Theo AFP, ngày 27-7, tòa án ở Kiev ra quyết định tạm giam 60 ngày, không cho tại ngoại, đối với ông Vasyl Goncharuk – người tổ chức triển lãm vũ khí bị Nga tập kích hồi tuần trước. Vụ tấn công khiến ít nhất 11 người thiệt mạng, 100 người bị thương, gây phẫn nộ khắp Ukraine.
Ông Goncharuk là người đứng đầu Hiệp hội Các nhà sản xuất hệ thống không người lái và công nghệ liên quan (Hiệp hội Armada).
Các công tố viên khởi tố ông với cáo buộc cẩu thả dẫn đến thương vong, sau vụ tên lửa đạn đạo Nga đánh trúng trường bắn ở ngoại ô Kiev – nơi diễn ra triển lãm – hôm 24-7.
Cách tổ chức sự kiện vấp nhiều chỉ trích. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói sự kiện “chắc chắn không nên được tổ chức ở đó”.
Theo phóng viên AFP có mặt tại phiên điều trần ngày 27-7, ông Goncharuk trước đó từng xin tại ngoại, quản thúc tại gia, nhưng không được chấp thuận.
“Tôi hoàn toàn hiểu được trách nhiệm của mình và đề nghị tòa án cũng như các điều tra viên tiến hành mọi hoạt động điều tra cần thiết” – ông nói.
Ông xuất hiện tại tòa với dáng đi khập khiễng, cho biết bị thương nhẹ trong vụ tấn công.
Vài giờ sau cuộc tập kích, Bộ Quốc phòng Nga xác nhận đã đánh trúng địa điểm triển lãm. Nga cho rằng nơi này “đang tổ chức trình diễn máy bay không người lái do Ukraine và nước ngoài sản xuất”.
Công tố viên Ukraine Ruslan Kravchenko cho biết các điều tra viên đang xem xét liệu có yếu tố nào làm gia tăng mức độ nghiêm trọng của thảm kịch hay không.
Hiệp hội Armada đã mời hơn 300 người tham dự, gồm quân nhân, đại diện cơ quan nhà nước và giới doanh nghiệp, mà không có sự cho phép chính thức. Sự kiện còn bị chỉ trích vì được quảng bá trên mạng xã hội.
“Cuộc điều tra trước xét xử đang tập trung tối đa vào việc xác định bằng cách nào địa điểm, thời gian và danh sách người tham dự sự kiện này lại rơi vào tay đối phương (Nga)” – công tố viên Ivan Varanytsia nói với các phóng viên bên ngoài tòa án.
Vài giờ sau vụ tấn công hôm 24-7, các phóng viên AFP chứng kiến nhiều ngôi nhà đổ nát, các nạn nhân được đặt trong túi đựng thi thể, trong khi lực lượng cứu hộ và điều tra viên rà soát đống đổ nát tại hiện trường.
Ngành công nghiệp quốc phòng Ukraine thường xuyên tổ chức các buổi giới thiệu máy bay không người lái và vũ khí khác cho nhà đầu tư, đồng minh.
"Kyiv đã là một nơi nguy hiểm trong nhiều năm qua. Nguy cơ trong các cuộc chiến như thế này là chúng luôn có thể leo thang, lan rộng thành điều gì đó mới", theo AFP dẫn lời ông Rubio.
Trước đó, Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã điện đàm với người đồng cấp Mỹ Marco Rubio ngày 25.5, theo TASS. Trong cuộc gọi, ông Lavrov thông báo Nga sẽ bắt đầu tấn công "các trung tâm ra quyết định" của Ukraine, đồng thời kêu gọi Mỹ sơ tán đại sứ quán khỏi Kyiv.
Nga cũng cảnh báo công dân nước ngoài, các phái đoàn ngoại giao và nhân viên quốc tế rời Kyiv ngay lập tức. Đại sứ Liên minh Châu Âu tại Ukraine Katarina Mathernova bác bỏ cảnh báo này, cho rằng đây là nỗ lực nhằm gieo rắc hoảng loạn và cô lập Kyiv. Bà khẳng định phái bộ EU "sẽ không đi đâu cả".
Trên thực địa, Ukraine ngày 26.5 cáo buộc các cuộc tấn công của Nga khiến 6 thường dân thiệt mạng và 103 người bị thương tại nhiều khu vực, gồm Donetsk, Dnipropetrovsk, Zaporizhzhia, Sumy, Kharkiv, Kherson và Poltava. Cùng ngày, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết không quân nước này đã sử dụng tên lửa hành trình Storm Shadow để tấn công các cơ sở quân sự Nga tại tỉnh Luhansk. Phía Nga chưa bình luận về thông tin trên.
Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói lực lượng Ukraine đã đạt một số kết quả tích cực hơn trên chiến trường trong năm nay và ổn định được một số khu vực mặt trận. Tuy nhiên, Reuters dẫn lời ông Zelensky thừa nhận Ukraine đạt rất ít tiến triển trong các cuộc đàm phán với Mỹ về mở rộng sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa và đang hợp tác với châu Âu để giải quyết vấn đề này.
Theo dữ liệu của công ty theo dõi hàng hải Kpler, tổng số tàu hàng di chuyển qua eo biển Hormuz trong ngày 27/6 và 28/6 lần lượt là 29 và 12, giảm mạnh so với một tuần trước đó. Xu hướng di chuyển cũng đảo ngược, với số tàu đi vào vịnh Ba Tư nhiều hơn số tàu rời khỏi khu vực.
Sau khi Tehran và Washington ký thỏa thuận vào ngày 15/6 và mở lại eo biển Hormuz, lưu lượng tàu qua khu vực đã tăng dần trở lại và lên cao nhất kể từ đầu chiến sự vào ngày 24/6, với 70 lượt phương tiện đi qua.
Những tàu này đi qua eo biển theo nhiều cung đường khác nhau, bất chấp việc Iran cảnh báo không đảm bảo an toàn với những lộ trình mà họ chưa phê duyệt, trong đó có tuyến đường ở phía nam Hormuz, đi qua lãnh hải Oman.
Sáng 27/6, tàu hàng Ever Lovely treo cờ Singapore bị tấn công bằng UAV trong lúc di chuyển dọc theo bờ biển Oman để rời Hormuz. Vài giờ sau, lưu lượng tàu thuyền qua Hormuz bắt đầu giảm.
Vụ tấn công vào tàu Ever Lovely khiến căng thẳng ở Hormuz leo thang trở lại. Quân đội Mỹ đã không kích loạt mục tiêu ở miền nam Iran để trả đũa, Tehran sau đó phản ứng bằng cách tấn công mục tiêu của Washington tại khu vực.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi ngày 28/6 tuyên bố Iran sẽ kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz trong 30 ngày tới và không cần bên nào khác tham gia. Ông cảnh báo mọi hành động đơn phương đi ngược thỏa thuận hiện hành sẽ chỉ khiến tình hình thêm phức tạp và làm chậm tiến trình mở lại eo biển.
Iran ngày 29/6 cho biết họ đã tổ chức cuộc họp đầu tiên với Oman để thảo luận về việc quản lý eo biển Hormuz, trong bối cảnh Washington cảnh báo sẽ không chấp nhận việc phải trả phí quá cảnh để sử dụng tuyến đường thủy mà Mỹ coi là vùng biển quốc tế.
Trong ngày 29/6, Mỹ và Iran dường như đã dừng các đợt tấn công qua lại nhắm vào nhau, nhưng lưu lượng tàu qua Hormuz chưa có dấu hiệu khôi phục.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết trên mạng xã hội rằng Iran đã đề nghị gặp các đối tác Mỹ, thêm rằng cuộc gặp sẽ diễn ra ở Doha, Qatar ngày 30/6. Tuy nhiên, Kazem Gharibabadi, nhà đàm phán cấp cao của Iran, bác bỏ thông tin, cho hay không có bất kỳ cuộc thảo luận nào với phía Mỹ được lên lịch.
Hãng Reuters ngày 25.4 đưa tin chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump có kế hoạch bổ sung các hình thức xử bắn, điện giật và gây ngạt bằng khí nitơ để thi hành án tử hình, đồng thời nêu rõ những khó khăn trong việc tìm kiếm thuốc dùng cho hình thức tiêm thuốc độc.
Thông tin được đưa ra trong một báo cáo của Bộ Tư pháp Mỹ, thực hiện cam kết của ông Trump về việc khôi phục án tử hình ở cấp liên bang trong nhiệm kỳ thứ hai của ông, dù có thể phải mất vài năm nữa mới có thể lên lịch một vụ tử hình khác.
Ngay trước khi nhiệm kỳ đầu tiên kết thúc vào năm 2021, ông Trump đã khôi phục các vụ thi hành án tử hình ở cấp liên bang sau 20 năm gián đoạn, xử tử 13 tù nhân bằng hình thức tiêm thuốc độc trong những tháng cuối cùng tại chức. Chỉ có ba vụ xử tử cấp liên bang trong 50 năm trước đó.
Hầu hết các vụ thi hành án tử hình ở Mỹ đều do chính quyền tiểu bang thực hiện. Trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã bãi bỏ lệnh tạm ngừng thi hành án tử hình cấp liên bang được ban hành bởi người tiền nhiệm, cựu Tổng thống Joe Biden.
Bộ Tư pháp của chính quyền ông Trump hiện đang tìm cách áp dụng án tử hình đối với hơn 40 bị cáo trên cả nước, dù chưa có vụ nào được đưa ra xét xử. Mỗi vụ xét xử có thể kéo dài nhiều năm.
Trong phần mở đầu báo cáo dài 52 trang, quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche viết rằng lệnh tạm hoãn thi hành án tử hình của chính quyền cựu Tổng thống Biden đã "làm suy yếu án tử hình liên bang và khiến các nạn nhân, gia đình họ, cộng đồng của họ và cả quốc gia phải gánh chịu hậu quả".
Trong báo cáo, ông Blanche đã chỉ thị Cục Nhà tù thuộc Bộ Tư pháp sửa đổi quy trình thi hành án tử hình "để bao gồm thêm các phương thức thi hành án tử hình hợp hiến hiện đang được luật pháp của một số tiểu bang quy định", đồng thời chỉ ra các phương pháp cũ hơn như xử bắn và xử tử bằng điện giật, cũng như phương pháp hành quyết bằng khí nitơ được Alabama tiên phong áp dụng vào năm 2024.
Việc bổ sung các phương pháp thay thế vào quy trình sẽ cho phép thi hành án tử hình "ngay cả khi không có sẵn một loại thuốc cụ thể", theo báo cáo.
