Chỉ trong ít ngày, hàng loạt vụ việc liên quan đến ngành y đã trở thành tâm điểm chú ý.
Ở Nghệ An, dư luận phẫn nộ trước vụ việc một phòng khám bị cơ quan điều tra làm rõ hành vi bị cáo buộc bơm sữa đậu nành vào cơ thể bệnh nhân để tạo giả dịch mủ, từ đó tư vấn điều trị với chi phí cao.
Trong khi đó, tại Hà Nội, hai sinh viên ngành Y khoa của Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội bị phản ứng gay gắt sau khi livestream với những lời lẽ phản cảm ngay trong thời gian thực tập tại Bệnh viện Đa khoa Đức Giang.
Tiếp đó, mạng xã hội lan truyền đoạn nội dung của một sinh viên Trường Đại học Y Hà Nội với lời lẽ dọa “lấy trật ven ba lần”, “xếp giường xấu” đối với bệnh nhân.
Hàng loạt các clip khác liên quan đến phát ngôn của sinh viên khối ngành Sức khoẻ được dư luận lan truyền.
Mỗi vụ việc có tính chất khác nhau. Một bên là hành vi bị điều tra với dấu hiệu vi phạm pháp luật, một bên là những phát ngôn thiếu chuẩn mực của sinh viên. Song điểm chung là tất cả đều khiến xã hội đặt câu hỏi về đạo đức nghề nghiệp – yếu tố vốn được xem là linh hồn của ngành y.
Không thể vì “con sâu” mà phủ nhận cả ngành y
Trao đổi với phóng viên Dân trí, đại biểu Quốc hội, Phó Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Đồng Tháp Phạm Văn Hòa cho rằng cần nhìn nhận các vụ việc một cách khách quan.
Theo ông, đây là những trường hợp cá biệt, không thể đánh đồng với hàng trăm nghìn cán bộ y tế và sinh viên ngành y đang tận tụy cống hiến mỗi ngày.
“Từ trước đến nay, nghề y vẫn là một trong những nghề cao quý nhất. Người bệnh khi không còn khả năng tự cứu chữa đều gửi gắm niềm tin vào bác sĩ. Bởi vậy, lời dạy của Bác Hồ “Lương y như từ mẫu” luôn phải được xem là kim chỉ nam của người hành nghề y”, ông Hòa nói.
Tuy nhiên, vị đại biểu cũng thẳng thắn nhìn nhận, những sự việc xảy ra thời gian qua là hồi chuông buộc ngành y phải tự soi lại mình. Ông cho rằng không chỉ sinh viên mà ngay cả một số bác sĩ, nhân viên y tế khác cũng từng có những hành vi làm giảm sút hình ảnh người thầy thuốc.
“Không phải báo động đến mức phủ nhận cả ngành, nhưng rõ ràng cần có sự chấn chỉnh nghiêm túc”, ông nói.
Theo ông Hòa, bên cạnh chuyên môn, các cơ sở đào tạo phải coi giáo dục phẩm chất, đạo đức nghề nghiệp là nhiệm vụ xuyên suốt.
“Y đức phải được đặt lên hàng đầu. Đào tạo bác sĩ giỏi nhưng trước hết phải đào tạo được người thầy thuốc có nhân cách”, ông nhấn mạnh.
Đại biểu Quốc hội Phạm Văn Hòa cũng đặt vấn đề về công tác đào tạo nguồn nhân lực y tế. Theo ông, nhiều trường đại học chuyên ngành y có điểm chuẩn rất cao, trong khi một số trường đại học đa ngành mở ngành y lại tuyển sinh với mức điểm thấp hơn đáng kể.
Ông đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng Bộ Y tế rà soát lại công tác tuyển sinh và đào tạo đối với các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe.
“Ngành y là ngành đặc biệt, liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người. Ngoài kiến thức, cần quan tâm nhiều hơn đến phẩm chất, ý thức trách nhiệm của người học”, ông nói.
Vị đại biểu cũng cho rằng trong quá trình tuyển chọn, cần chú ý hơn đến quá trình rèn luyện, đạo đức và ý thức của học sinh, thay vì chỉ dựa vào điểm số.
Một học phần y đức là chưa đủ
Ở góc nhìn của cơ sở đào tạo, TS Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo, Trường Đại học Công nghiệp TPHCM, đơn vị có đào tạo ngành Dược, cho biết ngành thuộc khối sức khỏe đều có những học phần về y đức và đạo đức nghề nghiệp.
Ngoài chương trình chính khóa, sinh viên còn được phổ biến quy định pháp luật, quy tắc ứng xử, các hoạt động giáo dục công dân và nhiều hoạt động rèn luyện khác.
Tuy nhiên, theo TS Nhân, không thể cho rằng chỉ cần học một vài học phần ở đại học là đủ để hình thành đạo đức nghề nghiệp.
“Đạo đức là một khái niệm rất lớn. Nó không được hình thành chỉ trong vài năm đại học mà là cả một quá trình từ gia đình, nhà trường đến xã hội”, ông nói.
Theo ông, khi một người đã tốt nghiệp rồi có hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp, không thể quy toàn bộ trách nhiệm cho trường đại học.
“Nhà trường có trách nhiệm đào tạo, trang bị kiến thức, kỹ năng và định hướng. Nhưng sau khi tốt nghiệp, mỗi cá nhân phải tự chịu trách nhiệm về hành vi của mình”, ông phân tích.
Khi mạng xã hội trở thành “phòng thực hành” về nhân cách
Điểm đáng chú ý trong các vụ việc vừa qua là có sự xuất hiện các clip “chính chủ” ngay trên mạng xã hội. Điều đó cho thấy nhiều người trẻ chưa ý thức đầy đủ rằng, khi khoác lên mình chiếc áo blouse, họ không còn là một cá nhân bình thường trên mạng xã hội.
Một lời nói tưởng như chỉ để “đùa vui”, “câu tương tác” có thể làm tổn thương người bệnh, ảnh hưởng đến uy tín bệnh viện, thậm chí làm lung lay niềm tin của xã hội đối với ngành y.
Theo đại biểu Phạm Văn Hòa, nếu các nội dung đăng tải vi phạm pháp luật, bôi nhọ, xúc phạm hoặc gây ảnh hưởng xấu đến xã hội thì cần xử lý nghiêm theo quy định.
“Mạng xã hội không thể là nơi muốn nói gì thì nói để câu view, câu like”, ông nhấn mạnh.
Từ những vụ việc vừa qua, cả hai chuyên gia đều có chung quan điểm rằng giáo dục đạo đức không thể là trách nhiệm riêng của trường đại học.
Chuyên gia chỉ ra 5 trụ cột gồm: Gia đình là nơi hình thành nhân cách; nhà trường giúp hoàn thiện tri thức và chuẩn mực nghề nghiệp; bệnh viện là môi trường rèn luyện; cơ quan quản lý ban hành các chuẩn mực hành nghề; bản thân mỗi sinh viên cũng phải không ngừng tự rèn luyện.
Đặc biệt với ngành y – nơi mỗi quyết định đều có thể liên quan trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng con người – y đức không thể chỉ là một học phần để thi lấy điểm.
Đó phải là giá trị được nuôi dưỡng trong suốt quá trình đào tạo, được kiểm chứng trong từng ca trực, từng buổi thực tập và cả trong cách ứng xử trên không gian mạng.
Những vụ việc vừa qua có thể chỉ là “con sâu” giữa một đội ngũ đông đảo những người làm nghề tận tâm. Nhưng cũng chính vì vậy, mỗi hành vi lệch chuẩn càng cần được nhìn nhận nghiêm túc để không làm tổn thương hình ảnh của một nghề vốn được xã hội gửi gắm niềm tin đặc biệt.
Tin Gốc: Dân Trí
