Mazda vừa chính thức mở bán CX-5 thế hệ mới tại Nhật Bản, đánh dấu lần đầu tiên mẫu SUV này bước vào giai đoạn điện hóa bằng hệ truyền động hybrid. Đây cũng là thị trường châu Á đầu tiên phân phối mẫu xe này sau màn ra mắt toàn cầu hồi năm ngoái.
Theo công bố từ hãng xe Nhật Bản, Mazda CX-5 mới bắt đầu nhận đặt hàng tại quê nhà từ ngày 21.5.2026. Trước đó, thế hệ thứ ba của mẫu SUV, crossover cỡ trung này đã ra mắt toàn cầu lần đầu tiên tại châu Âu vào tháng 7.2025. Sau đó không lâu, xe tiếp tục được giới thiệu, mở bán tại Bắc Mỹ.
So với thế hệ tiền nhiệm vốn đã có mặt trên thị trường từ năm 2016, Mazda CX-5 mới thay đổi gần như hoàn toàn theo hướng hiện đại và thực dụng hơn. Dù vẫn giữ phong cách thiết kế Kodo quen thuộc, tuy nhiên nhiều chi tiết ngoại thất được làm vuông vức, khỏe khoắn hơn nhằm tăng cảm giác rộng rãi cũng như phù hợp với xu hướng SUV hiện nay.
Mazda CX-5 thế hệ thứ 3 thay đổi gần như hoàn toàn so với thế hệ trước đó
ẢNH: MAZDA
Kích thước xe cũng tăng đáng kể. Theo thông số Mazda công bố, CX-5 mới dài 4.690 mm, rộng 1.860 mm, cao 1.695 mm và chiều dài cơ sở đạt 2.815 mm. So với đời cũ, trục cơ sở tăng khoảng 75 mm, giúp không gian hàng ghế sau và khoang hành lý cải thiện đáng kể. Dung tích khoang hành lý đạt 583 lít, tăng tương đối so với trước.
Không gian nội thất cũng là khu vực thay đổi mạnh nhất trên mẫu C-SUV thế hệ mới. Mazda lần đầu đưa màn hình giải trí trung tâm cỡ lớn 15,6 inch vào ca-bin CX-5; tích hợp Google built-in, hỗ trợ Google Maps, Google Play cùng trợ lý giọng nói Gemini AI tại một số thị trường. Phiên bản tiêu chuẩn dùng màn hình 12,9 inch.
Đáng chú ý, hãng xe Nhật gần như loại bỏ toàn bộ cụm nút bấm vật lý và cả núm xoay điều khiển trung tâm, chi tiết từng được xem là “đặc sản” trên các mẫu Mazda nhiều năm qua. Thay đổi này đang tạo ra khá nhiều tranh luận trong cộng đồng người dùng Mazda quốc tế. Nhiều ý kiến cho rằng CX-5 mới hiện đại hơn nhưng cũng có người tiếc cách bố trí tối giản, tập trung trải nghiệm lái ở đời cũ.
Bên cạnh thiết kế và công nghệ, hệ truyền động mới là điểm đáng chú ý nhất trên CX-5 thế hệ mới. Tại Nhật Bản và châu Âu, xe được trang bị động cơ xăng e-SKYACTIV G dung tích 2.5 lít kết hợp hệ thống mild hybrid – Mazda M Hybrid 24V (tại châu Âu và Nhật Bản).
Theo thông số công bố, động cơ này trên các phiên bản bán ra tại Nhật cho công suất khoảng 176 mã lực, mô-men xoắn 234 Nm. Trong khi, tại châu Âu động cơ chỉ đạt công suất khoảng 140 mã lực. Tất cả thị trường, xe đều sử dụng kèm hộp số tự động 6 cấp và hệ dẫn động cầu trước hoặc AWD tùy phiên bản. Mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình khoảng 7 lít/100 km đối với bản dẫn động cầu trước.
Riêng tại thị trường như Mỹ, Mazda CX-5 hiện mới phân phối các phiên bản sử dụng động cơ thuần xăng 2.5 lít hút khí tự nhiên, cho công suất 187 mã lực. Mazda cho biết hãng đang phát triển hệ truyền động hybrid hoàn toàn mới sử dụng động cơ Skyactiv-Z và dự kiến ra mắt trước năm 2027.
Điểm gây chú ý là dù đã chuyển sang hybrid, Mazda vẫn duy trì hộp số tự động 6 cấp truyền thống thay vì dùng CVT như nhiều mẫu SUV hybrid phổ thông hiện nay. Theo giới chuyên môn, đây là cách hãng xe Nhật cố giữ cảm giác lái đặc trưng theo triết lý “Jinba Ittai” (sự kết nối giữa người lái và chiếc xe).
Ra mắt lần đầu vào năm 2012, Mazda CX-5 là mẫu xe đầu tiên ứng dụng toàn diện ngôn ngữ thiết kế Kodo cùng công nghệ Skyactiv của Mazda. Sau hơn một thập niên, mẫu SUV này đã trở thành sản phẩm bán chạy nhất của hãng trên toàn cầu với doanh số cộng dồn hơn 5 triệu xe tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Việc đưa CX-5 sang thế hệ mới và bổ sung công nghệ hybrid được xem là bước đi cần thiết của Mazda trong bối cảnh phân khúc SUV/crossover cỡ trung ngày càng cạnh tranh khốc liệt. Nhiều đối thủ như Honda CR-V, Toyota RAV4 hay Hyundai Tucson đều đã sớm mở rộng dải sản phẩm hybrid nhằm đáp ứng xu hướng tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải.
Tại Việt Nam, Mazda CX-5 hiện được THACO AUTO phân phối với tổng cộng 8 phiên bản, giá bán dao động từ 699 – 979 triệu đồng. Xe thuộc bản nâng cấp của thế hệ thứ hai, từng ra mắt toàn cầu từ năm 2016. Dù vậy, CX-5 hiện vẫn là mẫu SUV/crossover cỡ trung sử dụng động cơ đốt trong được người dùng Việt ưa chuộng nhất. Trong năm 2025, doanh số cộng dồn của mẫu xe này đạt gần 17.300 xe, tiếp tục dẫn đầu phân khúc, vượt nhiều đối thủ như Honda CR-V, Hyundai Tucson hay Ford Territory.
Các hệ thống và công nghệ tự lái ngày càng tốt hơn, nhưng cũng dễ gây hiểu lầm, hoặc tạo ra sự tự tin thái quá, thậm chí khiến con người hoàn toàn dựa dẫm vào công nghệ. Khoa học cũng chứng minh rằng con người khó có thể tập trung vào các nhiệm vụ mà sự tương tác trực tiếp hiếm khi được yêu cầu.
Trong báo cáo của Ủy ban An toàn Giao thông quốc gia Mỹ (NTSB) được công bố hôm 31/3, sự kết hợp giữa yếu tố đó và công nghệ tự lái đóng vai trò trong hai vụ tai nạn chết người liên quan đến công nghệ BlueCruise của Ford. Theo đó, các tài xế quá tin tưởng vào hệ thống BlueCruise đến nỗi không hề chạm vào phanh trước khi xảy ra va chạm trong hai vụ tai nạn riêng biệt ở Texas và Pennsylvania.
Trong cả hai trường hợp, những chiếc Ford Mustang Mach-E đời 2022 đang hoạt động với hệ thống BlueCruise được kích hoạt đã đâm vào các phương tiện đang đỗ khi đang chạy tốc độ cao trên đường cao tốc. Các nhà điều tra không tìm thấy bất kỳ thao tác phanh nào do người lái thực hiện, không có sự can thiệp nào từ vô-lăng, và không có sự can thiệp phanh khẩn cấp tự động nào ngay trước khi va chạm.
Một trong hai vụ tai nạn xảy ra ở San Antonio vào ngày 24/2/2024, khi một chiếc Mach-E đang di chuyển trên đường cao tốc liên bang 10 đâm vào một chiếc Honda CR-V đời 1999 đang dừng. Tài xế chiếc Honda thiệt mạng, tài xế xe Ford bị thương nhẹ.
Một tuần sau, vào ngày 3/3, một chiếc Mach-E được kích hoạt hệ thống BlueCruise đâm vào một chiếc Hyundai Elantra và một Toyota Prius đang dừng trên đường cao tốc liên bang 95 ở Philadelphia, khiến hai xe này va chạm vào một chiếc Toyota Corolla đi ngang qua.
Tài xế xe Prius và Elantra thiệt mạng. Người lái xe Ford bị thương nhẹ, còn người lái chiếc Corolla vô sự.
Ngoài việc đổ lỗi cho các tài xế, NTSB cũng nhắm thẳng vào Ford và chính phủ liên bang. Theo ủy ban này, hệ thống giám sát người lái của tính năng BlueCruise đã không phát hiện đầy đủ việc tài xế không thực sự chú ý vào nhiệm vụ lái xe.
Hệ thống này được cho là cho phép tài xế rời mắt quá lâu khỏi đường đi và không thể phân biệt một cách đáng tin cậy giữa việc người lái đang nhìn đường và đang nhìn vào điện thoại được đặt phía trước. Điều này rất quan trọng vì BlueCruise được bán kèm theo xe như một hệ thống rảnh tay. Theo đó, Ford cho phép người điều khiển phương tiện bỏ tay khỏi vô-lăng trên các tuyến đường cao tốc đã được lập trình sẵn, nhưng hãng vẫn khẳng định tài xế phải luôn tỉnh táo và sẵn sàng can thiệp bất cứ lúc nào.
Ngoài ra, các nhà điều tra cũng phát hiện ra rằng Ford cho phép người lái làm suy yếu hoặc bỏ qua một số tính năng an toàn của xe khi BlueCruise đang hoạt động. Họ có thể tắt hoàn toàn hệ thống phanh khẩn cấp tự động, và hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng có thể được thiết lập ở tốc độ cao hơn giới hạn tốc độ cho phép tới 40 km/h. NTSB cho biết sự kết hợp này có thể làm giảm đáng kể hiệu quả của hệ thống và tăng mức độ nghiêm trọng của vụ tai nạn.
Ford cho biết không có lỗi thiết bị nào trong cả hai vụ tai nạn và ít nhất trong một vụ, việc lái xe trong tình trạng say xỉn đóng vai trò nhất định. Hiện NTSB khuyến nghị Ford điều chỉnh hệ thống để phát hiện tốt hơn sự mất tập trung của người lái, giảm khả năng vượt quá giới hạn tốc độ của hệ thống và yêu cầu các hệ thống an toàn chính phải được kích hoạt mọi lúc.
Trong khi Ford giải quyết vấn đề, Cơ quan An toàn Giao thông quốc gia Mỹ (NHTSA) đang tiến hành ba cuộc điều tra về BlueCruise. Theo Carscoops, năm nay có thể chứng kiến nhiều thay đổi trong công nghệ tự lái của Ford.
Sau khi xăng sinh học E10 được phân phối rộng rãi, một số chủ xe phản ánh hiện tượng khó khởi động, chết máy khi dừng đèn đỏ, hụt ga hoặc rung giật ở tốc độ thấp. Tuy nhiên, các chuyên gia và nghiên cứu quốc tế cho rằng phần lớn vấn đề không xuất phát từ bản thân nhiên liệu E10, mà liên quan đến tình trạng bảo dưỡng của phương tiện.
Bộ Công thương mới đây cũng khuyến nghị những mẫu xe đời cũ khoảng đầu năm 2000 trở về trước, sử dụng bộ chế hòa khí nên thận trọng khi chuyển sang nhiên liệu chứa 10% ethanol.
Theo Phòng thí nghiệm năng lượng tái tạo quốc gia Mỹ (NREL), E10 có thể sử dụng trên hầu hết ôtô và xe máy hiện đại mà không cần thay đổi kết cấu hệ thống nhiên liệu. Các thử nghiệm của NREL trên phương tiện đời cũ không ghi nhận hiện tượng tắc lọc nhiên liệu hay khó khởi động trong điều kiện thử nghiệm tiêu chuẩn.
Tuy nhiên, ethanol trong E10 có đặc tính hòa tan và làm sạch mạnh hơn xăng khoáng thông thường. Các lớp cặn, véc-ni nhiên liệu hoặc gỉ sét tích tụ lâu năm trong bình xăng, đường ống và kim phun có thể bị bong ra khi chuyển sang nhiên liệu mới. Những tạp chất này sau đó đi theo dòng nhiên liệu, làm giảm lưu lượng phun hoặc gây tắc lọc xăng, kim phun.
Hiện tượng trên thường xuất hiện ở các xe đã sử dụng nhiều năm nhưng ít được bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu. Theo chuyên gia kỹ thuật một hãng xe Nhật tại Việt Nam, khi kim phun bị bám cặn hoặc lọc nhiên liệu bị nghẹt, động cơ có thể xuất hiện tình trạng hụt ga, chết máy khi chạy chậm, khó nổ máy vào buổi sáng hoặc rung giật ở chế độ không tải.
Theo Bộ giao thông Anh, các thử nghiệm liên quan đến E10 từng ghi nhận hiện tượng tắc lọc nhiên liệu, ăn mòn bình xăng và hư hỏng một số chi tiết cao su trên các phương tiện đời cũ không được thiết kế cho nhiên liệu chứa ethanol. Bên cạnh đó, ethanol có thể cuốn theo cặn bẩn tồn đọng trong hệ thống nhiên liệu, làm tăng nguy cơ tắc lọc và kim phun ở xe lâu năm. Một yếu tố khác là khả năng hấp thụ hơi ẩm của ethanol. Khi xe ít sử dụng hoặc bình nhiên liệu tồn đọng trong thời gian dài, độ ẩm có thể tích tụ trong hệ thống nhiên liệu. Tình trạng này làm tăng nguy cơ hình thành gỉ sét trong bình xăng hoặc tạo cặn bẩn mới, đặc biệt trên các xe cũ.
Các dấu hiệu thường gặp gồm xe khó khởi động sau khi để qua đêm, động cơ rung, dễ chết máy khi chờ đèn đỏ, phản ứng ga chậm. Trong nhiều trường hợp, các triệu chứng chỉ xuất hiện sau khi chuyển sang E10 nên dễ bị nhầm là lỗi do nhiên liệu.
Chính vì những lý do trên, việc vệ sinh bình xăng, thay lọc nhiên liệu và làm sạch kim phun thường giúp khắc phục phần lớn các vấn đề với xe cũ, ít bảo dưỡng gặp phải khi chuyển sang xăng E10. Với các xe sử dụng chế hòa khí, bộ chế hòa khí cũng nên được kiểm tra và vệ sinh định kỳ để loại bỏ cặn bẩn tích tụ lâu ngày. Nếu phát hiện gỉ sét, cặn bẩn hoặc đường ống nhiên liệu xuống cấp, cần vệ sinh hoặc thay thế trước khi tiếp tục sử dụng.
Chi phí cho việc vệ sinh hệ thống xăng (súc rửa bình xăng, vệ sinh họng xăng và kim phun) thường dao động 100.000-500.000 đồng với xe máy, 500.000-1.500.000 đồng đối với ôtô.
Từ clip hiện trường vụ tai nạn xảy ra chiều 12-5 tại xã Trường Lưu (tỉnh Hà Tĩnh), Cục Cảnh sát giao thông cho rằng việc lái xe đi từ đường nhánh ra đường chính, từ ngõ ra đường… là một trong những nguyên nhân xảy ra tai nạn.
Nhiều tài xế, đặc biệt ở khu vực nông thôn, còn thiếu ý thức nhường đường, dừng xe quan sát khi đi từ ngõ, đường nhánh ra đường chính hoặc tập trung quan sát, giảm tốc độ khi tới nơi giao nhau.
"Trong clip, mặc dù tài xế xe tải đã nhấn còi cảnh báo liên tục, người đi xe máy điện vẫn không quan sát, dừng lại để nhường đường cho xe tải trên đường chính.
Lái xe tải quan sát thấy xe đạp điện đi từ ngõ ra đường chính nên đã bấm còi cảnh báo, đã nhìn thấy phía trước đường có thóc lúa đang phơi làm hẹp phần đường xe chạy, nhưng không giảm được tốc độ có thể dừng lại bảo đảm an toàn, không để xảy ra tai nạn", Cục Cảnh sát giao thông phân tích.
Trong trường hợp này, cơ quan cảnh sát điều tra sẽ xem xét, đánh giá tốc độ của xe tải, sự tập trung và thao tác lái xe, hệ thống phanh, lốp, tải trọng xe...
Cục Cảnh sát giao thông cũng nhấn mạnh việc phơi thóc lúa ra đường là vi phạm pháp luật về giao thông đường bộ (sử dụng kết cấu hạ tầng đường bộ trái quy định), làm hẹp phần đường xe chạy, gây mất an toàn cho phương tiện lưu thông.
Nếu để xảy ra hậu quả thiệt hại về tính mạng, sức khỏe và tài sản của người đi đường, tùy theo tính chất mức độ sẽ bị xử phạt hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội cản trở giao thông đường bộ, theo quy định tại Điều 261 Bộ luật Hình sự.
