Ngày 24-4, đại diện Phòng Cảnh sát giao thông (PC08) Công an TP.HCM cho biết thống kê trong quý 1-2026, Cảnh sát giao thông TP.HCM phát hiện và xử lý 1.906 trường hợp học sinh vi phạm giao thông.
Cùng thời gian, toàn TP.HCM xảy ra 30 vụ tai nạn liên quan đến học sinh, sinh viên, làm 5 em tử vong và 17 em bị thương, trong đó có nhiều vụ tai nạn xảy ra với người cầm lái chưa đủ tuổi.
Điển hình như vụ tai nạn xảy ra lúc 12h36 ngày 22-3 đối với em P.T.T.H. (16 tuổi, ngụ phường Tân Sơn Nhì). Thời điểm trên, em H. cầm lái xe máy chạy trên đường An Phú Đông 25, do không làm chủ được tay lái nên tự ngã xuống đường, sau đó va chạm với ô tô chạy hướng ngược lại, em H. tử vong sau đó.
Chỉ ít ngày sau đó, một vụ tai nạn thương tâm khác tiếp tục xảy ra. Khoảng 23h49 ngày 30-3, em N.T.C.L. (17 tuổi, ngụ xã Đông Thạnh) chạy xe máy trên đường Song Hành, do không làm chủ được tay lái, em bị ngã xuống đường và sau đó va chạm với xe taxi chạy cùng chiều. Hậu quả vụ tai nạn khiến em L. tử vong trên đường đi cấp cứu.
Theo đại diện Phòng PC08, đằng sau mỗi vụ tai nạn không chỉ để lại nỗi đau cho gia đình và người thân, mà còn là sự day dứt của thầy cô, bạn bè và xã hội.
Vì vậy, việc hiểu đúng quy định của pháp luật và nhận diện đúng loại xe không chỉ giúp người dân tránh vi phạm, mà còn góp phần quan trọng trong việc phòng ngừa tai nạn giao thông, bảo vệ sự an toàn cho bản thân và những người xung quanh, đặc biệt là các em học sinh.
Thực tế không ít phụ huynh và học sinh hiện nay vẫn chưa phân biệt rõ các loại xe hai bánh chạy bằng động cơ điện, thường gọi chung là “xe đạp điện” hoặc “xe máy điện”. Việc nhận diện sai loại xe có thể là các nguyên nhân dẫn đến vi phạm pháp luật và xảy ra các vụ tai nạn, đặc biệt đối với lứa tuổi học sinh.
Theo Điều 34 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024: “Xe đạp máy, gồm cả xe đạp điện, là xe đạp có trợ lực từ động cơ, nguồn động lực từ động cơ bị ngắt khi người lái xe dừng đạp hoặc khi xe đạt tới tốc độ 25km/h”.
Đặc điểm dễ nhận biết của loại xe này là có bàn đạp giống xe đạp thông thường, công suất động cơ nhỏ và chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ lực đạp của người lái, giúp việc di chuyển trở nên nhẹ nhàng hơn.
Đối với xe đạp máy, xe đạp điện, pháp luật không quy định độ tuổi tối thiểu phải từ đủ 16 tuổi mới được điều khiển. Tuy nhiên, khi tham gia giao thông, người điều khiển vẫn phải tuân thủ đầy đủ các quy tắc giao thông đường bộ, đồng thời đội mũ bảo hiểm theo quy định để bảo đảm an toàn.
“Xe gắn máy là xe có hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ, được thiết kế, sản xuất để hoạt động trên đường bộ, có vận tốc thiết kế không lớn hơn 50km/h; nếu động cơ dẫn động là động cơ nhiệt thì dung tích làm việc hoặc dung tích tương đương không lớn hơn 50cm3; nếu động cơ dẫn động là động cơ điện thì công suất của động cơ không lớn hơn 4kW; xe gắn máy không bao gồm xe đạp máy”.
Khác với xe đạp điện, xe gắn máy là xe cơ giới, vì vậy chủ xe bắt buộc phải thực hiện thủ tục đăng ký và gắn biển số theo quy định. Người chạy xe gắn máy phải từ đủ 16 tuổi trở lên mới được phép tham gia giao thông.
Trong thực tế, nhiều người vẫn thường gọi các loại “xe gắn máy chạy bằng động cơ điện” là “xe máy điện” hoặc nhầm lẫn với xe đạp điện do kiểu dáng bên ngoài khá tương đồng, nhất là các dòng xe gắn máy chạy bằng động cơ điện có thiết kế nhỏ gọn. Chính sự nhầm lẫn này đã khiến nhiều phụ huynh vô tình giao xe gắn máy cho con em mình khi các em chưa đủ tuổi điều khiển theo quy định của pháp luật.
“Xe mô tô gồm: xe có hai hoặc ba bánh chạy bằng động cơ, được thiết kế, sản xuất để hoạt động trên đường bộ, trừ xe gắn máy; đối với xe ba bánh thì khối lượng bản thân không lớn hơn 400kg”.
Theo đó, xe mô tô có vận tốc thiết kế trên 50km/h; dung tích xi lanh trên 50cm³ hoặc công suất động cơ điện trên 4kW, thì pháp luật quy định chủ xe phải đăng ký, gắn biển số và người điều khiển phải từ đủ 18 tuổi trở lên, có giấy phép lái xe phù hợp do cơ quan có thẩm quyền cấp.
Sau gần 8 năm kể từ khi thế hệ thứ tư ra mắt, Mazda vẫn chưa có kế hoạch thay đổi toàn diện cho Mazda3. Phiên bản 2027 vừa trình làng tại châu Âu tiếp tục duy trì thiết kế quen thuộc từ năm 2018, chỉ được bổ sung một số nâng cấp nhỏ liên quan đến công nghệ, an toàn và trang bị. Điều này cũng khiến Mazda3 trở thành một trong những mẫu hatchback/sedan cỡ C có vòng đời dài nhất phân khúc hiện nay.
Dù không có nhiều thay đổi về ngoại thất, Mazda3 2027 vẫn được cập nhật một số chi tiết đáng chú ý. Xe được trang bị hệ thống đèn pha LED thích ứng mới với khả năng giảm độ sáng khi dừng chờ đèn đỏ nhằm hạn chế gây chói cho phương tiện đối diện. Tính năng này mới chỉ xuất hiện trên phiên bản cao cấp G25 Astina tại Úc.
Một số phiên bản tại châu Âu cũng chuyển sang sử dụng tông nội thất kim loại tối màu “gunmetal” thay cho các chi tiết bạc trước đây, mang lại cảm giác hiện đại hơn cho khoang cabin.
Mazda đồng thời nâng cấp gói hỗ trợ lái với hệ thống giới hạn tốc độ thông minh, có khả năng kết hợp ga tự động thích ứng và nhận diện biển báo giao thông để tự điều chỉnh tốc độ theo giới hạn thực tế.
Về an toàn, Mazda3 2027 được bổ sung khả năng nhận diện xe máy và giao lộ cho hệ thống phanh khẩn cấp tự động (AEB), bên cạnh khả năng phát hiện ô tô, người đi bộ và xe đạp như trước. Hệ thống cảnh báo điểm mù cũng được cải thiện khả năng nhận diện xe máy khi chuyển làn.
Mazda cũng bổ sung màu sơn Aero Grey mới - từng xuất hiện trên các mẫu Mazda MX-5, Mazda CX-5 và Mazda 6e - để thay thế cho hai màu Ceramic và Zircon Sand trước đây.
Tại Đức, camera giám sát sự tập trung của tài xế cùng tính năng phanh thứ cấp sau va chạm nay trở thành trang bị tiêu chuẩn.
Mazda3 hiện không phải mẫu xe duy nhất có vòng đời dài trong phân khúc. Toyota Corolla Hatchback cũng ra mắt từ năm 2018 nhưng mới chỉ được nâng cấp facelift vào cuối năm 2022. Trong khi đó, Hyundai i30 đã tồn tại từ năm 2017 và dự kiến sẽ có lần nâng cấp thứ ba tại châu Âu trong năm nay.
Trong bối cảnh nhiều hãng xe thường xuyên tinh chỉnh thiết kế ngoại thất sau mỗi vài năm, Mazda dường như vẫn tin rằng kiểu dáng của Mazda3 từ năm 2018 đủ sức duy trì sức hút. Thay đổi dễ nhận thấy nhất ở lần nâng cấp này chủ yếu đến từ màu sơn Aero Grey mới.
Tại Úc, Mazda3 gần nhất được cập nhật vào cuối năm 2025. Tuy nhiên, những thay đổi chủ yếu tập trung vào việc cắt giảm một số trang bị trên các phiên bản tầm trung nhằm duy trì giá bán cạnh tranh. Đại diện Mazda Úc cho biết hãng muốn “giảm thiểu tối đa tác động tới khách hàng” khi điều chỉnh cấu hình sản phẩm.
Ở Việt Nam, lần nâng cấp gần nhất của Mazda3 diễn ra vào đầu năm 2024 với việc bổ sung phiên bản 1.5 Signature, xếp trên bản 1.5 Premium. Phiên bản này được trang bị thêm mâm 18 inch, camera 360 độ, hỗ trợ phanh thông minh khi lùi hoặc gặp phương tiện cắt ngang phía sau và ga tự động thông minh có hỗ trợ định tâm làn đường. Tuy nhiên hiện tại phiên bản này đã không còn xuất hiện trên website chính thức của Mazda Vietnam.
Từng là lựa chọn phổ biến của nhiều gia đình Việt nhờ thiết kế bắt mắt, trang bị phong phú và giá bán dễ tiếp cận, xe Hàn Quốc hiện đang cho thấy dấu hiệu chững lại.
Ngay trong nhóm xe bán chạy nhất thị trường, sự hiện diện của các mẫu xe Hàn ngày càng giảm, thậm chí có thời điểm gần như vắng bóng. Thậm chí, doanh số của Hyundai Santa Fe hay Kia Sorento hiện còn thấp hơn cả Mazda CX-8.
Trong chương trình Trên Ghế ngày 16-4, chuyên gia Đoàn Anh Dũng nhận định thị trường đã có nhiều thay đổi. Khi những mẫu xe từng giữ vai trò dẫn dắt như Hyundai Santa Fe hay Kia Sorento không còn duy trì được vị thế, vấn đề không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách người dùng đánh giá giá trị của một chiếc xe.
"Santa Fe và Sorento đang gặp rất nhiều bất lợi. Nếu bóc tách từng mẫu xe, với Kia Sorento, có hai vấn đề chính. Thứ nhất, đây vốn không phải mẫu xe quá ăn khách tại Việt Nam. Thứ hai, khi Kia thay đổi cách định vị thương hiệu trên toàn cầu để nâng tầm giá trị, mức giá cũng tăng theo. Thực tế, chúng ta rất ít bắt gặp Sorento form mới (đời 2025, 2026) trên đường so với thế hệ 2021 - 2023. Tôi cho rằng mức giá từ 1,2 - 1,5 tỉ đồng là một rào cản lớn.
Với Hyundai Santa Fe, thiết kế mới của mẫu xe này khá kén khách. Người dùng có nhiều ý kiến trái chiều về kiểu dáng lẫn động cơ, tạo nên một sự dè chừng nhất định", anh cho hay.
Trước đây, xe Hàn tạo lợi thế nhờ chiến lược nhiều trang bị đi kèm mức giá hợp lý. Tuy nhiên các đối thủ Nhật Bản hiện đã cải thiện đáng kể từ thiết kế, trang bị đến chính sách giá. Khi khoảng cách dần thu hẹp, người tiêu dùng có xu hướng thận trọng hơn và ưu tiên các giá trị cốt lõi.
"Tôi nghĩ thành công của CX-8 hiện nay đến từ việc cập nhật công nghệ, giá bán hợp lý và đặc biệt là yếu tố tiết kiệm nhiên liệu. Với những dòng xe kích thước lớn, máy xăng, người dùng cực kỳ ưu tiên khả năng vận hành kinh tế. Động cơ SkyActiv của Mazda vốn đã có tiếng từ dòng CX-5, nay tiếp tục giúp CX-8 chiếm ưu thế", anh Dũng cho biết.
Nhưng đồng thời, sự đi lên của Mazda CX-8 có đóng góp không nhỏ từ đối thủ: "Sorento giá quá cao, Santa Fe lại gây tranh cãi về thiết kế. Trong bối cảnh giá xăng dầu biến động, lợi thế tiết kiệm nhiên liệu của CX-8 càng trở thành điểm tựa để người dùng quyết định xuống tiền".
Có thể nói, "trước đây xe Hàn lên ngôi vì xe Nhật ít trang bị và giá cao. Nhưng giờ đây, xe Nhật đã thay đổi: trang bị đầy đủ, giá dễ tiếp cận và quan trọng nhất là "bảo chứng" thương hiệu bền vững. Khi đặt lên bàn cân hai mẫu xe đẹp và giá bằng nhau, tâm lý khách hàng thường ưu tiên xe Nhật. Đó là sự biến chuyển về mặt tâm lý tiêu dùng".
Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các thương hiệu mới, đặc biệt là làn sóng xe Trung Quốc, đang khiến thị trường trở nên cạnh tranh hơn. Cuộc đua không chỉ dừng ở sản phẩm mà còn mở rộng sang truyền thông, cách tiếp cận khách hàng và mức độ hiện diện trên thị trường.
"Các hãng xe Trung Quốc đang cực kỳ quyết liệt trong cả làm sản phẩm lẫn truyền thông. Ngược lại, xe Hàn mấy năm nay có vẻ đang "đi ngang".
Ví dụ như Hyundai Stargazer ra mắt khá âm thầm. Có thể họ muốn tập trung vào giá bán để tạo hiệu ứng, nhưng thực tế cho thấy sự mờ nhạt từ thế hệ trước khiến nỗ lực này chưa thực sự bùng nổ. Có cảm giác xe Hàn đang thiếu đi sự quyết liệt, hoặc họ đang muốn nâng cấp tệp khách hàng lên phân khúc cao hơn - nơi mà số lượng khách hàng chắc chắn sẽ thu hẹp lại", anh Dũng cho hay.
Dù vậy, xe Hàn vẫn sở hữu những lợi thế nhất định như chất lượng ngày càng cải thiện, hệ thống dịch vụ rộng và chi phí sử dụng hợp lý. "Thực tế chất lượng xe Hàn trong 5 năm trở lại đây đã cải thiện rất tích cực. Nhiều người dùng đánh giá Hyundai Tucson đời cũ vận hành ổn định hơn cả CX-5", anh Dũng cho biết.
Tuy nhiên để tìm lại được hào quang trước kia, anh Dũng cho rằng "cách nhanh nhất là chiến lược giá". Xe Hàn nên quay về giá trị cốt lõi khi mới thâm nhập thị trường: trang bị dồi dào đi kèm giá bán tốt nhất phân khúc. Đặc biệt xe Hàn có lợi thế không bị "tì vết" về tâm lý như xe Trung Quốc, thậm chí những mẫu như i10, Accent từng là "miếng cơm manh áo" của nhiều người.
Do đó theo anh Dũng, với một thị trường còn nhiều dư địa như Việt Nam, khi tỉ lệ sở hữu ô tô thực tế còn khiêm tốn, chỉ cần có chính sách giá hợp lý, khách hàng sẽ quay lại.
Tình huống giao thông: Đang chạy tốc độ gần 70 km/h, đến nút giao, xe gắn camera hành trình giảm về hơn 50 km/h. Từ phía bên phải, một xe khác đã chớm vào nút giao.
Cả hai tài xế đều không dừng lại nhường đường mà tiếp tục lao vút qua ngã tư. Kết quả, xe gắn camera hành trình không kịp giảm tốc gây va chạm, dù tài xế đã cố gắng đánh lái tránh.
Kỹ năng lái xe: Khi đi đến các nút giao, lối mở, các phương tiện bắt buộc phải giảm tốc độ, kể cả khi đang đi ở đường ưu tiên. Cả hai lái xe đều quá chủ quan và không có tinh thần sẵn sàng nhường đường tại ngã tư. Trong trường hợp này, cả hai chỉ cần chậm thêm một nhịp là có thể tránh được va chạm.
