Kết quả nghiên cứu được trình bày vào ngày 31/5 tại Chicago, trong khuôn khổ hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) – hội nghị về ung thư lớn nhất thế giới. Theo đó, giới y khoa đã tiêm amivantamab cho 102 bệnh nhân ung thư đầu và cổ. Kết quả, 43 người ghi nhận khối u co lại hoặc biến mất.
Cụ thể, thuốc đánh bay sạch tế bào ung thư ở 15 trường hợp và làm khối u nhỏ đi đáng kể ở 28 người. Nhóm bệnh nhân này đạt thời gian sống thêm trung vị 12,5 tháng kể từ ngày bắt đầu dùng thuốc. Đây là con số vô cùng ý nghĩa vì họ mang tiên lượng rất xấu và từng thất bại với hóa trị lẫn liệu pháp miễn dịch, tờ Guardian trích dẫn hôm 30/5.
Tập đoàn Johnson & Johnson phát triển amivantamab dưới dạng tiêm dưới da, giúp bác sĩ thao tác nhanh tại phòng khám ngoại trú thay vì phải cắm kim truyền tĩnh mạch phức tạp. Thuốc mang cơ chế ba tác động là chặn protein EGFR (chất kích thích khối u lớn lên), khóa chặt MET (con đường vòng tế bào ung thư dùng để né thuốc) và kích hoạt hệ miễn dịch tấn công trực tiếp mầm bệnh. Bác sĩ tiêm thuốc định kỳ ba tuần một lần. Tác dụng phụ chỉ ở mức nhẹ đến trung bình, với tỷ lệ người bệnh phải bỏ cuộc chưa tới 10%.
Các nhà khoa học tập trung thử nghiệm nhóm bệnh nhân mắc ung thư đầu cổ thể biểu mô tế bào vảy không do virus HPV (virus u nhú) gây ra. Giới y khoa đánh giá đây là dạng ung thư cực kỳ hung hãn và rất khó chữa trị. Hiện nay, y bác sĩ cũng triển khai khoảng 60 thử nghiệm lâm sàng thuốc amivantamab trên toàn cầu để đánh giá hiệu quả đối với ung thư phổi, đại trực tràng, não và dạ dày.
Giáo sư Kevin Harrington tại Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR) đánh giá hiệu quả tiêu diệt khối u của loại thuốc này vô cùng mạnh mẽ, chưa từng có tiền lệ trên nhóm bệnh nhân cạn kiệt lựa chọn điều trị.
Đồng quan điểm, Giám đốc điều hành ICR Kristian Helin khẳng định mũi tiêm tạo ra bước tiến lớn cho nền y học hiện đại khi mang lại tỷ lệ sống sót khả quan cho những ca bệnh phức tạp nhất.
Ông Carl Walsh, 56 tuổi, sống tại Birmingham (Anh), là một trong những người đầu tiên hưởng lợi từ liệu pháp này. Bác sĩ chẩn đoán ông mắc ung thư lưỡi hồi tháng 5/2024. Sau khi hóa trị và liệu pháp miễn dịch không đem lại kết quả, ông đăng ký tham gia thử nghiệm amivantamab vào tháng 7/2025.
Đến nay, trải qua 17 chu kỳ tiêm, ông phục hồi hoàn toàn giọng nói và có thể đeo tai nghe làm việc bình thường. Từ chỗ sụt cân nghiêm trọng, chỉ sống dựa vào súp và sữa dinh dưỡng do sưng đau tột độ, bệnh nhân đã ăn uống bình thường sau 6 tháng dùng thuốc và tận hưởng trọn vẹn món bít tết yêu thích.
Hiện chưa rõ thời gian hoàn thành thử nghiệm lâm sàng và đưa ra thị trường của thuốc.
Trên toàn cầu, thử nghiệm lâm sàng được xem là “tiêu chuẩn vàng” và là lộ trình bắt buộc để mọi thuốc ung thư thế hệ mới được cấp phép lưu hành. Đối với người bệnh, đặc biệt là những ca giai đoạn muộn hoặc kháng thuốc, đây là cơ hội quý giá để tiếp cận sớm các liệu pháp đột phá như miễn dịch hay thuốc đích (targeted therapy) nhiều năm trước khi chúng được thương mại hóa rộng rãi. Tham gia nghiên cứu còn giúp bệnh nhân giải tỏa gánh nặng tài chính khổng lồ, bởi toàn bộ chi phí thuốc men đắt đỏ và các xét nghiệm gene chuyên sâu thường được nhà tài trợ chi trả hoàn toàn.
Tuy nhiên, bản chất của thử nghiệm là quá trình tìm kiếm dữ liệu, do đó người tham gia phải đối mặt với những rủi ro hiện hữu về các độc tính mới chưa từng được y văn ghi nhận hoặc khả năng thuốc không mang lại đáp ứng điều trị như kỳ vọng. Mặt khác, các quy trình nghiêm ngặt về chọn mẫu và yếu tố ngẫu nhiên hóa (randomization) có thể khiến người bệnh rơi vào nhóm đối chứng dùng phác đồ tiêu chuẩn thay vì thuốc mới, đồng thời phải tuân thủ lịch trình theo dõi cũng như xét nghiệm xâm lấn dày đặc hơn điều trị thông thường. Do vậy, đây được xem là một quyết định y khoa cân não, nơi cơ hội sống của cá nhân song hành cùng sứ mệnh đóng góp dữ liệu quan trọng cho sự tiến bộ của ung thư học thế giới.
Trường hợp trên được bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan) chia sẻ. Bệnh nhân Lý là người vốn có thể trạng khỏe mạnh và đam mê câu cá biển. Ông Lý duy trì thói quen ăn hải sản mỗi ngày trong thời gian dài. Tuy nhiên, trong một lần kiểm tra sức khỏe gần đây, kết quả khiến ông bàng hoàng khi chỉ số thanh thải creatinine giảm xuống còn 46 mL/min (mức độ bệnh thận mạn tính giai đoạn trung bình).
Đáng chú ý, nồng độ kim loại nặng asen trong nước tiểu của ông lên tới 586,9 μg/L, cao gấp 6 lần mức cho phép. Không chỉ vậy, nồng độ chì trong cơ thể cũng vượt ngưỡng. Việc tiếp xúc với đa kim loại nặng đã đẩy các ống thận vào tình trạng bị áp lực oxy hóa nghiêm trọng.
Trong quá trình điều trị, bác sĩ Tường yêu cầu ông Lý dừng ngay việc ăn các loại hải sản tự đánh bắt, đồng thời chuyển sang dùng nước lọc qua hệ thống tinh lọc chất lượng cao. Bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc giải độc đường uống, hoạt động như một "thanh nam châm" để hút các ion kim loại trong máu và đào thải ra ngoài.
Sau nửa năm kiên trì, nồng độ asen trong nước tiểu của ông Lý đã trở về mức bình thường. Chức năng thận (chỉ số thanh thải creatinine) hồi phục từ 46 lên 80 mL/min. Bệnh nhân đã thành công đảo ngược tình trạng từ "suy thận trung bình" về mức "tổn thương nhẹ", thoát khỏi nỗi ám ảnh phải chạy thận trong tương lai.
Dựa trên các tiêu chuẩn vệ sinh mới nhất giai đoạn 2024-2025 của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (TFDA), bác sĩ Hồng Vĩnh Tường liệt kê 5 nhóm thực phẩm người dân cần đặc biệt cảnh giác:
Cá biển sâu kích thước lớn
Cá cờ, cá ngừ, cá mập, cá dầu... là những loài săn mồi đứng đầu chuỗi thức ăn. Qua quá trình tích tụ sinh học, nồng độ methyl thủy ngân trong cơ thể chúng có thể cao gấp hàng chục nghìn lần so với nước biển. Chất này có độc tính cực mạnh, tấn công trực tiếp vào cầu thận. Người dân nên thay thế bằng các loại cá nhỏ như cá thu, cá nục và tránh ăn da, nội tạng cá.
Nội tạng động vật
Quan niệm "ăn gì bổ nấy" là một sai lầm lớn. Thận và gan là cơ quan chuyển hóa độc tố. Khi động vật tiếp xúc với cadmium (Cd) trong môi trường, chất này sẽ tích tụ tại đây. Cadmium có chu kỳ bán rã trong cơ thể người lên đến 30 năm, tiêu thụ lâu dài sẽ gây rối loạn chức năng ống thận gần.
Động vật có vỏ và gạch cua/tôm
Sò điệp, hàu và đặc biệt là gạch cua thường hấp thụ dinh dưỡng bằng cách lọc nước biển, đồng thời cô đặc asen và cadmium trong các tuyến cơ thể. Nghiên cứu chỉ ra rằng, hàm lượng kim loại nặng trong gạch cua (tuyến sinh dục và gan tụy) thường cao gấp hàng chục lần so với thịt cua.
Cây lúa có khả năng hấp thụ cadmium rất mạnh. Nếu trồng trên đất bị ô nhiễm nước thải công nghiệp sẽ tạo ra "gạo nhiễm chì/cadmium". Ăn gạo này lâu dài có thể gây bệnh Itai-itai, dẫn đến protein niệu nghiêm trọng và mất xương.
Thực phẩm chế biến màu sắc sặc sỡ
Một số loại phẩm màu công nghiệp bất hợp pháp trong mứt, bánh kẹo giá rẻ có thể chứa hàm lượng chì cao. Chì gây xơ hóa mô kẽ thận mạn tính, đặc biệt nguy hiểm với thận đang phát triển của trẻ em.
Để bảo vệ thận, bác sĩ khuyến nghị bổ sung 4 nhóm thực phẩm giúp hỗ trợ giải độc:
Mộc nhĩ đen và khoai lang: Giàu chất xơ, đóng vai trò như "máy hút bụi" giúp hấp thụ kim loại nặng trong đường ruột.
Bí đỏ và táo: Chứa pectin giúp liên kết các kim loại nặng và đào thải qua phân.
Tỏi, hành tây và rau mùi: Chứa các hợp chất lưu huỳnh, hỗ trợ gan tổng hợp Glutathione - chất giải độc kim loại nặng quan trọng nhất của cơ thể.
Lợi khuẩn (Probiotics): Một số chủng lợi khuẩn có khả năng gắn kết với kim loại nặng trong ruột, làm giảm đáng kể tỷ lệ hấp thụ vào máu.
Các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn mới đây tiếp nhận một trường hợp hiếm gặp nhưng rất nguy hiểm, bệnh nhân suýt đối mặt với nguy cơ hoại tử ruột sau khi tập gập bụng. Anh vốn khỏe mạnh, không hút thuốc, không sử dụng rượu bia và không có bệnh lý đáng chú ý.
Trước đó, sau một thời gian được người thân nhắc nhở nên chăm vận động hơn, anh bắt đầu tập luyện thể dục đều đặn. Trong một buổi tập, sau nhiều lần thực hiện động tác gập bụng, anh xuất hiện cơn đau bụng dữ dội.
Ban đầu, anh nghĩ đây chỉ là cảm giác đau cơ thông thường do tập quá sức nên cố gắng chịu đựng. Tuy nhiên, cơn đau không những không giảm mà ngày càng dữ dội hơn.
Kết quả chụp cắt lớp vi tính đa dãy cho thấy động mạch mạc treo tràng trên - mạch máu chính nuôi phần lớn ruột non và một phần ruột già - đã bị tắc hoàn toàn ở đoạn giữa.
Theo các bác sĩ Bệnh viện Thanh Nhàn, nhiều khả năng động tác gập bụng với cường độ mạnh đã gây sang chấn lên thành mạch, dẫn đến hiện tượng bóc tách động mạch mạc treo tràng trên.
Hiểu đơn giản là thành mạch máu bị rách một lớp bên trong, tạo thành một “đường hầm giả”. Máu chảy vào đường hầm này hình thành huyết khối, chèn ép lòng mạch thật và làm giảm nghiêm trọng lượng máu đến nuôi ruột.
Thạc sĩ - Bác sĩ Nguyễn Duy Thịnh, Trưởng Đơn nguyên can thiệp mạch, Phó trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Thanh Nhàn cho biết, khi ruột không được cung cấp đủ oxy và dưỡng chất, tình trạng thiếu máu ruột cấp sẽ xảy ra.
“Đây là một cấp cứu ngoại khoa đặc biệt nguy hiểm bởi nếu kéo dài, ruột có thể bị hoại tử. Khi đó, người bệnh không chỉ phải phẫu thuật cắt bỏ đoạn ruột tổn thương mà còn có nguy cơ đối mặt với các biến chứng nặng nề, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng”, BS Thịnh nhấn mạnh.
Trước tình huống khẩn cấp, ê-kíp can thiệp mạch đã nhanh chóng tiến hành tái thông động mạch bị tắc. Các bác sĩ đưa dụng cụ can thiệp vào đúng lòng mạch, sau đó đặt stent để khôi phục dòng máu đến nuôi ruột. Ngay sau khi đặt stent, dòng máu lưu thông trở lại.
Không phải mọi cơn đau sau tập luyện đều là đau cơ
Các chuyên gia khuyến cáo, tập thể dục là một trong những biện pháp quan trọng giúp phòng ngừa bệnh tật và nâng cao sức khỏe. Tuy nhiên, việc tập luyện cần phù hợp với thể trạng, đúng kỹ thuật và tăng dần cường độ theo thời gian.
Đặc biệt, không nên chủ quan khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như:
- Đau bụng dữ dội sau tập luyện.
- Đau kéo dài, không giảm khi nghỉ ngơi.
- Buồn nôn, nôn hoặc chướng bụng.
- Cảm giác đau khác hẳn với đau cơ thông thường.
Những triệu chứng này có thể là tín hiệu cảnh báo một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cần được thăm khám sớm.
Theo Hãng tin AFP, ngày 11-5 (giờ địa phương), tàu du lịch MV Hondius từng chở hành khách nhiễm bệnh do vi rút Hanta đã rời cảng Granadilla de Abona trên đảo Tenerife (quần đảo Canary, Tây Ban Nha), hướng về Hà Lan.
Công ty vận hành Oceanwide Expeditions cho biết tàu dự kiến cập cảng Rotterdam vào tối 17-5. Hiện trên tàu còn 25 thủy thủ, hai nhân viên y tế và thi thể một hành khách người Đức tử vong trong hành trình.
Tàu rời cảng lúc 19h sau khi toàn bộ 125 hành khách và thủy thủ mang 23 quốc tịch đã được sơ tán, hồi hương hoặc đang trên đường về nước.
Trước đó, ngày 10-5, một chiến dịch sơ tán phức tạp đã đưa 94 người mang 19 quốc tịch rời con tàu treo cờ Hà Lan. Do thời tiết xấu, tàu được phép cập cảng thay vì thả neo ngoài khơi như quy định ban đầu.
Trên hải trình từ Argentina đến Tây Ban Nha, tàu MV Hondius ghi nhận ba người tử vong sau khi phát hiện loại vi rút hiếm gặp này trên tàu - vốn thường lây qua các loài gặm nhấm.
Sau khi tàu về đến đất liền, một số hành khách tiếp tục có kết quả xét nghiệm dương tính với vi rút Hanta.
Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist cho biết một phụ nữ Pháp hồi hương đang được cách ly tại Paris đã có triệu chứng vào tối 10-5 và xét nghiệm dương tính.
Một hành khách Tây Ban Nha cũng có kết quả tương tự, trong khi 13 người Tây Ban Nha còn lại cho kết quả âm tính.
Tính đến nay, theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) và giới chức y tế các nước, đã có bảy ca được xác nhận và một ca "nghi ngờ", liên quan công dân của sáu quốc gia.
Sự kiện này làm dấy lên lo ngại y tế toàn cầu. Dù chưa có vắc xin hay phương pháp điều trị đặc hiệu, giới chức y tế thế giới khẳng định nguy cơ lây lan trong cộng đồng là thấp và bác bỏ những so sánh với đại dịch COVID-19.
Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus dự kiến gặp Thủ tướng Tây Ban Nha tại Madrid ngày 12-5, trấn an rằng các hành khách "đang được chăm sóc tốt" và nhấn mạnh "đây không phải là một COVID nữa".
Bộ trưởng Y tế Tây Ban Nha Monica Garcia Gomez cũng tuyên bố ngắn gọn tại cảng Granadilla de Abona, Tenerife: "Nhiệm vụ đã hoàn thành".
Tàu MV Hondius rời Argentina - nơi vi rút Hanta là bệnh đặc hữu - hôm 1-4 để vượt Đại Tây Dương sang Cabo Verde.
WHO nhận định ca nhiễm đầu tiên đã xảy ra trước hành trình, sau đó vi rút lây từ người sang người trên tàu. Tuy nhiên giới chức y tế Argentina nghi ngờ ổ dịch có thực sự khởi phát tại Ushuaia hay không, dựa trên thời gian ủ bệnh kéo dài nhiều tuần và một số yếu tố khác.
