Chuyên trang quân sự War Zone ngày 27/4 đăng ảnh một mảnh thân vỏ tên lửa không đối không tầm trung AIM-120C-8 do Mỹ sản xuất. Mảnh vỡ được tìm thấy sau cuộc không kích của Nga nhằm vào thành phố Dnipro, miền trung Ukraine, nhưng không rõ mục tiêu đánh chặn và thời điểm diễn ra sự việc.
“Đây dường như là lần đầu có thông tin xác nhận rằng Ukraine đã sở hữu tên lửa AIM-120C-8, bên cạnh các biến thể AIM-120B đời cũ”, bình luận viên Thomas Newdick của War Zone cho hay. Các hình ảnh được công bố hồi năm ngoái cho thấy tiêm kích F-16 Ukraine mang tên lửa AIM-120C, song khi đó chưa thể xác định đây là phiên bản gì.
Quân đội Ukraine chưa bình luận về thông tin.
AIM-120C-8 có giá ước tính 2-2,4 triệu USD mỗi quả, là biến thể hiện đại nhất dành cho xuất khẩu của dòng tên lửa AMRAAM.
Quân đội Mỹ không tiết lộ thông số kỹ thuật của AIM-120C-8, nhưng phiên bản này được cho là đạt tầm bắn tối đa 120-160 km, tùy bệ mang phóng. Các biến thể AMRAAM có thể trang bị cho tiêm kích F-16 hoặc tổ hợp phòng không NASAMS trong biên chế quân đội Ukraine. Chưa rõ mảnh vỡ được tìm thấy là của tên lửa phóng từ F-16 hay NASAMS.
“Đối với chiến đấu cơ F-16, tầm quan trọng của AMRAAM là không thể phủ nhận. Đây là dòng tên lửa đối không mang đầu dò radar chủ động đầu tiên được Ukraine đưa vào sử dụng, đồng thời là loại vũ khí mà họ từng vận động suốt thời gian dài để được sở hữu”, Newdick cho hay.
Trước khi tiếp nhận chiến đấu cơ F-16 và AMRAAM, các phi công Ukraine cho biết thiếu tên lửa mang đầu dò radar chủ động là vấn đề lớn nhất đối với không quân nước này trong xung đột với Nga.
Hãng thông tấn Reuters hồi tháng 3 dẫn ba nguồn tin giấu tên, những người nắm trực tiếp tình hình, tiết lộ phi đội F-16 Ukraine đã gặp tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa đối không trong giai đoạn tháng 11-12/2025, giữa lúc Nga chuẩn bị mở chiến dịch tập kích quy mô lớn trong mùa đông.
Những hình ảnh được không quân Ukraine công bố hồi cuối năm 2025 cho thấy tiêm kích F-16 chỉ còn lắp tên lửa đối không tầm ngắn AIM-9L/M đời cũ, được sản xuất từ thập niên 1970-1980, không còn mang đạn tầm trung AIM-120B/C hay AIM-9X hiện đại nhất do Mỹ viện trợ như giai đoạn đầu tham chiến.
Tình trạng thiếu tên lửa buộc phi công F-16 Ukraine dùng pháo nòng xoay 20 mm để hạ máy bay không người lái (UAV) của Nga và chuyển sang làm nhiệm vụ ban ngày. Thực hiện nhiệm vụ này trong đêm rất nguy hiểm, dù Nga thường tập kích vào buổi đêm và rạng sáng.
Các phi công Ukraine cũng phải dùng lại tên lửa “phóng xịt”, không hoạt động trong những lần đánh chặn trước, với hy vọng chúng sẽ khai hỏa thành công sau khi được bảo dưỡng.
Phát biểu với các phóng viên sau cuộc cuộc duyệt binh kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng ở Moscow hôm 9.5, Tổng thống Putin nói rằng Nga đã chuẩn bị cho một cuộc tấn công trả đũa quy mô lớn vào trung tâm thủ đô Kyiv nếu có bất kỳ ý đồ nào nhằm phá hoại lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng, theo Hãng tin TASS.
Ông còn nói rằng Nga đã thảo luận với Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ và các đối tác khác về hậu quả có thể xảy ra của những cuộc tấn công từ Kyiv trong ngày 9.5 và phản ứng tiềm tàng từ Nga.
Mặt khác, nhà lãnh đạo Nga nói rằng ông không chủ động, cũng không từ chối cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. "Tôi chưa bao giờ từ chối. Tôi không đề xuất cuộc gặp này, nhưng nếu ai đó đề xuất thì hãy để họ đến. Ai muốn gặp thì hãy đến Moscow, và chúng ta sẽ gặp nhau", Tổng thống Putin nói.
Nhà lãnh đạo Nga nói thêm rằng ông cũng sẵn sàng gặp ở một quốc gia thứ ba, nhưng chỉ để ký kết thỏa thuận. "Tuy nhiên, đây phải là bước cuối cùng, chứ không phải là một số cuộc đàm phán", ông Putin nhấn mạnh. Ông nói thêm: "Tôi nghĩ [cuộc xung đột Nga - Ukraine] đang tiến gần đến hồi kết".
Trong khi đó, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm 9.5 nói rằng việc đạt được thỏa thuận hòa bình về Ukraine là một con đường còn rất dài, theo Hãng tin TASS.
Hôm 8.5, Nga và Ukraine xác nhận rằng hai bên đã đồng ý với thỏa thuận ngừng bắn 3 ngày do Mỹ làm trung gian, kéo dài từ ngày 9-11.5, và Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay ông hy vọng thỏa thuận này sẽ được gia hạn, theo Reuters.
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ phía Ukraine đối với tuyên bố trên của phía Nga.
Cái chết đột ngột của ông Graham ở tuổi 71 được đánh giá sẽ gây nên những tác động đáng kể cho hoạt động lập pháp tại Thượng viện Mỹ cũng như cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Hiện còn quá sớm để xác định ai có thể lấp vào khoảng trống của ông Graham, đồng minh chính trị then chốt của Tổng thống Mỹ Donald Trump và là người có tiếng nói đầy ảnh hưởng trong các chính sách đối ngoại và quốc phòng ở Washington. Trong ngắn hạn, cái chết của ông Graham tạm thời chưa dẫn đến sự thay đổi quyền kiểm soát Thượng viện. Điều này do theo luật bang Nam Carolina, Thống đốc Henry McMaster có thể bổ nhiệm người thay thế. Tuy nhiên, không dễ để đảng Cộng hòa chọn ra ứng viên thay ông Graham tái tranh cử vào tháng 11 tới.
Cũng trong ngày hôm qua, thượng nghị sĩ Mitch McConnell (84 tuổi) lần đầu lên tiếng sau hơn 3 tuần nhập viện dẫn đến nhiều đồn đoán về tình trạng sức khỏe của bản thân, Reuters đưa tin. Ông cho hay đã bị ngã và bất tỉnh trong thời gian ngắn và được đưa vào bệnh viện. Sau khi bị viêm phổi nhẹ, ông đang ở trung tâm phục hồi chức năng và sẽ không quay lại Thượng viện trong thời gian tới.
Việc ông McConnell tiếp tục vắng mặt đã mang đến trở ngại mới cho nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm thông qua gói ngân sách quốc phòng khổng lồ lên đến 1.500 tỉ USD trong năm sau. Ông là Chủ tịch Tiểu ban phân bổ ngân sách quốc phòng Thượng viện Mỹ, cơ quan kiểm soát chi tiêu của Lầu Năm Góc.
Sự vắng mặt của lãnh đạo tiểu ban đồng nghĩa thượng viện bị bó tay trước bất kỳ dự luật nào liên quan đến ngân sách quốc phòng vì không thể tranh thủ được sự ủng hộ của phe Dân chủ. Quốc hội Mỹ cũng đang chạy đua với thời gian khi chỉ còn hơn 3 tuần nữa theo lịch làm việc để xử lý các dự luật. Lầu Năm Góc hoàn toàn có thể đối mặt nguy cơ bị gián đoạn ngân sách trong lúc quân đội Mỹ tiếp tục cuộc xung đột với Iran ở Trung Đông.
Ông McConnell lần đầu được bầu vào Thượng viện năm 1984 và trở thành thế lực đáng gờm của đảng Cộng hòa tại quốc hội Mỹ. Còn ông Graham giữ ghế Thượng viện từ năm 2003. Theo phân tích của Đài CNN, việc Thượng viện vào năm tới sẽ không còn sự hiện diện của 2 nhân vật nặng ký của đảng Cộng hòa là dấu hiệu mới nhất cho thấy một thế hệ lãnh đạo từng chi phối chính trường Washington đang rời khỏi vũ đài chính trị.
Trong bối cảnh hệ thống chính trị Mỹ dường như không thể đáp ứng những nhu cầu cơ bản nhất của cử tri, còn lưỡng đảng phải đối mặt với tranh cãi liên quan ý thức hệ và vấn đề kế nhiệm, đến nay vẫn chưa rõ ai sẽ lấp đầy khoảng trống quyền lực mà thế hệ của hai ông McConnell và Graham để lại.
Eo biển Hormuz vẫn gần như trong tình trạng tắc nghẽn lưu thông. Có rất nhiều điều khiến các thuyền trưởng lo ngại khi phải vượt qua khu vực này: UAV, tên lửa, xuồng cao tốc, thủy lôi.
Nhưng giờ đây, khu vực xuất hiện thêm một mối đe dọa mới: tàu ngầm mini Ghadir. Chuẩn đô đốc Shahram Irani, Tư lệnh Hải quân Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIN), gần đây gọi chúng là “những chú cá heo của vịnh Ba Tư” và cho biết chúng hiện đã được triển khai. Các tàu này thuộc IRIN, hải quân chính quy, chứ không phải Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGCN), lực lượng kiểm soát các xuồng tấn công cao tốc mặt nước.
Dù chúng thực sự đã được triển khai hay chưa thì hiệu ứng răn đe vẫn như nhau. Iran sở hữu khoảng 20 tàu ngầm diesel - điện cỡ nhỏ loại này. Chúng nhỏ hơn nhiều so với tàu ngầm thông thường: dài 29m, lượng giãn nước khoảng 150 tấn và thủy thủ đoàn chỉ có 7 người. Chúng có thể hoạt động tuần tra trên biển từ 7-10 ngày, thậm chí lâu hơn nếu nằm im dưới đáy biển và tắt phần lớn hệ thống.
Ghadir được trang bị 2 ngư lôi hạng nặng cùng thủy lôi. Nếu khai hỏa, nó có thể sẽ đánh chìm được mục tiêu. Điều này không giống UAV hay tên lửa vốn thường chỉ gây hư hại, hoặc xuồng tấn công nhanh chỉ gây cháy, hay thủy lôi bám thân tàu chỉ tạo lỗ thủng; các quả ngư lôi này có thể bẻ gãy thân tàu và kéo nó xuống đáy biển.
Theo cựu sĩ quan Anh Tom Sharpe, người từng hoạt động tại vịnh Oman khi tại ngũ, các tàu ngầm mini của Iran phối hợp rất chặt chẽ với nhau, chứ không hoạt động đơn lẻ.
Dù có thể lặn như tàu ngầm thông thường và hoạt động ở độ sâu kính tiềm vọng với ống thông hơi nổi lên để chạy động cơ diesel sạc pin, chúng dành phần lớn thời gian ở ngay dưới mặt nước, gần như hoạt động như tàu bán chìm.
Trong trạng thái này, chúng vẫn có thể chạy động cơ diesel bình thường trong khi độ ồn âm thanh cực thấp. Tín hiệu sóng âm phản xạ (sonar) của chúng rất nhỏ và lớp sơn lại cùng màu với mặt nước. Việc một phần thân nổi lên khiến chúng dễ bị radar phát hiện hơn, đặc biệt từ trên không, nhưng tín hiệu này vẫn rất nhỏ.
Việc hạ một tàu ngầm mini như vậy trên biển không dễ dàng vì mục tiêu quá nhỏ, khiến xảy ra khả năng ngư lôi đối thủ bị chệch hướng rất cao.
Giống mọi tàu ngầm không dùng năng lượng hạt nhân khác, tàu Iran có những hạn chế khi cơ động vào vị trí tấn công. Chúng đi càng nhanh thì càng ồn, tiêu hao pin càng lớn và phải nổi lên để sạc pin thường xuyên hơn. Tất cả những điều này làm tăng mức độ dễ bị phát hiện.
Mặt khác, chúng có một chân vịt đặc biệt dễ nhận thấy trên thân tàu, cho phép lơ lửng gần như không gây tiếng động theo dòng chảy tại tuyến phân luồng giao thông Hormuz.
Giới quan sát đưa ra giả định rằng các tàu ngầm mini này có thể hoạt động trong vùng nước rất nông ngoài khơi Oman. Các tàu ngầm mini có thể ngồi chờ mục tiêu tự tiến tới, từ đó khắc phục điểm yếu lớn nhất của tàu ngầm phi hạt nhân: tốc độ dưới nước không duy trì được lâu.
Mối đe dọa từ những tàu này tạo ra sức mạnh răn đe cho Iran vì nếu đối thủ không chắc chắn liệu chúng có hiện diện hay không, họ sẽ không thể chấp nhận rủi ro để di chuyển vào khu vực này. Điều đó có thể khiến cho một hải quân mạnh áp đảo so với Iran phải suy nghĩ kỹ nếu thực sự muốn di chuyển qua Hormuz.
