Ukraine đồng thời đề xuất thành lập một nhóm điều tra chung với Đức, nước hiện nghi ngờ các thực thể nhà nước Ukraine đứng sau các vụ nổ này.
Các vụ nổ xảy ra vài tháng sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine vào tháng 2/2022, làm hư hại đường ống Nord Stream 1, tuyến vận chuyển khí đốt quan trọng của Nga sang châu Âu, cũng như nhánh Nord Stream 2, khi đó vẫn chưa được đưa vào vận hành.
Trong một tuyên bố, Văn phòng Tổng công tố Ukraine cho biết, dựa trên kết quả điều tra đến nay, không có bằng chứng nào cho thấy Ukraine, các cơ quan nhà nước của Ukraine hoặc bất kỳ quan chức nào của nước này có liên quan đến các vụ nổ xảy ra trên biển Baltic vào tháng 9/2022, hoặc đã ban hành bất kỳ mệnh lệnh nào liên quan thay mặt cho Ukraine.
“Cùng lúc đó, cuộc điều tra về các tình tiết này vẫn chưa hoàn tất và các bằng chứng cần thiết vẫn đang được thu thập, xem xét”, cơ quan này cho biết.
Tuần trước, các công tố viên liên bang Đức đã truy tố một cựu sĩ quan quân đội Ukraine với cáo buộc là đồng phạm trong vụ nổ đường ống, cho rằng người này hành động thay mặt cho các thực thể nhà nước Ukraine chưa được nêu rõ.
Nghi phạm, được xác định là Serhii K., bị bắt tại Italy vào tháng 8 năm ngoái và bị dẫn độ sang Đức vào tháng 11. Người này đã bác bỏ mọi cáo buộc.
Theo Văn phòng Tổng công tố Ukraine, Kiev sẽ tìm cách thành lập một nhóm điều tra chung với phía Đức nhằm tạo điều kiện cho việc trao đổi thông tin nhanh chóng, đồng thời tiếp tục hợp tác với các cơ quan chức năng Đức.
Các công tố viên Đức cáo buộc Serhii K., khi đó là một sĩ quan đang phục vụ trong quân đội Ukraine vào năm 2022, đã phối hợp với các quân nhân khác để lên kế hoạch và thực hiện vụ tấn công đường ống, với mục tiêu ngăn chặn vĩnh viễn hoạt động cung cấp khí đốt và làm suy giảm nguồn tài chính phục vụ nỗ lực chiến sự của Nga.
Tin Gốc: Dân Trí
Tổng thống Donald Trump hôm 23/4 tiếp Đại sứ Israel tại Mỹ Yechiel Leiter và Đại sứ Lebanon tại Mỹ Nada Moawad tại Nhà Trắng để tiến hành vòng đàm phán thứ hai do Washington làm trung gian. Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Đại sứ Mỹ tại Israel Mike Huckabee và Đại sứ Mỹ tại Lebanon Michel Issa cũng dự cuộc họp.
"Cuộc gặp diễn ra rất tốt! Mỹ sẽ hợp tác với Lebanon để giúp nước này tự bảo vệ mình khỏi Hezbollah. Lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon sẽ được gia hạn thêm 3 tuần", ông Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social trong lúc cuộc đàm phán diễn ra.
Tổng thống Mỹ thêm rằng ông mong muốn được tiếp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Lebanon Joseph Aoun trong thời gian tới, đồng thời bày tỏ hy vọng có thể đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài trong năm nay. "Tôi cho rằng cơ hội đạt được hòa bình là rất lớn. Đây sẽ là trường hợp tương đối dễ dàng", ông Trump nói với phóng viên.
Chính phủ Israel và Lebanon chưa lên tiếng về quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn.
Thỏa thuận ngừng bắn, đạt được hồi tuần trước sau các cuộc đàm phán giữa đại sứ hai nước tại Mỹ và dự kiến hết hạn ngày 26/4, đã giúp giảm đáng kể tình trạng bạo lực. Tuy nhiên, các cuộc tấn công vẫn tiếp diễn ở miền nam Lebanon, nơi quân đội Israel đang kiểm soát vùng đệm do họ tự thiết lập.
Nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn tuyên bố "có quyền kháng cự trước lực lượng chiếm đóng".
Lebanon hôm 22/4 ghi nhận ngày chết chóc nhất kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực hôm 16/4. Nhà báo Lebanon Amal Khalil là một trong 5 người thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel. Hezbollah cho biết đã thực hiện 4 cuộc tấn công từ miền nam Lebanon để đáp trả Israel.
Nghị sĩ Hezbollah Hassan Fadlallah cho biết nhóm này muốn gia hạn thỏa thuận ngừng bắn, nhưng "trên cơ sở Israel tuân thủ đầy đủ". Tại cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp, ông nhắc lại sự phản đối của Hezbollah đối với các cuộc đàm phán trực tiếp và kêu gọi chính phủ Lebanon hủy mọi hình thức tiếp xúc trực tiếp với Israel.
Chiến sự ở Lebanon tái bùng phát hồi đầu tháng 3, sau khi nhóm vũ trang Hezbollah phóng rocket vào lãnh thổ Israel để trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong ngày đầu chiến sự Trung Đông. Israel đáp trả bằng các cuộc tập kích quy mô lớn trên khắp Lebanon và điều quân vào miền nam quốc gia láng giềng.
Xung đột đã khiến gần 2.500 người thiệt mạng ở Lebanon. Israel đang kiểm soát dải lãnh thổ kéo dài 5-10 km bên trong lãnh thổ Lebanon và tuyên bố mục tiêu nhằm bảo vệ miền bắc Israel khỏi các cuộc tấn công của Hezbollah. Quân đội Israel cũng cảnh báo người dân miền nam Lebanon không được tiến vào khu vực này.
Mỹ trước đó đã gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho đến khi nước này gửi đề xuất đàm phán nhằm kết thúc chiến sự. Ông Trump hôm 23/4 cho biết Mỹ không vội chấm dứt xung đột với Iran, nhưng cảnh báo "thời gian đang cạn dần" đối với Tehran.
"Tôi còn rất nhiều thời gian, nhưng Iran thì không. Quân đội Iran đã bị hủy diệt, các lãnh đạo của họ không còn nữa, lệnh phong tỏa kín kẽ và vững chắc, từ đây mọi thứ chỉ có thể tồi tệ hơn", ông Trump viết trên mạng xã hội, đồng thời loại trừ khả năng sử dụng vũ khí hạt nhân nhằm vào Iran.
Tin Gốc: Vnexpress
Tổng thống Donald Trump hôm 4/5 bất ngờ thể hiện sự cứng rắn với Iran khi tuyên bố phát động chiến dịch "Dự án Tự do" nhằm hộ tống tàu hàng qua eo biển Hormuz. Ông cảnh báo Mỹ sẽ "xử lý kiên quyết" với mọi nỗ lực cản trở chiến dịch.
Hải quân Mỹ sau đó đã điều tàu chiến đi qua eo biển Hormuz, hộ tống hai tàu hàng treo cờ Mỹ rời khỏi vịnh Ba Tư an toàn, đồng thời tuyên bố bắn chìm 6 xuồng cao tốc Iran cũng như bắn hạ loạt tên lửa, máy bay không người lái (drone) nước này.
Iran đã phản ứng lại bằng cách phóng loạt tên lửa và drone vào cơ sở dầu mỏ Fujairah trọng yếu của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), gây hỏa hoạn lớn. Tehran cũng bị cáo buộc tấn công một số tàu thương mại gần eo biển Hormuz.
Hai quan chức Mỹ giấu tên nói với NBC News rằng quyết định phát động chiến dịch "Dự án Tự do" của ông Trump đã khiến các đồng minh ở vùng Vịnh bất ngờ.
Một quan chức Nhà Trắng nói rằng "các đồng minh trong khu vực đã được thông báo từ trước", nhưng một nhà ngoại giao Trung Đông lại cho hay Mỹ đã không phối hợp với Oman về "Dự án Tự do" cho tới tận sau khi ông Trump đưa ra tuyên bố. "Mỹ đã đưa ra tuyên bố rồi sau đó mới phối hợp với chúng tôi", nhà ngoại giao này chia sẻ.
Khi Iran phóng ba đợt tên lửa và drone vào UAE, một trong những đồng minh thân cận nhất của Mỹ tại Trung Đông, khiến nước này phải đóng cửa các trường học và loạt chuyến bay bị gián đoạn, ông Trump vẫn cho rằng đây chỉ là đợt tấn công nhỏ và không đưa ra lời chỉ trích nào với Tehran.
Dù giao tranh đã nổ ra, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth hôm 5/5 cho hay theo quan điểm của Washington, thỏa thuận ngừng bắn đạt được với Iran ngày 8/4 "chắc chắn vẫn có hiệu lực". Chỉ vài giờ sau đó, theo Bộ Quốc phòng Mỹ, Iran đã triển khai một đợt tấn công khác.
Arab Saudi đã phản ứng bằng cách thông báo với Washington rằng họ sẽ không cho phép quân đội Mỹ tiếp tục sử dụng căn cứ không quân Prince Sultan hoặc không phận nước này để hỗ trợ chiến dịch "Dự án Tự do".
"Vấn đề là mọi thứ đang diễn ra quá nhanh trong thời gian thực", quan chức giấu tên của Arab Saudi nói. Người này nói thêm Arab Saudi "rất ủng hộ các nỗ lực ngoại giao" của Pakistan nhằm làm trung gian cho một thỏa thuận giữa Iran và Mỹ để chấm dứt chiến tranh.
Cuộc điện đàm giữa ông Trump với Thái tử Arab Saudi Mohammed bin Salman đã không giải quyết được bất đồng. Trước sự cứng rắn của Riyadh, Tổng thống Mỹ lại đổi ý, quyết định dừng chiến dịch "Dự án Tự do" chỉ sau một ngày phát động, dường như để khôi phục khả năng sử dụng căn cứ ở Arab Saudi cho quân đội Mỹ.
Sự chuyển hướng đột ngột này của ông Trump khiến các nhà phân tích hoài nghi về một chiến lược thống nhất của Mỹ với vấn đề Iran. "Tehran dường như sẵn sàng chấp nhận khả năng lệnh ngừng bắn bị phá vỡ bất cứ lúc nào, nhưng Mỹ thì không", Mahdi Ghuloom, chuyên gia tại tổ chức tư vấn Quỹ Nghiên cứu Quan sát viên (ORF) Trung Đông, trụ sở ở Dubai, nhận định. "Thế nên, lệnh ngừng bắn hiện nay về cơ bản là quyết định một chiều".
Theo bình luận viên Yaroslav Trofimov của WSJ, trước thái độ do dự bảo vệ đồng minh của Mỹ, các nước vùng Vịnh đang lo ngại Iran sẽ tin rằng việc tiếp tục leo thang hành động cứng rắn sẽ mang lại lợi ích cho họ, bởi ông Trump dường như quá quyết tâm rút khỏi cuộc chiến đến mức sẽ không quan tâm đến những cuộc tấn công mới từ Tehran nhằm vào các đồng minh với Mỹ trong khu vực.
Kể từ khi xung đột nổ ra ngày 28/2, các lãnh đạo Iran thường xuyên nhắc lại câu nói của cựu tổng thống Ai Cập Hosni Mubarak rằng "những ai lấy nước Mỹ làm áo che thân thực chất đều trần trụi".
Các nhà ngoại giao cho biết sau khi Tehran tái khởi động những đợt tấn công bằng tên lửa và drone hồi đầu tuần, UAE cùng hàng loạt quốc gia vùng Vịnh khác có lẽ bắt đầu cảm thấy nhận định của ông Mubarak phần nào chính xác.
Dania Thafer, giám đốc tổ chức tư vấn Diễn đàn vùng Vịnh Quốc tế, cho rằng UAE, quốc gia đã hứng chịu 2.838 tên lửa và drone kể từ tháng 2, cùng các nước vùng Vịnh khác đang trở thành nạn nhân do quyết định tấn công Iran của Mỹ và Israel.
"Dưới góc nhìn của các quốc gia vùng Vịnh, có vẻ như Mỹ không ưu tiên an ninh của họ và về cơ bản đã bỏ mặc họ", Thafer nói. "Nếu Mỹ không đáp trả, phía Iran sẽ kết luận rằng Mỹ không muốn quay lại xung đột và điều này chắc chắn sẽ làm suy yếu khả năng răn đe".
Theo Jason Greenblatt, cựu đặc phái viên Nhà Trắng tại Trung Đông, trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Iran và Mỹ vẫn bế tắc, chưa thể khẳng định thái độ kiềm chế của Tổng thống Trump sẽ kéo dài.
"Những đợt tấn công của Iran cho thấy họ đang thăm dò giới hạn. Câu hỏi đặt ra là họ sẽ lấn tới đến mức độ nào trước khi vấp phải phản ứng từ Mỹ", ông cho hay. "Đây là trò chơi mạo hiểm khi đối đầu một Tổng thống luôn có những kỳ vọng rõ ràng và kiên quyết thực thi chúng".
Về lâu dài, việc Tổng thống Trump nhân nhượng trước hành động từ Iran bằng cách dừng chiến dịch "Dự án Tự do" sẽ đặt ra câu hỏi liệu các căn cứ của Mỹ trên khắp thế giới là tài sản đảm bảo an ninh hay là một gánh nặng đối với các quốc gia sở tại.
"Nếu trước đây bạn tưởng có thể dùng tiền mua đảm bảo an ninh của Mỹ thì nay bạn sẽ thấy các căn cứ của Mỹ có thể khiến bạn bị vạ lây", Edward Stringer, cựu trung tướng không quân, nguyên giám đốc tác chiến tại Bộ Quốc phòng Anh, nói.
Đến nay, Iran dường như tự tin rằng thời gian đang ủng hộ họ khi lệnh phong tỏa eo biển Hormuz vẫn tiếp diễn và càng gây sức ép với chính quyền Trump, họ sẽ càng thu được nhiều nhượng bộ.
"Chúng tôi hiểu rõ Mỹ không thể chịu đựng tình trạng như hiện nay kéo dài, trong khi chúng tôi thậm chí còn chưa bắt đầu", Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên X.
Theo chuyên gia Ellie Geranmayeh từ Hội đồng Đối ngoại châu Âu, các lãnh đạo theo đường lối cứng rắn, trưởng thành từ Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hiện nay tin rằng lối hành xử thận trọng của thế hệ đi trước là một sai lầm. Do đó, thay vì tiếp tục chịu đựng lệnh phong tỏa đường biển của Mỹ, họ đã chọn cách leo thang căng thẳng nhưng vẫn giữ ở mức dưới ngưỡng một cuộc chiến tổng lực.
"Luật chơi đã thay đổi. Thời kỳ kiên nhẫn chiến lược đã chấm dứt và Tehran không còn nề hà việc ra đòn trước nữa", Geranmayeh nhận định. "Đây dường như là giai đoạn thăm dò, khi họ muốn xem việc leo thang căng thẳng có thể giúp thiết lập ranh giới đỏ của riêng mình đến đâu, đồng thời vạch ra giới hạn xem ông Trump sẽ quyết liệt tới mức nào".
UAE tất nhiên sẽ không chịu ngồi yên. Quốc gia này sở hữu lực lượng không quân hùng hậu, đủ sức đánh sâu vào nội địa Iran, và cũng từng tuyên bố bảo lưu quyền đáp trả trước bất kỳ "hành động gây hấn vô cớ nào từ phía Tehran". Dù vậy, các nhà ngoại giao cho rằng UAE khó có khả năng đơn phương động binh nếu không được Mỹ hỗ trợ, ít nhất là trong tương lai gần.
"Mọi hành động đều được tính toán kỹ lưỡng về hiệu quả chiến lược. Phản ứng nóng nảy chỉ là cách làm theo bản năng và đó không phải phong cách của UAE", Mohammed Baharoon, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Công B'Huth tại Dubai, nhận xét.
Iran nhắm vào UAE do nước này ngày càng thắt chặt hợp tác với Israel. Đồng thời, theo Mehran Haghirian, giám đốc nghiên cứu tại tổ chức tư vấn Bourse & Bazaar Foundation, trụ sở tại Anh, Iran cũng đang tìm cách khai thác rạn nứt giữa UAE và Arab Saudi liên quan đến các cuộc chiến tại Yemen và Sudan.
"Mối liên minh với Israel là lý do khiến UAE trở thành quốc gia duy nhất trong Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh bị Iran nhắm tới", ông nói.
Theo Hamad Althunayyan, giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Kuwait, mối đe dọa chiến lược từ Iran cùng nỗi hoài nghi về dự định tương lai của chính quyền Trump có thể sẽ buộc các quốc gia Vùng Vịnh phải tạm gác lại những hiềm khích bấy lâu, ít nhất là trong tương lai gần.
"Những hành động của Iran là phép thử đối với thỏa thuận ngừng bắn, mối đoàn kết của Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh và quyết tâm của Mỹ", ông đánh giá. "Tuy nhiên, các quốc gia vùng Vịnh sẽ không chấp nhận ngồi yên trước những hành vi mà Iran đang cố tình biến thành điều bình thường".
Tin Gốc: Vnexpress
"Còn nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở eo biển Hormuz không?" - Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên nền tảng Truth Social ngày 4-4.
"Thời gian đang cạn dần. Còn 48 giờ trước khi mọi hậu quả khủng khiếp sẽ giáng xuống họ" - nhà lãnh đạo Mỹ nêu cảnh báo.
Theo Hãng tin AFP, ban đầu, vào ngày 21-3, ông Trump đã đe dọa sẽ "xóa sổ" các nhà máy điện của Iran, bắt đầu với nhà máy điện lớn nhất của nước này, "nếu Iran không mở hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ".
Tuy nhiên, hai ngày sau, ông cho biết "các cuộc nói chuyện rất tốt đẹp và hiệu quả" đang được tổ chức với phía Iran. Ông đã hoãn mọi cuộc tấn công vào các nhà máy điện Iran trong vòng 5 ngày.
Sau đó ông tiếp tục gia hạn, kéo dài đến 20h tối 6-4 theo giờ Mỹ (tức 7h sáng 7-4 theo giờ Việt Nam).
"Quân đội của chúng tôi, lực lượng vĩ đại và hùng mạnh nhất ở bất cứ đâu trên thế giới, thậm chí còn chưa bắt đầu phá hủy những gì còn lại ở Iran. Tiếp theo sẽ là các cây cầu, rồi đến các nhà máy điện!" - ông Trump viết trên Truth Social hôm 2-4.
Những ngày qua ông Trump liên tục dọa sẽ giáng đòn mạnh vào Iran. Các chuyên gia cho rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng dân sự có thể cấu thành "tội ác chiến tranh", theo AFP.
Ngày 4-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran đang hướng tới việc đạt được một thỏa thuận chấm dứt xung đột với Mỹ và Israel theo hướng "toàn diện và lâu dài".
Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, Ngoại trưởng Araghchi khẳng định lập trường của Iran đang bị một số phương tiện truyền thông Mỹ "diễn giải sai lệch", đồng thời nhấn mạnh Tehran không từ chối tham gia các cuộc đàm phán tại Islamabad (Pakistan) như một số thông tin trước đó.
Ông Araghchi nêu rõ điều quan trọng đối với Iran không phải là địa điểm đàm phán mà là các điều kiện bảo đảm chấm dứt "cuộc chiến phi pháp" một cách dứt điểm và bền vững.
Trong diễn biến khác, Nga đã bắt đầu đợt sơ tán theo kế hoạch đối với 198 công nhân khỏi nhà máy điện hạt nhân Bushehr ở Iran, ngay sau khi một quả đạn do các cuộc tấn công của Mỹ và Israel rơi xuống gần cơ sở này.
"Đúng như kế hoạch, chúng tôi đã bắt đầu giai đoạn chính của cuộc sơ tán hôm nay (4-4)" - Hãng thông tấn Tass của Nga dẫn lời ông Alexey Likhachev, tổng giám đốc Tập đoàn năng lượng hạt nhân Rosatom của Nga.
Đây là đợt sơ tán thứ ba khỏi cơ sở này và hiện vẫn còn khoảng 100 nhân viên Nga ở lại đây.
Nằm gần thành phố Bushehr trên bờ tây nam Vịnh Ba Tư, nhà máy điện hạt nhân Bushehr là cơ sở điện hạt nhân duy nhất của Iran đang hoạt động và đóng vai trò trung tâm trong chương trình năng lượng dân sự của nước này.