Chiều 9/7, bà Mừng cùng các thân nhân liệt sĩ lên chuyến xe do UBND xã Vĩnh Hưng tổ chức, di chuyển hơn 30 km đến phường Kiến Tường để lấy mẫu ADN phục vụ xác định danh tính hài cốt.
Trở về nhà khi trời chạng vạng, bà đến bàn thờ thắp nhang cho mẹ và các anh, mong lần tìm kiếm này có kết quả. Trong gian thờ, bằng truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Vĩ được đặt cạnh bằng Tổ quốc ghi công của thượng sĩ, liệt sĩ Lê Văn Luyến.
“Hồi còn sống, má nhiều lần căn dặn ba chị em cố tìm nơi an nghỉ của các anh. Giờ hai chị cũng đã mất mà tâm nguyện của má vẫn chưa thành”, bà Mừng nói, mắt đỏ hoe.
Gia đình bà có 7 anh chị em, trước đây sống trong căn nhà lá ven sông ở vùng 8 của cách mạng, nay thuộc xã Vĩnh Hưng. Đây thường là nơi bộ đội dừng chân ăn nghỉ mỗi khi hành quân.
Khi khoảng 15-16 tuổi, bốn người anh của bà lần lượt tham gia cách mạng. Mỗi lần hành quân ngang nhà, họ chỉ kịp ghé thăm gia đình rồi tiếp tục lên đường.
Năm 1965, ông Lê Văn Thu, khi đó ngoài 20 tuổi, chiến đấu tại huyện Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho, nay là xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp. “Má kể lần cuối về thăm nhà, anh nói có quen một cô gái ở Cái Bè, đợi sau trận đánh sẽ đưa về ra mắt gia đình”, bà Mừng nhớ lại.
Cuối năm đó, gia đình nhận tin ông Thu hy sinh. Một năm sau, người anh Lê Văn Luyến, mang quân hàm thượng sĩ, cũng hy sinh khi 18 tuổi.
Năm 1968, ông Lê Văn Chờ bị lính biệt kích phục kích, sát hại trên đường đi họp. Cùng năm, cha bà Mừng qua đời vì bom đạn.
Sau những mất mát liên tiếp, bà Vĩ vẫn tiếp tục nuôi giấu, tiếp tế cho bộ đội và cho hai con gái lớn tham gia dân công hỏa tuyến. Khi 14-15 tuổi, bà Mừng cũng chèo xuồng đi bán bắp, dưa hấu để ngụy trang việc vận chuyển gạo, muối và nhu yếu phẩm cho lực lượng cách mạng.
“Cứ 2-3 ngày, tôi lại chèo xuồng đi một chuyến. Bên ngoài là bán hàng, nhưng thực tế là đưa đồ tiếp tế cho bộ đội”, bà kể.
Người anh còn lại, ông Lê Văn Đợi, khi đó 30 tuổi, là xã đội phó xã Tuyên Bình, đã có vợ và bốn con. Năm 1972, trong một chuyến công tác, ông bị lính biệt kích sát hại, thi thể được đưa đến một bờ kênh.
Đối phương sau đó báo cho gia đình đến nhận thi thể. Tuy nhiên, lo việc xuất hiện có thể làm lộ cơ sở cách mạng và ảnh hưởng đến tổ chức, người thân không thể đến đưa ông về. Vị trí chôn cất vì thế cũng không được xác định.
Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình bà Mừng nhiều lần tìm đến các nghĩa trang, nhờ chính quyền hỗ trợ và hỏi thông tin từ cựu binh, song không tìm thấy phần mộ của bốn người. Bà Vĩ cùng hai người con gái sau đó lần lượt qua đời.
Theo những manh mối gia đình còn lưu giữ, ông Lê Văn Thu hy sinh tại khu vực Cái Bè, nhưng không rõ năm nhập ngũ, đơn vị và cấp bậc. Ba người còn lại được cho là hy sinh trên địa bàn xã Vĩnh Hưng ngày nay, song chưa xác định được nơi an táng.
Ông Nguyễn Hoàng Hiếu, Phó phòng Văn hóa – Xã hội xã Vĩnh Hưng, cho biết trước đây hồ sơ của bốn liệt sĩ – anh của bà Mừng do Phòng Lao động, Thương binh và Xã hội huyện Vĩnh Hưng, tỉnh Long An cũ, quản lý.
Sau sáp nhập và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, hồ sơ được bàn giao về các xã nơi thân nhân trực tiếp thờ cúng liệt sĩ. Hiện xã Vĩnh Hưng quản lý hai hồ sơ của liệt sĩ Lê Văn Liếng, tên trên bằng Tổ quốc ghi công là Lê Văn Luyến, và liệt sĩ Lê Văn Đợi.
Theo ông Hiếu, việc xác định nơi chôn cất các liệt sĩ gặp nhiều khó khăn do người trực tiếp mai táng phần lớn đã qua đời; một số thi thể bị bom đạn hủy hoại, không còn dấu vết. Sau nhiều thập kỷ, địa hình và hiện trạng các khu vực chôn cất cũng bị xáo trộn, thay đổi, khiến việc xác định vị trí chính xác càng khó khăn.
Ông Đặng Ngọc Tảo, Phó giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh, cho biết nhiều năm qua địa phương luôn hỗ trợ các gia đình tìm kiếm liệt sĩ, đặc biệt những trường hợp có nhiều người thân hy sinh như gia đình bà Mừng.
Trong Chiến dịch 500 ngày đêm đang triển khai, tỉnh ưu tiên lấy mẫu gene của thân nhân cao tuổi nhằm kịp thời thu thập dữ liệu phục vụ xác định danh tính liệt sĩ.
Theo quy trình, công an lấy mẫu máu hoặc sinh phẩm của thân nhân, bảo quản và gửi đến các trung tâm giám định ADN thuộc Bộ Công an cùng đơn vị phối hợp để lưu trữ, phân tích, đối chiếu với cơ sở dữ liệu hài cốt liệt sĩ.
Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh chủ trì thành lập các đội chuyên trách, khai quật và thu nhận mẫu sinh phẩm từ những phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính tại các nghĩa trang trên địa bàn. Mẫu sau đó được gửi đến đơn vị chuyên môn để tách chiết, giải mã và giám định ADN.
Khi kết quả mẫu của thân nhân và hài cốt trùng khớp, cơ quan chức năng sẽ thông báo cho gia đình.
Tây Ninh hiện có khoảng 18.500 mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính. Sau hơn bốn tháng triển khai chiến dịch, đến ngày 20/7, tỉnh đã lấy mẫu tại hơn 13.300 phần mộ, đạt trên 71%; trong đó hơn 10.600 mẫu đủ điều kiện phục vụ giám định.
“Việc lấy mẫu, giải mã và đối chiếu gene được thực hiện trên phạm vi toàn quốc, khối lượng rất lớn nên cần nhiều thời gian”, ông Tảo nói.
Việc được lấy mẫu ADN mang lại hy vọng mới cho bà Mừng. Những ngày qua, bà vẫn bán củi tại căn nhà thuê, thi thoảng lại ngóng ra đường xem có người mang thư từ hoặc tin tức từ cơ quan chức năng hay không.
“Mong ước lớn nhất của tôi trước khi nhắm mắt là biết các anh nằm ở đâu, để con cháu sau này còn hương khói, chăm nom”, bà nói.
Cứ đến thứ bảy hằng tuần, một phòng tập yoga ở phường Cầu Kiệu, TP.HCM lại rộn rã tiếng cười nói. Có người vừa bước vào đã hồ hởi gọi tên nhau, có người tranh thủ giãn cơ khởi động và có những người quây quần trò chuyện sau một tuần không gặp. Khó ai nghĩ rằng, đây là lớp yoga miễn phí dành cho bệnh nhân ung thư.
Lớp học do Tổ chức phi lợi nhuận Salt Cancer Initiative (SCI) tổ chức. Với các bệnh nhân, nơi đây không chỉ giúp rèn luyện sức khỏe mà còn là điểm hẹn cuối tuần để gặp gỡ, chia sẻ và tiếp thêm động lực trên hành trình điều trị.
Ở một góc phòng tập, bà Phạm Thị Thu (65 tuổi, ở TP.HCM) cười nói rôm rả cùng những người bạn. Bà tham gia lớp học từ tháng 3.2025. “Dù tham gia chỉ hơn 1 năm thôi nhưng tôi thấy mình thuộc về nơi này từ lâu rồi”, bà cười hiền nói.
Bà Thu mắc ung thư nội mạc tử cung, phát hiện từ năm 2024 và đã phẫu thuật. Bà sống một mình, không lập gia đình nên đối với bà, điều quý giá nhất của lớp học yoga chính là tình cảm giữa các “chiến binh K”.
“Chúng tôi chia sẻ hành trình điều trị, những lúc mệt mỏi nhất và cả cách giữ tinh thần lạc quan. Sự đồng cảm ấy khiến khoảng cách giữa những người xa lạ dần biến mất, để chúng tôi trở thành chỗ dựa tinh thần của nhau”, bà Thu hào hứng nói.
Sau mỗi buổi tập, bà Thu đều thấy tinh thần thoải mái, phấn chấn hơn và lại mong chờ đến buổi học của tuần kế tiếp. Bà Thu tâm niệm: “SCI là mái nhà của tôi và sẽ luôn luôn gắn bó với SCI mọi lúc mọi nơi”.
Các học viên tập trung thực hiện động tác theo hướng dẫn của cô giáo
ẢNH: THANH MAI
Cách đó không xa, bà Nguyễn Thị Mộng Uyên (55 tuổi, ở TP.HCM) nán lại chụp ảnh cùng cả lớp.
Bà Uyên phát hiện mắc ung thư vú vào tháng 10.2023, từng hoàn tất điều trị vào năm 2024 nhưng gần đây bệnh có dấu hiệu tái phát.
Theo bà Uyên, từ những người xa lạ, các học viên dần trở nên thân thiết hơn sau mỗi lần tập yoga. Mọi người thường hẹn nhau đến nhà nấu ăn, trò chuyện rồi cùng đi chơi và chụp ảnh lưu niệm.
“Có người mới tham gia lớp học, có người đã gắn bó nhiều năm nhưng gặp nhau là quý như người nhà. Vào đây rồi, mình không còn mặc cảm là bệnh nhân ung thư nữa”, bà bộc bạch.
Dù buổi học đã kết thúc, từng người dần ra về nhưng bà Phan Thị Thu Loan (62 tuổi, ở TP.HCM) vẫn còn say sưa trò chuyện cùng các học viên.
Năm 2019, khi biết mình mắc ung thư tuyến giáp, bà Loan được một người bạn giới thiệu đến lớp yoga của SCI. “Tôi thích nhất bài tập hít thở. Tập xong thấy người nhẹ nhõm, thở cũng dễ hơn”, bà cười hiền nói.
Bà kể, trong giai đoạn dịch Covid-19, những bài tập hít thở học được từ SCI đã giúp bà vượt qua quãng thời gian dịch bệnh bùng phát. Bà còn hướng dẫn người thân, bạn bè cùng tập để cải thiện sức khỏe.
Giữa tiếng nhạc du dương tại lớp học, cô giáo Trần Thị Mỹ Linh (46 tuổi, ở TP.HCM) nhẹ nhàng hướng dẫn từng động tác. Cô đi xung quanh lớp học, quan sát và tận tình điều chỉnh tư thế cho học viên.
Gắn bó với lớp yoga miễn phí từ năm 2023, cô Linh đến với SCI qua lời giới thiệu của một người bạn. Với kinh nghiệm nhiều năm tập luyện và giảng dạy yoga, cô quyết định dành thời gian làm tình nguyện viên.
Theo cô Linh, lớp yoga dành cho bệnh nhân ung thư khác với những lớp học thông thường. Các bài tập được thiết kế nhẹ nhàng, ưu tiên hít thở, giãn cơ và vận động phù hợp với thể trạng của từng người. Với những bệnh nhân ung thư vú, giáo viên sẽ không hướng dẫn động tác chống tay để đảm bảo an toàn.
“Khi dạy lớp yoga này, tôi gần như không nhìn thấy bệnh tật. Mọi người luôn cười nói, quan tâm và truyền năng lượng tích cực cho nhau. Nhiều lúc tôi quên mất mình đang dạy cho bệnh nhân ung thư, bởi các cô chú thật sự là những chiến binh rất mạnh mẽ”, cô chân thành nói.
Trong suốt 3 năm đồng hành với SCI, cô hiểu sẽ có những người vì bệnh tật mà không thể tiếp tục đến lớp. Dù đã chuẩn bị tâm lý nhưng khi nhận tin một học viên qua đời, cô vẫn không khỏi nghẹn lòng.
“Vào tháng trước có một cô vừa tham gia lớp học, vậy mà chỉ một thời gian sau tôi đã nhận tin cô mất. Chính vì biết thời gian của mỗi người đều rất quý nên ai cũng trân trọng từng buổi tập được gặp nhau. Thấy vậy, tôi lại càng thương các cô chú hơn nữa”, cô Linh lặng giọng.
Theo chị Phạm Thị Hồng Cúc, điều phối vận hành lớp yoga của SCI, các hoạt động của SCI tập trung vào việc nâng cao sức khỏe tinh thần, tạo cộng đồng kết nối bệnh nhân để lan tỏa tinh thần sống tích cực.
“Lớp yoga dành cho bệnh nhân ung thư của SCI không tập trung vào kỹ thuật yoga mà chú trọng vào hơi thở, động tác nhẹ nhàng và quan trọng nhất là không gian để các bệnh nhân có thể thoải mái trò chuyện, chia sẻ và cùng nhau duy trì thói quen rèn luyện sức khỏe”, chị Cúc cho biết.
Hiện tại, mỗi lớp học dao động từ 15 - 30 học viên, có các lớp tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và Huế.
Trong tương lai, SCI kỳ vọng đưa các dự án đến nhiều tỉnh, thành hơn để ngày càng có nhiều bệnh nhân ung thư được kết nối, đồng hành và tiếp thêm động lực trên hành trình điều trị.
Chị Trương Thanh Thủy (tên thường gọi Thủy Muối) là người sáng lập dự án Sáng kiến Ung thư Muối - Salt Cancer Initiative (SCI) vào năm 2017. Sau thời gian dài chiến đấu với ung thư phổi, chị Thủy đã qua đời vào năm 2020. Tổ chức SCI được thành lập nhằm mục đích tạo cộng đồng kết nối và hỗ trợ bệnh nhân ung thư.
Y học hiện đại với các hệ thống máy xét nghiệm tân tiến, giúp chẩn đoán chuyên sâu và điều trị cá thể hóa các bệnh lý về máu từ lành tính đến ác tính như thiếu máu, rối loạn đông cầm máu, Thalassemia, u Lympho, đa u tủy xương, bệnh bạch cầu (ung thư máu)...
20 giờ thứ năm, ngày 4.6.2026, các chuyên gia đầu ngành từ Đơn vị Huyết học Truyền máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM trực tiếp tư vấn: TTƯT-TS-BS.CKII Trần Thanh Tùng; BS.CKII Nguyễn Bá Mỹ Nhi; TS-BS Nguyễn Quốc Thành.
Chương trình phát sóng trên Website: thanhnien.vn, tamanhhospital.vn; Fanpage: Báo Thanh Niên, Tâm Anh Hospital, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, VNVC; YouTube: Báo Thanh Niên, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, VNVC; Tiktok: Báo Thanh Niên, Bệnh viện Đa khoa Tâm cùng nhiều kênh truyền thông uy tín khác.
Mời độc giả đón xem và đặt câu hỏi tại đây, liên hệ 028 7102 6789 - 093 180 6858 (TP.HCM) / 024 3872 3872 - 024 7106 6858 (Hà Nội) để được tư vấn.
Theo đó, ngày 15.7, Bệnh viện đa khoa Mèo Vạc chuyển tuyến cấp cứu bệnh nhân L.S.V (49 tuổi) từ Mèo Vạc đến Bệnh viện đa khoa Hà Giang bằng xe cứu thương mang biển kiểm soát 23M-000.15.
Khi chạy đến khu vực Km93 QL4C, đoạn qua xã Yên Minh, xe cứu thương trên bật đèn, còi ưu tiên xin vượt xe ô tô mang biển kiểm soát 23A-093.14. Tuy nhiên, tài xế xe ô tô 23A-093.14 không nhường đường ngay, mà chỉ nhường sau khoảng 4 - 5 phút (tương đương quãng đường khoảng 2 km).
Theo thông tin từ phía cơ quan y tế và đại diện gia đình bệnh nhân, sau khi vượt được xe khoảng 10 phút, tình trạng bệnh nhân chuyển biến rất xấu. Kíp cấp cứu liên hệ lãnh đạo bệnh viện và được chỉ đạo tiếp tục cấp cứu, đồng thời thông báo cho gia đình.
Gia đình bệnh nhân thống nhất không tiếp tục chuyển tuyến mà đưa bệnh nhân quay về Mèo Vạc. Trong quá trình quay về nhà, bệnh nhân đã tử vong. Bệnh nhân tử vong do tình trạng bệnh quá nặng, không phải do việc xe ô tô không nhường đường như thông tin lan truyền trên mạng xã hội trước đó.
Căn cứ kết quả kiểm tra xác minh, Công an tỉnh Tuyên Quang có đủ căn cứ xác định lái xe ô tô là ông Nguyễn Tiến D. (56 tuổi, ngụ tại xã Đồng Văn, Tuyên Quang), có hành vi không nhường đường cho xe ưu tiên. Với hành vi này ông D. sẽ bị phạt từ 6 - 8 triệu đồng và trừ 4 điểm giấy phép lái xe.
Công an tỉnh Tuyên Quang khuyến cáo người dân khi tham gia giao thông cần tuyệt đối chấp hành quy định về nhường đường cho xe được quyền ưu tiên đang phát tín hiệu làm nhiệm vụ.
Đồng thời, đề nghị mỗi người sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, chỉ chia sẻ thông tin đã được cơ quan chức năng kiểm chứng, góp phần xây dựng môi trường thông tin chính xác, lành mạnh và thượng tôn pháp luật.
