Wall Street Journal hôm 30/3 dẫn lời các quan chức chính quyền Mỹ tiết lộ Tổng thống Donald Trump và trợ lý gần đây đánh giá rằng chiến dịch nhằm gỡ phong tỏa eo biển Hormuz sẽ khiến xung đột với Iran vượt quá khung thời gian 4-6 tuần mà ông đặt ra.
Lãnh đạo Mỹ cho rằng nên hướng đến các mục tiêu chính là làm suy yếu hải quân và kho tên lửa Iran, đồng thời giảm dần hoạt động quân sự hiện tại, theo các nguồn tin. Tổng thống Trump vẫn có những lựa chọn quân sự khác, nhưng đó không phải ưu tiên của ông vào lúc này.
Nhóm quan chức Mỹ thêm rằng Washington sẽ gây sức ép ngoại giao để buộc Tehran khôi phục dòng chảy thương mại tự do. Nếu nỗ lực này thất bại, Mỹ sẽ thúc đẩy các đồng minh ở châu Âu và vùng Vịnh đảm nhận vai trò dẫn dắt trong nỗ lực mở lại tuyến hàng hải chiến lược.
Nhà Trắng chưa bình luận về thông tin.
Ngoại trưởng Marco Rubio cùng ngày cho biết nỗ lực hoàn tất các mục tiêu quân sự của Mỹ sẽ kết thúc trong vòng vài tuần.
“Sau đó chúng ta sẽ phải đối mặt với vấn đề eo biển Hormuz. Điều đó sẽ tùy thuộc vào quyết định của Iran. Hoặc một liên minh các quốc gia trên thế giới và trong khu vực, với sự tham gia của Mỹ, sẽ đảm bảo tuyến đường này được mở, không bằng cách này thì bằng cách khác”, ông nói với kênh Al Jazeera.
Tổng thống Trump trước đó đã đưa ra nhiều tuyên bố bất nhất, mâu thuẫn về xung đột Trung Đông. Ông từng nói rằng Mỹ “đã thắng ngay trong giờ đầu tiên” ở Iran, nhưng sau đó lại tuyên bố “thắng chưa đủ” và Mỹ vẫn cần phải “hoàn tất công việc”.
Khi cuộc chiến mới nổ ra, ông nói xung đột sẽ “kéo dài 4 tuần”, nhưng sau đó điều chỉnh thành “4-5 tuần và có khả năng duy trì lâu hơn thế nhiều”. Khi chiến sự kéo dài, ông ngày càng ít nói cụ thể hơn về mốc thời gian. “Tôi không muốn nói. Tôi không bao giờ muốn nói điều đó vì nếu tôi trễ dù chỉ hai ngày, các vị sẽ chỉ trích tôi”, Tổng thống Mỹ tuyên bố hôm 16/3.
Hôm 21/3, ông Trump ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở cửa eo biển Hormuz trong 48 giờ, nếu không muốn bị đánh sập toàn bộ hệ thống điện trên cả nước. Nhưng chỉ vài giờ trước khi tối hậu thư hết hạn, Tổng thống Mỹ gia hạn thêm 5 ngày, nói rằng hai bên đang đàm phán chấm dứt xung đột.
Các lãnh đạo Iran lập tức bác bỏ thông tin đang đàm phán với Mỹ. Dù vậy, khi thời hạn 5 ngày trôi qua, ông Trump lại tiếp tục gia hạn thêm 10 ngày, nói rằng Iran “đang rất muốn đạt thỏa thuận”. Tehran cũng bác tuyên bố này của ông.
Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ – Israel với Iran. Tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu của thế giới đã bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn để đáp trả đối phương, khi chiến sự giữa các bên ngày càng leo thang.
Truyền thông Iran ngày 30/3 cho biết Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại quốc hội Iran đã thông qua kế hoạch thu phí tàu qua Hormuz.
Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt trước đó cho biết Mỹ đang “nỗ lực hướng đến” bình thường hóa hoạt động đi lại ở eo biển Hormuz, nhưng không liệt kê mục tiêu này trong các ưu tiên cốt lõi như tấn công hải quân, tên lửa, ngành quốc phòng và năng lực chế tạo vũ khí hạt nhân của Iran.
Phát biểu trong buổi họp báo tại Brussels (Bỉ), ông Rutte bày tỏ lạc quan về việc các bên mở lại eo biển Hormuz, đồng thời khẳng định các đồng minh NATO sẵn sàng hỗ trợ quá trình này.
“Việc khôi phục lại quyền tự do hàng hải qua eo biển Hormuz sẽ là một bước tiến lớn. Tôi biết nhiều đồng minh, thông qua sáng kiến do Anh và Pháp dẫn đầu, đã sẵn sàng hỗ trợ”, ông Rutte cho biết.
Ông cho hay thỏa thuận sẽ là văn bản cam kết đảm bảo Tehran không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân, theo Đài Al Jazeera.
Trước đó vào ngày 15-6, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết bốn trong số 20 quốc gia tham gia liên minh khôi phục hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz do Anh - Pháp khởi xướng đã có mặt tại Trung Đông.
Trong đó, Paris cam kết nguồn lực lớn nhất, cũng như đã triển khai tàu sân bay Charles de Gaulle ngoài khơi bán đảo Ả Rập từ giữa tháng 5.
Ngoài ra, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul tuyên bố một tàu quét mìn hiện đang ở Địa Trung Hải sẽ tham gia vào quá trình rà phá thủy lôi ngay khi các hoạt động giao tranh kết thúc, theo Hãng tin AFP.
Tuy nhiên các điều khoản trong thỏa thuận Mỹ - Iran về việc mở lại eo biển Hormuz vẫn chưa được công bố rõ ràng. Theo một bản sao dự thảo mà CNN thu thập được từ một quan chức Mỹ, bản ghi nhớ sắp ký kết không hề đề cập trực tiếp đến eo biển Hormuz.
Theo văn bản này, lưu lượng tàu thuyền qua lại giữa vịnh Ba Tư và vịnh Oman sẽ trở lại mức trước chiến tranh trong vòng 30 ngày, nhưng không nêu rõ trình trạng tương lai của eo biển Hormuz.
Cơ quan Vũ trụ Liên bang Nga (Roscosmos) đã phóng hai vệ tinh quân sự COSMOS 2581 và COSMOS 2583 vào tháng 2.2025. Đến ngày 28.4, bộ đôi vệ tinh quân sự Nga đã thực hiện một chuyển động phức tạp trong lúc trên quỹ đạo cách mặt đất khoảng 585 km.
Diễn biến trên lọt vào tầm quan sát của công ty giám sát tình huống không gian COMSPOC (trụ sở tại Mỹ) và lập tức làm dấy lên quan ngại từ phía phương Tây, theo báo The Independent hôm 7.5.
Viết trên X, COMSPOC mô tả chuyển động phức tạp giữa hai vệ tinh quân sự Nga, mà theo phía công ty không phải sự kiện tình cờ.
Theo COMSPOC, COSMOS 2583 đã thực hiện một vài thao tác điều chỉnh tinh vi nhằm duy trì khoảng cách cực gần với vệ tinh còn lại. "Dù Nga đang thử nghiệm điều gì, đó cũng là công nghệ hết sức phức tạp", COMSPOC nhận định.
Nga không tiết lộ mục đích cụ thể của hai vệ tinh, dù các nhà phân tích quân sự phát hiện một trong hai vệ tinh đã phóng một "vệ tinh phụ" mà họ gọi là Object F.
Phía các chuyên gia cho rằng đây có thể là một phần trong chương trình phát triển "vệ tinh thanh sát", được thiết kế để kiểm tra hoặc thực hiện hoạt động giám sát đối với các tàu vũ trụ khác trên quỹ đạo.
"Xét về góc độ kỹ thuật chính xác, chuyển động (giữa hai vệ tinh) vô cùng ấn tượng, nhưng các hoạt động tiếp cận ở cự ly gần không phải điều quá hiếm gặp", The Independent dẫn lời ông Dean Sladen, kỹ sư hàng không vũ trụ đang công tác tại hãng cung cấp linh kiện kỹ thuật chính xác Accu Components (Anh).
Theo ông Sladen, tất cả tàu vũ trụ chở người hoặc chở hàng hóa đến Trạm Không gian Quốc tế (ISS) đều thực hiện các thao tác tương tự. Điểm khác biệt ở đây là chuyển động của bộ đôi vệ tinh quân sự Nga diễn ra giữa hai vệ tinh bay tự do mà không có cơ chế kết nối hoặc giao thức phối hợp, và tốc độ tiếp cận nhiều khả năng cao hơn.
Sự kiện liên quan đến vệ tinh Nga cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ va chạm trên quỹ đạo trong quá trình phía Nga thao tác để hai vệ tinh đến gần nhau.
Hãng Kyodo ngày 2.6 đưa tin về vụ việc xảy ra tại nhà máy thép Fukushima (quận Sasakino thuộc tỉnh Fukushima), khi camera an ninh đã ghi lại cảnh một con gấu đen xông vào khuôn viên và quật ngã một người đàn ông khoảng 20 tuổi.
Con gấu sau đó tiến vào trong tòa nhà và làm bị thương một nam nhân viên khác. Chưa dừng lại ở đó, gấu tiếp tục di chuyển sang một công ty lân cận, tấn công thêm một người đàn ông ngoài 60 tuổi rồi tẩu thoát sang khu dân cư gần đó. Một cụ bà khoảng 80 tuổi cũng đã bị gấu tấn công.
Truyền thông cho hay cả 4 nạn nhân đều cùng bị một con gấu tấn công. Các nạn nhân đã được đưa đến bệnh viện và không ai nguy hiểm đến tính mạng. Tính đến chiều ngày 2.6, con gấu vẫn chưa bị bắt. Cảnh sát đã phong tỏa hiện trường và cân nhắc phương án bắn hạ con gấu, theo Kyodo.
Cũng trong ngày 2.6, Đài NHK đưa tin về một trường hợp khác đã tử vong, nghi do bị gấu tấn công. Theo đó, thi thể của một cụ bà được phát hiện tại khu vực rừng núi thuộc thành phố Akita, miền bắc Nhật Bản.
Giới chức nhận tin báo từ người thân vào khoảng 7 giờ sáng 2.6 (theo giờ địa phương) rằng nạn nhân có thể đã bị gấu tấn công. Con gấu xuất hiện lần này đã bị lực lượng chức năng tiêu diệt vào lúc 9 giờ 40.
Nhật Bản thời gian qua liên tiếp ghi nhận nhiều trường hợp gấu tấn công người. Theo Bộ Môi trường Nhật Bản, vào năm ngoái, nước này ghi nhận mức kỷ lục với hơn 230 vụ gấu tấn công, khiến 13 người thiệt mạng.
Theo AP, các chuyên gia cảnh báo nguy cơ xảy ra các vụ chạm trán giữa người và gấu đang gia tăng khi chúng xuất hiện thường xuyên hơn tại các khu vực có dân cư già hóa và số lượng người săn bắt gấu ngày càng giảm.
Trước tình trạng trên, giới chức Nhật Bản đã vạch ra kế hoạch quản lý quần thể gấu, bao gồm kêu gọi việc tiêu diệt chúng một cách có hệ thống. Giới chức sẽ triển khai 2.500 nhân viên kiểm soát gấu trong vòng 5 năm tại các thành phố, đồng thời tăng gấp đôi số lượng đặt bẫy gấu.
Bộ Môi trường Nhật Bản cũng đã công bố cẩm nang ứng phó khi gặp gấu, khuyến cáo người dân không nên hoảng loạn khi đối mặt với gấu và tránh quay đầu bỏ chạy. Trong trường hợp bị tấn công, người dân nên nằm sấp, cuộn tròn cơ thể và bảo vệ vùng cổ để giảm nguy cơ bị thương nghiêm trọng.
