Sáng 21-4, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội.
Đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) cho biết chia sẻ trong tiến trình cải cách chính sách tiền lương, việc điều chỉnh mức lương cơ sở không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn là yếu tố quyết định trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Trong những năm gần đây, Nhà nước đã có những bước điều chỉnh tích cực khi nâng mức lương cơ sở từ 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng rồi 2,34 triệu đồng/tháng và dự kiến tiếp tục tăng lên 2,53 triệu đồng từ ngày 1-7-2026.
“Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay không còn có tăng hay không mà là tăng ở mức nào để vừa bảo đảm đời sống, vừa phù hợp với khả năng ngân sách, đồng thời tạo động lực phát triển khu vực công”, ông Bình đặt vấn đề.
Đại biểu đoàn Vĩnh Long đánh giá mức 2,53 triệu đồng/tháng từ 1-7-2026 là bước tăng hợp lý về mặt kỹ thuật nhưng chưa đủ mạnh để bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm khu vực công.
Mức này chỉ tăng khoảng 8,12% so với 2,34 triệu đồng hiện hành, tức là cao hơn lạm phát bình quân năm 2025 là 3,63% và cũng cao hơn mức CPI bình quân quý 1-2026 là 3,51%, nên về danh nghĩa và khả năng thực tế, người hưởng lương ngân sách có thêm một phần thu nhập dương.
Đồng thời, ông Bình cho rằng: “Mức tăng này khá gần với nhịp tăng lương tối thiểu vùng năm 2026 của khu vực doanh nghiệp khoảng 7,2%. Tuy nhiên, mức này chưa đủ để người khu vực công sống được bằng lương, nhất là đối với người mới vào nghề, người không có nguồn thu bổ sung và người làm việc ở đô thị lớn”.
Đại biểu đoàn Vĩnh Long dẫn ví dụ, một công chức mới vào nghề với hệ số 1,86 chỉ đạt khoảng 4,7 triệu đồng/tháng trước khi trừ bảo hiểm, trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu tại đô thị phổ biến từ 6 – 7 triệu đồng một tháng.
Điều này cho thấy một khoảng cách đáng kể giữa thu nhập và nhu cầu sống cơ bản. Hệ quả người lao động khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung, giảm động lực và chất lượng cuộc sống.
Do đó có thể khẳng định mức 2,53 triệu đồng chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống.
Mặt khác, từ ngày 1-7-2026, lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp đã lên 5,31 triệu đồng ở vùng 1, tăng 4,73 triệu đồng ở vùng 2, tăng 4,14 triệu đồng ở vùng 3, tăng 3,7 triệu đồng ở vùng 4. Bình quân 4 vùng là khoảng 4,47 triệu đồng/tháng.
Nếu lấy mức lương cơ sở mới 2,53 triệu nhân với hệ số khởi điểm thấp thường gặp 1,86, tiền lương theo công thức cũ chỉ khoảng 4,7 triệu đồng/tháng. Với hệ số 2,1 thì khoảng 5,3 triệu đồng/tháng.
Ngay trong năm 2025, nhiều nhóm chi phí thiết yếu tăng nhanh hơn CPI chung, như nhà ở, điện, nước và vật liệu xây dựng tăng 8,3%, còn thuốc và dịch vụ y tế tăng 12,92%. Điều này rất quan trọng vì đây là các khoản chi “khó né” của hộ gia đình công chức, viên chức.
“Vì vậy dù lương cơ sở tăng 8,12%, cảm nhận thực tế của nhiều người vẫn có thể là đỡ hơn trước chứ chưa đạt mức an tâm, nhất là khi còn nuôi con, thuê nhà, đi lại, học hành và chăm sóc y tế”, ông Bình nói.
Theo đại biểu Thạch Phước Bình, từ các phân tích thực tiễn về thu nhập và chi phí sống, mức 2,65 – 2,7 triệu đồng/tháng, tăng khoảng 13 – 15% so với mức lương cơ sở hiện hành, nổi lên như một phương án hợp lý và khả thi hơn trong giai đoạn hiện nay.
Về mặt thu nhập thực tế, với mức này, người có hệ số 1,86 có thể đạt khoảng 4,9 – 5 triệu đồng một tháng; người có hệ số 2,1 đạt khoảng 5 – 5,5 triệu đồng/tháng. So với mức 2,53 triệu đồng, thu nhập tăng thêm khoảng 200.000 – 400.000 đồng/tháng.
Đây là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt đối với nhóm có thu nhập thấp. Quan trọng hơn, mức này giúp thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu vùng của khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực thiếu hụt chi tiêu thiết yếu.
Về mặt đời sống và tâm lý, mức tăng lên 2,65 – 2,7 triệu đồng tuy chưa thể bảo đảm hoàn toàn sống được bằng lương ở đô thị lớn nhưng có ý nghĩa quan trọng, giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu nhập ngoài lương.
Việc này cũng tạo cảm nhận rõ ràng về sự cải thiện thu nhập thay vì chỉ tăng danh nghĩa, góp phần ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc. Đặc biệt, trong bối cảnh các mặt hàng thiết yếu như nhà ở, y tế, điện, nước tăng nhanh hơn CPI chung, việc tăng lương ở mức đủ lớn để cảm nhận được là hết sức cần thiết.
Về mặt cân đối ngân sách, mức 2,65 – 2,7 triệu đồng/tháng có ưu điểm không tạo áp lực quá lớn lên ngân sách nhà nước, có thể thực hiện nếu đi kèm tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công, giảm các khoản chi kém hiệu quả. Điểm mấu chốt là đạt được sự cân bằng giữa khả năng chi trả và yêu cầu cải thiện đời sống.
“Tóm lại, việc nâng lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng là cần thiết nhưng chưa đủ để giải quyết căn bản bài toán đời sống người làm việc trong khu vực công. Trong điều kiện hiện nay, mức 2,65 – 2,7 triệu đồng/tháng là phương án tối ưu về tổng thể, vừa bảo đảm tính khả thi, vừa tạo được bước cải thiện thực chất, đồng thời mở đường cho các bước cải cách sâu hơn trong thời gian tới”, ông Bình nói.
Bộ Tư pháp mới đây công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm. Dự thảo này do Bộ Y tế chủ trì soạn thảo.
Theo Bộ Y tế, lĩnh vực an toàn thực phẩm tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân, thường xuyên phát sinh các hành vi vi phạm với tính chất, mức độ ngày càng tinh vi, phức tạp. Song, mức phạt hiện nay còn thấp, trong đó có các vi phạm về điều kiện bảo đảm an toàn đối với sản phẩm thực phẩm, kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc...
Để khắc phục hạn chế, cơ quan soạn thảo đề xuất tăng mức phạt tiền từ 1,5 - 2 lần đối với nhiều hành vi, nhằm tăng tính răn đe và ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm.
Đối với cửa hàng ăn uống, cửa hàng, quầy hàng kinh doanh thức ăn ngay, thực phẩm chín…, Bộ Y tế đề xuất mức phạt 2 - 4 triệu đồng cho các hành vi: bày bán, chứa đựng thực phẩm trên thiết bị, dụng cụ, vật liệu không bảo đảm vệ sinh; nơi chế biến, kinh doanh, bảo quản có côn trùng, động vật gây hại xâm nhập; sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn mà không đội mũ, đeo khẩu trang; không cắt ngắn móng tay, không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay.
Mức phạt cao hơn, từ 6 - 10 triệu đồng được đề xuất cho các hành vi: cống rãnh thoát nước thải khu vực cửa hàng, nhà bếp bị ứ đọng; không có nhà vệ sinh, nơi rửa tay; không có dụng cụ thu gom, chứa đựng rác thải, chất thải bảo đảm vệ sinh…
Mức phạt 15 - 20 triệu đồng sẽ áp dụng với các hành vi: sử dụng nước không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật hoặc không bảo đảm vệ sinh để chế biến thức ăn; để vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ phục vụ chế biến, ăn uống; không thực hiện thu gom, xử lý chất thải, rác thải trong phạm vi của cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống theo quy định của pháp luật…
Mức phạt cao nhất, từ 20 - 30 triệu được đề xuất với hành vi sử dụng người trực tiếp chế biến thức ăn mà đang bị mắc bệnh: tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi, tiêu chảy cấp.
Đối với kinh doanh thức ăn đường phố, Bộ Y tế đề xuất mức phạt 1 - 2 triệu đồng cho các hành vi: không có bàn, tủ, giá, kệ, thiết bị, dụng cụ đáp ứng theo quy định; thức ăn không được che đậy ngăn chặn bụi bẩn; có côn trùng, động vật gây hại xâm nhập; không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay.
Mức phạt cao hơn, từ 2 - 6 triệu đồng được đề xuất áp dụng cho các hành vi: sử dụng dụng cụ chế biến, ăn uống, vật liệu bao gói, chứa đựng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không bảo đảm an toàn thực phẩm; người trực tiếp chế biến thức ăn mà đang bị mắc bệnh: tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi, tiêu chảy cấp.
Cùng đó là sử dụng phụ gia thực phẩm được sang chia, san chiết không phù hợp quy định của pháp luật để chế biến thức ăn; sử dụng nước không bảo đảm vệ sinh để chế biến thức ăn; để vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ phục vụ chế biến, ăn uống...
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cho biết hôm nay 15-4, thời tiết Nghệ An đến TP Huế ngày nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Chiều tối và đêm mưa rào và dông vài nơi.
TP Đà Nẵng và phía đông các tỉnh từ Quảng Ngãi đến Đắk Lắk ngày nắng nóng và nắng nóng gay gắt. Chiều tối và đêm mưa rào và dông vài nơi.
Tây Bắc Bộ và phía bắc cao nguyên Trung Bộ ngày nắng nóng. Chiều tối và đêm mưa rào và dông vài nơi.
Các khu vực khác ngày nắng, có nơi nắng nóng, chiều tối mưa dông. Trong mưa dông khả năng có lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
TP Hà Nội có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 26-28 độ C, cao nhất 32-34 độ C.
Tây Bắc Bộ có mây, ngày nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 22-26 độ C, cao nhất 33-36 độ C.
Đông Bắc Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 31-35 độ C.
Thanh Hóa đến Huế có mây, ngày nắng nóng gay gắt, có nơi đặc biệt gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 37-39 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ có mây, ngày nắng, riêng phía bắc nắng nóng và nắng nóng gay gắt. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 35-38 độ C.
Cao nguyên Trung Bộ có mây, ngày nắng, phía bắc nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 21-24 độ C, cao nhất 33-36 độ C.
Nam Bộ có mây, ngày nắng, có nơi nắng nóng. Nhiệt độ thấp nhất 24-27 độ C, cao nhất 32-35 độ C.
TP.HCM có mây, ngày nắng. Nhiệt độ thấp nhất 25-27 độ C, cao nhất 32-35 độ C.
Chiều cuối tháng 4.2026, từ đường Tô Hiệu, phóng viên Báo Thanh Niên rẽ vào đường Trần Thị Báo, phường Phú Thạnh (TP.HCM) để khám phá miếu cổ tồn tại hơn 1 thế kỷ. Giữa khu dân cư đông đúc, miếu Hòa Tây hiện ra với vẻ trầm mặc, yên tĩnh, như tách biệt khỏi nhịp sống ồn ã bên ngoài.
Ít ai biết, phía sau ngôi miếu cổ này là một câu chuyện bi tráng được khắc lại trên tấm bia dựng ngày 11.6 âm lịch năm 2011.
Theo nội dung văn bia, vào khoảng năm 1885, tại vùng Tân Hòa Tây (nay là phường Phú Thạnh), 3 võ tướng là Bùi Văn Khoa, Nguyễn Văn Sốc và Trần Văn Lý đã chiêu mộ nghĩa quân, luyện tập quân sự tại gò Má Bảy, tổ chức khởi nghĩa đánh thực dân Pháp trong nhiều năm liền, khiến giặc Pháp khiếp sợ.
Đến ngày 17.3.1891 (năm Tân Mão), cả 3 ông hy sinh. Cảm phục tinh thần yêu nước ấy, người dân trong vùng đã lập miếu thờ, đặt tên là Hòa Tây Miếu. Trong miếu từng có bài vị nêu tên 3 võ tướng để thờ cúng, đồng thời lưu giữ tấm bia gỗ khắc 8 chữ vàng: "Công thần dũng sĩ võ tướng nghĩa binh".
Trải qua thời gian, miếu Hòa Tây được xây dựng lại vào năm 1936. Tuy nhiên, bài vị của 3 vị tướng đã bị thất lạc cho đến nay.
Dẫu vậy, trong tâm thức của nhiều thế hệ người dân địa phương, ngôi miếu vẫn là nơi linh thiêng để tưởng niệm công đức của những người đã ngã xuống.
Theo Danh mục kiểm kê di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2016 - 2020 của UBND TP.HCM có ghi: "Hiện miếu Hòa Tây thờ bài vị ông Nguyễn Quý Biểu và vợ là bà Trần Lũy Xuân. Ông là võ tướng thời Nguyễn, có công chống giặc Pháp xâm lược, ông lãnh đạo nghĩa quân chống Pháp tại Bà Quẹo và vùng lân cận. Khi tử trận, ông được nhân dân chôn cất, đến năm 1978 được cải táng đem về Hòa Tây Miếu an táng và thờ cúng".
Tại miếu cổ, chúng tôi gặp ông Sơn (56 tuổi) là thủ từ gắn bó với miếu cổ gần 30 năm. Ông chia sẻ: "Miếu từng được trùng tu lớn vào năm 2011, gần như sơn sửa lại toàn bộ để khang trang hơn, nhưng bắt buộc phải giữ được nét tôn nghiêm vốn có".
Không chỉ là nơi thờ tự, miếu Hòa Tây - một miếu cổ lâu đời ở TP.HCM từ lâu đã trở thành điểm tựa tinh thần của người dân trong khu vực.
Theo lời ông Sơn, mỗi ngày đều có người đến dâng hương. "Sáng nào cũng có người tới cúng, ai bận thì ghé trưa, chiều. Người ta cầu cho công việc thuận lợi, sức khỏe bình an, lâu dần thành thói quen", ông nói.
Quan sát thực tế, dù mới được trùng tu, các chi tiết đã được sơn và thay mới nhưng miếu vẫn giữ được các kiến trúc truyền thống như: lợp mái ngói cam truyền thống và trên đỉnh mái là mô típ "lưỡng long chầu nhật".
Bên trong, không gian thờ tự được bài trí công phu với bao lam, hoành phi, liễn đối... Hai bên là tượng ngựa trắng và ngựa đen đứng chầu - biểu tượng sự giao hòa âm dương. Theo tín ngưỡng dân gian, tượng ngựa được xem có quyền năng canh giữ sự tôn nghiêm chốn thờ tự và là phương tiện để các bậc thần linh bảo an vùng đất.
Lúc chúng tôi đến, không gian miếu khá tĩnh lặng, thoang thoảng mùi hương khói. Tuy nhiên, vào lễ Kỳ Yên (17.3 âm lịch), nơi đây trở nên đông đúc hơn bao giờ hết.
"Đây là lễ lớn nhất của miếu, bà con tụ họp rất đông, vừa cúng bái vừa tưởng nhớ tiền nhân, cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa", ông Sơn kể.
Giữa lòng TP.HCM hiện đại, miếu Hòa Tây không chỉ là một công trình tín ngưỡng lâu đời mà còn là chứng tích sống động của lịch sử, nơi lưu giữ ký ức về những võ tướng thời nhà Nguyễn đã hy sinh.
