Các hệ thống và công nghệ tự lái ngày càng tốt hơn, nhưng cũng dễ gây hiểu lầm, hoặc tạo ra sự tự tin thái quá, thậm chí khiến con người hoàn toàn dựa dẫm vào công nghệ. Khoa học cũng chứng minh rằng con người khó có thể tập trung vào các nhiệm vụ mà sự tương tác trực tiếp hiếm khi được yêu cầu.
Trong báo cáo của Ủy ban An toàn Giao thông quốc gia Mỹ (NTSB) được công bố hôm 31/3, sự kết hợp giữa yếu tố đó và công nghệ tự lái đóng vai trò trong hai vụ tai nạn chết người liên quan đến công nghệ BlueCruise của Ford. Theo đó, các tài xế quá tin tưởng vào hệ thống BlueCruise đến nỗi không hề chạm vào phanh trước khi xảy ra va chạm trong hai vụ tai nạn riêng biệt ở Texas và Pennsylvania.
Trong cả hai trường hợp, những chiếc Ford Mustang Mach-E đời 2022 đang hoạt động với hệ thống BlueCruise được kích hoạt đã đâm vào các phương tiện đang đỗ khi đang chạy tốc độ cao trên đường cao tốc. Các nhà điều tra không tìm thấy bất kỳ thao tác phanh nào do người lái thực hiện, không có sự can thiệp nào từ vô-lăng, và không có sự can thiệp phanh khẩn cấp tự động nào ngay trước khi va chạm.
Một trong hai vụ tai nạn xảy ra ở San Antonio vào ngày 24/2/2024, khi một chiếc Mach-E đang di chuyển trên đường cao tốc liên bang 10 đâm vào một chiếc Honda CR-V đời 1999 đang dừng. Tài xế chiếc Honda thiệt mạng, tài xế xe Ford bị thương nhẹ.
Một tuần sau, vào ngày 3/3, một chiếc Mach-E được kích hoạt hệ thống BlueCruise đâm vào một chiếc Hyundai Elantra và một Toyota Prius đang dừng trên đường cao tốc liên bang 95 ở Philadelphia, khiến hai xe này va chạm vào một chiếc Toyota Corolla đi ngang qua.
Tài xế xe Prius và Elantra thiệt mạng. Người lái xe Ford bị thương nhẹ, còn người lái chiếc Corolla vô sự.
Ngoài việc đổ lỗi cho các tài xế, NTSB cũng nhắm thẳng vào Ford và chính phủ liên bang. Theo ủy ban này, hệ thống giám sát người lái của tính năng BlueCruise đã không phát hiện đầy đủ việc tài xế không thực sự chú ý vào nhiệm vụ lái xe.
Hệ thống này được cho là cho phép tài xế rời mắt quá lâu khỏi đường đi và không thể phân biệt một cách đáng tin cậy giữa việc người lái đang nhìn đường và đang nhìn vào điện thoại được đặt phía trước. Điều này rất quan trọng vì BlueCruise được bán kèm theo xe như một hệ thống rảnh tay. Theo đó, Ford cho phép người điều khiển phương tiện bỏ tay khỏi vô-lăng trên các tuyến đường cao tốc đã được lập trình sẵn, nhưng hãng vẫn khẳng định tài xế phải luôn tỉnh táo và sẵn sàng can thiệp bất cứ lúc nào.
Ngoài ra, các nhà điều tra cũng phát hiện ra rằng Ford cho phép người lái làm suy yếu hoặc bỏ qua một số tính năng an toàn của xe khi BlueCruise đang hoạt động. Họ có thể tắt hoàn toàn hệ thống phanh khẩn cấp tự động, và hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng có thể được thiết lập ở tốc độ cao hơn giới hạn tốc độ cho phép tới 40 km/h. NTSB cho biết sự kết hợp này có thể làm giảm đáng kể hiệu quả của hệ thống và tăng mức độ nghiêm trọng của vụ tai nạn.
Ford cho biết không có lỗi thiết bị nào trong cả hai vụ tai nạn và ít nhất trong một vụ, việc lái xe trong tình trạng say xỉn đóng vai trò nhất định. Hiện NTSB khuyến nghị Ford điều chỉnh hệ thống để phát hiện tốt hơn sự mất tập trung của người lái, giảm khả năng vượt quá giới hạn tốc độ của hệ thống và yêu cầu các hệ thống an toàn chính phải được kích hoạt mọi lúc.
Trong khi Ford giải quyết vấn đề, Cơ quan An toàn Giao thông quốc gia Mỹ (NHTSA) đang tiến hành ba cuộc điều tra về BlueCruise. Theo Carscoops, năm nay có thể chứng kiến nhiều thay đổi trong công nghệ tự lái của Ford.
Trong quá trình mua ô tô, chủ xe thường nhận được rất nhiều lời chào mời mua bảo hiểm hai chiều (còn gọi là bảo hiểm thân vỏ). Đây là loại bảo hiểm mang tính tự nguyện, không bắt buộc nên một số chủ xe có tâm lý loại bỏ khoản chi này để tiết kiệm tối đa chi phí lăn bánh ban đầu.
Trao đổi với PV Thanh Niên, chị H.T.T., tư vấn bán xe VinFast tại TP.HCM cho biết: "Nhiều khách hàng mua ô tô mới, trả thẳng thường lược bỏ khoản phí mua bảo hiểm thân vỏ vì cho rằng không cần thiết. Nếu chẳng may bị va quẹt sẽ bắt phương tiện có lỗi bồi thường".
Tâm lý này khá phổ biến nhưng trên thực tế, không phải lúc nào lỗi cũng thuộc về phương tiện khác và không phải trường hợp nào chủ xe cũng xác định được đối tượng gây hư hỏng.
Đơn cử trường hợp anh Lê Thiện M., ngụ tại xã Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng từng bị xe container quẹt vào thân xe và bỏ chạy khi đang di chuyển trên quốc lộ. Do không truy tìm được đối tượng, anh M. phải tự chi trả toàn bộ chi phí sửa chữa.
Bảo hiểm thân vỏ cơ bản chi trả chi phí sửa chữa khi xảy ra va chạm. Đối với các rủi ro về mất cắp phụ tùng, thủy kích hoặc cháy nổ... chủ xe cần tham gia thêm các gói bảo hiểm bổ sung tương ứng. Đơn vị bảo hiểm cũng cung cấp gói bảo vệ toàn diện tích hợp đầy đủ mọi quyền lợi trên để tối ưu hóa khả năng bảo vệ phương tiện trước các sự cố bất ngờ.
Trong một số tình huống khách quan như lật đổ, chìm, rơi, bị vật thể khác rơi trúng gây hư hỏng... nhiều đơn vị bảo hiểm vẫn thực hiện chi trả cho chủ xe. Tương tự, các sự cố bất khả kháng như thiên tai, lũ lụt, động đất... ảnh hưởng tới phương tiện vẫn có thể được bồi thường.
Chi phí bảo hiểm thân vỏ sẽ tính theo giá trị xe ở thời điểm mua, mục đích sử dụng xe, bao gồm sử dụng xe cá nhân và kinh doanh dịch vụ. Mức phí bảo hiểm thân vỏ khi mua xe mới thường dao động trong khoảng 1,3% - 2% giá trị xe, tùy trường hợp. Với ô tô cũ, giá trị bảo hiểm giảm dần tương ứng giá trị xe theo thời gian.
Hiện nay, loại bảo hiểm thân vỏ miền thường, có khấu trừ được mua phổ biến nhất. Theo đó, mức khấu trừ phổ biến là 500.000 đồng mỗi vụ đối với xe không kinh doanh vận tải và 1 triệu đồng mỗi vụ đối với xe kinh doanh vận tải. Việc áp dụng mức miễn thường này giúp tài xế có ý thức tham gia giao thông, giảm tải áp lực hồ sơ đối với đơn vị bảo hiểm với các vết trầy xước nhỏ.
Dù quyền lợi mang lại lớn, vẫn có những trường hợp công ty bảo hiểm từ chối bồi thường cho chủ xe.
Các lỗi vi phạm luật An toàn giao thông đường bộ như lái xe khi có nồng độ cồn, sử dụng chất kích thích, không có giấy phép lái xe hợp lệ hoặc xe hết hạn đăng kiểm, thay đổi kết cấu xe... gây tai nạn hoặc gặp va chạm đều không được chi trả. Chủ xe cần đọc kỹ các điều khoản loại trừ trong hợp đồng để đảm bảo quyền lợi khi xảy ra sự cố.
Xét về tính pháp lý, bảo hiểm thân vỏ là điều kiện bắt buộc đối với ô tô mua trả góp qua ngân hàng. Đây là hình thức bảo đảm giá trị tài sản thế chấp trong suốt thời hạn vay.
Ngược lại, với xe mua trả thẳng, chủ phương tiện có quyền tự quyết định việc tham gia hay không. Tuy nhiên, trước rất nhiều rủi ro khi tham gia giao thông, việc trang bị bảo hiểm thân vỏ vẫn là giải pháp tối ưu, được nhiều người sẵn sàng chi trả khi sở hữu ô tô.
Chỉ trong tháng 3 vừa qua, VinFast đã ghi nhận tổng cộng hơn 135.000 đơn đặt hàng từ đại lý, xuất xưởng hơn 93.000 xe máy điện. Đây là một trong những con số kỷ lục từ trước đến nay của thương hiệu này nói riêng và thị trường xe máy Việt Nam nói chung. Nếu tính bình quân, mỗi giờ trôi qua trong tháng 3, VinFast nhận hơn 181 đơn đặt hàng và hơn 125 chiếc xe máy điện rời dây chuyền sản xuất từ nhà máy.
Góp phần cho thành công này là hai mẫu VinFast Evo và Feliz với lượng xe bán ra tổng cộng hơn 76.000 chiếc trong tháng 3. Trong đó, Hà Nội và TP.HCM ghi nhận sức mua tăng mạnh và đều đặn. Riêng tại Hà Nội, VinFast đã bàn giao hơn 20.000 xe máy điện đến tay người tiêu dùng.
Đằng sau những con số đáng chú ý là nỗ lực của hãng xe máy Việt Nam trong hành trình chuyển đổi xanh. Theo đó, VinFast liên tục tung ra chính sách có lợi cho người dùng như thu xe máy xăng, đổi xe máy điện đi kèm giảm giá xe cho khách hàng chuyển đổi; hỗ trợ mua xe trả góp 0 đồng; hỗ trợ miễn 100% lệ phí trước bạ; hỗ trợ đổi pin miễn phí… Với nhóm khách hàng chạy dịch vụ, VinFast hỗ trợ các chương trình miễn phí thuê, đổi pin không giới hạn số lần lên tới 3 năm (đến hết 31.3.2029) cho tài xế mua xe và chạy độc quyền Xanh SM Platform.
Ngoài câu chuyện chính sách hỗ trợ, VinFast cũng là thương hiệu có dải sản phẩm xe máy điện lớn hàng đầu hiện nay với hơn 10 mẫu mã khác nhau, trải dài từ phân khúc phổ thông, trung cấp đến cao cấp. Trong đó, nhiều mẫu xe máy điện của VinFast trang bị pin tháo rời, giúp người dùng dễ dàng đổi pin linh hoạt tại các trạm đổi pin trên cả nước. Yếu tố này giúp người dùng tiết kiệm thời gian chờ sạc pin, không làm thay đổi thói quen khi chuyển từ xe máy xăng sang xe máy điện.
Có thể thấy, việc giá xăng biến động liên tục và thất thường ảnh hưởng đến tâm lý chung của người tiêu dùng và thị trường xe máy. Các dòng xe máy điện của VinFast nói chung và nhiều thương hiệu khác nói riêng đã dần chứng minh được tính hiệu quả, thực dụng trong quá trình sử dụng. Do đó, làn sóng chuyển đổi xanh diễn ra ngày càng mạnh mẽ cũng là điều dễ hiểu.
Khoảng 22h13 ngày 6/4, tại huyện Trường Đinh, tỉnh Phúc Kiến, chiếc SUV màu bạc bất ngờ ngoặt sang phải khi đang băng qua cầu, đâm xuyên lan can và lao xuống sông. Theo báo cáo từ chính quyền địa phương, vụ tai nạn đã khiến 5 người thiệt mạng, trong đó có ba trẻ em và hai người lớn.
Theo hình ảnh từ camera giám sát, chiếc xe từ từ rẽ sau khi vượt qua vạch kẻ đường dành cho người đi bộ, và mọi thứ dường như bình thường. Tuy nhiên, ngay sau khi hoàn thành cú rẽ, chiếc xe đột ngột đâm vào cột của hàng mái che và đâm thẳng vào lan can bên hông cầu.
Khi xảy ra sự cố, xe đi từ từ, nhưng khi đâm vào cột vẫn không có dấu hiệu phanh lại. Đèn hậu sáng của xe được cho là loại đèn tiêu chuẩn, không phải đèn báo hiệu phanh.
Chỉ trong vài giây, chiếc xe đã đâm xuyên qua các trụ cầu và lan can, lao thẳng xuống sông. Các nhân chứng kể lại rằng đêm đó trời mưa to và mực nước sông dâng nhanh, cao hơn bình thường.
Sau khi xe rơi xuống nước, người dân gần đó lập tức gọi các lực lượng cứu hộ. Tuy nhiên, quá trình cứu hộ gặp nhiều khó khăn. Đến khoảng 23h, họ mới xác định được vị trí nơi chiếc xe bị chìm và bắt đầu hoạt động trục vớt. Xe được đưa lên mặt đất vào khoảng 3h ngày 7/4.
Một số báo cáo truyền thông cho biết các nạn nhân bao gồm một gia đình ba người, và hai người còn lại là người thân. Theo vài nguồn tin, tối hôm đó chủ xe đi ăn thịt nướng cùng gia đình và uống rượu nên không tự lái xe. Người vợ lên cầm vô-lăng chở mọi người về nhà. Người vợ, 45 tuổi, có bằng lái, nhưng không thường xuyên lái xe.
Khi xảy ra tai nạn, tầm nhìn kém do có mưa, và người phụ nữ có thể đã vô tình nhấn ga thay vì phanh trong lúc bối rối. Theo cảnh sát, nguyên nhân ban đầu do nữ tài xế điều khiển ôtô không đúng cách.
Theo Sohu, trong những năm gần đây, việc nhầm lẫn chân ga với chân phanh là vấn đề thường xuyên xảy ra trong nhiều vụ tai nạn giao thông ở Trung Quốc, đặc biệt đối với những lái xe thiếu kinh nghiệm hoặc những người đã lâu không lái xe. Trong những tình huống bất ngờ, họ dễ mắc lỗi thao tác hơn, và một khoảnh khắc hoảng loạn hoặc sai lầm duy nhất có thể dẫn đến hậu quả không thể khắc phục.
