Thủ tướng Anh Andy Burnham đã có cuộc gặp đầu tiên với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại một căn cứ hải quân của Anh vào ngày 27/7, cam kết cung cấp công nghệ gây nhiễu mới mang tên “áo choàng đá” cho Kiev.
Cuộc gặp diễn ra trên cầu cảng và trên tàu sân bay tại thành phố cảng Portsmouth, miền nam nước Anh. Đây là cuộc gặp song phương đầu tiên của ông Burnham với một nguyên thủ nước ngoài kể từ khi nhậm chức.
“Chúng tôi sát cánh với Ukraine 100%. Cá nhân tôi cũng sát cánh với ngài 100%”, ông Burnham nói với ông Zelensky sau khi hai nhà lãnh đạo bắt tay nhau trên cầu cảng.
Ông Zelensky cảm ơn ông Burnham vì “tín hiệu ủng hộ quan trọng” và cho biết đã mời Thủ tướng Anh thăm Ukraine.
Cam kết “thực hiện mọi cam kết mà đất nước này đã đưa ra với Ukraine”, ông Burnham cho biết Anh đang “tiến thêm một bước” khi “cung cấp công nghệ gây nhiễu do Anh tự phát triển để bảo vệ các UAV của Ukraine”, trong bối cảnh cả Moscow và Kiev đều gia tăng các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa.
“Công nghệ này sẽ giúp họ đánh trúng mục tiêu và góp phần cứu sống nhiều người Ukraine. Đồng thời, nó cũng cho thấy khả năng đổi mới mà ngành công nghiệp của hai nước có thể cùng nhau tạo ra”, ông Burnham nói.
Sau cuộc gặp, ông Zelensky viết trên mạng xã hội X rằng ông “biết ơn” Anh vì “quyết định hôm nay về việc cung cấp cho Ukraine các công nghệ tác chiến điện tử”, khẳng định chúng “chắc chắn sẽ rất hữu ích trên chiến trường”.
Hai nhà lãnh đạo đã gặp nhau trên tàu sân bay chủ lực HMS Queen Elizabeth của Hải quân Hoàng gia Anh, đồng thời trò chuyện với các quân nhân Anh đang tham gia huấn luyện binh sĩ Ukraine.
“Anh luôn sát cánh cùng Ukraine, và sự ủng hộ của chúng tôi vẫn không hề lay chuyển”, ông Burnham tuyên bố.
London thông báo sẽ chia sẻ với Kiev thông tin về một hệ thống gây nhiễu điện tử mới đã được kiểm nghiệm trên chiến trường, có tên “áo choàng đá”.
Theo Văn phòng Thủ tướng Anh, khi được gắn lên UAV, các thiết bị gây nhiễu cấp quân sự có kích thước tương đương một chiếc máy tính bảng này có thể làm suy giảm khả năng của hệ thống phòng không Nga trong việc phát hiện, theo dõi và khóa mục tiêu đối với UAV khi chúng đang bay.
Theo London, hàng nghìn thiết bị gây nhiễu như vậy, được phát triển theo khuôn khổ hiệp định đối tác 100 năm giữa hai nước, đã được chuyển giao cho Ukraine.
Sau khi được triển khai rộng rãi và có khả năng sản xuất hàng loạt tại Ukraine, “áo choàng đá” sẽ được tích hợp vào thế hệ năng lực tấn công tầm xa tiếp theo của Anh.
“Công nghệ “áo choàng đá” là minh chứng cho sự đổi mới do chính nước Anh phát triển và đã được chứng minh hiệu quả trên tiền tuyến. Công nghệ này sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ an ninh của cả hai quốc gia chúng ta”, ông Burnham nói.
Mặt khác, ông Zelensky viết trên X rằng hai nhà lãnh đạo đã “thảo luận về việc phát triển hoạt động sản xuất quốc phòng chung”.
Văn phòng Thủ tướng Anh cho biết tổng mức hỗ trợ của Anh dành cho Ukraine kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn vào tháng 2/2022 đã đạt 25 tỷ bảng Anh (33 tỷ USD), trong đó có 16 tỷ bảng Anh là viện trợ quân sự trực tiếp.
Đài CNN dẫn các nguồn thạo tin cho biết giới chức Mỹ lâu nay vẫn theo dõi thông tin tình báo liên tục về các kế hoạch có thể nhằm ám sát Tổng thống Donald Trump. Tuy nhiên, cảnh báo mới từ Israel được cho là đề cập đến một âm mưu cụ thể.
Trong khi đó tờ Wall Street Journal cũng dẫn các nguồn tin giấu tên cho biết Israel đã chia sẻ thông tin về một kế hoạch "mới" nhằm vào nhà lãnh đạo Mỹ.
Tehran hiện chưa lên tiếng về thông tin này.
Tin tức này được đưa ra trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran leo thang trở lại và việc ông Trump bất ngờ đổi sang chuyên cơ Air Force One cũ để rời Thổ Nhĩ Kỳ hồi tuần này.
Iran đã thề sẽ trả đũa sau vụ Mỹ ám sát tướng Qassem Soleimani vào năm 2020 dưới nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump.
Khi được AFP đề nghị bình luận, một quan chức Nhà Trắng dẫn lại phát biểu của ông Trump hôm 8-7.
"Họ muốn loại bỏ lãnh đạo nước Mỹ, tức là tôi. Tôi có mặt trong danh sách của họ. Sáng nay tôi thấy mình có trong tất cả các danh sách của họ", ông Trump nói với các phóng viên trên chuyên cơ Air Force One khi trở về từ hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Ông Trump đã đến Ankara trên chiếc Boeing 747-8 do Qatar tặng, tuy nhiên đã đổi sang chuyên cơ Air Force One cũ khi rời đi hôm 8-7.
Tờ New York Times cho biết việc đổi máy bay được thực hiện theo đề nghị của Mật vụ Mỹ như một biện pháp phòng ngừa an ninh.
Các nguồn tin sau đó tiết lộ chiếc máy bay do Qatar tặng chưa được trang bị đầy đủ hệ thống an ninh. Điều này gây ra lo ngại do Thổ Nhĩ Kỳ giáp với Iran - quốc gia đang trong xung đột với Mỹ.
Dù Mỹ đã nối lại các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào Iran, các quan chức Mỹ được tiếp cận các báo cáo tình báo hiện nay cho biết họ không tin Tehran đang có kế hoạch ám sát Tổng thống Donald Trump trong giai đoạn này.
Một quan chức Mỹ giấu tên nói với New York Times rằng Iran hiểu rõ rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm vào tính mạng ông Trump sẽ bị Washington coi là hành động khiêu khích đặc biệt nghiêm trọng và sẽ vấp phải phản ứng mạnh mẽ.
Trong một bài đăng dài trên mạng xã hội vào ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã liệt kê những thành tựu mà chính quyền của ông đã đạt được trong thời gian qua, bao gồm “phá hủy quân sự Iran”.
Tổng thống Trump cũng cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran “sẽ tiếp tục”, ám chỉ rằng nhà lãnh đạo Mỹ vẫn cân nhắc nghiêm túc việc nối lại các cuộc tấn công vào Iran sau khi trở về từ chuyến thăm Trung Quốc.
Trước khi lên đường sang Trung Quốc, ông Trump nói rằng thỏa thuận ngừng bắn với Iran đang “trong tình trạng nguy kịch”.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cũng nói rằng “chúng ta đang đạt được tiến triển”, nhưng vẫn còn những câu hỏi về việc liệu Iran có đáp ứng “lằn ranh đỏ” của Tổng thống Trump về việc không sở hữu vũ khí hạt nhân hay không.
Về phần mình, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cảnh báo Mỹ và Israel không nên tiến hành các cuộc tấn công quân sự mới nhằm vào Iran. Ông nói rằng các cuộc đối đầu trước đây đã thất bại trong việc đạt được các mục tiêu và bất kỳ nỗ lực nào trong tương lai cũng sẽ dẫn đến kết quả tương tự.
"Chúng tôi đã quen với những lời đe dọa này. Họ đã lặp đi lặp lại những lời đe dọa của mình dưới nhiều hình thức và phương tiện khác nhau. Nhưng chính họ cũng biết rằng họ không đạt được gì, và sẽ không đạt được gì, thông qua những lời đe dọa này hay thậm chí là thông qua cuộc chiến mà họ đã phát động", ông Araghchi phát biểu bên lề cuộc họp kéo dài 2 ngày của các ngoại trưởng khối BRICS tại New Delhi hôm 14/5.
Ngoại trưởng Araghchi một lần nữa nhấn mạnh rằng “không có giải pháp quân sự nào cho các vấn đề liên quan đến Iran”.
“Iran vẫn đứng vững trước các mối đe dọa và không khuất phục. Đối phương đã thấy và trải nghiệm điều này; họ đã tiến hành cuộc chiến 40 ngày chống lại chúng tôi và đã thấy kết quả. Iran đối mặt với mọi áp lực”, ông Araghchi tuyên bố.
Ông khẳng định các mối đe dọa sẽ không làm thay đổi lập trường của Iran.
“Những ai nói chuyện với Iran bằng ngôn ngữ tôn trọng sẽ nhận được sự tôn trọng tương tự. Do đó, giải pháp không nằm ở những lời đe dọa. Càng đe dọa, họ càng không đạt được gì ngoài sự thất bại. Nếu họ muốn thử thách chúng ta một lần nữa và gây chiến, họ sẽ không thu được kết quả nào khác ngoài những gì họ đã đạt được trước đây”, nhà ngoại giao Iran cảnh báo.
Ông khẳng định “vị thế của Iran đã được nâng cao sau xung đột”.
“Giờ đây, tất cả các quốc gia đều thừa nhận rằng Iran là bên chiến thắng trong cuộc chiến này và đã thành công trong việc ngăn chặn đối phương đạt được mục tiêu của họ trong việc áp đặt ý chí”, Ngoại trưởng Araghchi nhấn mạnh.
Tổng thống Donald Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ (Bộ trưởng Chiến tranh) Pete Hegseth ngày 12/5 tuyên bố Mỹ có thể chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài một tháng và nối lại các cuộc tấn công vào Iran.
Truyền thông Mỹ dẫn các nguồn tin cho biết, Tổng thống Trump ngày càng thất vọng với cách Iran xử lý các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột, và một số phụ tá của nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông đang nghiêm túc xem xét việc nối lại các hoạt động quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran trong những tuần gần đây.
Theo các nguồn tin, Tổng thống Trump ngày càng mất kiên nhẫn với việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa, cũng như sự chia rẽ trong ban lãnh đạo Iran khiến họ không thể đưa ra những nhượng bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán hạt nhân.
Một số quan chức, bao gồm các quan chức Lầu Năm Góc, đã ủng hộ cách tiếp cận quyết liệt hơn nhằm gây áp lực buộc Iran phải ngồi vào bàn đàm phán - bao gồm cả các cuộc tấn công có mục tiêu nhằm làm suy yếu hơn nữa vị thế của Tehran. Trong khi đó, những quan chức khác vẫn thúc đẩy cơ hội đàm phán ngoại giao.
"Sự thật lịch sử không phải là thứ có thể thương lượng hay đánh đổi. Do Tổng thống Volodymyr Zelensky chấp thuận đặt tên một đơn vị quân đội Ukraine là 'Những anh hùng UPA', tôi quyết định thu hồi Huân chương Đại bàng Trắng đã trao cho ông ấy", Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki nói ngày 19/6.
UPA là tên một nhóm nổi dậy dân tộc chủ nghĩa thời Thế Chiến II. Lực lượng này từng chiến đấu chống lại cả phát xít Đức lẫn lực lượng Liên Xô và các đơn vị Ba Lan ở khu vực.
UPA bị cáo buộc tham gia các cuộc thảm sát Volhynia giai đoạn 1943-1945. Ba Lan cho rằng khoảng 100.000 người Ba Lan đã bị các lực lượng dân tộc chủ nghĩa Ukraine sát hại trong giai đoạn này. Hàng nghìn người Ukraine cũng thiệt mạng trong các cuộc trả đũa sau đó.
Theo ông Nawrocki, Ba Lan đã nhiều lần kêu gọi Ukraine chọn cách đặt tên khác, nhưng "lập trường của Kiev không thay đổi".
"Tôi muốn nhấn mạnh rằng quyết định này không nhằm vào người dân Ukraine và không phản ánh bất kỳ sự thay đổi nào trong định hướng chiến lược của Ba Lan về chính sách an ninh", ông Nawrocki bổ sung.
Ukraine từng giải thích tên gọi UPA được chính các binh sĩ trong đơn vị đặc nhiệm lựa chọn, khẳng định họ không có ý xúc phạm hay khiêu khích Ba Lan.
Ông Zelensky được tổng thống Ba Lan Andrzej Duda trao Huân chương Đại bàng Trắng năm 2023 để ghi nhận những đóng góp của lãnh đạo Ukraine "cho quan hệ song phương, dân chủ, hòa bình và an ninh tại châu Âu cũng như sự kiên định trong việc bảo vệ các quyền con người không thể bị tước bỏ". Đây là giải thưởng cao quý nhất của Ba Lan.
Văn phòng Tổng thống Zelensky chưa bình luận về diễn biến mới. Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha gọi quyết định của Ba Lan là "sai lầm chiến lược".
"Chúng tôi lấy làm tiếc rằng thay vì tìm giải pháp, phía Ba Lan lại quyết định đẩy mâu thuẫn leo thang đến mức không thể chấp nhận và không phù hợp", ông Sybiha viết trên Facebook. "Không một nguyên thủ nước ngoài nào có thể quyết định hay áp đặt cách chúng tôi nhìn nhận lịch sử".
Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk, đối thủ chính trị của ông Nawrocki, tìm cách xoa dịu tranh cãi giữa Warsaw và Kiev, kêu gọi hai tổng thống tránh làm căng thẳng leo thang.
"Mâu thuẫn giữa Ba Lan và Ukraine chỉ mang lại lợi ích cho Nga và khiến các đồng minh của chúng ta sửng sốt. Nhiệm vụ của Tổng thống Zelensky và Tổng thống Nawrocki là làm dịu tình hình, không phải kích động thêm căng thẳng. Tiền tuyến nằm ở nơi khác", ông Tusk viết trên X.
