Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương thông tin vừa cấp cứu thành công một bệnh nhân 64 tuổi bị ngộ độc methanol rất nặng, nhập viện trong tình trạng rối loạn ý thức, hôn mê, toan chuyển hóa nghiêm trọng và suy đa tạng.
Nhờ được chẩn đoán sớm, hồi sức tích cực và lọc máu cấp cứu kịp thời, người bệnh đã hồi phục hoàn toàn, không ghi nhận di chứng thần kinh hay tổn thương thị lực.
Bệnh nhân là ông H.C.T. (64 tuổi, trú tại Hà Nội). Theo người nhà, ông có uống rượu nhưng không thông báo với gia đình rồi trở về phòng nghỉ. Do không biết sự việc, người thân không phát hiện dấu hiệu bất thường.
Hơn một ngày sau thấy ông không ra ngoài ăn uống, không giao tiếp, gia đình vào kiểm tra thì phát hiện ông đã rơi vào trạng thái mê man, gọi hỏi không đáp ứng và lập tức đưa đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cấp cứu.
Khi nhập viện bệnh nhân lơ mơ, điểm hôn mê Glasgow chỉ còn 10 điểm. Kết quả xét nghiệm cho thấy người bệnh bị toan chuyển hóa đặc biệt nghiêm trọng, pH máu giảm xuống 6,8 ngưỡng đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Bệnh nhân đồng thời suy thận, suy đa tạng và tăng rất cao men cơ (CK). Các bác sĩ xác định đây là trường hợp ngộ độc methanol cấp tính mức độ nặng.
ThS.BS Lê Sơn Việt – Khoa Cấp cứu cho biết, ngay khi nghi ngờ ngộ độc methanol ê-kíp điều trị đã khẩn trương hồi sức tích cực và chỉ định lọc máu cấp cứu nhằm loại bỏ độc chất khỏi cơ thể. Kết quả xét nghiệm sau đó xác nhận nồng độ methanol trong máu bệnh nhân vượt 100 mg/dL, trong khi ngưỡng bình thường dưới 20 mg/dL và từ 40 mg/dL đã có thể gây ngộ độc nặng.
Theo BS Việt, methanol là cồn công nghiệp hoàn toàn khác với ethanol có trong đồ uống có cồn thông thường. Khi vào cơ thể methanol được chuyển hóa thành axit formic, chất độc có khả năng tấn công mạnh hệ thần kinh, đặc biệt là dây thần kinh thị giác. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời người bệnh có thể bị giảm thị lực, mù vĩnh viễn, tổn thương não, co giật, suy đa tạng và tử vong.
Sau hai ngày lọc máu tích cực, tình trạng toan chuyển hóa của bệnh nhân dần cải thiện. Đến ngày điều trị thứ 5, người bệnh tỉnh táo được rút ống nội khí quản và đủ điều kiện xuất viện. Đáng chú ý, bệnh nhân không ghi nhận bất kỳ di chứng nào về thần kinh hay thị lực.
BS Việt đánh giá đây là trường hợp rất may mắn bởi trên thực tế, nhiều bệnh nhân ngộ độc methanol dù được cứu sống vẫn phải đối mặt với các di chứng nặng nề, đặc biệt là tổn thương thần kinh thị giác dẫn đến giảm thị lực hoặc mù kéo dài, thậm chí vĩnh viễn.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân chỉ nên sử dụng rượu có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng, tuyệt đối không uống rượu không rõ nguồn gốc, rượu tự pha chế hoặc các sản phẩm có nguy cơ chứa methanol.
Sau khi uống rượu, nếu xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi nhiều, đau đầu, buồn nôn, nôn, nhìn mờ, lơ mơ hoặc rối loạn ý thức, cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị.
Ấm điện là một trong những đồ gia dụng nhỏ được sử dụng phổ biến trong cuộc sống của chúng ta, sau một thời gian dài sử dụng sẽ có rất nhiều cặn, nguyên nhân là do nguồn nước chúng ta uống có chứa canxi bị ion hóa đóng cặn khó coi. Vì sức khỏe của gia đình và tiết kiệm điện, các vết bẩn trên ấm điện cần được loại bỏ kịp thời. Dưới đây là những mẹo giải quyết vấn đề đó siêu nhanh và siêu sạch.
Dùng muối ăn: Không khó để tìm kiếm nguyên liệu muối ăn ở trong gian bếp của mỗi gia đình. Để vệ sinh ấm siêu tốc bằng muối, chúng ta chỉ cần cho khoảng 1 – 2 muỗng cà phê muối ăn vào ấm, thêm nước và đun sôi. Cuối cùng, tráng lại ấm bằng nước sạch là đã có một chiếc ấm siêu tốc sạch cặn bẩn.
Dùng giấm trắng: Hãy đổ giấm và nước vào ấm theo tỷ lệ 1:1, đảm bảo lượng giấm vừa đủ để làm sạch lớp cặn bám. Sau đó, bạn bật ấm và đun sôi hỗn hợp giấm và nước trong vài phút. Khi nước đã sôi, tắt ấm và để hỗn hợp này ngâm trong ấm khoảng 1-2 giờ để giấm có thời gian hòa tan và làm mềm các cặn canxi cứng đầu.
Cuối cùng, đổ bỏ dung dịch giấm và rửa sạch ấm với nước vài lần để loại bỏ hoàn toàn mùi giấm cũng như phần cặn còn sót lại.
Dùng vỏ khoai tây hoặc khoai sọ: Có rất nhiều bà nội trợ ưa chuộng cách làm sạch cặn bẩn của ấm đun nước bằng phương pháp dùng khoai tây hoặc khoai sọ vì hiệu quả bất ngờ của chúng.
Vỏ khoai tây và khoai sọ chứa các enzym tự nhiên có khả năng làm mềm và loại bỏ cặn bẩn tích tụ trong ấm siêu tốc. Phương pháp này vừa đơn giản vừa mang lại hiệu quả bất ngờ, giúp thiết bị luôn sạch sẽ và sáng bóng.
Dùng vỏ trứng gà: Mọi người có thể tận dụng vỏ trứng gà để làm sạch ấm đun nước. Dùng chày đập nát khoảng 3-4 vỏ trứng gà và cho vào ấm đun.
Đổ nước vào ấm đun đến 1/2 ấm. Trong quá trình đun sôi, thỉnh thoảng bạn dùng đũa khuấy đều vỏ trứng trong ấm. Tiếp tục đun khoảng 10 phút rồi bắc ấm xuống để nguội và rửa sạch lại ấm. Bạn sẽ thấy ấm sạch cặn bẩn.
Dùng nước Coca Cola: Nước giải khát Coca Cola có công dụng làm sạch bất ngờ mà nhiều người có thể chưa biết. Đổ 1 lon coca vào ấm siêu tốc và ngâm trong khoảng 1 giờ. Sau đó, đổ nước ra và lấy khăn mềm sạch lau nhẹ nhàng là cặn bẩn sẽ được loại bỏ sạch sẽ.
Hoặc nếu muốn nhanh hơn, bạn có thể đun sôi nước coca rồi dùng thìa gỗ khuấy đáy ấm trong vòng vài phút, sau đó tráng lại bằng nước sạch là được.
Dùng baking soda: Baking soda có khả năng phản ứng với thành phần ion cứng trong cặn nước, từ đó đánh bay lớp mảng bám này khỏi ấm đun.
Chỉ cần cho 1 thìa nhỏ baking soda, đổ nước đầy ⅓ đến 1 nửa bình, đun nước trong 2 đến 3 phút, sẽ giúp nhanh chóng làm sạch các mảng bám trên thành ấm. Hoặc cũng có thể đổ baking soda có độ đặc 1% vào 500ml nước, sau đó lau nhẹ đáy ấm là xong.
Dùng lá chè tươi hoặc xơ mướp: Bạn chỉ cần đặt xơ mướp vào trong ấm, chúng sẽ có công dụng như một tấm lọc nước, giúp ấm đun nước không tích tụ những chất cặn.
Tuy nhiên, cần lưu ý phải thay xơ mướp định kỳ và giữ xơ mướp sạch sẽ trước khi cho vào ấm. Hoặc bạn có thể sử dụng lá chè để thay thế. Vò nát lá trà xanh rồi cho vào ấm nước đun sôi, sau đó ngâm trong khoảng 1 ngày để đánh bay các lớp cặn cứng đầu.
Chanh hoặc bã trà: Cho chanh đã cắt lát vào ấm, đun sôi nước, rửa ấm bằng nước rửa chén rồi rửa sạch bằng nước.
Hoặc chúng ta cũng có thể tận dụng phần bã trà còn lại để làm sạch cặn trong ấm điện, cách làm là đổ bã trà và nước nóng vào ấm điện, lắc vài lần rồi để trong nửa giờ, sau đó cặn sẽ rơi ra một cách tự nhiên. Nguyên tắc là dùng theophylin để khử cặn.
Khi bụng ngày càng lớn, kèm theo cảm giác nặng nề hoặc đau âm ỉ, nhiều người thường cho rằng đó chỉ là hệ quả của tăng cân, tuổi tác hoặc lối sống ít vận động. Tuy nhiên, thực tế không ít trường hợp lại ẩn chứa những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cần được phát hiện sớm.
Trường hợp dưới đây là một lời nhắc đáng chú ý chỉ vì chủ quan với một triệu chứng tưởng chừng quen thuộc, người phụ nữ đã phát hiện hàng chục khối u xơ trong cơ thể, tổng trọng lượng lên tới 3kg. Câu chuyện không chỉ khiến nhiều người giật mình mà còn là lời cảnh báo rõ ràng rằng bất kỳ thay đổi bất thường nào của cơ thể cũng không nên xem nhẹ.
Chị Vương 42 tuổi, sống tại Thượng Hải, Trung Quốc là một lời cảnh báo điển hình.
Trong thời gian gần đây, chị nhận thấy vòng bụng tăng lên rõ rệt, nhìn giống như đang mang thai vài tháng. Dù vậy, chị vẫn chủ quan cho rằng đây chỉ là dấu hiệu "phát tướng" theo tuổi nên không đi kiểm tra y tế ngay.
Chỉ đến khi xuất hiện đau bụng kinh dữ dội kèm thiếu máu ngày càng rõ rệt, chị mới đến Bệnh viện Sản Phụ khoa quận Gia Định thăm khám.
Kết quả siêu âm khiến cả bệnh nhân lẫn bác sĩ đều bất ngờ: trong tử cung có hơn 30 khối u xơ, trong đó có nhiều khối kích thước trên 5 cm.
Theo bác sĩ Tào Vân Quế Trưởng khoa Phụ sản, những trường hợp có trên 10 khối u xơ đã được xem là nhiều, còn con số vượt quá 30 như bệnh nhân này là rất hiếm gặp.
Sự xuất hiện dày đặc của các khối u đã gây chèn ép tử cung, dẫn đến đau bụng kinh dữ dội, rong kinh và thiếu máu kéo dài. Nếu không điều trị kịp thời, tình trạng có thể tiến triển nặng và gây biến chứng nguy hiểm.
Ngay sau đó, ê-kíp bác sĩ đã chỉ định phẫu thuật. Tuy nhiên, trong quá trình mổ, tình trạng thực tế còn nghiêm trọng hơn kết quả siêu âm ban đầu. Tử cung gần như bị bao phủ bởi các khối u phân bố dày đặc ở nhiều vị trí như mặt trước, mặt sau và đáy tử cung.
Các khối u có kích thước dao động từ 0,5 cm đến 6 cm, nằm ở cả trong cơ và dưới thanh mạc. Tổng cộng, bác sĩ đã lấy ra tới 50 khối u, với tổng trọng lượng khoảng 3 kg.
Do số lượng u quá lớn, việc xử lý không hề đơn giản, đặc biệt trong trường hợp bệnh nhân mong muốn giữ lại tử cung.
Nếu mổ nội soi, các khối u phải được cắt nhỏ để đưa ra ngoài, làm tăng thời gian phẫu thuật và nguy cơ chảy máu. Sau khi cân nhắc, ê-kíp quyết định mổ mở để đảm bảo loại bỏ triệt để và kiểm soát an toàn trong quá trình khâu phục hồi.
Sau mổ, kết quả giải phẫu bệnh xác nhận toàn bộ các khối u đều là lành tính. Bệnh nhân hồi phục tốt và đã được xuất viện.
Theo các chuyên gia, u xơ tử cung là khối u lành tính thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Nguyên nhân có thể liên quan đến rối loạn nội tiết, yếu tố di truyền hoặc căng thẳng kéo dài.
Điều đáng lo ngại là ở giai đoạn đầu, bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng hoặc chỉ biểu hiện nhẹ nên dễ bị bỏ qua.
Khi khối u phát triển lớn hoặc xuất hiện nhiều, người bệnh có thể gặp các triệu chứng như:
- Bụng to bất thường.
- Đau bụng kinh tăng nặng.
- Rong kinh kéo dài.
- Thiếu máu.
- Cảm giác nặng vùng chậu.
Các bác sĩ khuyến nghị phụ nữ trong độ tuổi sinh sản nên khám phụ khoa định kỳ mỗi năm để phát hiện sớm bất thường.
Trường hợp đã có u xơ: cần theo dõi theo chỉ định bác sĩ.
Trong con hẻm nhỏ ở khu ổ chuột nam Delhi (Ấn Độ), Afshana Khatoon, 35 tuổi, nhóm đống củi nhỏ để nấu ăn. Cô vừa mất 6 giờ đi bộ nhặt cành khô dưới cái nắng 40 độ C. Vài tuần trước, bà mẹ bốn con này vẫn đun bếp gas.
Ấn Độ hiện nhập khẩu 60% nhu cầu khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), phần lớn đi qua eo biển Hormuz. Xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung, đẩy giá gas trên thị trường tự do tăng mạnh. Tiêu thụ LPG của Ấn Độ đã giảm 2,2 triệu tấn trong tháng 4.
Bình gas 5 kg nhà Khatoon hiện bỏ trống. Giá nạp LPG đã tăng gấp bốn lần. Chồng cô kiếm được 400-500 rupee (110.000-140.000 đồng) mỗi ngày, không đủ trả 1.000 rupee tiền gas cho một tuần. "Tôi không thể ăn uống đủ bữa và phải làm việc nhiều hơn. Cả ngày tôi chỉ nhặt củi và nấu nướng", Khatoon nói.
Dù chính phủ khẳng định nguồn cung không thiếu, Thủ tướng Narendra Modi tuần này đã kêu gọi người dân hạn chế sử dụng nhiên liệu. Theo Bộ trưởng Quốc phòng, dự trữ khí đốt của Ấn Độ chỉ còn đủ dùng trong 45 ngày.
Khói từ bếp củi bốc lên khiến Khatoon cay mắt, rát họng nhưng cô buộc phải chịu đựng để nấu xong bữa ăn. Việc người dân quay lại dùng nhiên liệu sinh khối đang dấy lên báo động về chất lượng không khí tại các thành phố của Ấn Độ. Nhiên liệu rắn như củi và than củi phát tán các chất ô nhiễm nguy hiểm gây ra các bệnh hô hấp mãn tính, ung thư phổi, đột quỵ và bệnh tim.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ô nhiễm không khí trong và ngoài nhà liên quan đến 6,7 triệu ca tử vong sớm mỗi năm. Phụ nữ và trẻ em là nhóm dễ tổn thương nhất.
Thủ đô Delhi vốn nằm trong nhóm các thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Nhiều năm qua, chính quyền nỗ lực thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sạch như LPG và khí nén thiên nhiên (CNG) để giảm phát thải. Tuy nhiên, các nhà hoạt động môi trường lo ngại những tiến bộ này đang bị đảo ngược. Trước tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng, chính quyền Delhi đã tạm thời nới lỏng các hạn chế đối với việc sử dụng than và củi.
Tại Philippines, tình cảnh tương tự đang diễn ra khi 90% lượng LPG phụ thuộc vào nhập khẩu. Ở khu Aroma (Manila), Josephine Songalia, 25 tuổi, ngồi quạt bếp than.
Giá một bình gas nhỏ tại khu vực này đã tăng gấp ba, lên mức 600 peso (260.000 đồng). Việc nấu bằng than củi chỉ tốn 10 peso (hơn 4.000 đồng). "Tôi lo khói làm hại phổi, nhưng phải làm vậy để các con có cái ăn", người mẹ ba con nói.
Giá thực phẩm tăng cao cũng khiến gia đình Songalia nhiều bữa phải nhịn đói. "Sáng ra các con kêu đói, tôi bảo chúng uống cà phê vì không có đồ ăn", cô kể.
Tiêu thụ LPG tại Philippines đã giảm 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Chính quyền nước này vừa đình chỉ thuế tiêu thụ đặc biệt với LPG và dầu hỏa trong ba tháng nhằm hỗ trợ người dân.
Giáo sư Mylene G. Cayetano, Đại học Philippines, cho biết việc người dân tự sản xuất than củi giá rẻ quanh các vùng ven biển đang hủy hoại môi trường và gia tăng tro bụi trong không khí.
Trở lại nam Delhi, khi các bếp củi bắt đầu lên khói vào lúc hoàng hôn, bà Shanti, 75 tuổi, bắt đầu khó thở. Bà mắc bệnh phổi mạn tính nhưng vẫn phải nấu ăn bằng củi suốt hai tháng qua.
"Bác sĩ yêu cầu tôi tránh xa khói bụi, nhưng tôi không có sự lựa chọn khác", bà nói.
