hiếm máu vào dịp hè.
"Đây là cơ hội để các trung tâm truyền máu và ngành y tế địa phương nâng cao năng lực tổ chức, phối hợp hiệu quả các chương trình hiến máu quy mô lớn… Đặc biệt chương trình đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần nhân ái, tình nghĩa đồng bào, tiếp nối và lan tỏa truyền thống tương thân tương ái tốt đẹp của dân tộc Việt Nam chúng ta", ông Thanh bày tỏ.
Ông Thanh nói thêm Hành trình Đỏ còn góp phần tăng cường công tác điều phối máu giữa các địa phương, xây dựng và đào tạo lực lượng tình nguyện viên tại chỗ, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động hiến máu trong cộng đồng.
Đại diện đơn vị sẽ đăng cai lễ khai mạc toàn quốc, Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ TP.HCM Nguyễn Minh Nhựt cho biết sau sáp nhập có 168 phường, xã, đặc khu, việc vận động hiến máu gặp một số khó khăn, nhưng TP.HCM vẫn quyết tâm tổ chức tốt lễ khai mạc và ngày hội hiến máu sắp tới.
Chị Trần Thị Thúy An, 34 tuổi, quê Vĩnh Long, sang Australia định cư 10 năm trước. Sáu năm sau, chị ly hôn, trở thành mẹ đơn thân.
Thúy An thuê một căn phòng tại thành phố Adelaide, làm việc tại trường mầm non vào ban ngày và làm thêm buổi tối để tích lũy tài chính. Dù bận rộn, chị dành thời gian tập yoga, học đầu tư và nghiên cứu tâm lý hôn nhân với mục tiêu không lặp lại sai lầm của lần đổ vỡ trước.
Từ nhân viên, chị trở thành quản lý tại trường mầm non. "Sự tự chủ là điều kiện cần để bước vào một mối quan hệ bình đẳng", An nói.
Giai đoạn này, An dùng ứng dụng hẹn hò để tìm "bến đỗ" mới. Chị thừa nhận ban đầu từng để cảm xúc dẫn dắt và trải qua buổi hẹn dưới cái nắng 40 độ C với một người đàn ông "không mua nổi ly nước" cho bạn gái. Dù thấy không ổn, chị vẫn theo đuổi cho đến khi nhận ra sự quan tâm chỉ đến từ một phía.
An nhận ra một nghịch lý trên các ứng dụng hẹn hò. Chúng được thiết kế để giữ chân người dùng bằng cách mang lại cảm giác có vô số lựa chọn. Điều này khiến nhiều người trở nên hời hợt, thiếu kiên nhẫn vì luôn tin rằng "mối tốt hơn" đang nằm ở lần quẹt tiếp theo. Hiểu được điều này, An quyết định không chạy theo số lượng mà tập trung vào chất lượng sàng lọc.
Rút kinh nghiệm, chị thiết lập hồ sơ với mục tiêu tìm mối quan hệ lâu dài. An đặt tiêu chí rõ ràng về đạo đức, mức độ thấu hiểu và định hướng phát triển. chị trả phí cho ứng dụng để xem trước thông tin đối phương. Những người tìm "tình một đêm" hay mối quan hệ không ràng buộc bị chị loại từ đầu.
Quy trình hẹn hò của người phụ nữ 34 tuổi gồm: nhắn tin một tháng, gọi video xác thực thông tin, sau đó mới gặp mặt. Trước khi đến các buổi hẹn, chị gửi định vị cho bạn thân để đảm bảo an toàn.
Trong ba năm, chị trò chuyện với khoảng 20 người, gặp trực tiếp 5 người. Trong đó, có một người làm trong lực lượng không quân, tử tế nhưng lại quá độc lập, khác biệt với nhu cầu được kết nối (quality time) của chị. Một người khác kém chị 4 tuổi, yêu thương và chiều chuộng nhưng quan điểm sống không phù hợp với một phụ nữ từng trải.
"Tôi nghiệm ra yêu thôi chưa đủ, quan trọng là sự tương thích về giá trị sống", chị nói. Nhiều lần, An tải app rồi xóa vì không tìm được người phù hợp. Tuy nhiên, thay vì chọn bừa để bớt cô đơn, chị tập trung vào phát triển bản thân.
Đầu năm 2025, An kết nối với Alexander Spanton, 32 tuổi, chuyên viên phân tích dữ liệu tại Brisbane.
"Ban đầu, tôi ấn tượng khi cô ấy gửi đoạn tin nhắn dài về những mong muốn ở đối phương", anh Alexander nói. Anh cho biết sự nghiêm túc của An phù hợp với mục tiêu anh tìm kiếm trên mạng.
Buổi gặp đầu tiên của họ kéo dài 6 tiếng. An mang theo danh sách câu hỏi về quan điểm hôn nhân, tài chính và mục tiêu sống. Alexander trả lời đầy đủ, sau đó chủ động xóa ứng dụng hẹn hò để chứng minh mình nghiêm túc.
"Anh giữ khoảng cách và tôn trọng tôi. Đến lần hẹn thứ ba, anh mới nắm tay", An kể.
Mối quan hệ tiến triển nhanh chóng khi Alexander không chỉ yêu mà còn dành sự quan tâm cho con trai riêng của chị. Khi An đề nghị cùng đứng tên vay ngân hàng mua nhà sau một tháng hẹn hò, Alexander đồng ý ngay. "Điều đó chứng tỏ cô ấy tin tưởng, nghiêm túc với mối quan hệ này và tôi cũng tin tưởng cô ấy", Alexander nói.
Chưa đầy một tháng sau đó, họ dọn về ở chung căn nhà ba phòng ngủ rộng 150 m2 tại Brisbane.
Khi biết "ngôn ngữ tình yêu" của bạn gái là sự quan tâm qua hành động, chàng trai không nề hà việc vào bếp, gọt trái cây hay làm mọi việc lặt vặt. Anh học tiếng Việt để kết nối với gia đình An. Mong ước của Alexander là phát triển bản thân, chu cấp tài chính để vợ tập trung cho sở thích.
Ngược lại, biết chồng đề cao sự ghi nhận và khích lệ trong mối quan hệ, An thường xuyên dành lời khen, cảm ơn và nói lời ngọt ngào. Cô vợ Việt cũng chinh phục chồng bằng những món ăn quê nhà mỗi tối.
Đầu năm 2026, vợ chồng An về Việt Nam thăm gia đình. Bà Nguyễn Thị Nhẫn, 81 tuổi, bà ngoại chị cho biết rất mừng khi thấy cháu tìm được hạnh phúc sau đổ vỡ và tổn thương nơi xứ người. "Alex dễ thương, nấu cơm, rửa chén đều đòi làm thay ngoại", bà nói.
Nhìn lại hành trình đã qua, Thúy An cho rằng phụ nữ sau đổ vỡ cần thay đổi tư duy. Sai lầm không phải là mẹ đơn thân, mà là chấp nhận một người không xứng đáng. Việc tập trung phát triển bản thân từ ngoại hình, sức khỏe đến chuyên môn và ngoại ngữ sẽ tạo ra giá trị tự thân. "Khi phụ nữ có kiến thức và sự tự tin, người phù hợp sẽ xuất hiện", chị nói.
