Mới đây, Chính phủ ban hành Nghị định số 287/2026/NĐ-CP quy định về tiền bản quyền trong các lĩnh vực điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, nghệ thuật biểu diễn, báo chí và xuất bản. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/9.
Đáng chú ý, lần đầu tiên, văn bản này quy định mức tiền bản quyền tối thiểu (mức sàn) khi khai thác lại tác phẩm báo in, báo điện tử.
Trao đổi với phóng viên Dân trí, luật sư Hoàng Hà (Đoàn Luật sư TPHCM) cho rằng đây là thay đổi quan trọng trong việc bảo vệ quyền của cơ quan báo chí và tác giả.
Theo luật sư, trước đây Luật Sở hữu trí tuệ đã quy định việc khai thác lại tác phẩm báo chí phải được chủ thể quyền cho phép và phải trả tiền, trừ một số trường hợp ngoại lệ. Tuy nhiên, pháp luật chưa có căn cứ cụ thể để xác định mức trả, dẫn đến tình trạng nhiều đơn vị sử dụng lại bài báo với mức chi trả tượng trưng, thậm chí chỉ ghi nguồn mà không thanh toán.
“Theo Điều 15 Nghị định 287, mức tiền bản quyền đối với việc khai thác tác phẩm báo in, báo điện tử không được thấp hơn 20% tiền bản quyền sáng tạo tác phẩm. Đây là lần đầu pháp luật chuyển từ việc chỉ ghi nhận quyền được trả tiền sang xác lập một mức sàn có thể định lượng”, luật sư Hoàng Hà phân tích.
Theo luật sư Hoàng Hà, mức 20% cần được hiểu là khoản tiền tối thiểu cho việc khai thác lại tác phẩm, chứ không phải doanh thu quảng cáo hay giá trị bài báo.
Ví dụ, nếu tiền bản quyền sáng tạo một tác phẩm báo chí là 5 triệu đồng thì mức phải trả để khai thác lại tối thiểu là 1 triệu đồng. Tuy nhiên, đây không phải khoản tiền mặc định, mà còn phụ thuộc thỏa thuận, số lần sử dụng, thời gian, phạm vi khai thác, nền tảng sử dụng và doanh thu thực tế.
Hạn chế tình trạng “xào” thông tin báo chí nhưng không trả bản quyền
Một trong những vấn đề được dư luận quan tâm là tình trạng nhiều cá nhân, tổ chức sao chép, biên tập lại nội dung từ báo chí chính thống để thu hút lượt xem và doanh thu quảng cáo trên nền tảng số.
Theo luật sư Hoàng Hà, Nghị định 287 được xây dựng trên cơ sở của Luật Sở hữu trí tuệ, có nhiều giá trị trong việc bảo vệ quyền tác phẩm báo chí.
“Quy định này giúp cơ quan báo chí có căn cứ rõ ràng hơn để định giá, đàm phán, cấp phép và yêu cầu thanh toán khi nội dung được khai thác lại. Đồng thời, quy định góp phần hạn chế tình trạng sao chép, “xào lại” hoặc sử dụng nội dung báo chí để kinh doanh trên môi trường số nhưng không chia sẻ lợi ích với đơn vị sản xuất”, ông Hà nói.
Bên cạnh Nghị định 287 về mức thu phí bản quyền, Nghị định 341/2025/NĐ-CP cũng quy định chế tài xử phạt đối với hành vi vi phạm bản quyền tác phẩm báo chí. Theo đó, cá nhân có hành vi truyền đạt tác phẩm đến công chúng qua mạng mà không được phép có thể bị phạt từ 30 đến 50 triệu đồng; tổ chức vi phạm bị xử phạt gấp đôi, đồng thời buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm và hoàn trả khoản lợi bất hợp pháp thu được.
“Có thể hiểu, hành lang pháp lý hiện nay đã bao gồm 3 bước: Phải xin phép khi sử dụng tác phẩm báo chí, phải trả tiền bản quyền theo quy định và sẽ bị xử lý nếu cố tình khai thác trái phép”, luật sư Hoàng Hà phân tích.
Theo luật sư Hoàng Hà, những hành vi dễ bị vi phạm nhất hiện nay gồm sao chép toàn bộ hoặc phần trọng yếu của bài báo; thay đổi tiêu đề, đảo câu nhưng vẫn giữ nguyên cấu trúc và cách thể hiện; đăng lại ảnh, video, đồ họa mà không xin phép; sử dụng công cụ tự động thu thập bài viết để khai thác quảng cáo; trích dẫn quá dài khiến người đọc không cần truy cập bài báo gốc; hoặc sử dụng AI để diễn đạt lại nhưng vẫn khai thác phần sáng tạo cốt lõi của tác phẩm.
“Việc chỉ ghi dòng “Nguồn: Báo X” không mặc nhiên hợp pháp hóa hành vi sao chép của các cá nhân, tổ chức. Nếu nội dung đăng lại đã thay thế về thực chất cho tác phẩm gốc hoặc phục vụ mục đích khai thác thương mại thì bên sử dụng vẫn phải xin phép và trả tiền bản quyền”, luật sư nhấn mạnh.
Người dùng mạng không phải trả tiền nếu chỉ chia sẻ đường dẫn bài báo
Thời gian qua, nhiều ý kiến cũng băn khoăn liệu các quy định mới có đồng nghĩa với việc người dùng mạng xã hội sẽ phải trả tiền bản quyền hoặc bị xử phạt nếu chia sẻ bài báo. Theo luật sư Hoàng Hà, đây là cách hiểu chưa chính xác.
Ông cho biết, người dùng thông thường không phải trả tiền khi đọc báo, gửi đường dẫn hoặc sử dụng nút “chia sẻ” để dẫn người khác đến bài báo gốc. Việc trích dẫn hợp lý để bình luận, minh họa cũng có thể không phải xin phép, không phải trả tiền nếu chỉ sử dụng phần cần thiết, không làm sai ý tác giả, không ảnh hưởng bất hợp lý đến việc khai thác tác phẩm và ghi rõ tên tác giả, nguồn gốc.
Ngược lại, rủi ro pháp lý phát sinh khi cá nhân hoặc tổ chức sao chép toàn bộ hoặc phần trọng yếu của bài báo, chụp màn hình rồi đăng công khai, đăng lại ảnh, video, đồ họa hoặc chuyển bài viết thành nội dung âm thanh, video mà không được phép.
Ai thu tiền bản quyền báo chí?
Theo luật sư Hoàng Hà, Nghị định 287 không thành lập một tổ chức duy nhất để thu tiền bản quyền báo chí. Việc ký kết thỏa thuận, thu và phân phối tiền bản quyền sẽ do chủ thể đang quản lý quyền tác giả hoặc đơn vị được ủy quyền thực hiện.
Đối với các tác phẩm báo chí thuộc phạm vi Nhà nước là đại diện chủ sở hữu hoặc đại diện quản lý quyền tác giả, việc thu tiền do cơ quan đại diện chủ sở hữu, cơ quan quản lý hoặc tổ chức được phân cấp, ủy quyền thực hiện theo quy định.
Trong khi đó, với các tác phẩm không thuộc phạm vi trên, chủ sở hữu quyền tác giả có thể là cơ quan báo chí, tác giả hoặc chủ thể khác theo hợp đồng và quá trình giao nhiệm vụ. Chủ thể quyền có thể trực tiếp thu tiền hoặc ủy quyền cho tổ chức khác thực hiện.
Gia đình của chị Halima Cissé và anh Abdelkader Arby ở Mali từng trở thành tâm điểm chú ý toàn cầu kể khi 9 người con của họ cùng chào đời vào năm 2021.
Tên của 9 anh em bao gồm: Các bé trai Mohammed VI, Oumar, Elhadji, Bah và các bé gái Kadidia, Fatouma, Hawa, Adama và Oumou.
Điều đặc biệt nhất là Cissé thụ thai hoàn toàn tự nhiên, không qua bất kỳ phương pháp hỗ trợ sinh sản nào.
Bác sĩ tại Mali ban đầu chẩn đoán chị Cissé mang 7 thai. Chính phủ Mali sau đó đưa hai vợ chồng sang một phòng khám chuyên khoa ở Morocco để tiện theo dõi. Tại đây, các bác sĩ khám và phát hiện thêm 2 thai nhi. Đến tuần thai thứ 30, các bác sĩ tiến hành phẫu thuật lấy thai. 9 em bé chào đời với cân nặng dao động từ 0,5 kg đến 1 kg.
Ngày 4/5 vừa qua, 9 đứa con của gia đình Arby đã tổ chức ngày sinh nhật chung tại Mali.
Trong bữa tiệc tại nhà, 11 thành viên gia đình đã cùng nhau chụp ảnh kỷ niệm. Chị Cissé, mẹ 9 bé, cầm trên tay chứng nhận kỷ lục của Tổ chức Kỷ lục Guiness Thế giới trong khi 5 con gái mặc trang phục denim đồng bộ, còn 4 con trai mặc quần đen phối cùng áo thun trắng.
Chị Cissé xác nhận 9 người con hiện đều khỏe mạnh và gia đình đang chuẩn bị cho các bé đến trường.
Cha của các bé, anh Abdelkader Arby, tiết lộ mỗi đứa trẻ đều có tính cách riêng biệt, có bé rất điềm tĩnh, có bé hiếu động và thường xuyên đòi được bế trên tay.
Việc nuôi dạy cùng lúc 9 đứa trẻ mang lại những thách thức khổng lồ. Cissé thú nhận rằng khó khăn lớn nhất hiện nay là chuẩn bị cho các con đi học.
Nhìn lại lịch sử y khoa, các ca sinh 9 cực kỳ hiếm gặp và trước đây chưa từng có trường hợp nào mà tất cả các bé đều sống sót quá vài giờ sau khi sinh.
Ca sinh của gia đình Arby-Cissé đã phá vỡ mọi tiền lệ, vượt qua cả kỷ lục của "Octomum" Nadya Suleman (người sinh 8 con vào năm 2009). Đây không chỉ là câu chuyện hi hữu về y tế mà còn là biểu tượng của tình yêu thương, sự nỗ lực không ngừng nghỉ của gia đình và sự hỗ trợ của bạn bè quốc tế.
Đoạn clip tiểu phẩm tuyên truyền phòng chống cá độ bóng đá mùa World Cup do Công an TP.HCM và TikToker "Thanh Đau Đầu" thực hiện - Ảnh: PA05 Công an TP.HCM
Trong bối cảnh World Cup 2026 đang diễn ra hết sức sôi động, kéo theo nguy cơ phát sinh các hoạt động cá độ trực tuyến, mới đây Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP.HCM đã kết hợp với TikToker "Thanh Đau Đầu" thực hiện một đoạn video clip ngắn thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng sau khi được đăng tải.
Thay vì truyền tải các quy định pháp luật theo cách "truyền thống", đoạn video clip xây dựng tình huống gần gũi xoay quanh tâm lý muốn thử vận may bằng cá độ bóng đá của một người trẻ.
Thông qua phần đối thoại trực tiếp, cán bộ công an đã giải thích các quy định liên quan đến hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc trên không gian mạng, đồng thời cảnh báo những hệ lụy pháp lý và kinh tế mà người tham gia có thể phải đối mặt.
Qua đoạn clip, cơ quan công an nhắc nhở hành vi đánh bạc trên không gian mạng (qua website, ứng dụng, mạng xã hội...) có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm và còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng - 100 triệu đồng;
Trong khi đó, đối với hành vi tổ chức đánh bạc có thể bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm và phạt tiền đến 300 triệu đồng.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ thông điệp được thể hiện dưới dạng tiểu phẩm ngắn, sử dụng ngôn ngữ đời thường, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của người dùng mạng xã hội, đặc biệt là giới trẻ.
Thời gian quan, các đơn vị nghiệp vụ, địa phương Công an TP.HCM đã chủ động đổi mới trong công tác tuyên truyền pháp luật, góp phần đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với người dân thông qua các nền tảng số.
Video clip tuyên truyền pháp luật về hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc trên không gian mạng - Clip do PA05 Công an TP.HCM cung cấp
Một đoạn video được quay từ thời niên thiếu của ngôi sao người Na Uy bất ngờ được chia sẻ trở lại trên mạng xã hội, thu hút hàng triệu lượt xem và làm dấy lên nhiều cuộc thảo luận về những năm tháng trước khi Erling Haaland trở thành "cỗ máy ghi bàn" của bóng đá châu Âu.
Theo nhiều trang thể thao quốc tế, đoạn clip được ghi lại khi Haaland mới khoảng 16 tuổi. Thời điểm đó, anh cùng 2 người bạn thành lập một nhóm rap mang tên Flow Kingz. Ba chàng trai tự sáng tác lời, thu âm và quay video theo phong cách ngẫu hứng của tuổi học trò.
Trong video, Haaland xuất hiện với mái tóc vàng đặc trưng, gương mặt còn nhiều nét trẻ con nhưng đầy tự tin khi đọc rap và thể hiện các động tác vũ đạo đơn giản cùng bạn bè.
Ca khúc được sáng tác trong lúc cả nhóm nấu ăn, mang giai điệu vui nhộn và ca từ hài hước. Dù chỉ là sản phẩm giải trí, đoạn video đã thu hút khoảng 9 triệu lượt xem sau khi được chia sẻ lại trên nhiều nền tảng mạng xã hội.
Nhiều khán giả bày tỏ sự thích thú trước hình ảnh hoàn toàn khác của tiền đạo người Na Uy. Không ít bình luận hài hước cho rằng "làng nhạc đã mất đi một rapper vì bóng đá có thêm một siêu sao", trong khi nhiều người khác nhận xét Haaland sở hữu sự tự tin và năng lượng tích cực ngay từ khi còn là thiếu niên.
Đoạn video cũng cho thấy một khía cạnh đời thường của tiền đạo đội tuyển Na Uy. Trước khi nổi tiếng với những bàn thắng và hàng loạt kỷ lục ghi bàn, Haaland cũng có tuổi trẻ giống nhiều bạn bè đồng trang lứa với niềm yêu thích âm nhạc, những buổi tụ tập và các ý tưởng sáng tạo mang tính giải trí.
Nếu rap chỉ là một sở thích thời niên thiếu thì bóng đá mới là con đường đưa Erling Haaland trở thành một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới.
Erling Braut Haaland chào đời vào năm 2000 tại thành phố Leeds (Anh), thời điểm cha anh - ông Alf-Inge Haaland - đang thi đấu ở Premier League. Sau khi cha giải nghệ, gia đình trở về Bryne, một thị trấn nhỏ ở phía tây nam Na Uy. Chính nơi đây đã nuôi dưỡng niềm đam mê bóng đá của Haaland.
Lớn lên trong gia đình có truyền thống thể thao, Haaland sớm được làm quen với nhiều môn khác nhau như điền kinh, bóng ném và golf. Những trải nghiệm này giúp anh phát triển khả năng phối hợp, sức mạnh cơ bắp và tốc độ ngay từ nhỏ.
Các chuyên gia thể lực sau này nhận định nền tảng vận động toàn diện là một trong những yếu tố giúp Haaland sở hữu thể chất vượt trội so với nhiều cầu thủ cùng trang lứa.
Năm 5 tuổi, Haaland gia nhập học viện của CLB Bryne FK. Các huấn luyện viên khi đó đều nhận thấy cậu bé có tinh thần thi đấu rất cao, luôn muốn chiến thắng trong mọi buổi tập và không ngại rèn luyện thêm sau giờ học.
Năm 2016, khi mới 15 tuổi, Haaland được đôn lên đội một Bryne FK và có trận đấu chuyên nghiệp đầu tiên. Từ đây, sự nghiệp thể thao của tiền đạo Na Uy bắt đầu nở rộ.
Khả năng tăng tốc, sức mạnh, những pha chạy chỗ thông minh cùng hiệu suất ghi bàn đáng kinh ngạc giúp Haaland lọt vào tầm ngắm của hàng loạt đội bóng lớn như Manchester United, Juventus, Real Madrid và Borussia Dortmund.
Năm 2022, Haaland nâng tầm bản thân trước khi chuyển sang Manchester City. Tại Anh, tiền đạo người Na Uy liên tục phá vỡ các kỷ lục ghi bàn tại Premier League và góp công lớn giúp đội bóng Manchester City giành nhiều danh hiệu.
Bên cạnh tài năng thiên bẩm, Haaland còn được đánh giá cao bởi tính kỷ luật. Anh duy trì chế độ ăn uống nghiêm ngặt, tập luyện cường độ cao, ngủ đủ giấc và đặc biệt chú trọng quá trình phục hồi sau mỗi trận đấu. Các đồng đội và huấn luyện viên đều nhận xét Haaland luôn giữ sự tập trung tối đa trong tập luyện cũng như thi đấu.
Ngoài sân cỏ, trái ngược với hình ảnh quyết liệt trên sân, Haaland có cuộc sống khá kín tiếng. Anh dành nhiều thời gian cho gia đình, thích nấu ăn, chơi điện tử và gặp gỡ những người bạn thân. Tiền đạo người Na Uy cũng thường xuyên chia sẻ rằng cuộc sống cân bằng giúp anh duy trì trạng thái tinh thần tốt nhất.
Haaland và bạn gái Isabel Haugseng Johansen đã quen biết nhau từ khi còn nhỏ. Cả hai đồng hành cùng nhau nhiều năm trước khi công khai mối quan hệ và hiện đã có một con trai.
Trong cuộc phỏng vấn gần đây, Haaland cho biết việc trở thành cha mang đến nhiều thay đổi tích cực trong cuộc sống. Theo anh, gia đình giúp bản thân tách khỏi áp lực bóng đá sau mỗi trận đấu.
"Hồi trẻ, tôi thường suy nghĩ quá nhiều về bóng đá. Còn bây giờ, khi trở về nhà, tôi có thể thư giãn hoàn toàn. Có lẽ, tôi phải cảm ơn con trai mình vì điều đó", tiền đạo người Na Uy chia sẻ.
Đoạn video rap thời niên thiếu có thể chỉ là một kỷ niệm vui của Erling Haaland, nhưng nó giúp người hâm mộ hiểu thêm về con người phía sau hình ảnh "cỗ máy săn bàn".
