Cánh đồng Chum ở Lào là địa điểm du lịch nổi tiếng, thu hút khách tham quan và đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa Thế giới. Tại địa điểm này có hàng ngàn chiếc chum khác nhau, được tạo ra từ các khối đá cổ, đa phần không có nắp đậy.
Trong suốt những thập kỷ qua, các nhà nghiên cứu cho rằng các chum đá này được dùng trong cách chôn cất của người tiền sử. Truyền thuyết của địa phương cho thấy một số trong các chum cao 3m được dùng để đựng đồ ăn, rượu, nước mưa và những thứ khác.
Mới đây, nghiên cứu được công bố trên các tạp chí khoa học Antiquity vào ngày 19/5 cho biết, khi nhóm khảo cổ làm việc tại khu vực cánh đồng Chum đã phát hiện hài cốt của ít nhất 37 người bên trong chiếc chum đá khổng lồ.
Điều này hé lộ thêm nhiều bằng chứng mới về nghi thức mai táng tại một trong những quần thể khảo cổ bí ẩn nhất Đông Nam Á.
Được biết, nghiên cứu tập trung vào một chum đá lớn nằm ở phía Đông Bắc thị trấn Phonsavan. Chiếc chum cao khoảng 1,3m, rộng hơn 2m. Khi khai quật bên trong, nhóm nghiên cứu phát hiện số lượng lớn xương và răng người được xếp dày đặc, thuộc về hàng chục cá thể khác nhau.
Nhóm nghiên cứu do Tiến sĩ Nicholas Skopal thuộc Đại học James Cook (Singapore) và chuyên gia di sản Lào Souilya Bounxayhip dẫn đầu đã sử dụng phương pháp định tuổi bằng carbon phóng xạ đối với mẫu xương và răng thu được trong chum.
Kết quả cho thấy các hài cốt được đặt vào chum trong khoảng từ thế kỷ IX đến XII. Việc chôn cất không diễn ra cùng lúc mà chiếc chum này dường như được sử dụng liên tục suốt khoảng 270 năm.
Các nhà nghiên cứu kết luận rằng đây là hình thức mai táng thứ cấp. Thi thể người chết ban đầu được để phân hủy ở nơi khác. Sau đó, một số phần xương được lựa chọn và chuyển vào chum đá.
Trước đây, nhiều giả thuyết cho rằng các chum đá là nơi chôn cất cuối cùng có niên đại từ thời kỳ đồ sắt Đông Nam Á tức là khoảng năm 500 trước Công nguyên đến năm 500 sau Công nguyên.
Tuy nhiên, niên đại mới đã thách thức nhận định này.
Việc phát hiện hài cốt của nhiều người trong cùng một chum cũng cho thấy khả năng tồn tại truyền thống mai táng chung giữa các gia đình hoặc dòng tộc lớn. Theo nhóm nghiên cứu, những chiếc chum có thể đóng vai trò là địa điểm tổ chức nghi lễ thờ cúng tổ tiên kéo dài qua nhiều thế hệ.
Ngoài ra, cuộc khai quật còn đem lại một phát hiện bất ngờ khác. Các chuỗi hạt tìm thấy bên trong chum sau khi được phân tích hóa học cho thấy nguồn gốc từ Nam Ấn Độ và khu vực Mesopotamia cổ đại.
Phát hiện này cho thấy vùng cao nguyên của Lào từng có mối liên kết thương mại với nhiều khu vực xa xôi ở châu Á và Tây Á trong cùng giai đoạn chiếc chum được sử dụng cho hoạt động mai táng.
Niên đại này trùng với thời kỳ thương mại khu vực phát triển mạnh trên khắp châu Á. Các đế chế lớn như triều đại nhà Tống ở Trung Quốc hay đế chế Khmer tại Campuchia đã thúc đẩy mạng lưới giao thương rộng khắp lục địa.
Những hạt chuỗi nhập khẩu được tìm thấy trong chum trở thành bằng chứng vật chất cho thấy các cộng đồng sinh sống tại vùng núi hẻo lánh của Lào từng kết nối với các tuyến thương mại rộng lớn thời bấy giờ.
Các nhà nghiên cứu cho biết tình trạng bảo tồn gần như nguyên vẹn của địa điểm khảo cổ đóng vai trò rất quan trọng đối với phát hiện lần này. Không giống nhiều di chỉ khác bị ảnh hưởng bởi phát triển đô thị hoặc nạn đào trộm cổ vật, chiếc chum cùng toàn bộ hiện vật bên trong gần như không bị xáo trộn.
Nhờ vậy, nhóm khảo cổ có thể ghi chép chi tiết hiếm có về các nghi thức mai táng cổ xưa.
Có thể nói, phát hiện mới tiếp tục bổ sung thêm nhiều lớp bí ẩn quanh cánh đồng Chum. Đến nay, giới khảo cổ vẫn chưa xác định được chính xác ai là người tạo ra các chum đá khổng lồ, cũng như cách cư dân cổ đại vận chuyển chúng tới vùng núi hiểm trở này từ hàng trăm năm trước.
Tuy nhiên, cuộc khai quật mới cho thấy những chiếc chum từng giữ vai trò quan trọng trong đời sống tín ngưỡng và nghi lễ của cộng đồng địa phương trong suốt nhiều thế kỷ sau khi chúng được dựng lên.
Các nhà nghiên cứu tin rằng tại Lào vẫn có thể còn nhiều địa điểm nguyên vẹn chưa được khám phá. Những cuộc khai quật tiếp theo ở cánh đồng Chum có thể giúp làm sáng tỏ cách các cộng đồng cổ đại sinh sống, giao thương và tưởng nhớ người đã khuất suốt hàng trăm năm.
Cánh đồng Chum nổi tiếng với hàng trăm chum đá khổng lồ nằm rải rác trên vùng cao nguyên phía bắc Lào. Nhiều chiếc nặng tới vài tấn. Dù đã được nghiên cứu trong nhiều thập niên, nguồn gốc và mục đích thực sự của các chum đá này đến nay vẫn còn là bí ẩn.
Không phải sơn hào hải vị đắt đỏ, loại quả quen thuộc xuất hiện đầy ở các khu chợ Việt này lại được nhiều người ví như "thuốc bổ tự nhiên" nhờ chứa hàng loạt dưỡng chất tốt cho sức khỏe và làn da. Đặc biệt, hương vị ngọt mềm đặc trưng của nó còn khiến cả người lớn lẫn trẻ nhỏ đều yêu thích.
Hồng xiêm là loại quả gắn bó với nhiều thế hệ người Việt nhờ vị ngọt đậm, thịt mềm mịn và hương thơm đặc trưng. Ít ai biết rằng, đằng sau vẻ ngoài dân dã ấy lại là "kho dinh dưỡng" tự nhiên với hàng loạt lợi ích cho sức khỏe và làn da.
Làm đẹp da
Không chỉ giúp bổ sung năng lượng nhanh chóng, hồng xiêm còn chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa có lợi cho hệ tiêu hóa, tim mạch, thần kinh cũng như hỗ trợ làm đẹp da hiệu quả.
Hồng xiêm chứa hàm lượng vitamin E khá dồi dào, giúp duy trì độ ẩm tự nhiên cho làn da, hạn chế tình trạng khô ráp, bong tróc. Việc bổ sung loại quả này vào thực đơn còn giúp da trở nên căng bóng, mềm mại và đàn hồi tốt hơn.
Nhờ giàu chất chống oxy hóa, hồng xiêm giúp trung hòa các gốc tự do – nguyên nhân thúc đẩy quá trình lão hóa da. Vitamin A, C cùng các hợp chất thực vật trong quả còn góp phần giảm nếp nhăn, tăng độ săn chắc và giữ làn da tươi trẻ lâu hơn.
Mang lại làn da rạng rỡ
Sự kết hợp giữa vitamin và chất chống oxy hóa trong hồng xiêm giúp nuôi dưỡng da từ bên trong. Loại quả này còn hỗ trợ tái tạo tế bào, kích thích sản sinh collagen, từ đó giúp da sáng khỏe và đều màu hơn.
Bổ sung năng lượng nhanh
Hồng xiêm có lượng đường tự nhiên cao, giúp cơ thể nhanh chóng phục hồi năng lượng sau khi vận động hoặc mệt mỏi. Đây là món ăn phù hợp cho trẻ nhỏ, người mới ốm dậy hoặc người thường xuyên vận động.
Hỗ trợ tiêu hóa, ngăn ngừa táo bón
Với hàm lượng chất xơ dồi dào, hồng xiêm giúp kích thích nhu động ruột, hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả hơn. Ngoài ra, tannin trong quả còn giúp làm dịu đường ruột và giảm khó chịu ở dạ dày.
Tăng cường đề kháng, tốt cho mắt
Vitamin A và vitamin C trong hồng xiêm giúp củng cố hệ miễn dịch, bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây hại. Đồng thời, vitamin A còn hỗ trợ duy trì thị lực và giảm nguy cơ mắc các bệnh về mắt liên quan đến tuổi tác.
Giúp xương chắc khỏe
Hồng xiêm chứa nhiều khoáng chất như canxi, phốt pho và sắt – những dưỡng chất cần thiết cho xương và răng. Việc ăn hồng xiêm đúng cách có thể hỗ trợ phòng ngừa loãng xương và cải thiện sức khỏe tổng thể.
Giảm căng thẳng, hỗ trợ giấc ngủ
Magie và kali trong hồng xiêm giúp thư giãn hệ thần kinh, giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Đây cũng là lý do nhiều người lựa chọn loại quả này như một món tráng miệng lành mạnh sau bữa ăn.
Nếu bạn đang bị ho hoặc cảm lạnh, hãy ăn nhiều hồng xiêm giảm sản sinh chất nhầy trong mũi. Các chất dinh dưỡng cũng tăng cường hệ thống miễn dịch.
Tránh ung thư đại tràng
Dinh dưỡng hoàn hảo trong quả hồng xiêm cũng giúp ngăn ngừa sự xuất hiện của táo bón, ung thư đại tràng, và nuôi dưỡng hệ tiêu hóa của bạn.
Ngày 10/5, hàng nghìn người dân trong và ngoài tỉnh Cà Mau tề tựu về Vườn quốc gia U Minh hạ tham gia chuỗi sự kiện “Hương rừng U Minh”.
Đây là một trong những hoạt động văn hóa, du lịch, thể thao xuyên rừng đặc sắc của vùng đất địa đầu cực Nam Tổ quốc.
Điểm nhấn của sự kiện là các hoạt động mang đậm nét đặc trưng vùng đất U Minh hạ như chạy việt dã và đi bộ xuyên rừng, bơi đua xuồng ba lá, thử thách đi cầu khỉ,…
Theo ghi nhận của phóng viên Dân trí, hoạt động thử thách đi qua cầu khỉ diễn ra trong không khí hết sức sôi nổi. Hàng trăm người dân cùng nhau trổ tài đi qua cầu khỉ làm bằng cây tre dài khoảng 5m, bắc qua con mương trong rừng U Minh.
Người nào đi qua cây cầu khỉ mà không té xuống mương sẽ nhận được phần thưởng 500.000 đồng. Số lượng người tham gia khá đông nhưng số người đi qua được cây cầu khỉ này rất ít.
Trong lúc người thử thách đi qua cầu, xung quanh có đông đảo khán giả hò reo cổ vũ rất sôi nổi.
Chị Bùi Bé Trúc (trú tại xã Khánh An, tỉnh Cà Mau) cho biết, chị rất vui khi tỉnh tổ chức các hoạt động ở rừng U Minh hạ để người dân đến vui chơi giải trí, góp phần có thêm điểm nhấn cho ngành du lịch ở địa phương.
Ông Lê Văn Sử, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, nhấn mạnh sự kiện “Hương rừng U Minh” không đơn thuần là một lễ hội, mà là lời khẳng định về khát vọng vươn mình của vùng đất cực Nam của Tổ quốc.
Đồng thời, giới thiệu vẻ đẹp đặc trưng của rừng tràm U Minh, hệ sinh thái đất ngập nước, văn hóa sông nước Nam bộ thông qua giới thiệu mô hình nghề truyền thống như gác kèo ong, bắt cá đồng; tái hiện đời sống cư dân vùng rừng tràm với nét ẩm thực dân dã, đờn ca tài tử và các hoạt động sinh hoạt văn hóa đặc trưng.
Hôm 15/5, một đoàn ôtô hơn 10 chiếc cùng xe môtô phân khối lớn tiến vào làng Nong Phai, huyện Mueang, tỉnh Chaiyaphum. Bà Yupin Thadthai dẫn đầu đoàn rước dâu, trực tiếp chủ trì lễ cưới và mang sính lễ gồm 300.000 baht (khoảng 200 triệu đồng) cùng hai lượng vàng đến hỏi cô Onuma Janpeng làm vợ thứ hai cho chồng.
Bà Yupin và ông Wisanu Prangchaiyaphum đã chung sống hơn 20 năm, có một con. Họ kinh doanh thiết bị âm thanh và sở hữu một số tụ điểm giải trí.
Bà Yupin nói đã quen biết cô Onuma hơn 10 năm. Cả hai đều lớn lên trong hoàn cảnh thiếu thốn tình cảm. Bà đích thân làm chủ hôn để hợp thức hóa mối quan hệ, trao cho Onuma danh phận trước cộng đồng. "Gia đình thống nhất tổ chức hôn lễ công khai để tránh điều tiếng hay thiệt thòi cho người mới", bà Yupin nói.
Ông Wisanu cho biết gia đình ba người sẽ sống với nhau lâu dài, tài sản và tình cảm được chia đều. "Cơ ngơi này do chúng tôi cùng nhau gây dựng. Bí quyết chỉ là trao cho họ tình yêu và sự công bằng", ông nói.
Luật pháp Thái Lan bãi bỏ chế độ đa thê từ năm 1935 và chỉ công nhận hôn nhân một vợ một chồng. Bất kỳ cuộc kết hôn nào sau đó đều không có giá trị pháp lý. Dù vậy, việc có "vợ bé" vẫn thỉnh thoảng tồn tại qua các lễ nghi truyền thống. Trường hợp cô Onuma cũng chỉ được công nhận danh phận trong nội bộ gia đình, không được pháp luật bảo vệ quyền lợi.
Hình ảnh vợ cả dẫn đầu đoàn rước dâu lan truyền trên mạng xã hội Thái Lan. Một số người xem đây là chuyện khó tin, trong khi số khác ủng hộ sự cởi mở và thấu hiểu của gia đình ông Wisanu.
