Cơ quan Đổi mới Quốc phòng (DIU) của Lầu Năm Góc ngày 27/7 khởi động chương trình GBAM Challenge, đặt mục tiêu khắc phục tình trạng quân đội Mỹ quá phụ thuộc vào những vũ khí tầm xa đắt tiền như tên lửa hành trình Tomahawk.
Những công ty tham gia cần có năng lực hoặc lộ trình đạt sản lượng hơn 100 quả đạn mỗi tháng, mức giá phải đảm bảo dưới 500.000 USD mỗi sản phẩm và chi phí sản xuất hoàn chỉnh không quá 250.000 USD khi chế tạo quy mô lớn.
Các bên tham gia sẽ phải trình bày ý tưởng dưới dạng thuyết trình hoặc tài liệu kỹ thuật trước hạn chót ngày 5/8.
Những bên chiến thắng sẽ được mời tham gia trình diễn thử nghiệm trong Giai đoạn II của chương trình vào đầu tháng 11 tại thao trường của chính phủ Mỹ. Họ sẽ có 30 phút thuyết trình và cơ hội nhận giải thưởng tiền mặt trị giá 250.000 USD.
Ứng viên xuất sắc trong Giai đoạn II có thể nhận kinh phí lên tới 5 triệu USD để cung cấp nguyên mẫu thử nghiệm thực tế cho quân đội. Nếu đủ điều kiện, họ có thể nhận thêm ngân sách thông qua thỏa thuận phát triển nguyên mẫu cùng hợp đồng sản xuất, cũng như khoản tài trợ từ chương trình Nghiên cứu Đổi mới Doanh nghiệp nhỏ.
“Chính phủ Mỹ dành ngân sách lên tới 250 triệu USD để hỗ trợ tổ chức cuộc thi, cũng như các hoạt động tiếp nối và triển khai liên quan chương trình”, DIU cho hay.
Tuy nhiên, các bên tham gia cũng phải nỗ lực rất nhiều để giành được khoản ngân sách lớn, trong đó có thời gian thực hiện rất gấp rút. “Chúng tôi muốn có các vũ khí tấn công chính xác tầm xa, giá rẻ và đã hoàn thiện về công nghệ, có thể trình diễn khả năng trong 60-90 ngày, được cấp chứng nhận và sản xuất quy mô lớn trong 12-18 tháng”, DIU cho biết.
GBAM cũng phải đáp ứng yêu cầu về giá thành, tầm bắn đủ xa để mang lại giá trị trong tác chiến, cũng như giảm thiểu gánh nặng về hậu cần, huấn luyện và bảo trì. Điều này đồng nghĩa GBAM phải có tầm bắn trên 1.100 km, tải trọng tối thiểu 16 kg và lý tưởng nhất là 45 kg.
Vũ khí cũng cần có khả năng tự động nhận dạng mục tiêu và tự dẫn đường ở pha cuối. DIU để cao những hệ thống đã được kiểm chứng trong thực tế về khả năng hoạt động trong môi trường bị gây nhiễu hoặc mất tín hiệu GPS, đồng thời yêu cầu GBAM không sử dụng bệ phóng chuyên dụng, ưu tiên khả năng khai hỏa từ xa và ít lộ dấu vết.
Ngoài GBAM, quân đội Mỹ đang muốn phát triển các loại vũ khí tầm xa có chi phí thấp hơn tên lửa mà họ sở hữu, có thể sản xuất loạt khi cần thiết. Trong số này có chương trình FAMM-BAAR nhằm chế tạo tên lửa hành trình phóng từ vận tải cơ và dự án vũ khí siêu vượt âm LCCM đặt trong container.
Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính Mỹ đã khai hỏa hơn 1.000 tên lửa Tomahawk trong xung đột với Iran và kho dự trữ khó có thể quay lại mức ban đầu là hơn 3.000 quả trước năm 2031. Giá mỗi tên lửa Tomahawk hiện vào khoảng 2,6 triệu USD.
Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines ngày 7-8/5 theo lời mời của Tổng thống Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Chủ tịch ASEAN năm 2026, Bộ Ngoại giao cho biết.
Tại hội nghị, Thủ tướng sẽ có các bài phát biểu truyền tải đường lối đối ngoại và quan điểm của Việt Nam về các ưu tiên của ASEAN, đưa ra đề xuất củng cố tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN và trao đổi các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.
Thủ tướng cũng sẽ tiếp xúc, gặp gỡ với lãnh đạo các nước để thúc đẩy hợp tác song phương.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 có sự tham dự của lãnh đạo các nước ASEAN và Tổng thư ký ASEAN. Đây là một trong hai cuộc họp định kỳ hàng năm của lãnh đạo ASEAN trong năm 2026.
Trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2026, với chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung", Philippines đặt ra ba định hướng lớn cho hợp tác ASEAN là củng cố các nhân tố then chốt đối với hòa bình và an ninh, mở rộng các hành lang thịnh vượng và thúc đẩy trao quyền cho người dân.
Philippines đề nghị Hội nghị Cấp cao lần này tập trung trao đổi ba nội dung về bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và bảo hộ công dân ASEAN. Manila khẳng định tiếp tục thúc đẩy thực hiện các trọng tâm và ưu tiên chiến lược về tăng cường liên kết nội khối, nâng cao tự cường, tự chủ chiến lược và vai trò trung tâm của ASEAN, duy trì đà cho xây dựng Cộng đồng theo các mục tiêu và kế hoạch của Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.
Truyền thông Nhật Bản hôm 27.6 đưa tin về vụ 2 công nhân xây dựng người Việt thiệt mạng do bị bê tông vùi lấp trong lúc làm việc dưới đường ống sâu 12 m ở thành phố Kusatsu hôm 26.5.
Trả lời Thanh Niên, ông Phan Tiến Hoàng, Bí thư thứ nhất, Trưởng ban Quản lý lao động thuộc Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản, cho biết sau khi nhận được thông tin về vụ tai nạn, Đại sứ quán đã chủ động phối hợp với Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka để liên lạc với cơ quan cảnh sát, trước hết là đồn cảnh sát ở thành phố Kusatsu để nắm bắt tình hình vụ việc.
Phía sứ quán và tổng lãnh sự quán cũng liên lạc với phía công ty nơi hai nạn nhân làm việc, và tiếp xúc với một người lao động Việt Nam cùng làm việc tại công ty và có mặt tại công trình hôm xảy ra sự cố.
Phái bộ Việt Nam tại Nhật Bản tiếp đó liên lạc với đại diện của hai gia đình nạn nhân là anh Nguyễn Tiến Phương (sinh năm 2000), quê Bắc Ninh, và anh Lưu Thanh Vương (sinh năm 1998), quê Hưng Yên nhưng gia đình đang ở Nhật.
Bên cạnh việc chia sẻ và động viên gia đình, phía Đại sứ quán và Tổng lãnh sự quán hướng dẫn những việc cần làm để lo về thủ tục hậu sự, cùng thủ tục để hưởng chế độ bảo hiểm cho thân nhân.
Ông Hoàng cho biết đại diện gia đình anh Phương ở Việt Nam có nguyện vọng sang Nhật để nhận thi hài, hỏa thiêu và mang tro cốt về nước. Về vấn đề này, Đại sứ quán tại Tokyo, Tổng lãnh sự quán tại Osaka và Bộ Ngoại giao đang hỗ trợ xin thị thực nhân đạo để tạo điều kiện cho thân nhân anh Phương có thể đến Nhật sớm nhất có thể.
Phái bộ Việt Nam tại Nhật Bản cũng tiến tới thu xếp để làm việc với các bên liên quan, bao gồm công ty, bên bảo hiểm và một số cơ quan liên quan, để giải quyết chế độ bảo hiểm tại Nhật cho hai nạn nhân.
Ông Hoàng cho biết, dựa trên các trường hợp tương tự trước đó, mất từ khoảng 5 đến 6 tháng để phía bảo hiểm xử lý hồ sơ bồi thường cho các nạn nhân.
Truyền thông đưa tin, ngày 13/5, Thượng viện đã bỏ phiếu với tỷ lệ 50-49 để không thông qua nghị quyết về quyền hạn chiến tranh của Tổng thống, hay bác bỏ dự thảo nghị quyết về chấm dứt xung đột với Iran.
Đây là lần thứ bảy trong năm nay các nghị sĩ Cộng hòa tại Thượng viện chặn đứng các dự thảo nghị quyết tương tự.
Các nghị sĩ Cộng hòa gồm Rand Paul của bang Kentucky, Susan Collins của bang Maine và Lisa Murkowski của bang Alaska đã bỏ phiếu thuận để tiếp tục thúc đẩy dự luật, trong khi nghị sĩ Dân chủ John Fetterman của bang Pennsylvania đã bỏ phiếu cùng phía Cộng hòa để ngăn chặn.
Cuộc bỏ phiếu này là lần đầu tiên tại Thượng viện kể từ khi cuộc xung đột Iran chạm mốc thời hạn 60 ngày vào ngày 1/5 để buộc Tổng thống Mỹ Donald Trump phải trình quốc hội về cuộc chiến. Khi đó, ông Trump tuyên bố rằng một lệnh ngừng bắn đã chấm dứt các hành động thù địch chống lại Iran.
Theo luật về quyền hạn chiến tranh năm 1973 của Mỹ, một tổng thống Mỹ chỉ có thể tiến hành hành động quân sự trong 60 ngày trước khi phải chấm dứt nó, đề nghị quốc hội cấp phép hoặc tìm kiếm sự gia hạn thêm 30 ngày vì "nhu cầu quân sự không thể tránh khỏi liên quan đến sự an toàn của lực lượng vũ trang Mỹ" trong khi rút quân.
Phía Dân chủ đã bác bỏ khẳng định của ông Trump về việc thời hạn trên không áp dụng do có lệnh ngừng bắn, nói rằng cuộc xung đột vẫn đang tiếp diễn.
"Không hề có sự đình chỉ các hành động thù địch. Hai bên vẫn đang tham gia vào các hành động thù địch, và vì vậy tôi không chấp nhận lập luận hành động thù địch đã bị đình chỉ", ông Merkley nói với các phóng viên trước cuộc bỏ phiếu, dẫn chứng việc Mỹ phong tỏa các cảng và tấn công các tàu Iran, cũng như việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz và tấn công các tàu chiến và tàu dầu của Mỹ.
Ông Merkley và các nghị sĩ Dân chủ khác tại Thượng viện cho biết họ dự định sẽ đưa ra một dự thảo nghị quyết quyền hạn chiến tranh khác vào tuần tới, và mỗi tuần cho đến khi cuộc chiến kết thúc hoặc ông Trump phải tìm đến các nhà lập pháp để xin cấp phép.
Các nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện cũng đã giới thiệu các nghị quyết về quyền hạn chiến tranh, nhưng cũng bị đảng Cộng hòa ngăn chặn.
Đảng Dân chủ đã kêu gọi ông Trump trình quốc hội để xin phép sử dụng lực lượng quân sự, lưu ý Mỹ quy định rằng quốc hội, chứ không phải tổng thống, mới có quyền tuyên chiến. Họ cảnh báo, Mỹ có thể bị kéo vào một cuộc xung đột kéo dài mà không đưa ra một chiến lược rõ ràng.
Trong khi đó, các nghị sĩ Cộng hòa khẳng định các hành động của ông Trump là hợp pháp và nằm trong quyền hạn của ông với tư cách là tổng tư lệnh để bảo vệ Mỹ bằng cách ra lệnh cho các hoạt động quân sự có giới hạn.
Một số nghị sĩ Cộng hòa tại quốc hội đã cáo buộc đảng Dân chủ đệ trình các nghị quyết về quyền hạn chiến tranh chỉ vì sự phản đối mang tính đảng phái đối với ông Trump.
Cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran nổ ra từ cuối tháng 2 sau khi Mỹ và Israel phối hợp không kích Iran. Lầu Năm Góc hôm 12/5 cho biết, cuộc chiến đến nay đã tiêu tốn khoảng 29 tỷ USD. Phía Iran nói rằng Mỹ có thể đã mất 39 máy bay quân sự trong 40 ngày giao tranh.
