Các hệ thống và công nghệ tự lái ngày càng tốt hơn, nhưng cũng dễ gây hiểu lầm, hoặc tạo ra sự tự tin thái quá, thậm chí khiến con người hoàn toàn dựa dẫm vào công nghệ. Khoa học cũng chứng minh rằng con người khó có thể tập trung vào các nhiệm vụ mà sự tương tác trực tiếp hiếm khi được yêu cầu.
Trong báo cáo của Ủy ban An toàn Giao thông quốc gia Mỹ (NTSB) được công bố hôm 31/3, sự kết hợp giữa yếu tố đó và công nghệ tự lái đóng vai trò trong hai vụ tai nạn chết người liên quan đến công nghệ BlueCruise của Ford. Theo đó, các tài xế quá tin tưởng vào hệ thống BlueCruise đến nỗi không hề chạm vào phanh trước khi xảy ra va chạm trong hai vụ tai nạn riêng biệt ở Texas và Pennsylvania.
Trong cả hai trường hợp, những chiếc Ford Mustang Mach-E đời 2022 đang hoạt động với hệ thống BlueCruise được kích hoạt đã đâm vào các phương tiện đang đỗ khi đang chạy tốc độ cao trên đường cao tốc. Các nhà điều tra không tìm thấy bất kỳ thao tác phanh nào do người lái thực hiện, không có sự can thiệp nào từ vô-lăng, và không có sự can thiệp phanh khẩn cấp tự động nào ngay trước khi va chạm.
Một trong hai vụ tai nạn xảy ra ở San Antonio vào ngày 24/2/2024, khi một chiếc Mach-E đang di chuyển trên đường cao tốc liên bang 10 đâm vào một chiếc Honda CR-V đời 1999 đang dừng. Tài xế chiếc Honda thiệt mạng, tài xế xe Ford bị thương nhẹ.
Một tuần sau, vào ngày 3/3, một chiếc Mach-E được kích hoạt hệ thống BlueCruise đâm vào một chiếc Hyundai Elantra và một Toyota Prius đang dừng trên đường cao tốc liên bang 95 ở Philadelphia, khiến hai xe này va chạm vào một chiếc Toyota Corolla đi ngang qua.
Tài xế xe Prius và Elantra thiệt mạng. Người lái xe Ford bị thương nhẹ, còn người lái chiếc Corolla vô sự.
Ngoài việc đổ lỗi cho các tài xế, NTSB cũng nhắm thẳng vào Ford và chính phủ liên bang. Theo ủy ban này, hệ thống giám sát người lái của tính năng BlueCruise đã không phát hiện đầy đủ việc tài xế không thực sự chú ý vào nhiệm vụ lái xe.
Hệ thống này được cho là cho phép tài xế rời mắt quá lâu khỏi đường đi và không thể phân biệt một cách đáng tin cậy giữa việc người lái đang nhìn đường và đang nhìn vào điện thoại được đặt phía trước. Điều này rất quan trọng vì BlueCruise được bán kèm theo xe như một hệ thống rảnh tay. Theo đó, Ford cho phép người điều khiển phương tiện bỏ tay khỏi vô-lăng trên các tuyến đường cao tốc đã được lập trình sẵn, nhưng hãng vẫn khẳng định tài xế phải luôn tỉnh táo và sẵn sàng can thiệp bất cứ lúc nào.
Ngoài ra, các nhà điều tra cũng phát hiện ra rằng Ford cho phép người lái làm suy yếu hoặc bỏ qua một số tính năng an toàn của xe khi BlueCruise đang hoạt động. Họ có thể tắt hoàn toàn hệ thống phanh khẩn cấp tự động, và hệ thống kiểm soát hành trình thích ứng có thể được thiết lập ở tốc độ cao hơn giới hạn tốc độ cho phép tới 40 km/h. NTSB cho biết sự kết hợp này có thể làm giảm đáng kể hiệu quả của hệ thống và tăng mức độ nghiêm trọng của vụ tai nạn.
Ford cho biết không có lỗi thiết bị nào trong cả hai vụ tai nạn và ít nhất trong một vụ, việc lái xe trong tình trạng say xỉn đóng vai trò nhất định. Hiện NTSB khuyến nghị Ford điều chỉnh hệ thống để phát hiện tốt hơn sự mất tập trung của người lái, giảm khả năng vượt quá giới hạn tốc độ của hệ thống và yêu cầu các hệ thống an toàn chính phải được kích hoạt mọi lúc.
Trong khi Ford giải quyết vấn đề, Cơ quan An toàn Giao thông quốc gia Mỹ (NHTSA) đang tiến hành ba cuộc điều tra về BlueCruise. Theo Carscoops, năm nay có thể chứng kiến nhiều thay đổi trong công nghệ tự lái của Ford.
Tình huống giao thông: Học sinh nam phóng xe máy tốc độ khá cao trong khu dân cư đã không kịp xử lý khi thấy chiếc taxi đang quay đầu. Cậu đạp phanh gấp khiến xe lết bánh sau, trượt thẳng về phía trước, đâm sầm vào hông xe taxi.
Cú đâm mạnh khiến cậu học sinh bị lao về trước, đập đầu vào cửa kính ôtô rồi rơi xuống đường. Hiện chưa rõ thương vong và thiệt hại về tài sản.
Kỹ năng lái xe: Khi di chuyển trong khu dân cư, người điều khiển phương tiện cần hạn chế tốc độ phù hợp, chủ động quan sát từ xa. Khi giao phương tiện tốc độ cao như xe máy cho con, phụ huynh cần lưu ý về luật giao thông cũng như những kỹ năng lái xe cần thiết. Tuổi trẻ thường bị cuốn hút bởi tốc độ, nhưng không đủ kinh nghiệm và khả năng phán đoán, đọc hiểu tình huống cũng như chưa đủ trải nghiệm để hiểu hết về hậu quả.
Mẫu xe Toyota Starlet nhận được xếp hạng 0 sao trong bài kiểm tra Global NCAP - Video: Global NCAP
Dân mạng đang xôn xao khi mẫu hatchback Toyota Starlet nhận kết quả 0 sao trong bài thử va chạm mới nhất của tổ chức Global NCAP tại Nam Phi.
Chiếc xe được thử nghiệm là phiên bản Starlet đời cũ, sản xuất tại Ấn Độ và thực chất là mẫu Suzuki Baleno đổi logo. Hai mẫu xe này chỉ khác biệt ở một số chi tiết ngoại thất như cản trước/sau, cửa hậu và danh mục động cơ, trong khi cấu trúc nền tảng gần như giống hệt. Xét theo kích cỡ, Starlet tương đương với Toyota Raize bán ở Việt Nam.
Theo Global NCAP, dù được trang bị cân bằng điện tử (ESC) và hai túi khí phía trước tiêu chuẩn, Toyota Starlet vẫn bộc lộ nhiều vấn đề nghiêm trọng khi va chạm.
Tổ chức này cho biết khu vực để chân và cấu trúc thân xe tổng thể đều mất ổn định, không đủ khả năng chịu thêm tải trọng khi xảy ra tai nạn.
Đặc biệt, bài thử va chạm bên hông cho kết quả rất kém do xe không được trang bị túi khí bên. Khả năng bảo vệ vùng đầu và ngực bị đánh giá ở mức thấp, còn vùng bụng chỉ đạt mức chấp nhận được.
Global NCAP thậm chí quyết định bỏ qua luôn bài thử va chạm cột bên hông - hạng mục thường được thực hiện với các mẫu xe đạt tiêu chuẩn tối thiểu về bảo vệ hành khách.
Thực tế mẫu được sử dụng là bản cũ. Còn bản nâng cấp mới nhất đã được trang bị 6 túi khí để khắc phục các vấn đề về an toàn - Ảnh: Global NCAP
Trong khi đó ở hạng mục bảo vệ trẻ em, Starlet đạt 29,33 điểm, tương đương 3 sao. Tuy nhiên hình nộm trẻ em 3 tuổi vẫn bị va đầu vào nội thất trong bài thử va chạm trực diện và chịu tác động trong va chạm bên hông.
Ông Richard Woods - Giám đốc điều hành Global NCAP - nhận định đây là “kết quả 0 sao gây sốc” đối với Toyota, đặc biệt khi Starlet là một trong những mẫu xe bán chạy nhất tại Nam Phi.
Sau khi kết quả được công bố, Toyota Nam Phi lên tiếng cho rằng mẫu xe bị thử nghiệm là phiên bản cũ, không còn đại diện cho dòng Starlet đang bán trên thị trường hiện nay.
Hãng cho biết phiên bản Starlet mới đã được bổ sung túi khí bên, túi khí đầu và túi khí rèm tiêu chuẩn.
Dù vậy, Global NCAP cho biết họ đã mua một chiếc Starlet đời mới để tiến hành thử nghiệm lại. Trước khi kết quả mới được công bố, mức đánh giá 0 sao hiện vẫn là kết quả chính thức dành cho Toyota Starlet.
Sự góp mặt của Ford Ranger Raptor dùng động cơ xăng V6 3.0 lít cho thấy thị trường xe bán tải tại Việt Nam đang ngày càng dịch chuyển theo thiên hướng trải nghiệm lái gắn với phong cách sống. Nếu trước đây người dùng chủ yếu quan tâm đến khả năng chở tải hay tính đa dụng, thì hiện nay nhiều người sẵn sàng chi trả số tiền ngang ngửa xe SUV hạng sang để đổi lấy cảm giác lái mạnh mẽ, khả năng off-road và chất riêng phía sau vô-lăng.
Điều đó phần nào lý giải vì sao Ford Việt Nam quyết định đưa Ranger Raptor V6 về nước. Bản mới này chốt giá bán 1,448 tỉ đồng, cao hơn 149 triệu đồng so với bản máy dầu tiền nhiệm.
Điểm đáng chú ý nhất trên Ranger Raptor mới nằm ở khối động cơ xăng 3.0 lít V6 EcoBoost. Động cơ này sản sinh công suất 397 mã lực và mô-men xoắn cực đại 583 Nm, kết hợp với hộp số tự động 10 cấp cùng hệ dẫn động 4 bánh toàn thời gian. Đây cũng là một trong số ít mẫu xe phổ thông tại Việt Nam hiện nay còn sử dụng động cơ V6 dung tích lớn, trong bối cảnh phần lớn thị trường đang chuyển dần sang xu hướng máy nhỏ tăng áp hoặc điện hóa để tối ưu tiêu hao nhiên liệu. So với mặt bằng xe bán tải hiện nay tại Việt Nam, thông số vận hành của Raptor mới vượt trội đáng kể, đưa mẫu xe này tiến gần hơn tới nhóm xe hiệu năng cao thay vì chỉ là một mẫu bán tải đa dụng.
Không chỉ tăng sức mạnh, Ford còn mang lên Ranger Raptor nhiều công nghệ vốn thường xuất hiện trên các dòng SUV hiệu năng cao hoặc xe đua địa hình chuyên dụng. Hệ thống chống trễ turbo lấy cảm hứng từ xe đua giúp động cơ phản hồi nhanh hơn khi tăng tốc, trong khi đặc tính của máy xăng V6 cũng mang lại cảm giác vận hành mượt và giàu cảm xúc hơn so với động cơ dầu diesel truyền thống.
Đây cũng là điểm khác biệt lớn giữa Ranger Raptor với phần còn lại của phân khúc xe bán tải. Trong khi nhiều mẫu bán tải vẫn tập trung vào khả năng chở hàng, độ bền hoặc phục vụ công việc, Ranger Raptor lại hướng nhiều hơn tới trải nghiệm sau tay lái. Không ít khách Việt mua mẫu xe này thực tế sử dụng cho những chuyến đi cuối tuần, cắm trại, caravan hay off-road giải trí thay vì khai thác tải nặng như xe bán tải truyền thống.
Về vận hành, ngoài động cơ V6, một trong những trang bị khác cũng gây chú ý trên Ranger Raptor là hệ thống treo FOX 2,5 inch điều khiển điện tử. Đây không đơn thuần là nâng cấp mang tính hình ảnh, mà là trang bị ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng vận hành. Hệ thống này có thể tự điều chỉnh lực giảm chấn theo điều kiện mặt đường và hành trình hệ thống treo, giúp xe vừa duy trì độ êm ái khi di chuyển trong phố thị, vừa đủ khả năng hấp thụ dao động khi chạy off-road tốc độ cao.
Ford Ranger Raptor động cơ xăng V6 3.0 lít vẫn sở hữu thiết kế cứng cáp, hầm hố
ẢNH: ĐÌNH TUYÊN
Ford cũng đưa lên Ranger Raptor tới 7 chế độ lái khác nhau, trong đó nổi bật là Baja Mode - chế độ lấy cảm hứng từ giải đua sa mạc Baja nổi tiếng tại Mỹ. Khi kích hoạt, xe sẽ thay đổi phản hồi chân ga, hộp số, hệ thống treo và âm thanh ống xả để tối ưu khả năng vận hành trên địa hình phức tạp ở tốc độ cao.
Ngoài ra, mẫu xe này còn được trang bị Trail Control, hoạt động tương tự Cruise Control dành cho off-road. Người lái chỉ cần thiết lập tốc độ thấp phù hợp, hệ thống sẽ tự động điều chỉnh ga và phanh để tập trung xử lý vô-lăng khi vượt địa hình khó.
Một chi tiết cũng đáng chú ý khác là hệ thống ống xả chủ động với 4 chế độ âm thanh gồm: yên tĩnh, bình thường, thể thao và Baja. Đây là trang bị hiếm gặp trên xe bán tải tại Việt Nam, đồng thời cho thấy Ford muốn nhấn mạnh yếu tố cảm xúc trên Ranger Raptor, thay vì chỉ tập trung vào sức kéo hay khả năng tải nặng.
Xe bán tải "chất chơi" của Ford cũng được trang bị loạt tiện nghi phục vụ người dùng
Về tiện nghi, không gian nội thất Ranger Raptor mới cũng được phát triển theo hướng hiện đại và đậm chất xe chơi hơn trước. Xe trước hết nổi bật với cách bố trí bắt mắt nhờ các chi tiết viền đỏ tương phản nổi bật. Các trang bị ấn tượng có thể kể đến như màn hình kỹ thuật số 12,4 inch, camera 360 độ, ghế thể thao ôm lưng người lái cùng hệ thống âm thanh B&O 10 loa. Cách bố trí khoang lái mang hơi hướng máy bay chiến đấu, nhấn mạnh cảm giác điều khiển và tính cá nhân hóa.
Ở góc độ thị trường, Ford Ranger Raptor mới gần như chưa có đối thủ trực tiếp tại Việt Nam. Bởi những mẫu xe như Toyota Hilux GR Sport, Mitsubishi Triton Athlete hay Nissan Navara Pro4X chủ yếu vẫn phát triển theo hướng bán tải đa dụng nâng cấp thêm yếu tố thể thao, trong khi Ford Ranger Raptor được định vị như một mẫu bán tải hiệu năng cao thực thụ, theo đó mức giá niêm yết cũng cao hơn.
