Phú là học sinh lớp 11A1, Trường THPT chuyên Nguyễn Thị Minh Khai (phường Sóc Trăng, thành phố Cần Thơ). Niềm đam mê tin học với nam sinh này nhen nhóm vào năm lớp 7, thời điểm dịch Covid-19 và nhiều học sinh chuyển sang học trực tuyến. Lúc đó, càng tiếp xúc với máy tính, Phú càng bị cuốn vào những dòng lệnh, những bài toán logic đầy thách thức nhưng không kém phần thú vị.
Đối với Phú, môn tin học đòi hỏi cao ở tính kiên trì, vì lập trình sai một li sẽ đi một dặm. Do đó, việc tiếp thu kiến thức không thể đốt cháy giai đoạn, người học cần đi chậm mà chắc từ những điều cơ bản nhất rồi tới nâng cao. Phú cho rằng học thuộc lòng sẽ không hiệu quả, thay vào đó cần hiểu kỹ càng về phần cứng, phần mềm, hệ điều hành và ngôn ngữ lập trình mình đã chọn.
Để chinh phục được môn học này, Phú đã tự tham khảo, mày mò nhiều nguồn tài liệu bổ ích trên internet và tích cực tự học. Hôm nào Phú cũng dành khoảng 1-2 giờ ôn luyện và thực hành trực tiếp trên máy tính. Các bài tập được giải quyết đi từ dễ đến khó, nhất quyết không bỏ lướt bất kỳ bài nào để tránh hình thành thói quen xấu cho tư duy.
Dẫu vậy, Phú thường xuyên gặp những bài tập hóc búa, tự giải mãi không ra đáp án. Những rắc rối không biết gỡ từ đâu dễ khiến tâm lý người học ức chế, khó chịu. Những lúc đó, Phú sẽ tìm cách để làm cho suy nghĩ của mình bớt nặng nề và giảm tải áp lực.
Phú chia sẻ: “Khi bế tắc, em sẽ bước ra khỏi góc học tập chốc lát để giảm bớt sự căng thẳng. Em sẽ tranh thủ tham khảo ý kiến thầy cô và bạn bè với những bài toán khó chứ không để tự mình xoay xở. Vì sự góp ý của mọi người sẽ giúp mình thông suốt, tiến bộ hơn”.
Chính tinh thần cầu thị và chịu khó, Phú đã lọt vào “mắt xanh” của các thầy cô giáo. Khi còn là học lớp 8, nam sinh này lần đầu đại diện cho Trường THCS Lê Hồng Phong thi chọn học sinh giỏi môn tin học tỉnh Sóc Trăng cũ và xuất sắc giành giải 3. Một năm sau đó ở lớp 9, Phú tiếp tục tái lập thành tích này.
Năm 2024, Phú thi đỗ vào Trường THPT chuyên Nguyễn Thị Minh Khai và tiếp tục tạo dấu ấn. Trong hai năm liền lớp 10 và lớp 11, Phú đều đoạt giải nhì tại cuộc thi chọn học sinh giỏi tỉnh Sóc Trăng – nay là TP.Cần Thơ, cho thấy sự nỗ lực và cố gắng không ngừng của chàng trai này.
Phú chia sẻ rằng sự ôn tập kỹ lưỡng, chăm chỉ luyện đề giúp bản thân quen dần với áp lực thời gian và tâm lý thi cử căng thẳng. Trước ngày thi 1-2 ngày, Phú không nhồi nhét kiến thức mà chủ động “thả lỏng” tinh thần, chỉ xem lướt qua bài vở. Phú bày tỏ: “Mỗi cuộc thi là một thử thách, cố gắng hết sức để vượt qua được chính mình đã là thành công. Một khi bản thân có sự chuẩn bị nghiêm túc, dài hơi thì tự khắc sẽ tự tin, bình tĩnh”.
Đặc biệt Phú đã biến những lý thuyết tin học thành một số sản phẩm cụ thể để phục vụ đời sống. Chàng trai này từng “mát tay” tạo ra một chiếc xe tự hành chinh phục giải nhì cuộc thi sáng tạo Robot FPT năm 2024. Mới đây, Phú còn bắt tay cùng một người bạn sáng chế ghế thông minh với khả năng phát hiện té ngã, nhắc lịch uống thuốc và thông báo tình huống khẩn cấp cho người già. Ý tưởng này đã xuất sắc giành giải nhất Cuộc thi khoa học kỹ thuật thành phố Cần Thơ dành cho học sinh trung học năm học 2025-2026.
Những thành tích trên là tiền đề để Phú đặt ra những mục tiêu lớn hơn cho bản thân trong tương lai. Hiện nam sinh này đang tích cực ôn luyện để có thể góp mặt vào đội tuyển thành phố Cần Thơ tham gia kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia. Xa hơn nữa, Phú đặt quyết tâm sẽ thi đậu vào ngành kỹ thuật phần mềm tại Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐH Quốc gia TP.HCM.
Chia sẻ về học trò, thầy Nguyễn Thanh Phong, Phó hiệu trưởng Trường THPT chuyên Nguyễn Thị Minh Khai, cho biết Phú là một học sinh ngoan hiền, ham học hỏi và có tư duy sáng tạo. Những thành tích mà Phú có được rất xứng đáng với tinh thần chăm chỉ tự học, chịu khó thực hành và theo đuổi ước mơ mỗi ngày. Các thầy cô trong trường còn kỳ vọng Phú sẽ gặt hái được nhiều thành công hơn nữa trong thời gian tới.
Sáng 28/5, hơn 30.000 học sinh ở Đồng Nai tham gia kỳ thi vào lớp 10 công lập. Lúc khoảng 7h33, tại trường THPT Tam Hiệp, phường Tam Hiệp, giám thị phát hiện một nữ sinh nhầm địa điểm thi. Em này trong danh sách thi ở trường THCS Bình Đa, cách đó chừng 3 km. Giờ phát đề là 7h55.
Giữa lúc bối rối, lực lượng CSGT túc trực tại đây quyết định dùng xe đặc chủng, hú còi ưu tiên để đưa nữ sinh đi. Sau ba phút, thí sinh có mặt đúng địa điểm, được hỗ trợ kịp làm thủ tục vào phòng thi môn Toán.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai, thành phố có 44 điểm thi. Hôm nay, thí sinh làm bài thi Toán trong 120 phút, Tiếng Anh - 60 phút. Sáng mai, tất cả thi môn Văn trong 120 phút. Những em có nguyện vọng vào trường chuyên sẽ thi thêm môn tương ứng.
Điểm thi được dùng xét tuyển vào 24 trường công lập, hơn 13.000 em sẽ trúng tuyển. Còn lại, các trường tư thục xét tuyển bằng học bạ THCS.
Tình trạng thí sinh đi muộn hoặc nhầm điểm thi lớp 10 vẫn xảy ra hàng năm, vì nhiều lý do (ngủ quên, không đọc kỹ thông báo....). Hầu hết thí sinh được hỗ trợ từ đoàn thể, lực lượng chức năng làm nhiệm vụ.
PGS. TS Lê Hiếu Học, Trưởng khoa Khoa học và Công nghệ Giáo dục, Đại học Bách khoa Hà Nội, nêu mong muốn trên tại workshop "Đồng kiến tạo nguồn nhân lực tương lai", cuối tuần qua.
Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị nêu "Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia". Ông Học cho rằng điều này đặt ra yêu cầu rất rõ cho giáo dục đại học.
"Chúng ta không chỉ đào tạo người học chỉ biết, mà phải đào tạo người học làm được việc", ông nói.
Tuy nhiên, nhà trường, doanh nghiệp hiện chưa thực sự kết nối tốt. Nhà trường dạy tốt nhưng thiếu bài toán thực tế, còn sinh viên học nhiều nhưng ít cơ hội làm thật. Phía doanh nghiệp cần người làm được nhưng chưa tham gia đào tạo từ đầu, có tâm lý e ngại với sinh viên.
Thực trạng trên khiến các trường đại học có thể gặp khó trong đào tạo nguồn nhân lực phù hợp với doanh nghiệp. Trong khi đó, các công ty cũng vướng ở một số vấn đề như mất thêm chi phí do tuyển sai người, phải đào tạo lại từ đầu, nhân sự nghỉ việc sớm do không đáp ứng yêu cầu.
Vì thế, Đại học Bách khoa Hà Nội đang thúc đẩy mô hình "Thực việc - Thực chiến - Thực lực" với mong muốn sinh viên không chỉ học trên lớp mà được tiếp cận các bài toán thật, làm việc cùng doanh nghiệp và học trong môi trường gần với thực tế nhất.
Trong khoảng 15 tuần, tương đương một học kỳ, dưới sự hướng dẫn của giảng viên và mentor (cố vấn) từ doanh nghiệp, sinh viên sẽ tìm cách giải quyết. Sau đó, hai bên đánh giá kết quả, phần này được tính vào điểm học phần của sinh viên.
Đánh giá cao mô hình của Đại học Bách khoa Hà Nội, nhiều công ty cho biết sẵn sàng để sinh viên giải quyết bài toán của mình trong khoảng 10-15 tuần. Trong đó, 7 doanh nghiệp đã ký thỏa thuận hợp tác với riêng khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục, đồng ý giao bài cho sinh viên và tham gia hướng dẫn, đánh giá.
Ông Tô Hồng Nam, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo, đánh giá mô hình này thiết thực, cụ thể hóa việc hợp tác giữa ba nhà là nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Việc này không chỉ giúp nhà trường xây dựng các chương trình sát thực tế hơn, mà doanh nghiệp cũng có cơ hội tạo nguồn nhân lực ổn định, chất lượng; đưa sản phẩm, giải pháp của mình vào môi trường giáo dục.
Màn diễu hành mang tên "Wacky Walk" (Cuộc diễu hành kỳ quặc) của Stanford là một truyền thống tốt nghiệp được hưởng ứng nồng nhiệt. Trong buổi lễ, tân cử nhân sẽ sải bước vào Sân vận động Stanford trong những bộ trang phục tự chế hài hước, sáng tạo và cầu kỳ.
Truyền thống độc đáo này bắt nguồn từ những năm 1970-1980, khi các sinh viên muốn bỏ hoàn toàn nghi thức diễu hành cứng nhắc và tẻ nhạt thông thường.
Người ta từng thấy sinh viên hóa trang thành những quả chuối khổng lồ vàng rực, tháp Hoover uy nghiêm, các nhân vật Star Wars vũ trụ hay cả những con rối bằng tất to bằng kích cỡ người thật.
Đại học bang Texas - Nhảy sông
Hàng năm, hàng nghìn sinh viên Đại học bang Texas ăn mừng tốt nghiệp bằng một cú nhảy xuống dòng sông San Marcos tại công viên Sewell xanh mát.
Nhiều người vẫn khoác trên mình bộ mũ áo cử nhân và dây đeo, cùng nắm tay lao mình xuống làn nước trong tiếng reo hò của gia đình và bạn bè.
Không có ghi chép chính thức nào về người khởi xướng hay năm bắt đầu chính xác, nhưng các nhà sử học của trường cho hay việc này bắt đầu tự phát trong cộng đồng sinh viên vào đầu những năm 2000. Từ một trò đùa ngẫu hứng, nhảy sông đã trở thành một truyền thống tốt nghiệp đặc trưng được mong đợi.
Theo trang web của Đại học Bang Texas, sông San Marcos luôn ở mức 72 độ F (22 độ C) quanh năm.
Đại học Wellesley - Cuộc đua lăn vòng kịch tính
Lễ hội lăn vòng tại Wellesley College là một truyền thống lâu đời dành riêng cho sinh viên năm cuối. Tại đây, các cô gái sắp tốt nghiệp sẽ lao vào một cuộc đua náo nhiệt dọc đường Tupelo Lane, vừa chạy thục mạng vừa khéo léo đẩy những chiếc vòng gỗ về đích.
Cuộc đua kỳ lạ này có lịch sử từ năm 1895. Theo luật, người chiến thắng sẽ được bạn bè khiêng và ném thẳng xuống hồ Waban, đồng thời được tuyên bố là người may mắn nhất khóa, sẽ gặt hái thành công rực rỡ và hạnh phúc viên mãn đầu tiên.
Đại học Notre Dame - Những chiếc mũ kiến trúc
Trang trí mũ tốt nghiệp là hoạt động phổ biến ở khắp đại học Mỹ, khi các sinh viên gắn những bông hoa, hình trang trí để thể hiện bản sắc, hoặc những cái tên và thông điệp mà họ muốn nhắn nhủ tới bạn bè, người thân. Tại khoa Kiến trúc của Đại học Notre Dame, sự sáng tạo của các tân cử nhân thường nhận được sự trầm trồ.
Họ tự tay nhào nặn các mô hình tỉ mỉ, sống động, tái hiện các tòa nhà đồ sộ, những cây cầu uốn lượn, tượng đài nguy nga, vòng đu quay khổng lồ hay những tòa nhà chọc trời... rồi gắn chúng lên đỉnh mũ tốt nghiệp.
Nhưng cũng vì thế mà các tân kỹ sư kiến trúc luôn được "đặc cách" ngồi ở những hàng ghế cuối cùng, để tránh che khuất tầm nhìn của sinh viên ngành khác.
Đại học Yale - Ngày hội mũ độc, lạ
Hàng năm, vào ngày Class Day, được tổ chức vào chủ nhật trước lễ tốt nghiệp chính thức, các sinh viên của Đại học Yale tập tham dự một lễ hội tưng bừng, gồm nhiều truyền thống mang tính biểu tượng của Đại học Yale.
Nổi bật là các loại mũ với đủ mọi hình dạng, kích cỡ và nguồn gốc. Các sinh viên năm nay đã thỏa sức sáng tạo, từ tác phẩm in 3D tri ân thành phố New Haven đến một con rối tự chế ngộ nghĩnh gợi nhớ tuổi thơ.
Học viện Hải quân Mỹ - Cơn mưa mũ trắng
Màn tung mũ của các sĩ quan trẻ tại Học viện Hải quân Mỹ là một nghi thức tốt nghiệp mang tính biểu tượng và mãn nhãn bậc nhất nước Mỹ. Ngay khi hiệu lệnh "Giải tán!" vang lên sau lễ tốt nghiệp và phong hàm sĩ quan, hàng ngàn chiếc mũ đồng loạt được phóng thẳng lên không trung, tạo nên một "cơn mưa trắng" choáng ngợp giữa những tiếng hò reo.
Truyền thống này bắt đầu từ năm 1912. Các sinh viên tốt nghiệp phải phục vụ vài năm trong hạm đội trước khi được phong hàm sĩ quan, vì vậy họ phải giữ chặt mũ của mình theo đúng nghĩa đen.
Ngày nay, nghi thức tung mũ tượng trưng cho sự kết thúc cuộc sống cũ và khởi đầu cuộc sống mới của các sĩ quan trong Hải quân hoặc Thủy quân lục chiến Mỹ.
