Ông Huy, chuyên viên tín dụng tại một ngân hàng lớn, cuối năm ngoái giải ngân mạnh vào nhiều cổ phiếu bluechip lẫn midcap. Hơn 200 triệu đồng được dồn vào hai mã đầu ngành chứng khoán để đón sóng nâng hạng thị trường, sau đó thêm 150 triệu đồng chia đều cho ba mã trụ ngành công nghệ, dầu khí và ngân hàng.
Đến nay, danh mục của ông lỗ gần 18%. Riêng cổ phiếu công nghệ, khoản đầu tư được ông kỳ vọng nhất, âm đến 25%. Những ngày gần đây, khi VN-Index liên tục lập đỉnh mới, ông Huy vào ra bảng giá chục lần, nhưng tài khoản gần như không đổi.
“Càng nhìn càng sốt ruột, bởi chỉ số đi lên còn tài khoản cứ lình xình. Hôm nay bớt lỗ vài triệu thì ngày mai trở về như cũ”, ông Huy nói.
Danh mục của bà Thanh, nhân viên kế toán ở Thủ Đức (TP HCM), cũng không khả quan hơn. Sau nhịp điều chỉnh mạnh đầu tháng 3, bà giải ngân hơn nửa tỷ đồng vào một loạt cổ phiếu dầu khí, cảng biển và Vingroup. Có thời điểm bà lãi gần 20%, nhưng đà trượt dài của nhiều mã sau đó bào mòn gần hết lợi nhuận.
“Tôi nghĩ mua trong đợt chỉnh mạnh thì sớm muộn cũng lãi, nhưng hóa ra chỉ số chung tăng không có nghĩa cổ phiếu mình cầm cũng lên theo”, bà Thanh nói.
Những câu chuyện lệch pha thị trường như ông Huy và bà Thanh gần đây không hiếm. Trên các hội nhóm và diễn đàn đầu tư, nhiều người cho biết danh mục họ vẫn chìm trong sắc đỏ, thậm chí một số mã lỗ 40-50% dù chỉ số đại diện cho sàn TP HCM tăng đến 16% trong hai tháng qua.
Ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành của Công ty Chứng khoán Kafi, cho rằng có hai nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng nhiều nhà đầu tư thua lỗ bất chấp chỉ số đại diện cho thị trường tăng kỷ lục.
Thứ nhất, dòng tiền yếu và tập trung cục bộ vào một vài cổ phiếu có mức độ ảnh hưởng lớn đến chỉ số như nhóm Vingroup (VIC, VHM, VRE và VPL). Riêng tháng 4, giá trị giao dịch của nhóm bất động sản tăng 75%, lên khoảng 3.000 tỷ đồng mỗi phiên nhờ đóng góp của bốn mã này, trong khi những nhóm khác sụt giảm mạnh. Nhóm Vingroup đóng góp 153 điểm trong số 160 điểm tăng thêm của VN-Index trong một tháng qua. Nhìn rộng hơn 3 tháng, nhóm này đóng góp 183 điểm, trong khi chỉ số tăng khoảng 250 điểm.
“Nếu loại bỏ ảnh hưởng của nhóm Vingroup, mặt bằng thị trường gần như không thay đổi từ đầu năm đến nay”, ông Huỳnh Anh Huy nhận định.
Nguyên nhân thứ hai là việc “tạm thời” chọn sai ngành và cổ phiếu. Theo chuyên gia này, một số ngành, cổ phiếu biến động rất mạnh và hút tiền trong những tháng đầu năm. Đặc điểm chung là nhóm này chịu ảnh hưởng lớn từ thông tin về vĩ mô, chiến sự, giá dầu… Do các yếu tố bất định hiện hữu, những nhóm này chưa hồi phục như mong đợi, khiến nhà đầu tư bị kẹt lại khi giải ngân ở vùng giá cao.
Theo ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc cấp cao Nghiên cứu chiến lược thị trường của Công ty Chứng khoán HSC, danh mục nhà đầu tư và chỉ số đại diện cho thị trường có độ vênh lớn không phải câu chuyện cá biệt của chứng khoán Việt Nam. Nhiều thị trường phát triển như Mỹ, Hàn Quốc, Đài Loan từng chịu sự chi phối tương tự tác động của nhóm Vingroup lên VN-Index hiện nay.
Cụ thể, tại Đài Loan, TSMC từng chiếm trên 40% vốn hóa toàn thị trường. Còn ở Hàn Quốc, Samsung Electronics từng chiếm khoảng 15-20% vốn hóa KOSPI trong giai đoạn bình thường. Nếu tính Samsung Group và SK Group, con số lên tới 60%.
“Việc thị trường được dẫn dắt bởi một vài doanh nghiệp lớn không nên được mặc định tích cực hay tiêu cực, mà cần nhìn sâu hơn vào chất lượng tăng trưởng và mức độ lan tỏa mà những doanh nghiệp đó tạo ra cho nền kinh tế”, chuyên gia HSC nói.
Theo ông, sự xuất hiện của các doanh nghiệp này phản ánh nền kinh tế đã hình thành những tập đoàn đủ lớn, có khả năng cạnh tranh và đóng vai trò đầu tàu tăng trưởng. Tuy nhiên, mặt trái sẽ xuất hiện nếu sự tăng trưởng của thị trường chỉ mang tính tài chính hoặc đầu cơ ngắn hạn, trong khi phần còn lại của nền kinh tế và doanh nghiệp niêm yết không thực sự được hưởng lợi.
Lãnh đạo nhiều nhóm phân tích nhấn mạnh việc quan sát VN-Index một cách riêng lẻ trong giai đoạn này không có nhiều ý nghĩa. “Đừng đọc thị trường qua một con số duy nhất là VN-Index. Chỉ số lúc này đang bị méo bởi trọng số của một vài mã nên không phản ánh đúng sức khỏe thực sự của toàn thị trường”, ông Huỳnh Anh Huy nói.
Các chuyên gia ước tính nhóm Vingroup hiện chiếm tỷ trọng rất lớn (khoảng 18%) trong vốn hóa toàn thị trường. Do đó, ảnh hưởng của nhóm này đến VN-Index và tâm lý đầu tư là không thể phủ nhận.
Theo ông Huy, với nhà đầu tư tổ chức, tỷ trọng phân bổ vào các mã này thường khá thấp do định giá không rẻ và câu chuyện tăng trưởng chưa đủ rõ ràng theo tiêu chí chọn lọc của từng bên. Khi nhóm Vingroup dẫn dắt thị trường, nhiều quỹ cũng chịu áp lực hiệu suất, nhưng họ ít có xu hướng thay đổi chiến lược đầu tư vì một đợt sóng ngắn hạn. Tuy nhiên, đối với cá nhân tự chọn cổ phiếu, họ đang có cảm giác “bị thị trường bỏ lại” nên dễ ra quyết định bất hợp lý như bán mã tốt để chạy theo Vingroup ở vùng giá cao.
Đối với những nhà đầu tư lỡ sóng tăng Vingroup và hiệu suất kém xa chỉ số, ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng cho rằng việc mua đuổi ở thời điểm hiện tại không còn quá hấp dẫn. Khi một nhóm cổ phiếu đã tăng mạnh và đóng góp phần lớn mức tăng chung, biến động sau đó khó dự đoán hơn, đặc biệt khi thị trường đang ở vùng đỉnh lịch sử và áp lực chốt lời có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.
Chuyên gia của HSC và Kafi đồng quan điểm thị trường đang phân hóa rất mạnh khi dòng tiền chỉ tập trung ở một nhóm cổ phiếu dẫn dắt, trong khi nhiều doanh nghiệp khác có nền tảng cơ bản tốt bị bỏ qua. Định giá phần còn lại của thị trường chỉ khoảng 11,7 lần khi loại trừ nhóm Vingroup, tương đối rẻ nếu so sánh tương quan tốc độ tăng trưởng lợi nhuận hiện tại và triển vọng dài hạn của nền kinh tế. Do đó, cả hai khuyến nghị nhà đầu tư nên thay đổi sự quan tâm.
Trong giai đoạn này, nhà đầu tư cần phân tích sâu từng nhóm ngành riêng biệt để biết ngân hàng đang ở đâu, bán lẻ ra sao, khu công nghiệp hay xuất khẩu phản ứng thế nào với bối cảnh hiện tại. Theo ông Huy, đây mới là góc nhìn cho nhà đầu tư tìm ra cơ hội thực sự, không bị nhiễu động bởi diễn biến của một nhóm cổ phiếu riêng biệt. Ông khuyến nghị nhà đầu tư đặt yếu tố chất lượng doanh nghiệp (dựa trên tài sản, minh bạch quản trị, triển vọng của hoạt động kinh doanh cốt lõi) lên hàng đầu.
Chuyên gia của Kafi nói thêm nhà đầu tư có thể để mắt đến những doanh nghiệp đang được định giá thấp hơn trung bình ngành hoặc trung bình lịch sử của chính họ. Đây là nhóm có xác suất cao nhất để thu hút dòng tiền khi thị trường bước vào một đợt sóng mới vì nền tảng đã có, câu chuyện đã rõ, chỉ còn thiếu sự chú ý của thị trường.
Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, 40 công ty chứng khoán (CTCK) ghi nhận tổng lợi nhuận gần 7.600 tỉ đồng trong quý 1-2026, thấp nhất trong 4 quý gần đây.
Dù vẫn tăng trưởng so với cùng kỳ, bức tranh chung cũng phản ánh những điểm kém tích cực của thị trường chứng khoán quý đầu năm.
Cụ thể, đã có tới khoảng 17/40 doanh nghiệp thua lỗ hoặc suy giảm kết quả kinh doanh so với cùng kỳ năm ngoái.
Một loạt công ty ghi nhận kết quả kém khả quan như EVS lỗ 157,5 tỉ đồng, VDS lỗ 24,2 tỉ đồng, SBS lỗ 5,2 tỉ đồng hay OCBS lỗ 3,475 tỉ đồng.
Hầu hết các doanh nghiệp đều giải trình việc thua lỗ do ảnh hưởng của hoạt động tự doanh. Cá biệt, EVS cho biết phải trích lập với cổ phiếu NVB dù đây thực tế là tài sản đảm bảo được thu hồi từ các khoản nợ "xấu".
Trong bối cảnh cạnh tranh gay gắt về phí môi giới và cho vay margin, nhiều CTCK đẩy mạnh tự doanh để cải thiện hiệu quả ROE.
Tuy nhiên, khi thị trường biến động, đặc biệt dưới tác động của yếu tố địa chính trị như cuộc chiến tại Trung Đông, danh mục đầu tư dễ bị ảnh hưởng, buộc doanh nghiệp phải trích lập dự phòng, kéo lợi nhuận đi xuống.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc khối ngân hàng đầu tư tại Chứng khoán An Bình (ABS) - cho rằng tự doanh là "con dao hai lưỡi".
Các CTCK tập trung vào môi giới và cho vay margin ít chịu ảnh hưởng hơn trong giai đoạn vừa qua, trong khi những đơn vị đẩy mạnh đầu tư tài chính lại đối mặt rủi ro lớn hơn khi thị trường đảo chiều.
Không chỉ các công ty nhỏ, nhiều doanh nghiệp có thế mạnh tự doanh cũng ghi nhận suy giảm. Chẳng hạn, VIX giảm hơn 60% lợi nhuận so với cùng kỳ, trong khi CTS giảm trên 30%.
Trong khi đó, một đơn vị có thế mạnh về tự doanh khác là Chứng khoán SHS cũng mới công bố chiến lược giảm phụ thuộc vào mảng tự doanh (từ 52-55% còn khoảng 35%) để đẩy mạnh cho vay margin, ngân hàng đầu tư.
Tân CEO của SHS, ông Nguyễn Duy Linh cho biết sẽ tránh gây "cú sốc" cho thị trường và sẽ cân nhắc hành động dựa trên chất lượng doanh nghiệp, điều kiện thị trường.
Bên cạnh tự doanh, mảng cho vay margin, trụ cột quan trọng của ngành, cũng đang đối mặt áp lực. Dù dư nợ cho vay tiếp tục tăng và lập kỷ lục mới, biên lợi nhuận (NIM) của hoạt động này lại có xu hướng thu hẹp.
Tại đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, Tổng giám đốc Nguyễn Thị Thu Hiền của Chứng khoán TCBS - đơn vị có dư nợ lớn nhất ngành, cho biết doanh nghiệp này vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng cho vay, thậm chí mới huy động thêm gần 500 triệu USD từ các tổ chức nước ngoài. Tuy nhiên, bà Hiền cũng lưu ý NIM đang mỏng đi do mặt bằng lãi suất tăng so với đầu năm, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động cốt lõi này.
Ở góc nhìn khác, ông Nguyễn Thế Minh cho rằng cơ cấu khách hàng cũng góp phần làm giảm hiệu quả cho vay. Dư nợ vẫn mở rộng ở nhóm khách hàng lớn nhưng đặc điểm của nhóm này thường đòi hỏi mức lãi suất ưu đãi hơn.
"Trong khi đó, nhóm "hào phóng" hơn là nhà đầu tư cá nhân lại đang hạn chế sử dụng đòn bẩy trong bối cảnh vĩ mô có nhiều biến động, khiến hiệu quả từ hoạt động cho vay margin kém đi", ông Minh phân tích.
Điều này khiến hai trụ cột chính của CTCK đều chịu áp lực: tự doanh tiềm ẩn rủi ro lớn, còn cho vay margin lại bị bào mòn biên lợi nhuận.
Standard Chartered vừa gây chú ý khi công bố kế hoạch cắt giảm hàng nghìn nhân sự nhằm ứng dụng AI tăng hiệu quả vận hành.
Cụ thể, Standard Chartered cho biết sẽ cắt giảm 15% nhân sự tại các bộ phận chức năng doanh nghiệp đến năm 2030. Theo ước tính của Reuters, kế hoạch này tương đương hơn 7.000 việc làm trong tổng số hơn 52.000 nhân sự thuộc nhóm này.
Ngân hàng đang có gần 82.000 nhân viên trên toàn cầu. CEO Standard Chartered, ông Bill Winters cho biết quá trình cắt giảm sẽ được thúc đẩy bởi tự động hóa và ứng dụng AI, đồng thời một bộ phận nhân sự sẽ được đào tạo lại kỹ năng. Dự kiến, vị trí bị ảnh hưởng nhiều nhất nằm tại các trung tâm vận hành hậu cần của ngân hàng ở Chennai, Bangalore, Kuala Lumpur và Warsaw.
Kế hoạch tinh gọn bộ máy cùng mục tiêu tăng lợi nhuận cho cổ đông được công bố trong chiến lược mới của ngân hàng, đánh dấu giai đoạn cuối trong nỗ lực kéo dài gần một thập kỷ nhằm chuyển mình từ một mục tiêu thâu tóm tiềm năng thành nhà băng có lợi nhuận ổn định.
Động thái của ngân hàng diễn ra trong làn sóng tinh giản nhân sự chung toàn cầu. Theo ghi nhận, nhiều tập đoàn trên thế giới cũng đã và đang đẩy mạnh ứng dụng AI để nâng cao hiệu quả hoạt động.
Hồi tháng 2, DBS - ngân hàng lớn nhất Singapore, cho biết dự kiến cắt giảm khoảng 4.000 vị trí hợp đồng và tạm thời trong vòng 3 năm tới khi AI dần thay thế một số công việc hiện tại.
Nhiều tập đoàn công nghệ lớn cũng liên tiếp cắt giảm lao động trong bối cảnh tăng mạnh đầu tư vào AI. Meta, công ty mẹ của Facebook, từng thông báo kế hoạch cắt giảm khoảng 10% nhân sự, tương đương gần 8.000 người. Hay Amazon trước đó cho biết sẽ cắt giảm hơn 30.000 việc làm, trong khi Oracle cũng đã giảm hơn 10.000 nhân viên...
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa có văn bản gửi các công ty chứng khoán, yêu cầu tăng cường rà soát và giám sát hoạt động của người hành nghề chứng khoán trên mạng xã hội, trong bối cảnh các nội dung phân tích, khuyến nghị đầu tư ngày càng phổ biến trên Facebook, Telegram, TikTok hay YouTube.
Theo công văn số 3760/UBCK-QLKD ngày 7/5, UBCKNN cho biết gần đây xuất hiện nhiều tổ chức, cá nhân đăng tải các nội dung phân tích thị trường, phân tích kỹ thuật và đưa ra khuyến nghị liên quan đến mua, bán, nắm giữ cổ phiếu trên mạng xã hội.
Cơ quan quản lý cũng lưu ý có trường hợp cá nhân giới thiệu nơi làm việc, chức danh hoặc quá trình công tác tại công ty chứng khoán khi thực hiện các nội dung nhận định và khuyến nghị đầu tư.
Trên cơ sở đó, UBCKNN đề nghị các công ty chứng khoán rà soát hoạt động của người hành nghề và nhân viên đang làm việc tại công ty, bảo đảm không thực hiện các hoạt động ngoài phạm vi được công ty ủy quyền.
Đồng thời, các công ty cũng được yêu cầu lưu ý việc chia sẻ thông tin, đưa ra khuyến nghị đầu tư trên mạng xã hội có tính chất tư vấn đầu tư chứng khoán nhưng không phù hợp với quy chế nội bộ hoặc quy định pháp luật.
UBCKNN cho biết trước đó, vào cuối năm 2025, cơ quan này cũng từng có văn bản đề nghị các công ty chứng khoán thực hiện nghiêm các quy định liên quan đến hoạt động hành nghề chứng khoán.
Những năm gần đây, cùng với sự gia tăng mạnh của nhà đầu tư cá nhân, mạng xã hội dần trở thành một kênh tiếp cận khách hàng phổ biến của nhiều môi giới và nhóm tư vấn đầu tư. Bên cạnh các nội dung chia sẻ kiến thức và cập nhật thị trường, không ít tài khoản thường xuyên livestream nhận định xu hướng, phân tích kỹ thuật hoặc đưa ra khuyến nghị mua bán cổ phiếu.
Xu hướng này cũng khiến ranh giới giữa hoạt động chia sẻ thông tin cá nhân và hoạt động tư vấn đầu tư ngày càng khó phân định hơn, đặc biệt khi nhiều tài khoản sử dụng danh xưng chuyên viên phân tích, môi giới hoặc quản lý tại công ty chứng khoán để tăng độ tin cậy với nhà đầu tư.
