Mỗi nhà báo là một chiến sĩ tiên phong trên mặt trận tư tưởng – văn hóa của Đảng

Cánh đồng Chum ở Lào là địa điểm du lịch nổi tiếng, thu hút khách tham quan và đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa Thế giới. Tại địa điểm này có hàng ngàn chiếc chum khác nhau, được tạo ra từ các khối đá cổ, đa phần không có nắp đậy.

Trong suốt những thập kỷ qua, các nhà nghiên cứu cho rằng các chum đá này được dùng trong cách chôn cất của người tiền sử. Truyền thuyết của địa phương cho thấy một số trong các chum cao 3m được dùng để đựng đồ ăn, rượu, nước mưa và những thứ khác.

Mới đây, nghiên cứu được công bố trên các tạp chí khoa học Antiquity vào ngày 19/5 cho biết, khi nhóm khảo cổ làm việc tại khu vực cánh đồng Chum đã phát hiện hài cốt của ít nhất 37 người bên trong chiếc chum đá khổng lồ.

Điều này hé lộ thêm nhiều bằng chứng mới về nghi thức mai táng tại một trong những quần thể khảo cổ bí ẩn nhất Đông Nam Á.

Được biết, nghiên cứu tập trung vào một chum đá lớn nằm ở phía Đông Bắc thị trấn Phonsavan. Chiếc chum cao khoảng 1,3m, rộng hơn 2m. Khi khai quật bên trong, nhóm nghiên cứu phát hiện số lượng lớn xương và răng người được xếp dày đặc, thuộc về hàng chục cá thể khác nhau.

Nhóm nghiên cứu do Tiến sĩ Nicholas Skopal thuộc Đại học James Cook (Singapore) và chuyên gia di sản Lào Souilya Bounxayhip dẫn đầu đã sử dụng phương pháp định tuổi bằng carbon phóng xạ đối với mẫu xương và răng thu được trong chum.

Kết quả cho thấy các hài cốt được đặt vào chum trong khoảng từ thế kỷ IX đến XII. Việc chôn cất không diễn ra cùng lúc mà chiếc chum này dường như được sử dụng liên tục suốt khoảng 270 năm.

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng đây là hình thức mai táng thứ cấp. Thi thể người chết ban đầu được để phân hủy ở nơi khác. Sau đó, một số phần xương được lựa chọn và chuyển vào chum đá.

Trước đây, nhiều giả thuyết cho rằng các chum đá là nơi chôn cất cuối cùng có niên đại từ thời kỳ đồ sắt Đông Nam Á tức là khoảng năm 500 trước Công nguyên đến năm 500 sau Công nguyên.

Tuy nhiên, niên đại mới đã thách thức nhận định này.

Việc phát hiện hài cốt của nhiều người trong cùng một chum cũng cho thấy khả năng tồn tại truyền thống mai táng chung giữa các gia đình hoặc dòng tộc lớn. Theo nhóm nghiên cứu, những chiếc chum có thể đóng vai trò là địa điểm tổ chức nghi lễ thờ cúng tổ tiên kéo dài qua nhiều thế hệ.

Ngoài ra, cuộc khai quật còn đem lại một phát hiện bất ngờ khác. Các chuỗi hạt tìm thấy bên trong chum sau khi được phân tích hóa học cho thấy nguồn gốc từ Nam Ấn Độ và khu vực Mesopotamia cổ đại.

Phát hiện này cho thấy vùng cao nguyên của Lào từng có mối liên kết thương mại với nhiều khu vực xa xôi ở châu Á và Tây Á trong cùng giai đoạn chiếc chum được sử dụng cho hoạt động mai táng.

Niên đại này trùng với thời kỳ thương mại khu vực phát triển mạnh trên khắp châu Á. Các đế chế lớn như triều đại nhà Tống ở Trung Quốc hay đế chế Khmer tại Campuchia đã thúc đẩy mạng lưới giao thương rộng khắp lục địa.

Những hạt chuỗi nhập khẩu được tìm thấy trong chum trở thành bằng chứng vật chất cho thấy các cộng đồng sinh sống tại vùng núi hẻo lánh của Lào từng kết nối với các tuyến thương mại rộng lớn thời bấy giờ.

Các nhà nghiên cứu cho biết tình trạng bảo tồn gần như nguyên vẹn của địa điểm khảo cổ đóng vai trò rất quan trọng đối với phát hiện lần này. Không giống nhiều di chỉ khác bị ảnh hưởng bởi phát triển đô thị hoặc nạn đào trộm cổ vật, chiếc chum cùng toàn bộ hiện vật bên trong gần như không bị xáo trộn.

Nhờ vậy, nhóm khảo cổ có thể ghi chép chi tiết hiếm có về các nghi thức mai táng cổ xưa.

Có thể nói, phát hiện mới tiếp tục bổ sung thêm nhiều lớp bí ẩn quanh cánh đồng Chum. Đến nay, giới khảo cổ vẫn chưa xác định được chính xác ai là người tạo ra các chum đá khổng lồ, cũng như cách cư dân cổ đại vận chuyển chúng tới vùng núi hiểm trở này từ hàng trăm năm trước.

Tuy nhiên, cuộc khai quật mới cho thấy những chiếc chum từng giữ vai trò quan trọng trong đời sống tín ngưỡng và nghi lễ của cộng đồng địa phương trong suốt nhiều thế kỷ sau khi chúng được dựng lên.

Các nhà nghiên cứu tin rằng tại Lào vẫn có thể còn nhiều địa điểm nguyên vẹn chưa được khám phá. Những cuộc khai quật tiếp theo ở cánh đồng Chum có thể giúp làm sáng tỏ cách các cộng đồng cổ đại sinh sống, giao thương và tưởng nhớ người đã khuất suốt hàng trăm năm.

Cánh đồng Chum nổi tiếng với hàng trăm chum đá khổng lồ nằm rải rác trên vùng cao nguyên phía bắc Lào. Nhiều chiếc nặng tới vài tấn. Dù đã được nghiên cứu trong nhiều thập niên, nguồn gốc và mục đích thực sự của các chum đá này đến nay vẫn còn là bí ẩn.

Tin Gốc: Dân Trí

Trong lễ kỷ niệm 5 năm thành lập ngôi trường đặc biệt này tại Đà Nẵng chiều 13-6, nhiều học sinh khóa đầu trở về. Có người đã là sinh viên, người chuẩn bị bước vào giảng đường đại học.

Chiếc xe vừa dừng trước cổng trường, Mỹ Hạnh chưa kịp kéo hết hành lý xuống thì tiếng reo vang đã dội khắp sân: "Aaaa! Chị Mỹ Hạnh về này!".

Chỉ trong vài giây, cô sinh viên năm nhất Học viện Hàng không bị bao quanh bởi những vòng tay nhỏ xíu. Đứa ôm lấy chị từ phía sau, đứa kéo tay, đứa tranh phần xách vali.

Năm năm trước, Hạnh là một trong những học sinh đầu tiên bước vào nơi đây sau biến cố mất mát vì đại dịch. Hôm nay, cô trở về với tư cách một người chị lớn ôm lấy các em.

Không chỉ Hạnh, Gia Thành là cựu học sinh đang theo học ngành bếp vừa đặt vali xuống phòng đã tất bật xuống khu nhà ăn phụ chuẩn bị bữa trưa cho toàn trường. Giữa cái nóng hầm hập của gian bếp, cậu thanh niên mồ hôi nhễ nhại bên những chảo dầu sôi, cẩn thận chuẩn bị từng phần ăn cho các em nhỏ.

Các bạn trở về không phải vì trách nhiệm, mà vì nơi này là nhà.

Trong chương trình "Màu Hy Vọng" kỷ niệm 5 năm thành lập, những học sinh của trường trở thành nhân vật chính. Có người từng khép mình sau biến cố, nay tự tin biểu diễn trước hàng trăm khán giả. Có người từng gần như không thể hòa nhập, nay đã mạnh dạn nói về ước mơ của mình trước đám đông.

Những đứa trẻ đến từ nhiều vùng miền khác nhau, mang theo những mất mát khác nhau, cuối cùng đã học được cách sẻ chia và trở thành một gia đình.

Có lẽ đó cũng là lý do khiến nhiều người xúc động khi nghe Chủ tịch FPT Trương Gia Bình chia sẻ: "Đôi khi tôi nghĩ rằng bây giờ mình đến với trường có thể không giúp được các con điều gì nhiều nữa. Nhưng ngược lại, cảm giác là các con đã cho tôi quá nhiều".

Gửi lời tới những học sinh chuẩn bị rời trường, ông Bình nhắn nhủ rằng dù mai này đi đâu, các bạn vẫn luôn có một nơi để trở về, đó là mái nhà Hy Vọng.

Năm năm trước, Trường Hy Vọng mở cửa đón những học sinh mất cha hoặc mẹ vì đại dịch COVID-19.

Đến nay ngôi trường đã tiếp nhận 363 học sinh đến từ 29 tỉnh, thành phố, thuộc 13 dân tộc. Nhiều bạn đã bước vào đại học, cao đẳng; nhiều người đạt thành tích nổi bật trong học tập, khoa học kỹ thuật, robotics hay nghệ thuật.

Nhưng thành công lớn nhất không nằm ở những giải thưởng mà ở việc những đứa trẻ từng chịu tổn thương sâu sắc đã tìm lại được tiếng cười và dám ước mơ về tương lai.

Bà Lê Thị Bích Thuận, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Đà Nẵng, cho biết điều ngành giáo dục ghi nhận sâu sắc trong 5 năm qua là tình yêu thương, sự chân thành và những nỗ lực bền bỉ của Tập đoàn FPT, Trường Hy Vọng cùng đội ngũ thầy cô, những người đã chăm lo cho các em từ bữa ăn, giấc ngủ đến việc học hành.

"Nếu không có hy vọng, các con sẽ khó đứng vững và bước tiếp trên hành trình cuộc đời. Chính nghị lực và ý chí vươn lên của học sinh Trường Hy Vọng cũng trở thành những bài học quý để chúng tôi lan tỏa tới nhiều thế hệ học sinh khác", bà Thuận nói.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Gần đây, Erewhon - chuỗi siêu thị chuyên thực phẩm hữu cơ tại Los Angeles bất ngờ xuất hiện dày đặc trên mạng xã hội với vai trò nơi hẹn hò của người độc thân, thay cho các ứng dụng như Tinder hay Bumble.

Xu hướng này bắt nguồn từ các video trên TikTok ghi lại cảnh người trẻ làm quen khi đang mua sắm. Trong đó, ly sinh tố Strawberry Glaze 25 USD được xem là dấu hiệu nhận diện. Việc chi trả mức giá cao cho một món đồ uống tạo thành một bộ lọc, giúp những người có cùng mức chi tiêu dễ dàng nhận ra nhau và bắt chuyện.

Tại Los Angeles, nơi đề cao ngoại hình và hình ảnh cá nhân, mức chi tiêu tại Erewhon vô tình tạo ra sự phân loại thói quen tiêu dùng. Khách hàng không chỉ mua sắm mà còn quan sát lẫn nhau, nảy sinh các cuộc trò chuyện tự nhiên.

Khảo sát năm 2025 của Forbes Health cho thấy 78% người dùng mệt mỏi với các ứng dụng hẹn hò, trong đó nhóm Gen Z chiếm 79%. Dữ liệu từ Trung tâm Nghiên cứu Pew cũng ghi nhận người dùng ngày càng đánh giá tiêu cực về kết nối trực tuyến do thiếu chiều sâu.

Sự kiệt sức này thúc đẩy người trẻ quay lại tương tác thực tế. Tại các khu vực như Grove, Venice hay Beverly Hills, khách hàng thường tụ tập bên ngoài siêu thị. Xu hướng "California sober" (lối sống hạn chế rượu bia) cũng khiến các quán bar không còn là ưu tiên hàng đầu.

Holly Solem, một nhà sáng tạo nội dung, cho biết cô thường tiếp cận ngẫu nhiên những người đàn ông đang mua sắm tại đây. Vài tuần sau một buổi ghi hình, một người đàn ông đã nhắn tin mời cô ăn tối. "Gặp gỡ trong siêu thị mang lại hiệu quả cao hơn dùng ứng dụng", Solem nói.

Kiara Upshur làm việc trong lĩnh vực tiếp thị, cũng gặp bạn trai cũ tại đây. Thấy một người đàn ông liên tục quan sát mình, cô đã chủ động mở lời. Upshur nhận xét không gian này luôn có những tình huống tự nhiên để bắt đầu cuộc trò chuyện.

Drea Renee, người dẫn chương trình giải trí, cho biết khách hàng di chuyển giữa các gian hàng như trên sàn diễn để thu hút ánh nhìn. Renee kể cô thường để ý trang phục và phương tiện của người khác.

Tuy nhiên, việc hẹn hò dựa trên thói quen tiêu dùng cũng cho thấy những rào cản.

Angelina Gault, người mẫu 24 tuổi, kể cô gặp một chàng trai tại siêu thị ở Beverly Grove và đi chơi ngay tối hôm đó. Hai người nói về sách và âm nhạc. Dù vậy, đó là lần gặp duy nhất vì ngày hôm sau người này chuyển sang London, họ không còn liên lạc.

Một nữ khách hàng khác cho biết cô và bạn trai cũ ở Texas đã chia tay vì anh phản đối việc cô chi 90 USD cho một bữa trưa tại siêu thị.

Tin Gốc: Vnexpress