Tại ĐH Chulalongkorn (Thái Lan), hành trình đưa tiếng Việt tỏa sáng được vun đắp bởi một người con xa xứ miệt mài gìn giữ cội nguồn và một cô giáo người Thái “say nắng” ngôn ngữ Việt.
Đến Thái Lan vào năm 1995, cô Đỗ Thúy Hà, giảng viên tiếng Việt tại ngành tiếng Việt, bộ môn ngôn ngữ phương Đông, Khoa Ngữ văn, ĐH Chulalongkorn, được mời chia sẻ các chuyên đề về lịch sử, văn học so sánh và thơ lục bát cho sinh viên sau đại học.
Cô Hà cho biết lứa sinh viên Thái Lan đầu tiên tìm đến môn tiếng Việt chủ yếu là những người chuyên nghiên cứu, học để tìm hiểu lịch sử VN. Những năm 1990, công nghệ chưa phát triển nên việc dạy tiếng Việt khá gian nan. “Lúc đầu không có giáo trình dạy tiếng Việt cho người Thái, tôi phải dạy thông qua tiếng Anh”, cô Hà nhớ lại.
Đến năm 2000, cô Hà quyết tâm tự biên soạn cuốn giáo trình tiếng Việt – tiếng Thái đầu tiên. Thời điểm đó, máy tính ở Thái Lan chưa hỗ trợ phông chữ tiếng Việt. Cô phải nhờ mua 6 đĩa mềm chứa phông chữ ABC từ VN mang sang.
“Hai phần mềm tiếng Việt và tiếng Thái không hỗ trợ nhau. Tôi gõ xong phần tiếng Việt, in ra, rồi phải tắt phần mềm đi. Lúc tắt, chữ trên màn hình biến thành ô vuông. Tôi lại cầm tờ giấy in, đối chiếu để gõ phần nghĩa bằng tiếng Thái. Cứ tắt qua tắt lại như thế để dò từng chữ”, cô Hà kể về kỷ niệm khó quên với “cả một rổ đĩa mềm” của bộ giáo trình năm xưa.
Sau gần 30 năm, nếu thế hệ trước học tiếng Việt để nghiên cứu hoặc tìm kiếm cơ hội việc làm thì động lực của sinh viên Thái Lan ngày nay đã mang màu sắc hoàn toàn mới.
Tiếp nối với cô Hà là TS Chari Hamratanaphon, một giảng viên thế hệ 9X người Thái tại ngành tiếng Việt của ĐH Chulalongkorn, có tên tiếng Việt cực kỳ đáng yêu: Linh Chi.
Cơ duyên của cô Linh Chi bắt đầu từ 11 năm trước, qua lời rủ của một người bạn quen trên mạng: “Học tiếng Việt đi, để tụi mình nói chuyện với nhau”. Sau đó, cô đến Hà Nội du học, làm luận án tiến sĩ về tín ngưỡng của người Việt và nay trở thành người “truyền lửa” tiếng Việt trên bục giảng.
Khi dạy tiếng Việt, cô Đỗ Thúy Hà và cô Linh Chi đều ngạc nhiên trước sự “bắt trend” nhanh chóng của sinh viên Thái Lan. Cô Hà chia sẻ bây giờ các bạn trẻ học tiếng Việt đơn giản là để đi du lịch, mua sắm tại VN hoặc để hiểu thần tượng của mình hát gì.
“Chính tôi cũng nhiều lần “đứng hình” và phải học ngược lại từ sinh viên. Trong quá trình làm khóa luận, các em chọn chủ đề về một ca sĩ mà cô chưa nghe bao giờ. Cô giáo phải hì hục mở nghe các ca khúc của Sơn Tùng M-TP để hiểu cảm nhận của sinh viên. Hay có nhiều bạn hỏi về ca sĩ Quang Hùng MasterD làm tôi cũng sốc vì không ngờ nam ca sĩ lại nổi tiếng ở Thái đến vậy”, cô Hà hào hứng kể.
Thậm chí, có những sinh viên người Thái tự học, tự hát và mang ca khúc Bắc Bling đi thi trong các chương trình tại trường. Bên cạnh đó, cô Hà chia sẻ có sinh viên tiến bộ vượt bậc nhờ chơi game trực tuyến và giao tiếp với game thủ VN.
Nắm bắt tâm lý sinh viên hiện nay, TS Linh Chi đã biến giảng đường thành một không gian giao lưu đầy màu sắc. Đặc biệt, cô tích cực mang xu hướng của giới trẻ vào giáo án. Khi dạy hệ thống đại từ nhân xưng “anh – em”, cô mở bài hát See Tình đình đám. “Đây vẫn đảm bảo nội dung học thuật, mà đồng thời các bạn sinh viên cũng cảm thấy vui và dễ nhớ hơn”, TS Linh Chi cho biết.
Cô Linh Chi cho biết thêm các sinh viên theo dõi chương trình du lịch VN, nghe V-Pop trên mạng và chính các bạn giới thiệu nhạc Việt cho cô nghe. Chưa hết, để tạo sự gần gũi với các bạn trẻ, cô Linh Chi dùng cả bộ bài “Măm Tarot” bốc ngẫu nhiên để luyện gọi món ăn, hay kể về kiệt tác văn học VN qua bộ bài “Tarot Kiều”.
Không dừng lại ở lớp học, TS Linh Chi còn sáng lập dự án cộng đồng “Đi chơi đi”, tạo không gian giao lưu giữa người Thái học tiếng Việt và người Việt học tiếng Thái tại Bangkok. Dự án đã giúp nhiều sinh viên từ xa lạ trở thành bạn thân, tạo động lực để cùng nhau rèn luyện ngoại ngữ.
Sự phát triển của tiếng Việt tại Thái Lan hiện nay không chỉ dừng lại ở bậc đại học. Hơn chục năm qua, hàng chục trường THCS, THPT công lập trên khắp Thái Lan đã đưa tiếng Việt vào giảng dạy.
Cô Đỗ Thúy Hà nhìn nhận tiếng Việt sẽ ngày càng phát triển tại Thái Lan và trong tương lai sẽ có nhiều người Thái hiểu và nói được tiếng Việt. Tương tự, TS Linh Chi cảm thấy người Thái quan tâm đến tiếng Việt hơn trước rất nhiều. Một phần là vì VN đang phát triển mạnh mẽ, cả về du lịch, kinh tế lẫn hình ảnh đất nước trên mạng xã hội. “Điều đó khiến nhiều người Thái nhận ra VN rất thú vị và giàu tiềm năng cả về văn hóa lẫn cơ hội nghề nghiệp”, cô Linh Chi chia sẻ.
Theo TS Linh Chi, các sinh viên Thái Lan nêu lý do chọn học tiếng Việt vì muốn đi du lịch VN hoặc cảm thấy quen thuộc với VN qua mạng xã hội, âm nhạc, ẩm thực… Bên cạnh đó, các ngành nghề liên quan đến tiếng Việt vẫn còn rất nhiều tiềm năng phát triển, đặc biệt là phiên dịch, biên dịch hay những vị trí liên quan đến hợp tác đầu tư VN – Thái Lan.
“Hiện nay ở Thái Lan cũng có nhiều trường đại học mở các lớp tiếng Việt cho người ngoài vào học, ở ĐH Chulalongkorn cũng vậy. Vẫn có người đăng ký học đều đặn, nên mình cảm thấy sự quan tâm đối với tiếng Việt không chỉ là xu hướng nhất thời, mà thật sự đang phát triển mạnh hơn theo thời gian”, cô Chi chia sẻ.
Một thí sinh bị phát hiện nhờ người thi hộ trong kỳ thi đánh giá năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam tại hội đồng thi Trường đại học Văn Lang (cơ sở Nguyễn Khắc Nhu, phường Cầu Ông Lãnh).
Ông Võ Văn Tuấn - Phó hiệu trưởng Trường đại học Văn Lang - cho biết thí sinh này bị cán bộ coi thi lập biên bản đình chỉ thi, hủy kết quả và cấm dự thi đánh giá năng lực ngoại ngữ 6 bậc trong 2 năm trên toàn quốc.
Ông Tuấn cho biết đây là kỳ thi mang tính quốc gia nên được tổ chức rất nghiêm túc, có sự tham gia của công an và đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ngay khi phát hiện sự việc, nhà trường phối hợp với Công an TP.HCM xác minh thông tin, xử lý cả người thi hộ lẫn người nhờ thi hộ.
Theo Công an TP.HCM, do cần gấp chứng chỉ tiếng Anh trình độ B2 để hoàn tất thủ tục nhận bằng thạc sĩ, Đ.T.D.M. đã thuê T.D.M.G. đến thi thay.
Sau quá trình xác minh, cơ quan chức năng lập biên bản, xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giáo dục đối với cả hai người. Người nhờ thi hộ bị phạt 15 triệu đồng.
Như vậy, học viên cao học này chịu ba hình thức xử lý: phạt hành chính 15 triệu đồng, hủy kết quả thi và cấm thi đánh giá năng lực ngoại ngữ 6 bậc trên toàn quốc trong 2 năm.
Từ vụ việc này, Công an TP.HCM khuyến cáo học sinh, sinh viên và học viên sau đại học tuyệt đối không thực hiện hoặc tiếp tay cho hành vi gian lận thi cử dưới bất kỳ hình thức nào.
Hai Ngày hội Lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học - cao đẳng năm 2026 sẽ diễn ra tại Trường đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP.HCM) và Đại học Bách khoa Hà Nội. Chương trình do báo Tuổi Trẻ phối hợp với Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT) tổ chức với sự đồng hành của Tập đoàn Vingroup.
Dự kiến, Bộ GD-ĐT sẽ công bố kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 vào sáng 1-7. Ngay sau đó, từ ngày 2 đến 17h ngày 14-7, thí sinh sẽ chính thức đăng ký, điều chỉnh và bổ sung nguyện vọng trực tiếp trên hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD-ĐT hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia.
Đây cũng là giai đoạn khiến nhiều thí sinh và phụ huynh áp lực nhất sau kỳ thi tốt nghiệp THPT, đặc biệt trong bối cảnh quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 có nhiều thay đổi lớn.
Việc các trường điều chỉnh phương thức xét tuyển, quy đổi điểm cùng những quy định mới về đăng ký và sắp xếp nguyện vọng khiến không ít thí sinh lo lắng.
Chỉ một thao tác thêm, bớt hay thay đổi thứ tự nguyện vọng trên hệ thống cũng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội trúng tuyển. Trong khi đó, theo quy định, mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển vào nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện nên việc lựa chọn ngành học và sắp xếp nguyện vọng phù hợp càng trở nên quan trọng.
Theo ban tổ chức, đó cũng là lý do Ngày hội Lựa chọn nguyện vọng xét tuyển đại học - cao đẳng năm 2026 của báo Tuổi Trẻ được tổ chức diễn ra chỉ sau ba ngày công bố điểm thi tốt nghiệp THPT và bắt đầu thời gian đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng.
Ngày hội được kỳ vọng sẽ giúp thí sinh và phụ huynh kịp thời cập nhật thông tin tuyển sinh mới nhất, nghe tư vấn trực tiếp từ chuyên gia để hiểu rõ hơn về chọn ngành, chọn trường trong bối cảnh tuyển sinh ngày càng đa dạng phương thức, đồng thời tự tin hơn trước thời điểm "chốt" nguyện vọng trên hệ thống.
Những ngày sau kỳ thi tốt nghiệp THPT cũng là lúc nhiều học sinh bắt đầu căng thẳng với bài toán chọn ngành, chọn trường và sắp xếp nguyện vọng.
Nguyễn Minh Anh, học sinh lớp 12 tại TP.HCM, cho biết em đang phân vân giữa ngành truyền thông và marketing vì thích cả hai lĩnh vực nhưng chưa hiểu rõ khác biệt về chương trình đào tạo và cơ hội việc làm. "Em nghe nói nếu sắp xếp nguyện vọng không hợp lý có thể mất cơ hội vào ngành mình thích. Em muốn đến ngày hội để được tư vấn kỹ hơn trước khi đăng ký", Minh Anh chia sẻ.
Trong khi đó, chị Lê Thu Hà - phụ huynh có con học lớp 12 tại Hà Nội - cho biết gia đình đặc biệt quan tâm đến các thông tin về học phí, học bổng và cơ hội việc làm sau tốt nghiệp. "Hiện nay trường nào cũng có nhiều phương thức xét tuyển nên phụ huynh rất khó theo dõi. Tôi muốn nghe tư vấn trực tiếp từ các trường để hiểu rõ hơn trước khi cùng con quyết định", chị Hà nói.
Theo ban tổ chức, đây cũng là tâm lý chung của nhiều phụ huynh và học sinh trong mùa tuyển sinh năm nay khi các phương thức xét tuyển ngày càng đa dạng, từ điểm thi tốt nghiệp THPT, học bạ, đánh giá năng lực đến xét tuyển tổng hợp. Đáng chú ý, mùa tuyển sinh 2026 có thêm nhiều thay đổi quan trọng trong quy chế tuyển sinh.
Theo quy định mới, để được tham gia xét tuyển đại học, thí sinh tốt nghiệp THPT năm 2026 phải đạt tối thiểu 15/30 điểm với tổ hợp ba môn xét tuyển trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Trường hợp sử dụng điểm toán, ngữ văn và một môn thi khác để xét tuyển cũng áp dụng mức sàn này (trừ thí sinh thuộc diện đặc cách hoặc được miễn thi tốt nghiệp).
Trong bối cảnh quy định mới và số lượng phương thức xét tuyển ngày càng nhiều, chỉ cần đăng ký hoặc sắp xếp nguyện vọng thiếu hợp lý, thí sinh hoàn toàn có thể trượt ngành mong muốn dù điểm thi không thấp.
Tại hai ngày hội, các chuyên gia tuyển sinh từ Bộ GD-ĐT và đại diện nhiều trường đại học sẽ trực tiếp giải đáp những vấn đề thí sinh quan tâm nhất như cách đăng ký nguyện vọng trên hệ thống; nguyên tắc sắp xếp thứ tự nguyện vọng; chiến lược tăng khả năng trúng tuyển; quy đổi điểm giữa các phương thức; lựa chọn ngành học phù hợp năng lực và xu hướng việc làm.
Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT), hệ thống hỗ trợ tuyển sinh của bộ năm nay tiếp tục thực hiện đơn giản hóa việc đăng ký xét tuyển.
Tất cả các thí sinh đăng ký xét tuyển theo mã xét tuyển của ngành/chương trình đào tạo (không đăng ký chi tiết đến các phương thức xét tuyển/tổ hợp xét tuyển). Thông tin đăng ký xét tuyển bao gồm thứ tự nguyện vọng, mã trường và tên cơ sở đào tạo, mã xét tuyển.
Trong khi các chuyên gia tuyển sinh lưu ý sự khác biệt giữa đăng ký nguyện vọng trên hệ thống riêng của các trường và hệ thống xét tuyển chung của Bộ GD-ĐT là điểm thí sinh bắt buộc phải nắm rõ.
Theo ThS Cù Xuân Tiến - Trưởng phòng tuyển sinh và công tác sinh viên Trường ĐH Kinh tế - Luật (Đại học Quốc gia TP.HCM), hệ thống của bộ là nơi duy nhất để thí sinh sắp xếp thứ tự và xác nhận nguyện vọng.
"Mỗi thí sinh chỉ trúng tuyển một nguyện vọng theo nguyên tắc xét từ trên xuống và dừng lại khi đã trúng tuyển. Vì vậy thí sinh cần đặt ngành, trường mong muốn ở vị trí ưu tiên cao nhất và kiểm tra chính xác mã trường, mã ngành trước khi bấm xác nhận.
Trong thời gian quy định, thí sinh được điều chỉnh không giới hạn số lần nhưng phải xác nhận lại sau mỗi lần thay đổi. Đồng thời cần nộp lệ phí đúng hạn và xác nhận nhập học khi trúng tuyển, nếu không kết quả sẽ không được công nhận", ông Tiến lưu ý.
TS Nguyễn Trung Nhân - Trưởng phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM - cho rằng nhiều thí sinh hiện nay vẫn có tâm lý đăng ký theo "trào lưu" hoặc chọn ngành chỉ vì điểm chuẩn cao. "Điều quan trọng nhất là thí sinh phải hiểu năng lực, sở thích và định hướng nghề nghiệp của bản thân. Việc gặp trực tiếp giảng viên, chuyên gia tại ngày hội sẽ giúp học sinh có thêm dữ liệu thực tế thay vì chọn ngành theo cảm tính", ông Nhân nói.
Cuộc thi Đường đến thành công do Phân hiệu Trường đại học Giao thông vận tải tại TP.HCM tổ chức từ năm 2023, dành cho học sinh THPT.
Vòng bán kết và chung kết cuộc thi học thuật “Đường đến thành công” cấp liên tỉnh năm 2026 còn mang đến những màn đấu trí gay cấn khi các đội liên tục ấn chuông giành quyền trả lời, thể hiện sự am hiểu ở cả lĩnh vực khoa học tự nhiên lẫn khoa học xã hội.
Đáng chú ý, tại chặng 2 của vòng bán kết, các thí sinh bước vào thử thách giải mã các mảnh ghép thông qua những từ khóa gợi mở thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Với các dữ kiện như Isaac Newton, Michael Faraday, Charles Darwin hay “quân chủ lập hiến”, các đội phải nhanh chóng liên kết thông tin để tìm ra đáp án chính xác là “nước Anh”.
Tại vòng chung kết, 4 đội thi xuất sắc nhất tiếp tục tranh tài qua nhiều phần thi với hệ thống câu hỏi trải rộng trên nhiều lĩnh vực như văn học, lịch sử, địa lý, văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch, khoa học - kỹ thuật trong nước và quốc tế.
Bên cạnh đó, các đội còn đối mặt với những câu hỏi đòi hỏi phản xạ nhanh, tư duy logic, bài toán mẹo, kiến thức thời sự và các nội dung mang tính ứng dụng cao trong đời sống. Nhiều câu hỏi cũng gắn với văn hóa, lịch sử, địa lý, du lịch cùng những dấu ấn phát triển đặc trưng của các địa phương.
Năm nay, vòng chung kết cấp liên tỉnh quy tụ các đội đoạt giải nhất tại địa phương đến từ tỉnh Vĩnh Long, TP.HCM, Tây Ninh, Khánh Hòa, Đắk Lắk và Gia Lai. Theo thống kê từ ban tổ chức, từ tháng 12-2025 đến nay, các vòng thi cấp địa phương đã thu hút 124 đội thi đến từ 106 trường THPT.
Giành giải á quân tại hội thi, bạn Trí Ngọc, học sinh Trường THPT chuyên Lê Văn Chánh (Đắk Lắk), cho biết em cảm thấy rất vui và tự hào khi cùng đồng đội đi đến vòng cuối cùng và đạt thành tích cao tại sân chơi học thuật liên tỉnh năm nay. Theo Ngọc, không khí sôi động, náo nhiệt tại hội trường đã tiếp thêm động lực để cả đội nỗ lực hết mình qua từng phần thi.
Kết quả chung cuộc, quán quân thuộc về Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Khánh Hòa), trong khi Trường THPT chuyên Lê Văn Chánh (Đắk Lắk) giành ngôi á quân.
