Hoàn thành chuyến bay có người lái đầu tiên vượt khỏi quỹ đạo Trái Đất thấp sau 54 năm, tàu Orion chở phi hành đoàn Artemis II tái nhập khí quyển và đáp xuống Thái Bình Dương an toàn hôm 10/4.
Phi hành đoàn, gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), sau đó đến sân bay Ellington tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA trong sự chào đón nhiệt liệt. Họ cũng gặp lại gia đình sau hành trình lịch sử kéo dài 10 ngày.
Tại cuộc họp báo do NASA tổ chức, Koch kêu gọi mọi người trân trọng thế giới chung. “Điều khiến tôi ấn tượng không chỉ là Trái Đất, mà còn là toàn bộ không gian tối đen xung quanh. Trái Đất giống như chiếc thuyền cứu sinh đang lơ lửng yên bình trong vũ trụ”, Koch nói, gọi hành tinh xanh là một “phi hành đoàn”.
Trong khi đó, Glover chia sẻ: “Điều lớn hơn cả sự khó khăn khi diễn tả những gì chúng tôi trải qua là lòng biết ơn khi được thấy những gì đã thấy, làm những gì đã làm và ở bên các đồng đội”.
Còn Hansen bày tỏ, chuyến bay là trải nghiệm phi thường với ông cùng đồng đội. Ông vui mừng khi biết những người theo dõi sứ mệnh dưới Trái Đất cũng có cảm nhận tương tự. “Những gì các bạn thấy là một nhóm người yêu thích cống hiến, tạo ra những cống hiến ý nghĩa và tìm thấy niềm vui trong đó. Chúng tôi nghe được rằng đó cũng là điều đặc biệt với các bạn. Tôi muốn nói khi nhìn lên đây, các bạn không chỉ đang nhìn chúng tôi. Chúng tôi là tấm gương phản chiếu các bạn”, ông nói
Xuyên suốt chuyến đi, các phi hành gia có thể trò chuyện với người thân qua cuộc gọi ngắn từ xa. Wiseman nhận xét, việc lắng nghe những cuộc trò chuyện của đồng đội khi cùng chen chúc trên tàu vũ trụ Orion rộng 5 m là trải nghiệm gắn kết đáng nhớ.
“Victor, Christina và Jeremy, chúng tôi sẽ mãi mãi gắn kết với nhau, và không ai ở đây biết được những gì bốn chúng tôi vừa trải qua. Đó sẽ là điều đặc biệt nhất xảy ra trong cuộc đời tôi”, ông nói.
Wiseman thừa nhận, việc cách xa nhà hơn 300.000 km không dễ dàng. “Trước khi phóng, cảm giác như đó là giấc mơ tuyệt vời nhất trên đời, nhưng khi ở ngoài đó, bạn lại muốn trở về với gia đình và bạn bè. Được làm người là một điều đặc biệt, sống trên hành tinh Trái Đất cũng vậy”, Wiseman xúc động chia sẻ. Bốn phi hành gia sau đó cùng ôm nhau trên sân khấu.
Đề cập đến công cuộc khám phá không gian trong tương lai, chỉ huy nhiệm vụ Artemis II cho rằng đã đến lúc phải sẵn sàng và lên đường. “Điều đó cần lòng dũng cảm và sự quyết tâm. Các bạn rồi sẽ lên đường, còn chúng tôi sẽ ở đó, hỗ trợ các bạn trên mỗi bước đi bằng mọi cách có thể”.
Jared Isaacman, Giám đốc NASA, đánh giá Artemis II sẽ luôn được ghi nhớ vì đánh dấu thời khắc phi hành đoàn và mọi người trên khắp thế giới nhìn thấy Mặt Trăng một lần nữa, khi “giấc mơ thời thơ ấu trở thành những sứ mệnh”. Artemis II cũng mở đường cho các nhiệm vụ tương lai như Artemis III, dự kiến triển khai năm 2027.
Theo Isaacman, việc lắp ráp phương tiện và công bố phi hành đoàn cho Artemis III sẽ sớm diễn ra. “Phi hành đoàn tiếp theo sẽ bắt đầu chuẩn bị thực hiện vai trò của mình khi chúng ta quay lại bề mặt Mặt Trăng, xây dựng căn cứ và không bao giờ từ bỏ Mặt Trăng nữa”, ông tuyên bố.
Vanessa Wyche, Giám đốc Trung tâm Vũ trụ Johnson, cho rằng niềm hạnh phúc mà phi hành đoàn lan tỏa sẽ tiếp thêm sức mạnh và truyền cảm hứng cho một thế hệ mới tin giấc mơ của họ hoàn toàn có thể trở thành hiện thực.
“Chuyến bay này sẽ giúp vô số học sinh trở thành nhà khoa học, kỹ sư, nhà phát minh, nhà toán học và phi hành gia tương lai, những người dám khai phá chân trời mới trong không gian và mở rộng giới hạn của những điều có thể vì lợi ích chung cho tất cả”, Wyche nói.
Khi mua router Wi-Fi, nhiều người thường băn khoăn về số lượng ăng-ten có trên chúng, trong đó một số có thể trang bị tới 8 ăng-ten với mục đích gửi và nhận tín hiệu không dây để phát sóng mạng. Tuy nhiên, không phải tất cả router đều hiển thị ăng-ten bên ngoài, như các thiết bị mạng lưới (mesh), và điều đó không có nghĩa chúng cung cấp chất lượng kém.
Các router Wi-Fi thường sử dụng ăng-ten thụ động, vốn không có bộ khuếch đại chuyên dụng mà dựa vào các thành phần khác để tạo ra tín hiệu. Do đó, hiệu suất và thông số kỹ thuật về nguồn điện của router mới là yếu tố quyết định cường độ tín hiệu, thay vì số lượng ăng-ten. Đây là lý do tại sao router mạng lưới có thể hoạt động tốt hơn so với bộ router truyền thống, vốn có cách phát tín hiệu khác nhau.
Ngay cả khi nhiều ăng-ten có thể giúp tăng tốc độ truyền dữ liệu thông qua công nghệ MIMO (Multiple-Input Multiple-Output), chúng không nhất thiết cải thiện đáng kể phạm vi phủ sóng của router. Nếu người dùng kết nối với mạng ở vùng rìa phạm vi phủ sóng, chất lượng tín hiệu sẽ bị suy giảm. Hơn nữa, việc có quá nhiều thiết bị kết nối cũng có thể làm chậm mạng - một vấn đề phổ biến mà nhiều người gặp phải.
Trong trường hợp này, router dạng lưới là giải pháp hiệu quả cho các mạng lớn hoặc toàn nhà, giúp loại bỏ các vùng chết sóng Wi-Fi bằng cách phân bổ vùng phủ sóng giữa router chính và các thiết bị vệ tinh. Nếu muốn tận dụng công nghệ MIMO, người dùng nên chọn router có ít nhất 2 ăng-ten, vì càng nhiều ăng-ten thì tốc độ MIMO càng cao.
Cuối cùng, người dùng nên tránh đặt router gần vùng sóng yếu, bất kể số lượng ăng-ten là bao nhiêu. Việc đặt router cách xa đồ đạc và vật cản lớn, cũng như cách mặt đất ít nhất 1,5 mét, là rất quan trọng. Nếu đã có router nhưng vẫn gặp vấn đề về sóng yếu, việc sử dụng hệ thống mạng lưới sẽ tốt hơn so với bộ mở rộng Wi-Fi (Wi-Fi Repeater).
Ngày 28-5, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) đã phối hợp cùng tập đoàn Meta và Đại học Duy Tân tổ chức lễ công bố chương trình Vietnam AI Innovation Challenge 2026.
Theo ban tổ chức, đây là lần đầu tiên Việt Nam có một hackathon AI-native ở quy mô quốc gia, nơi người tham gia không chỉ viết code mà trực tiếp xây dựng sản phẩm AI giải quyết bài toán của doanh nghiệp trong thời gian thực.
Chương trình quy tụ từ 2.000 - 3.000 lập trình viên cùng xây dựng sản phẩm AI giải quyết bài toán thực tế từ doanh nghiệp trong 48 giờ.
Ban cố vấn cho thí sinh là các chuyên gia trí tuệ nhân tạo quốc tế, đội ngũ kỹ sư và nhà nghiên cứu đến từ Google Research, Stanford University, TikTok, NVIDIA, Instagram và nhiều công ty AI hàng đầu thế giới.
Nổi bật trong đó có bà Huyền Chip (giảng viên Đại học Stanford, cựu kỹ sư tại NVIDIA và Snorkel AI), tiến sĩ Bùi Duy Quốc Nghị (Google Research, tham gia phát triển hệ sinh thái Gemini AI của Google), ông JP Trần (TikTok, cựu kỹ sư tại Google và Intuit)...
Các lập trình viên được đào tạo và kết nối với chuyên gia trong nhiều tháng trước, đảm bảo chất lượng sản phẩm được tạo ra trong 48 giờ thi đấu.
Toàn bộ hành trình từ ghép đội, chấm điểm đến kết nối sau sự kiện đều vận hành trên nền tảng AI do ban tổ chức xây dựng.
Về giải thưởng, các đội đoạt giải sẽ được kết nối trực tiếp với doanh nghiệp đối tác để ký kết hợp đồng thử nghiệm hoặc hợp tác phát triển sản phẩm trong môi trường thực.
Đồng thời có cơ hội được tham dự vòng chung kết Vietnam AI Stars tại Silicon Valley, tham quan trụ sở các tập đoàn công nghệ lớn như Google, Microsoft, TikTok, Netflix...
Phát biểu tại chương trình, ông Nguyễn Khánh Linh - Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia - cho biết Vietnam AI Innovation Challenge được triển khai trong khuôn khổ chương trình Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam 2026, với định hướng trở thành nền tảng kết nối năng lực AI của Việt Nam với các bài toán phát triển thực tiễn của doanh nghiệp và địa phương.
Thông qua chương trình, các thách thức về sản xuất, logistics, dịch vụ công, giáo dục, y tế hay đô thị thông minh sẽ được mở ra cho cộng đồng AI cùng tham gia giải quyết bằng các giải pháp có khả năng triển khai thực tế.
Các nhà khảo cổ khai quật ngôi mộ M39 tại nghĩa trang Sơn Giáp Bảo gần thành phố Cố Nguyên, khu tự trị Ninh Hạ, cách Vạn lý Trường thành khoảng 1,5 km về phía nam và phát hiện một chiếc bình đồng chứa 3.740 ml chất lỏng trong suốt, màu xanh nhạt và không mùi. Ngôi mộ có niên đại vào cuối thời Chiến quốc (năm 547-221 trước Công nguyên). Theo bài báo công bố trên tạp chí Journal of Archaeological Science: Reports, nhóm nghiên cứu phân tích thành phần của loại bia trong bình có miệng hình củ tỏi, qua đó hiểu rõ hơn về cách thức nấu bia dưới thời nhà Tần.
Theo Bioscience, chất lỏng trong bình ở trạng thái bảo quản tốt, không bay hơi hay rò rỉ vào lớp đất xung quanh suốt 2.300 năm nhờ niêm phong hai lớp gồm nút vải chèn ở miệng chai và lớp bùn hữu cơ ở bên ngoài. Sự kết hợp này ngăn chặn cả không khí và nước ngầm trong suốt hai thiên niên kỷ, giữ loại đồ uống lên men từ ngũ cốc cổ xưa còn nguyên vẹn.
Nghĩa trang Sơn Giáp Bảo bao gồm 183 hố chôn, trong đó 179 hố thuộc thời nhà Tần. Khu vực này là nơi chôn cất dành cho binh lính và dân thường dọc theo phòng tuyến biên giới. Miệng bình hình củ tỏi là đặc trưng của đồ gốm nhà Tần, gắn liền với đồ uống có cồn. Các nhà nghiên cứu lấy mẫu cả chất lỏng và lượng nhỏ cặn lắng trong bình, sau đó áp dụng một loạt kỹ thuật phân tích.
Phân tích bằng quang phổ hồng ngoại biến đổi Fourier ban đầu xác định những nhóm chất hữu cơ và mô hình phân biệt nhanh so sánh cặn lắng cổ đại với mẫu vật hiện đại, hé lộ đó là dấu vết của đồ uống có cồn. Sau đó, nhóm nghiên cứu sử dụng kỹ thuật đo khối phổ song song và khối phổ orbitrap độ phân giải cao để định lượng các chất chuyển hóa. Họ phát hiện hơn 2.400 hợp chất độc đáo, loại trừ khả năng chất lỏng trong bình chỉ là nước ngầm ngấm vào qua nhiều thế kỷ. Những hợp chất đã nhận biết thuộc 24 nhóm hóa học, bao gồm axit amin, axit béo và carbohydrate. Axit lactic chiếm phần lớn trong khi axit tartaric chỉ xuất hiện ở nồng độ thấp, chứng tỏ chất lỏng là một loại bia làm từ ngũ cốc, không phải rượu trái cây.
Kết quả phân tích vi mô hạt tinh bột và hạt khoáng thực vật tách từ cặn lắng phù hợp với hạt kê và cây trong nhóm Triticeae, bao gồm lúa mỳ và lúa mạch. Mẫu cặn lắng cũng chứa 8.571 tế bào nấm men, phản ánh việc sử dụng chất lên men có chủ đích. Không có tài liệu lịch sử nào mô tả chính xác công thức nấu bia kết hợp kê với lúa mỳ hoặc lúa mạch và nấm men. Mức axit lactic cao hé lộ hương vị chua rõ rệt và thành phần tổng thể cho thấy đây là một đồ uống lên men bổ dưỡng.
Trong ngôi mộ, chiếc bình đồng đóng vai trò như vật cúng tế, thể hiện niềm tin người chết cần thức ăn và đồ uống ở thế giới bên kia. Theo Popular Science, sự tồn tại của lượng bia lớn được niêm phong và bảo quản cẩn thận chứng minh kỹ thuật nấu bia và công nghệ cất giữ thời nhà Tần không chỉ giới hạn ở tầng lớp thượng lưu. Những thợ nấu bia thời Tần đã làm chủ kỹ thuật lên men và định hình hương vị, tạo ra loại đồ uống dễ tiếp cận với nhiều người.
