Bỏ Tinder, giới trẻ rủ nhau ra siêu thị tìm người yêu

Đứa trẻ được nhận nuôi có tên khai sinh là Nguyễn Lệ Anh, 7 tháng tuổi, sinh ra đã không có tay, đang bị nhiễm trùng tai rất nặng và viêm xoang. Bà Susan đặt cho cô bé tên tiếng Anh là Anna.

"Anna đến với tôi như một sự sắp đặt của số phận", bà Susan, 74 tuổi, một nhà vật lý trị liệu nghỉ hưu ở bang Washington kể. Từ nhỏ, bà bị cuốn hút bởi cuốn The Family Nobody Wanted, kể về một gia đình nhận nuôi nhiều đứa trẻ bị bỏ lại trong hệ thống bảo trợ. Khi trưởng thành, bà chọn trở thành nhà vật lý trị liệu, sống độc thân và nhận nuôi 5 đứa trẻ có khiếm khuyết.

Một ngày đầu năm 1994, gia đình bà được tặng cuốn sổ giới thiệu những đứa trẻ trên khắp thế giới đang chờ được nhận nuôi. Susan đưa cho các con nuôi và bảo mỗi người kẹp giấy vào trang của em bé mình yêu thích. "Em nào có nhiều kẹp giấy nhất sẽ được nhận nuôi", bà nói.

Susan gọi cho cơ quan nhận con nuôi để hỏi về cậu bé được chọn nhiều nhất thì được thông báo em đã có gia đình khác. Khi biết bà là nhà vật lý trị liệu, nhân viên hỏi: "Có một bé gái ở Việt Nam, sinh ra không có tay. Bà có quan tâm không?".

"Đương nhiên là có", Susan trả lời.

Đứa trẻ khi đó mới 7 tháng tuổi, đang được nuôi dưỡng tại Trung tâm trẻ mồ côi và suy dinh dưỡng Từ Liêm, Hà Nội.

Để hoàn tất thủ tục nhận nuôi Lệ Anh, bà mất 5 tháng hoàn thiện thủ tục với khoảng 80 loại giấy tờ. "Tôi vô cùng hạnh phúc vì cuối cùng cũng được ôm con bé trong vòng tay sau quãng thời gian dài chờ đợi", bà kể.

Ngay ngày đầu đặt chân đến Mỹ, Susan đưa con đến bác sĩ nhi khoa. Anna lúc đó đang có nhiều bệnh nhưng hầu như không quấy khóc. Đứa trẻ chỉ lặng lẽ quan sát mọi thứ và nhìn anh chị quây quần bên mình.

Với một đứa trẻ không có tay, Susan biết con sẽ gặp nhiều khó khăn trong tương lai nên bà chú trọng dạy con tính tự lập. Mỗi khi Anna nhờ giúp mặc áo khoác hay mang ba lô ra xe, bà đều từ chối và nói: "Con có thể tự làm được" hay "Con hãy thử tự làm trước đi".

"Từ những việc nhỏ nhất tôi phải tự tìm cách xoay xở", Anna nhớ lại. Nhờ vậy, cô sớm học cách sử dụng đôi chân để làm mọi việc.

Susan cũng đưa con đến gặp chuyên gia hoạt động trị liệu để rèn luyện những kỹ năng khó mà Anna không thể tự học. Ngày nhỏ, Anna từng khó chịu với mẹ vì nghĩ bà quá nghiêm khắc. Nhưng trưởng thành, cô hiểu đó chính là cách mẹ chuẩn bị cho mình khả năng sống độc lập.

Đến nay, trước mỗi lần ra ngoài, Anna đều chủ động tính trước những trở ngại có thể gặp. Từ việc chọn loại túi phù hợp, sắp xếp thẻ tín dụng ở vị trí dễ lấy đến xác định trước những tòa nhà khó tiếp cận. Mọi kinh nghiệm đều được cô tích lũy qua quá trình tự thích nghi.

Tuy nhiên, sự tự lập không giúp Anna tránh được mặc cảm.

Khi Anna lên 8 tuổi, trong một lần tham gia trại hè, cô mặc áo dài tay để che khuyết tật. Khi bạn hỏi có phải bị gãy tay không, cô gật đầu. Suốt kỳ trại, Anna để người khác giúp mọi việc, không dám dùng chân. "Tôi luôn ước mình là một người khác", cô kể.

Nhìn con vật lộn với mặc cảm, Susan tìm nhiều cách giúp Anna kết nối với cộng đồng nhưng đều không hiệu quả, cho đến khi biết đến Mạng lưới Quốc tế dành cho Người cụt chi (ICAN). Tại đây, Anna gặp những người cố vấn có hoàn cảnh giống mình. "Đó thực sự là bước ngoặt cuộc đời tôi", cô nói.

Người cố vấn của Anna cũng không có tay nhưng vẫn tự lái xe, xây dựng sự nghiệp, kết hôn và có cuộc sống hạnh phúc. Khi chứng kiến chị bước vào lễ đường với nụ cười rạng rỡ, Anna lần đầu tin mình cũng có thể có một tương lai như thế.

Năm 16 tuổi, cô khiến mẹ bất ngờ khi thông báo muốn tham gia cuộc thi Hoa hậu quận Clark (Miss Clark County Washington), thuộc hệ thống Hoa hậu Mỹ. "Khoảnh khắc ấy cho tôi thấy con đã thực sự làm chủ cuộc đời mình và chấp nhận bản thân từ sâu bên trong", Susan nói.

Người mẹ Mỹ cũng luôn giúp con ý thức về nguồn cội. Bà mua áo dài cho Anna mặc, tặng cô sách về Việt Nam và đưa con đến nhà thờ Công giáo của cộng đồng người Việt.

Năm Anna 7 tuổi, Susan đưa con trở lại Việt Nam để nhận nuôi thêm một bé gái. Lần đó Anna được quay về thăm trại trẻ mồ côi nơi mình từng sống.

Là một phụ nữ đơn thân nuôi 6 đứa trẻ khuyết tật, Susan thừa nhận có những khoảnh khắc kiệt sức. Dù có khoản trợ cấp nuôi con, thu nhập của một nhà vật lý trị liệu vẫn không đủ trang trải chi phí chăm sóc những đứa trẻ đều có vấn đề về sức khỏe. Nhiều thứ các con mong muốn, bà không đủ khả năng đáp ứng.

"Tôi luôn nói với các con là chúng ta có cái ăn, có nhà để ở và có quần áo để mặc là đã rất hạnh phúc. Thế giới vẫn còn rất nhiều người không có được một trong ba điều đó", bà kể.

Susan biết các con không thích nghe câu nói lặp lại ấy, nhưng bà tin nó sẽ giúp chúng biết trân trọng những gì đang có. Người mẹ đơn thân cũng cho rằng chính sự hỗ trợ của người thân, bạn bè và niềm tin vào những giá trị mình lựa chọn đã giúp bà đi qua những khó khăn.

Nỗi đau lớn nhất của bà là ba người con nuôi đã lần lượt qua đời vì biến chứng sức khỏe. Điều an ủi là những người con còn lại, trong đó có Anna, đều trưởng thành. Cô đã tốt nghiệp ngành Tâm lý tại Đại học Washington ở Seattle, yêu bản thân, sống tự lập và muốn truyền cảm hứng sống tích cực cho người xung quanh. "Con bé giờ đã là một người trưởng thành toàn diện. Tôi rất tự hào về con", bà Sue, 74 tuổi

Anna có thể sống xa nhà để học đại học, sau đó tiếp tục hoàn thành một phần chương trình thạc sĩ ở nước ngoài. Hiện, cô làm việc tại bộ phận kế toán của một công ty công nghệ ở Mỹ.

Ngoài công việc, Anna làm tình nguyện viên cho các trại hè dành cho trẻ em khuyết tật chi. Gần đây, cô xây dựng kênh Annabythefoot, ghi lại cuộc sống thường ngày của một người làm mọi việc bằng chân, truyền cảm hứng cho những người cùng hoàn cảnh.

Nếu có cơ hội gặp lại người sinh ra mình, Anna chỉ muốn biết vì sao bị bỏ lại và nói lời cảm ơn đấng sinh thành. "Nhờ quyết định ấy, tôi mới gặp được mẹ Susan và có cuộc sống như ngày hôm nay", cô nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Một đám con nít trong xóm trưa ngày ấy hay tập trung đằng bụi trẩy nhà ông Tư (trẩy cùng họ tre nhưng thân nhỏ và thấp hơn). Bụi trẩy to rộng được khoét trống ở giữa. Chỗ trống đó để hai ghế gỗ dài xù xì, chân đóng hẳn dưới đất không dịch chuyển được.

Khi tôi, con Mọn, con Tí, Mừ Lùn, chị Bảy, bé Thu, thằng Gái, thằng Tèo Lùn... biết tới đó chơi thì đã thấy hai cái ghế dài trụ ở đó rồi. Mừ Lùn nói ông Tư làm cho mấy người ép đường trưa nắng vô ngồi nghỉ.

Phí trong bụi trẩy là một đám đất rộng trống không, chỉ có vài bụi cỏ gấu, vài lùm cây mắc cỡ. Đám đất trống vậy để chất mía, tới mùa mía tập trung về đây ép đường.

Tới mùa mía, xe bò lộc cộc chở mía về chất đống trong đám đất. Giữa đám đất có che ép mía, lò nấu có nhiều ô, trên có mấy cái chảo gang to. Đàn ông vác mía, khiêng bã phơi. Đàn bà ngồi đút mía vô che, gọi là cho che ăn.

Nắng hè chói chang phả xuống đất trắng, công việc nặng nhọc rớt độp mồ hôi. Con trâu ì ạch kéo che đi vòng tròn, vòng tròn. Nước mía chảy ra, hứng từng thùng đổ vô mấy chảo gang. Bã mía khô đút vô lò cháy rừng rực, có khi nghe lốp bốp.

Đứng lò nóng lắm, ông Tư đứng xa cầm vợt hớt bọt trong mấy chảo đường sôi sùng sục. Mùi đường ngọt thơm lừng bốc lên, ở xa lắc cũng nghe thơm. Mấy đứa con nít chúng tôi muốn coi, đứng xớ rớ bị người lớn làm mệt la om sòm, la mấy đứa nhỏ đi qua bụi trẩy chơi coi, chỗ củi lửa con nít vô đây chi...

Lúc đường tới nước nghe bà Tư kêu mấy nhà trong xóm chạy u ra quán mợ Hai Trầm mua bánh tráng nướng về nhúng. Ông Tư lấy cọng lạt cột bánh tráng thành một xâu rồi nhúng vô chảo đường. Đường phủ hai mặt bánh vàng rượm, ai thấy cũng mê...

Khu vực bụi trẩy đông vui nhộn nhịp, không khí trong xóm khác hẳn ngày thường. Nhà có mía chờ đường ra, chờ đường nguội đổ vô thạp, vô công khiêng về, để trong nhà ăn quanh năm. Nhà không có mía cũng chộn rộn "vui ké".

Mùa mía đường kéo dài chừng hơn nửa tháng. Hết mùa, đám đất vắng không, cái che và mấy cái chảo gang nằm trơ trơ phơi nắng.

Hết mùa mía, con nít không còn chộn rộn nhìn ngó người lớn mà quay về thế giới của mình. Vô bụi trẩy.

Lại bắt chước người lớn dạy học, phân nhau đóng vai cô giáo, học trò. Xé lá chuối xanh làm vở, gai bưởi làm viết, bẻ cây hàng rào làm thước, cái ghế dài làm bàn.

Mấy cái đầu cắm cúi, mấy con mắt dán trên miếng lá chuối gò gẫm, nắn nót. Cô giáo đọc chánh tả học trò viết, giọng cô lên xuống, diễn vai uy nghiêm không cần giữ kẽ.

Có lúc chơi trò gia đình, vô vai cha, má, con. Cha má diễn vai nghiêm khắc không cần ý tứ.

Có lúc chơi trò bán hàng, hái đọt thanh long xanh, vỏ thanh long đỏ xắt nhỏ và mấy hột chùm rụm ngoài hàng rào trộn lại, ngâm trong lon sữa bò tưởng tượng ra món chè bông cỏ. Thân bèo xẻ ra bỏ mấy thứ linh tinh tưởng tượng ra món bánh mì thịt. Mua bán dễ chịu muốn bao nhiêu cũng thêm không sợ lỗ lã, cụt vốn...

Lăn lết trên cái ghế dài thô ráp xù xì, cái đũng quần mòn lĩn mà cái trí tưởng tượng dường như bất tận không bao giờ cạn. Để có chỗ cho những giờ phút vô tư, tranh thủ những giờ khắc trong trẻo trong thế giới tưởng tượng. Để rồi sau đó trở về cuộc đời thật, làm những đứa con biết nghĩ. Những đứa con biết giúp cha phụ mẹ trong thời buổi khốn khó, lo chạy về ẵm em, cắt rau heo, lo chăn bò, cắt cỏ...

Ngày ấy cách đây lâu lắm rồi. Ông, bà Tư và nhiều người đã về cát bụi. Bụi trẩy đã không còn bóng dáng. Bãi đất trống đã mọc lên một xóm nhà có con đường bê tông trước mặt.

Không còn trang vở lá chuối xanh, cây viết gai bưởi mới hái... Nhưng còn vang vọng đâu đây tiếng bà Tư xách nước trên giếng, cạnh bụi trầu, kêu vói xuống "cô Mừ mai kiu mấy nhỏ mua bánh tráng đem qua cho ổng nhúng đường nhen cô Mừ".

Và hình ảnh con bé lùn đủn bưng thau bánh tráng nhúng đường mặt hớn hở te te chạy về...

Tất cả còn hiện hữu trong tôi, tươi như trang vở lá chuối xanh trong lớp học đầu đời - lớp học bụi trẩy.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Cuộc thi nằm trong khuôn khổ chương trình Panasonic vì Trường học bền vững, ghi nhận sự tham gia ngày càng tích cực hơn với gần 4.000 bài dự thi và cách học sinh tiếp cận STEM trải nghiệm thực tế.

Cuộc thi có sự phối hợp cùng Viện Thiết kế trường học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) và Trung tâm Giáo dục và Phát triển (CED). Trong khuôn khổ buổi lễ, ngoài hoạt động tổng kết và trao giải, sự kiện còn có không gian trưng bày sản phẩm tiêu biểu và hoạt động giao lưu với các học sinh tham gia.

Sự tham gia tích cực từ nhà trường, thầy cô và phụ huynh

Sau 4 tháng phát động, cuộc thi năm nay nhận được sự hưởng ứng từ hơn 1.800 trường tại 27 tỉnh, thành, với số lượng bài dự thi tăng hơn 5 lần so với năm trước. Không chỉ các trường tại thành phố, nhiều trường ở địa phương cũng tham gia tích cực.

Đặc biệt, song song với cuộc thi, Panasonic đã tổ chức tập huấn cho khoảng 5.000 giáo viên từ hơn 1.200 trường tại 12 tỉnh, thành, với sự đồng hành của các chuyên gia. Nhờ đó, các trường học có thể triển khai các tiết học STEM theo hướng thực hành, giúp học sinh chủ động hơn trong việc tìm hiểu và thử nghiệm.

Tại buổi lễ, ông Yokoyama Yu, Giám đốc Panasonic Việt Nam chia sẻ: "Panasonic luôn tin rằng các em học sinh hôm nay chính là tương lai của Việt Nam. Vì vậy, chúng tôi dành nhiều tâm huyết cho các hoạt động giáo dục, trong đó có chương trình Panasonic vì Trường học bền vững, một trong những sáng kiến tiêu biểu nhằm truyền cảm hứng và trao cơ hội cho học sinh Việt Nam tiếp cận cơ hội trải nghiệm giáo dục STEM hướng tới tương lai bền vững. Chúng tôi rất vui khi thấy cuộc thi dần trở thành một sân chơi quen thuộc, nơi các em có thể thoải mái sáng tạo từ những điều rất gần gũi trong cuộc sống. Chúng tôi hy vọng các em sẽ tiếp tục giữ được niềm hứng thú đó, mạnh dạn thử nghiệm và phát triển những ý tưởng của mình".

Sáng tạo từ những vấn đề quen thuộc

Với chủ đề "Năng lượng bền vững", các em học sinh tiếp cận STEM từ những vấn đề rất gần gũi như tiết kiệm điện, sử dụng năng lượng tái tạo trong gia đình, đến các ý tưởng mở rộng cho cộng đồng.

Nhiều dự án được đầu tư nghiêm túc, với sự đồng hành của thầy cô và phụ huynh. Không ít nhóm phải thử đi thử lại nhiều lần để hoàn thiện sản phẩm, qua đó hiểu rõ hơn cách vận hành và ứng dụng kiến thức vào thực tế.

Một số dự án còn bước đầu ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), cho thấy học sinh ngày càng chủ động tiếp cận xu hướng mới.

Đồng hành chặt chẽ cùng cuộc thi trong vai trò cơ quan chuyên môn, ông Hoàng Hải Sơn – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thiết kế trường học, Bộ GD&ĐT nhận định: "Sự đầu tư bài bản về cả nội dung lẫn hình thức của các dự án năm nay cho thấy năng lực tự chủ và tư duy sáng tạo tuyệt vời của các em học sinh khối Tiểu học và THCS. Việc đưa các mô hình giáo dục STEM áp dụng vào thực tế học đường không chỉ giúp đổi mới phương pháp dạy và học mà còn giúp học sinh tiếp cận sớm với các xu hướng công nghệ tương lai như trí tuệ nhân tạo (AI), giải quyết trực tiếp các vấn đề thực tiễn tại địa phương. Đây là những tín hiệu vô cùng tích cực cho công cuộc đổi mới giáo dục nước nhà".

Là đơn vị trực tiếp xây dựng nội dung và đồng hành triển khai, bà Tô Kim Liên – Giám đốc Trung tâm Giáo dục và Phát triển (CED) bày tỏ: "Những kết quả mà chương trình đạt được đã minh chứng rõ ràng cho hiệu quả của sự hợp tác ba bên: Một tổ chức phi chính phủ, một đơn vị nghiên cứu thuộc nhà nước và một tập đoàn quốc tế có uy tín lâu năm. Thông qua chuỗi bài học giáo dục trải nghiệm về năng lượng bền vững và các khóa tập huấn, chúng tôi hạnh phúc khi chứng kiến sự thay đổi vai trò của người thầy – từ người truyền đạt kiến thức sang người dẫn dắt và truyền cảm hứng. Cuộc thi này không chỉ là nơi tìm ra người chiến thắng, mà là một sân chơi để hàng chục nghìn học sinh thể hiện khả năng, tự tay tạo ra các sản phẩm khoa học giải quyết vấn đề thực tiễn và tự tin vững bước trong tương lai".

Bên cạnh lễ trao giải, khu vực trưng bày 30 sản phẩm xuất sắc nhất cuộc thi cũng đón nhận sự tương tác, trải nghiệm trực tiếp từ đông đảo đại biểu và khách tham quan.

Ngoài ra, hoạt động giao lưu ngay trong buổi lễ mang lại nhiều câu chuyện thực tế về quá trình làm dự án – từ những khó khăn ban đầu đến cách các em tự tìm giải pháp.

Em Trịnh Thị Ngọc Hà, học sinh lớp 8A Trường THCS Nam Trung (Hải Phòng) chia sẻ: "Khi tham gia chương trình, em được trau dồi thêm về kỹ năng làm việc nhóm. Trong quá trình thực hiện dự án, nhóm em gặp khó khăn về điều chỉnh cảm biến độ ẩm để phù hợp với loại đất trồng. Bằng cách chia sẻ và lắng nghe các ý tưởng cùng nhau, nhóm chúng em đã cùng nhau vượt qua những khó khăn đó, để hoàn thành dự án".

Cuộc thi là một phần trong chương trình Panasonic vì Trường học bền vững – triển khai từ năm 2022, kế thừa nền tảng 11 năm từ Trung tâm Panasonic Risupia Việt Nam.

Đến nay, chương trình đã mang trải nghiệm STEM trực tiếp tới hơn 100.000 học sinh trên toàn quốc.

Để kỷ niệm dấu mốc đặc biệt này, trong năm 2026, chương trình tiếp tục mở rộng tới nhiều địa phương, trong đó có Huế, kết hợp với các sáng kiến như "Chuyến đi của Rơm" – dự án của các bạn trẻ trong chương trình Đại sứ Gen G. Những hoạt động này giúp gần 700 học sinh tiếp cận STEM gắn với các vấn đề môi trường và cuộc sống ngay tại địa phương.

Các dự án xuất sắc nhất được vinh danh:

Khối Tiểu học

Các Giải Khuyến khích

- Biến rác thải lá cây thành điện năng

- Mô hình năng lượng hạt nhân

- Bếp năng lượng mặt trời

- Đèn năng lượng gió

- Máy lọc không khí và các dự án khác...

Tin Gốc: Người Đưa Tin