Quý Bảo, 18 tuổi, là cựu học sinh lớp chuyên tiếng Trung, trường THPT chuyên Ngoại ngữ, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Thanh Hoa – ngôi trường hàng đầu của Trung Quốc, top 14 toàn cầu, theo xếp hạng đại học của QS, trao học bổng 100% học phí cho em ở năm đầu tiên, trị giá 30.000 nhân dân tệ (116 triệu đồng). Các năm sau, trường sẽ xét học bổng tùy theo kết quả học tập.
“Em cảm thấy hành trình của mình rất xứng đáng và mang lại nhiều giá trị tích cực”, nam sinh chia sẻ.
Quý Bảo vốn yêu thích môn Toán và Vật lý từ nhỏ. Sau hai chuyến giao lưu văn hóa tại Tô Châu và Thượng Hải năm lớp 10 và 11, Bảo thích thú với sự thân thiện của người dân bản địa.
“Người Trung Quốc rất nhiệt tình hỗ trợ du học sinh, từ thầy cô đến nhân viên bán hàng. Trải nghiệm đó khiến niềm tin du học của em càng lớn”, Bảo nói.
Hồ sơ nộp vào các trường ở Trung Quốc thường gồm bảng điểm, chứng chỉ ngoại ngữ, bài luận, video tự giới thiệu và kết quả CSCA – bài thi đầu vào dành cho sinh viên quốc tế.
Do đó, Quý Bảo vạch ra lộ trình chi tiết, duy trì điểm học tập (GPA) khoảng 9,6-9,8. Là học sinh chuyên Trung, Bảo sở hữu đỗ chứng chỉ Hán ngữ quốc tế HSK6 – mức cao nhất, đồng thời thi đạt 7.5 IELTS để tăng sức cạnh tranh cho hồ sơ. Với video giới thiệu bản thân, em chia sẻ thành tích học thuật và hoạt động ngoại khóa, nêu lý do chọn trường, chọn ngành.
Trong bài luận với yêu cầu giới thiệu bản thân và lộ trình học tập, Bảo bắt đầu từ đam mê thuở nhỏ là lắp ráp, chế tạo thuyền xốp bằng mô tơ quạt và phế liệu. Nam sinh cũng kể về một lần tham gia trại hè nghiên cứu trực tuyến của Thanh Hoa. Em đảm nhận vai trò trợ lý nhóm thực hiện đề tài tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) trong chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ, phụ trách tìm tài liệu, tóm tắt và viết phần giới thiệu. Từ đó, nam sinh kết nối sở thích, trải nghiệm của mình với ngành Cơ khí ở trường.
“Ngành Cơ khí ở trường tích hợp cả kiến thức về robot, AI và kỹ thuật y sinh, vô cùng phù hợp với lộ trình nghiên cứu em muốn theo đuổi”, Bảo viết.
Với CSCA, thí sinh chọn hai môn thi phù hợp với chuyên ngành đại học, bắt buộc có Toán. Quý Bảo chọn thêm môn Lý. Thang điểm mỗi môn là 100, gồm 48 câu trắc nghiệm làm trong 60 phút, thi online, với hai camera giám sát.
Là lứa thí sinh đầu tiên làm bài thi này nên Bảo không có tài liệu tham khảo. Em mày mò chương trình của Trung Quốc, đặt mua bộ sách “Tinh giản tinh luyện” về Việt Nam để ôn tập.
Theo nam sinh, đề Toán chủ yếu rơi vào kiến thức lớp 11 và 12 của Việt Nam, ở mức độ vận dụng, nhưng trải dài từ tập hợp, hình học không gian, xác suất đến giải tích và hàm số. Trong khi đó, môn Vật lý khó hơn, kiến thức động học chiếm khoảng 30% số câu hỏi. Còn lại rơi vào các chuyên đề như điện trường, từ trường, sóng và quang học.
“Bài thi hỏi tất cả những gì trong chương trình cấp ba, khiến đề thi khá khó nhằn”, Bảo nhìn nhận.
Đến vòng phỏng vấn, thầy cô không hỏi quá sâu về chuyên ngành mà đặt hàng loạt câu hỏi về xã hội, văn hóa, lịch sử, kinh tế, tài chính.
“GS đòi hỏi góc nhìn toàn diện về xã hội. Em trả lời không vấp váp nhiều nên nghĩ sự tự tin đã phần nào thuyết phục được thầy cô”, Bảo nói, cho biết trường yêu cầu bảo mật câu hỏi.
ThS Nguyễn Mai Chi, người hướng dẫn Bảo nộp hồ sơ, đánh giá nam sinh có định hướng sớm, rõ ràng. Từ đó, Bảo chủ động tham gia các kỳ thi, hoạt động để có thêm kinh nghiệm và học hỏi từ bạn bè, trở thành lợi thế khi ứng tuyển.
Nhìn lại, Bảo cũng thấy chuẩn bị từ sớm rất quan trọng.
“Phải thực sự hiểu bản thân mình muốn gì và hiểu ngành mình chọn thì mới làm được một bộ hồ sơ hoàn chỉnh”, Bảo đúc rút.
Với tầm nhìn chiến lược, sự quyết tâm của tập thể sư phạm cùng tinh thần nỗ lực của học sinh, nhà trường đã từng bước khẳng định vị thế trong phong trào giáo dục mũi nhọn của địa phương.
Những năm trước đây, kết quả học sinh giỏi cấp tỉnh của nhà trường còn khá khiêm tốn. So với truyền thống hơn 40 năm xây dựng và phát triển, đây là những con số chưa tương xứng với tiềm năng của nhà trường. Từ thực tế đó, nhà trường đã xây dựng chiến lược phát triển giáo dục mũi nhọn theo hướng bài bản, lâu dài và có chiều sâu.
Ngay từ cuối học kỳ 1 năm học 2024 - 2025, công tác tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh giỏi được triển khai quyết liệt. Nhà trường phân công những giáo viên có chuyên môn vững vàng, giàu kinh nghiệm và tâm huyết phụ trách các đội tuyển; đồng thời xây dựng kế hoạch ôn luyện khoa học, chú trọng cả kiến thức nền tảng, tư duy phân tích và kỹ năng giải quyết vấn đề. Sự đầu tư nghiêm túc ấy đã mang lại kết quả tích cực. Nếu như năm học 2022 - 2023, đội tuyển học sinh giỏi của trường đạt 15 giải (các loại) cấp tỉnh, thì năm học 2024 - 2025 con số này tăng hơn gấp đôi - đạt 35 giải.
Bên cạnh đó, học sinh Trường THPT Đắk Mil còn khẳng định năng lực tại kỳ thi Olympic truyền thống 30.4, sân chơi học thuật uy tín dành cho học sinh THPT khi giành 4 huy chương (1 huy chương bạc và 3 huy chương đồng) năm học 2024 - 2025.
Tiếp nối những thành công đó, năm học 2025 - 2026 đánh dấu bước phát triển vượt bậc của nhà trường. Đây cũng là năm đầu tiên ngành giáo dục bước vào giai đoạn mới sau sáp nhập tỉnh, khiến quy mô và mức độ cạnh tranh của các kỳ thi trở nên khốc liệt hơn. Trong bối cảnh ấy, thầy và trò Trường THPT Đắk Mil thể hiện quyết tâm mạnh mẽ để khẳng định năng lực của mình. Kết quả đạt được thực sự ấn tượng khi đội tuyển học sinh giỏi của trường xuất sắc giành 46 giải cấp tỉnh (gồm: 4 giải nhất, 10 giải nhì, 11 giải ba và 21 giải khuyến khích). Đặc biệt, việc lần đầu tiên có 4 giải nhất đã trở thành dấu mốc lịch sử trong hành trình phát triển giáo dục mũi nhọn của nhà trường. Thành tích ấy là kết quả của những giờ học miệt mài, những buổi ôn luyện ngoài giờ, đồng thời là sự kết tinh của tâm huyết, trách nhiệm từ đội ngũ giáo viên và ý chí vươn lên không ngừng của học sinh.
Ở đấu trường Olympic truyền thống 30.4, Trường THPT Đắk Mil tiếp tục ghi dấu ấn mạnh mẽ khi giành 6 huy chương (1 huy chương vàng, 2 huy chương bạc và 3 huy chương đồng). Tấm huy chương vàng đầu tiên tại sân chơi này không chỉ là niềm tự hào lớn của nhà trường mà còn khẳng định chất lượng giáo dục mũi nhọn đang ngày càng được nâng cao, từng bước tiệm cận với các đơn vị dẫn đầu trong khu vực.
Chia sẻ về những kết quả đạt được, thầy Trần Công Nhị, Hiệu trưởng Trường THPT Đắk Mil, cho biết: "Nhà trường luôn xác định giáo dục mũi nhọn là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Thành công hôm nay là kết quả của sự chuẩn bị từ sớm, từ xa; là sự nỗ lực của học sinh, sự tận tâm của giáo viên và sự đồng hành của phụ huynh. Trong thời gian tới, nhà trường sẽ tiếp tục đổi mới phương pháp bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ giáo viên nòng cốt và tạo môi trường thuận lợi nhất để học sinh phát huy năng lực, chinh phục những đỉnh cao mới".
Nội dung được đề cập tại dự thảo nghị định xử phạt hành chính trong lĩnh vực giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo soạn thảo, dự kiến ban hành vào tháng 9. Hầu hết mức phạt tăng so với dự thảo cách đây một năm, khi cao nhất chỉ 20 triệu đồng.
Theo đó, giáo viên, nhà trường, cơ sở dạy thêm bị cảnh cáo nếu báo cáo, công khai không đầy đủ, kịp thời về hoạt động dạy thêm nhưng chưa gây xung đột lợi ích hoặc sai lệch thông tin.
Giáo viên dạy thêm ngoài trường nhưng không báo cáo, báo không đầy đủ, không trung thực về môn học, địa điểm, hình thức, mối quan hệ với chủ thể đứng tên đăng ký kinh doanh bị phạt 2-5 triệu đồng.
Nhà trường tổ chức dạy thêm không đúng diện học sinh hoặc quá thời lượng cho phép, xếp lớp quá 45 học sinh, không công khai kế hoạch dạy thêm có thể bị phạt 5-10 triệu đồng. Cơ sở dạy thêm vi phạm cũng chịu mức phạt tương tự.
Mức phạt 10-20 triệu đồng và đình chỉ hoạt động dạy thêm 1-3 tháng áp dụng với cá nhân, tổ chức dạy thêm cho học sinh tiểu học; dạy thêm có thu tiền học sinh chính khóa; tham gia quản lý, điều hành việc dạy thêm ngoài nhà trường; xếp giờ dạy thêm xen kẽ thời khóa biểu chính khóa; không công khai số điện thoại để tiếp nhận phản ánh dạy thêm, học thêm.
Những trường hợp bố trí, ký hợp đồng hoặc thỏa thuận để giáo viên dạy thêm có thu tiền với học sinh chính khóa; thỏa thuận hoặc cho phép giáo viên công lập quản lý, điều hành hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường; cắt giảm nội dung dạy học trong trường để đưa vào dạy thêm; lợi dụng quan hệ với giáo viên công lập để tổ chức dạy thêm gây xung đột lợi ích sẽ bị phạt 20-30 triệu đồng. Cùng đó, cá nhân, tổ chức vi phạm còn bị đình chỉ dạy thêm 3-6 tháng.
Mức phạt 30-50 triệu đồng, đình chỉ dạy thêm 6-12 tháng dành cho các hành vi tổ chức dạy thêm khi chưa đăng ký kinh doanh; ép buộc, lôi kéo học sinh học thêm trái quy định; tiếp tục vi phạm khi đã bị cơ quan có thẩm quyền xử lý.
Tất cả trường hợp vi phạm đều phải khắc phục hậu quả bằng cách báo cáo, công khai thông tin đầy đủ; hoàn trả phụ huynh số tiền thu sai hoặc nộp lại số tiền bất hợp pháp; dạy bù, bổ sung nội dung bị cắt giảm,...
Ngoài ra, dự thảo của Bộ lần đầu đưa ra mức xử phạt 10-20 triệu đồng nếu giáo viên dạy trước chương trình lớp 1 hoặc kiến thức vượt yêu cầu chương trình mầm non.
Các hành vi can thiệp hoạt động thi cử có thể bị xử phạt 1-60 triệu đồng, đặc biệt là việc lộ đề thi, đáp án nhưng chưa đến mức độ truy cứu trách nhiệm hình sự.
Thông tư 29 về quản lý dạy thêm, học thêm của Bộ Giáo dục và Đào tạo có hiệu lực từ tháng 2/2025. Trường học chỉ được dạy thêm ba nhóm, và phải miễn phí, gồm: học sinh có kết quả chưa đạt; được chọn bồi dưỡng học sinh giỏi; học sinh cuối cấp, tự nguyện đăng ký ôn thi.
Học sinh muốn học thêm trong trường cần làm đơn đăng ký, mỗi lớp không quá 45 em. Với mỗi môn học, trường không được dạy thêm quá hai tiết một tuần. Kinh phí tổ chức dạy thêm lấy từ ngân sách.
Với dạy thêm ngoài trường, cá nhân, tổ chức phải đăng ký kinh doanh, công khai thông tin về học phí, thời lượng... Cùng đó, thầy cô không được thu tiền dạy thêm với học sinh trên lớp của mình.
Học sinh tiểu học thuộc diện cấm dạy thêm, học thêm.
Sau một năm thực hiện, Bộ điều chỉnh, cho phép các trường được dạy thêm miễn phí hơn 2 tiết một tuần với ba nhóm học sinh đã quy định, nhưng cần được Sở Giáo dục phê duyệt.
Đến ngày 4/7, 18 trường đã công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) dựa trên điểm thi tốt nghiệp THPT 2026.
Ba trường có điểm sàn từ 15 gồm Đại học Gia Định, Xây dựng Miền Trung, Kinh tế - Kỹ thuật Bình Dương. Đây là cũng là mức tối thiểu mà thí sinh cần đạt để đăng ký xét tuyển đại học, cao đẳng năm nay, theo yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Các trường còn lại lấy sàn từ 16 trở lên. Trong đó, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cao nhất với 19-25 điểm. Kế đến là trường Đại học Công nghệ (22-24), Bách khoa Hà Nội (19,5-20). Đây là những trường đào tạo khối ngành khoa học, kỹ thuật, công nghệ trong nhóm hàng đầu cả nước.
Điểm sàn theo điểm thi tốt nghiệp THPT 15 trường đại học đến ngày 4/7 như sau (trừ các ngành Sức khỏe, Sư phạm, Luật... sẽ theo điểm sàn chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo):
Theo lịch tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thí sinh đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng đại học đến 17h ngày 14/7.
Trước đó, các em có thể truy cập trang Tra cứu đại học của VnExpress, xem thông tin tuyển sinh như tổ hợp, biến động điểm chuẩn các năm theo ngành, trường để tham khảo.
Điểm chuẩn đại học dự kiến được công bố sau 17h ngày 9/8.
