Dây tiêu, cây tiêu thường chỉ to cỡ ngón tay, nhưng ở đây có nhiều gốc (choái) tiêu thân to. Đó là giống tiêu bản địa, được gọi là hồ tiêu Tiên Phước.
Ở Tiên Phước, tiêu được trồng từ rất lâu. Ngày nay nhiều người dân vẫn còn bảo tồn nhiều cây tiêu gốc hàng chục năm tuổi, gốc thân to, xum xuê.
Vườn tiêu của ông Nguyễn Văn Quá (59 tuổi, thôn 5, xã Lãnh Ngọc, trước đây thuộc xã Tiên Hiệp, huyện Tiên Phước) với gần trăm gốc, trong đó hàng chục cây được trồng từ năm 1986, đến nay tròn 40 năm.
Đây là một trong số những vườn hồ tiêu còn giữ được những gốc tiêu “khủng”.
“Gia sản của gia đình, những gốc tiêu được trồng từ khi tui còn thanh niên, nay tui cũng ngót nghét tuổi lục tuần”, ông Quá tâm sự.
Ông chỉ một cây tiêu với rất nhiều dây thân bám quanh cây lật mất (cây lồng mức). Thân mẹ to bằng cổ tay người lớn, những thân con to hơn ngón chân cái bám quanh, lá xanh um, xum xuê chùm trái mọc chi chít từ dưới gốc lên đến ngọn.
Theo ông, người dân hay trồng cây tiêu bám trên thân các loại cây như sữa, lật mất, ươi…
Ông cho biết hằng năm vào vụ, mỗi choái tiêu của gia đình thu hoạch hơn 0,5kg hạt khô. Mỗi năm vườn tiêu thu hơn nửa tạ, giá bán ổn định từ 450.000 – 500.000 đồng/kg khô, vừa qua giá cao kỷ lục lên đến 600.000 đồng/kg.
“Hiện nay đầu ra cây tiêu tốt, mỗi vụ gia đình kiếm được vài chục triệu đồng, trang trải chi phí sinh hoạt”, ông Quá kể.
Theo ông, hiện nay trồng tiêu có hiệu quả kinh tế, ít tốn công chăm, chỉ tưới nước, bón phân. Ở Tiên Phước có nhiều vườn tiêu với những gốc tiêu thuộc hàng to, loại ít nhất hơn chục năm, nhiều vài chục năm.
Vùng trồng tiêu Tiên Phước địa hình gò đồi dạng bát úp hoặc lượn sóng phân bổ rải rác trên các độ cao dao động từ 100-180 m so với mực nước biển, độ dốc trung bình từ 10-30 độ.
Mùa thu hoạch tiêu bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 7, khi tiết trời có số giờ nắng cao nhất, độ ẩm không khí thấp nhất. Thu hoạch được chia nhiều lần hái, mỗi lần cách nhau khoảng 1-2 tuần.
Trước đó Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã ban hành quyết định cấp giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm hạt tiêu Tiên Phước.
Theo văn bằng bảo hộ, UBND xã Tiên Phước là tổ chức đại diện các xã được giao quản lý chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” cho sản phẩm hạt tiêu với khu vực địa lý được bảo hộ thuộc các xã Tiên Phước, Lãnh Ngọc, Thạnh Bình và Sơn Cẩm Hà.
Từ lâu hạt tiêu Tiên Phước nổi tiếng với hương thơm đậm, vị cay nồng đặc trưng và chất lượng cao. Theo hồ sơ mô tả chỉ dẫn địa lý, sản phẩm gồm ba dạng chính là tiêu xanh, tiêu đen và tiêu trắng.
Trong đó tiêu đen có hàm lượng piperin 6,82 – 7,17% và hàm lượng tinh dầu bay hơi từ 2,47 – 2,67%, tiêu trắng có hàm lượng piperin đạt 7,32 – 7,44%, tạo nên vị cay nồng đặc trưng khó nhầm lẫn với các vùng tiêu khác.
Các nhà khoa học xác định chất lượng đặc thù của tiêu Tiên Phước là kết quả của sự kết hợp đặc biệt giữa điều kiện tự nhiên đặc hữu và tập quán canh tác truyền thống của người dân.
Tiêu được trồng trên vùng gò đồi, nhiều sỏi sạn, khí hậu có biên độ nhiệt ngày đêm lớn cùng số giờ nắng cao giúp cây tiêu tích lũy hàm lượng tinh dầu, piperin cao hơn.
Bên cạnh yếu tố tự nhiên, người dân duy trì phương thức canh tác truyền thống như sử dụng choái sống, bố trí hàng tiêu theo hướng Đông – Tây, ưu tiên sử dụng phân chuồng, phân hữu cơ, phân vi sinh.
Hạt tiêu Tiên Phước còn mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa. Từ đầu thế kỷ 17, hồ tiêu đã là một trong những mặt hàng giao thương quan trọng của vùng Đàng Trong thông qua thương cảng Hội An.
Nhiều tài liệu lịch sử của các học giả trong, ngoài nước đều ghi nhận hồ tiêu Tiên Phước là sản vật quý, có danh tiếng từ sớm.
Việc bảo hộ chỉ dẫn địa lý “Tiên Phước” đối với sản phẩm hạt tiêu có ý nghĩa quan trọng trong xác lập cơ sở pháp lý nhằm bảo vệ danh tiếng, chất lượng, nguồn gốc sản phẩm. Tạo điều kiện để tổ chức quản lý, kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc và phát triển thị trường.
Ông Nguyễn Hùng Anh, Chủ tịch UBND xã Tiên Phước, cho biết việc sản phẩm hạt tiêu Tiên Phước được cấp giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý mở ra cơ hội lớn để nâng cao giá trị thương hiệu, tăng sức cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, nâng cao thu nhập và đời sống cho người dân.
Theo đó, phân công sáu phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo các dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ (với tổng số 312 dự án).
Cụ thể: Phó chủ tịch thường trực UBND TP Hồ Kỳ Minh theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 149 dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ.
Phó chủ tịch UBND TP Phan Thái Bình trực tiếp theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 19 dự án và các dự án khác trong Khu kinh tế mở Chu Lai.
Đối với các dự án khác trong Khu kinh tế mở Chu Lai chưa được phân công, Ban quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai có trách nhiệm rà soát, tham mưu Phó chủ tịch UBND TP Phan Thái Bình xem xét, thống nhất danh mục để theo dõi, chỉ đạo.
Phó chủ tịch UBND TP Trần Nam Hưng - Tổ trưởng Tổ công tác tổng hợp, báo cáo kết quả giải quyết, tháo gỡ, xử lý các dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ trên địa bàn thành phố - trực tiếp theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 37 dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ.
Cùng với đó, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Quang Nam trực tiếp theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 29 dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ.
Ông Trần Chí Cường - Phó chủ tịch UBND TP - trực tiếp theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 55 dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi - Phó chủ tịch UBND TP - trực tiếp theo dõi, đôn đốc, chỉ đạo 23 dự án khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ.
Theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế vĩ mô và Dự báo ngắn hạn (TsMAKP, trụ sở tại Nga), dự báo tăng trưởng của Nga năm nay giảm về 0,5-0,7%. Tốc độ này hạ hơn so với dự báo đưa ra một tháng trước đó, là 0,9-1,3%.
TsMAKP giải thích rằng giá dầu cao sẽ không hỗ trợ nhiều cho tăng trưởng kinh tế Nga, khi các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái của Ukraine và lệnh trừng phạt mới từ phương Tây gây sức ép lên sản lượng và xuất khẩu dầu thô của nước này.
"Dự báo về xuất khẩu dầu và các sản phẩm từ dầu của Nga giai đoạn 2026-2029 đã được điều chỉnh giảm. Năm nay, xuất khẩu được dự báo thấp hơn 2025", các nhà phân tích tại TsMAKP cho biết trong báo cáo, nhưng không nêu số liệu cụ thể.
Tháng trước, Nga buộc phải giảm sản lượng dầu do các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine vào cảng biển và nhà máy lọc dầu nước này. Họ cũng phải dừng cung cấp dầu thô qua đường ống duy nhất tới châu Âu.
Trước đó, nhiều tổ chức từng dự báo Nga là một trong những nước hưởng lợi chính từ việc giá dầu tăng vọt do chiến sự tại Trung Đông và eo biển Hormuz bị phong tỏa. Moskva hiện là một trong những nước sản xuất dầu hàng đầu thế giới. Dầu Brent đã tăng gần 60% trong hai tháng qua.
"Khi cập nhật bối cảnh bên ngoài cho kịch bản cơ sở của tăng trưởng kinh tế - xã hội, yếu tố được cân nhắc chính là rủi ro sản lượng và xuất khẩu dầu mỏ của Nga suy giảm, do các cuộc tấn công mới nhằm vào hạ tầng cảng và nhà máy lọc dầu", báo cáo viết.
Dự báo chính thức của chính phủ Nga là kinh tế tăng trưởng 1,3% năm nay. Dù vậy, giới chức cũng cho biết đây là số liệu lạc quan và sẽ được điều chỉnh. Dự báo mới có thể công bố cuối tháng này.
Trong quý I, GDP Nga giảm 0,3%, đánh dấu quý đầu tiên nền kinh tế đi xuống kể từ đầu năm 2023. Tổng thống Nga Vladimir Putin tháng trước đã khiển trách các quan chức cấp cao, yêu cầu họ đưa ra ý tưởng mới để thúc đẩy tăng trưởng.
Dù vậy, Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov tuần trước cho biết ngân sách nhà nước đã có thêm 200 tỷ ruble nhờ giá dầu tăng cao. Con số này bù đắp được phần nào khoản thâm hụt ngân sách trong hai tháng trước đó.
Elon Musk từng là người duy nhất chịu mua siêu máy tính AI của Nvidia khi “không ai muốn mua”. Còn Jensen Huang lại là người giúp Tesla phát triển những bộ máy tính đầu tiên cho xe điện và công nghệ tự lái. Sau gần một thập kỷ, mối quan hệ giữa hai tỷ phú công nghệ vẫn được xem là một trong những tình bạn đặc biệt và quyền lực nhất Thung lũng Silicon.
Trên mạng xã hội X xuất hiện hai bức ảnh chụp CEO Tesla Elon Musk và CEO Nvidia Jensen Huang vào các năm 2016 và 2026, kèm dòng chú thích: “Điều quan trọng nhất trong cuộc đời là có những người bạn đích thực”.
Elon Musk sau đó chia sẻ lại bài đăng và đáp ngắn gọn: “Đúng vậy”.
Khoảnh khắc nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội, không chỉ bởi tình bạn kéo dài nhiều năm giữa hai doanh nhân nổi tiếng, mà còn bởi họ hiện là hai trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất thế giới công nghệ.
Musk hiện là người giàu nhất hành tinh với khối tài sản khoảng 811 tỷ USD, trong khi Jensen Huang sở hữu khoảng 194 tỷ USD và đứng thứ 7 thế giới.
Đáng chú ý, ít ai biết rằng Musk và Huang đã hợp tác với nhau từ rất sớm, trước khi AI bùng nổ như hiện nay. Tesla là một trong những hãng xe đầu tiên sử dụng công nghệ và chip của Nvidia cho hệ thống máy tính trên xe điện và tính năng tự lái.
Khi chia sẻ với Joe Rogan hồi năm ngoái, Jensen Huang kể rằng ông từng giúp Tesla phát triển những bộ máy tính đầu tiên cho Model S và Model 3, cũng như hỗ trợ Elon Musk trong giai đoạn đầu nghiên cứu xe tự lái. “Tôi may mắn vì quen Elon Musk. Chúng tôi đã làm việc cùng nhau từ rất sớm”, CEO Nvidia nói.
Huang cũng tiết lộ Musk từng là khách hàng đầu tiên của siêu máy tính AI DGX-1 - sản phẩm đặt nền móng cho cuộc đua AI hiện đại của Nvidia. “Khi chúng tôi ra mắt DGX-1, không ai trên thế giới muốn mua nó cả. Tôi không có nổi một đơn hàng”, Huang nhớ lại.
Theo ông, Elon Musk khi đó đã chủ động liên hệ và nói rằng mình có một tổ chức thực sự cần hệ thống này. “Ông ấy bảo: Tôi có một công ty AI phi lợi nhuận cần thứ này. Tôi nghĩ tuyệt, cuối cùng cũng có khách hàng đầu tiên”, Huang kể.
Năm 2016, Jensen Huang thậm chí tự lái xe mang chiếc DGX-1 đến San Francisco để giao tận tay Elon Musk và đội ngũ OpenAI. Bức ảnh nhanh chóng lan truyền mạnh trên mạng xã hội, được xem như một biểu tượng cho thời điểm khai sinh làn sóng AI hiện đại cũng như tình bạn đặc biệt giữa hai nhân vật quyền lực nhất ngành công nghệ.
Những lời khen "có cánh" dành cho nhau
Trong nhiều năm, Musk và Huang thường xuyên công khai dành sự ngưỡng mộ cho nhau. Jensen Huang từng gọi Elon Musk là “GPU tối thượng”, hài hước nói rằng ngay cả khi không cấy chip Neuralink, não bộ của Musk vẫn hoạt động như một siêu máy tính.
Ngược lại, Musk cũng nhiều lần thể hiện sự tôn trọng với người đứng đầu Nvidia. Tháng 6/2024, khi Bloomberg đăng đoạn video Jensen Huang kể về thời gian từng rửa bát và cọ toilet tại một cửa hàng đồ ăn nhanh thời trẻ, Musk đã bình luận rằng: “Đó mới là thái độ đúng đắn”. Ông cũng nhắc lại việc bản thân từng ưu tiên đảm bảo đủ giấy vệ sinh cho nhân viên tại các nhà máy Tesla trong giai đoạn đại dịch.
Đến tháng 5/2025, Jensen Huang tiếp tục dành lời khen cho Tesla khi nhận định hãng xe điện của Musk đang “đi trước rất xa” trong lĩnh vực xe tự lái. “Một ngày nào đó, mọi chiếc xe đều sẽ phải có công nghệ này”, Huang nói trong cuộc phỏng vấn với Yahoo Finance.
Elon Musk sau đó đáp lại ngắn gọn trên X: “Cảm ơn Jensen”.
Ngày 19/3 năm nay, Musk tiếp tục đăng trên X rằng ông là “một người rất ngưỡng mộ” Nvidia và Jensen Huang, đồng thời xác nhận Tesla và SpaceX sẽ tiếp tục mua lượng lớn chip AI của Nvidia trong thời gian tới.
