Kết quả nghiên cứu được trình bày vào ngày 31/5 tại Chicago, trong khuôn khổ hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) – hội nghị về ung thư lớn nhất thế giới. Theo đó, giới y khoa đã tiêm amivantamab cho 102 bệnh nhân ung thư đầu và cổ. Kết quả, 43 người ghi nhận khối u co lại hoặc biến mất.
Cụ thể, thuốc đánh bay sạch tế bào ung thư ở 15 trường hợp và làm khối u nhỏ đi đáng kể ở 28 người. Nhóm bệnh nhân này đạt thời gian sống thêm trung vị 12,5 tháng kể từ ngày bắt đầu dùng thuốc. Đây là con số vô cùng ý nghĩa vì họ mang tiên lượng rất xấu và từng thất bại với hóa trị lẫn liệu pháp miễn dịch, tờ Guardian trích dẫn hôm 30/5.
Tập đoàn Johnson & Johnson phát triển amivantamab dưới dạng tiêm dưới da, giúp bác sĩ thao tác nhanh tại phòng khám ngoại trú thay vì phải cắm kim truyền tĩnh mạch phức tạp. Thuốc mang cơ chế ba tác động là chặn protein EGFR (chất kích thích khối u lớn lên), khóa chặt MET (con đường vòng tế bào ung thư dùng để né thuốc) và kích hoạt hệ miễn dịch tấn công trực tiếp mầm bệnh. Bác sĩ tiêm thuốc định kỳ ba tuần một lần. Tác dụng phụ chỉ ở mức nhẹ đến trung bình, với tỷ lệ người bệnh phải bỏ cuộc chưa tới 10%.
Các nhà khoa học tập trung thử nghiệm nhóm bệnh nhân mắc ung thư đầu cổ thể biểu mô tế bào vảy không do virus HPV (virus u nhú) gây ra. Giới y khoa đánh giá đây là dạng ung thư cực kỳ hung hãn và rất khó chữa trị. Hiện nay, y bác sĩ cũng triển khai khoảng 60 thử nghiệm lâm sàng thuốc amivantamab trên toàn cầu để đánh giá hiệu quả đối với ung thư phổi, đại trực tràng, não và dạ dày.
Giáo sư Kevin Harrington tại Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR) đánh giá hiệu quả tiêu diệt khối u của loại thuốc này vô cùng mạnh mẽ, chưa từng có tiền lệ trên nhóm bệnh nhân cạn kiệt lựa chọn điều trị.
Đồng quan điểm, Giám đốc điều hành ICR Kristian Helin khẳng định mũi tiêm tạo ra bước tiến lớn cho nền y học hiện đại khi mang lại tỷ lệ sống sót khả quan cho những ca bệnh phức tạp nhất.
Ông Carl Walsh, 56 tuổi, sống tại Birmingham (Anh), là một trong những người đầu tiên hưởng lợi từ liệu pháp này. Bác sĩ chẩn đoán ông mắc ung thư lưỡi hồi tháng 5/2024. Sau khi hóa trị và liệu pháp miễn dịch không đem lại kết quả, ông đăng ký tham gia thử nghiệm amivantamab vào tháng 7/2025.
Đến nay, trải qua 17 chu kỳ tiêm, ông phục hồi hoàn toàn giọng nói và có thể đeo tai nghe làm việc bình thường. Từ chỗ sụt cân nghiêm trọng, chỉ sống dựa vào súp và sữa dinh dưỡng do sưng đau tột độ, bệnh nhân đã ăn uống bình thường sau 6 tháng dùng thuốc và tận hưởng trọn vẹn món bít tết yêu thích.
Hiện chưa rõ thời gian hoàn thành thử nghiệm lâm sàng và đưa ra thị trường của thuốc.
Trên toàn cầu, thử nghiệm lâm sàng được xem là “tiêu chuẩn vàng” và là lộ trình bắt buộc để mọi thuốc ung thư thế hệ mới được cấp phép lưu hành. Đối với người bệnh, đặc biệt là những ca giai đoạn muộn hoặc kháng thuốc, đây là cơ hội quý giá để tiếp cận sớm các liệu pháp đột phá như miễn dịch hay thuốc đích (targeted therapy) nhiều năm trước khi chúng được thương mại hóa rộng rãi. Tham gia nghiên cứu còn giúp bệnh nhân giải tỏa gánh nặng tài chính khổng lồ, bởi toàn bộ chi phí thuốc men đắt đỏ và các xét nghiệm gene chuyên sâu thường được nhà tài trợ chi trả hoàn toàn.
Tuy nhiên, bản chất của thử nghiệm là quá trình tìm kiếm dữ liệu, do đó người tham gia phải đối mặt với những rủi ro hiện hữu về các độc tính mới chưa từng được y văn ghi nhận hoặc khả năng thuốc không mang lại đáp ứng điều trị như kỳ vọng. Mặt khác, các quy trình nghiêm ngặt về chọn mẫu và yếu tố ngẫu nhiên hóa (randomization) có thể khiến người bệnh rơi vào nhóm đối chứng dùng phác đồ tiêu chuẩn thay vì thuốc mới, đồng thời phải tuân thủ lịch trình theo dõi cũng như xét nghiệm xâm lấn dày đặc hơn điều trị thông thường. Do vậy, đây được xem là một quyết định y khoa cân não, nơi cơ hội sống của cá nhân song hành cùng sứ mệnh đóng góp dữ liệu quan trọng cho sự tiến bộ của ung thư học thế giới.
Bên cạnh thời lượng ngủ ban đêm, các thói quen nghỉ ngơi trong ngày cũng nhận được sự quan tâm ngày càng lớn từ giới chuyên môn, theo trang sức khỏe OnlyMyHealth (Ấn Độ).
Một nghiên cứu được đăng trên tạp chí Endocrine Society cho thấy thời gian ngủ trưa có thể ảnh hưởng đến sức khỏe gan ở người mắc tiểu đường loại 2.
Kết quả cho thấy ngủ trưa kéo dài làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ, ngay cả khi giấc ngủ ban đêm vẫn đảm bảo.
Các nhà khoa học tập trung vào bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa, còn gọi là MASLD. Đây là tình trạng mỡ tích tụ quá mức trong gan. Bệnh thường gặp ở người thừa cân hoặc mắc tiểu đường loại 2.
Nhóm nghiên cứu theo dõi gần 1.900 người trưởng thành mắc tiểu đường loại 2 trong giai đoạn 2017 - 2024. Những người tham gia có độ tuổi từ 18 đến 85. Họ cung cấp thông tin về chất lượng giấc ngủ ban đêm và thời gian ngủ trưa hằng ngày.
Các nhà khoa học chia người tham gia thành 4 nhóm gồm:
Trong nghiên cứu này, giấc ngủ trưa trên 30 phút được xem là ngủ trưa dài.
Sau hơn 3 năm theo dõi, có 379 người mắc MASLD.
Kết quả cho thấy nhóm ngủ trưa dài có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nhóm ngủ trưa ngắn. Điều này vẫn xuất hiện ở những người có giấc ngủ ban đêm tốt.
Nguy cơ tăng mạnh hơn ở nhóm vừa ngủ đêm kém vừa ngủ trưa kéo dài.
Theo ông Xuejiang Gu, nhà nghiên cứu tại Trung Quốc, ngủ trưa quá lâu dường như làm tăng nguy cơ mắc MASLD.
Ông cho biết chất lượng giấc ngủ ban đêm kém kết hợp với ngủ trưa dài có thể làm nguy cơ mắc bệnh tăng hơn 3 lần ở người tiểu đường loại 2.
Các nhà nghiên cứu cho rằng thói quen ngủ là yếu tố có thể thay đổi được. Vì vậy, việc quan tâm đến thời gian ngủ và chất lượng giấc ngủ có thể giúp bảo vệ sức khỏe gan.
Nghiên cứu nhấn mạnh người mắc tiểu đường loại 2 không chỉ cần chú ý đến chế độ ăn uống và vận động mà còn cần duy trì thói quen ngủ hợp lý.
Ngủ trưa vừa phải cùng với giấc ngủ ban đêm chất lượng có thể góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh gan và hỗ trợ nâng cao sức khỏe tổng thể.
Với một số người, huyết áp có thể trở về mức bình thường một cách tự nhiên nếu kiên trì điều chỉnh chế độ ăn, tăng vận động, giảm cân, giảm căng thẳng và cải thiện giấc ngủ. Dù vậy, người bệnh vẫn cần theo dõi y khoa và dùng thuốc khi cần để phòng ngừa biến chứng tim mạch, đột quỵ, suy thận, theo Hindustan Times (Ấn Độ).
Theo bác sĩ Vahid S. Bharmal, chuyên gia nội tiết tại Bệnh viện đa khoa Bhailal Amin (Ấn Độ), thay đổi lối sống là một trong những yếu tố quan trọng trong điều trị tăng huyết áp. Những thói quen có lợi bao gồm:
Tuy nhiên, bác sĩ cũng lưu ý rằng thay đổi lối sống cần thời gian mới phát huy đầy đủ hiệu quả. Trong giai đoạn này, một số người bệnh vẫn cần dùng thuốc để kiểm soát huyết áp, nhằm giảm nguy cơ biến chứng ở tim, não, thận và mạch máu.
Các chuyên gia nội tiết nhấn mạnh rằng không phải mọi trường hợp tăng huyết áp đều là “tăng huyết áp nguyên phát” - tức huyết áp tăng mà không xác định được nguyên nhân cụ thể.
Ở một số người, tăng huyết áp có thể là “tăng huyết áp thứ phát”, nghĩa là do một bệnh lý khác gây ra và cần được đánh giá, điều trị đúng nguyên nhân. Một số rối loạn nội tiết có thể khiến huyết áp tăng kéo dài, bao gồm:
Theo bác sĩ Vahid, những nguyên nhân thứ phát cần được đặc biệt lưu ý ở người trẻ bị tăng huyết áp, người khó kiểm soát huyết áp hoặc người phải dùng nhiều loại thuốc huyết áp cùng lúc.
Ông nhấn mạnh rằng dù thay đổi lối sống rất quan trọng, người bệnh không nên tự điều trị tăng huyết áp mà không có sự hướng dẫn và đánh giá từ bác sĩ. Việc xác định nguyên nhân nền, theo dõi huyết áp thường xuyên và điều trị đúng cách sẽ giúp ngăn ngừa biến chứng lâu dài và bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Các loại vắc xin mới hơn được phát triển chống lại các bệnh: sốt rét, HPV, tả, sốt xuất huyết, viêm màng não, RSV, Ebola… cứu sống được nhiều người hơn nữa, giúp mọi người khỏe mạnh hơn ở mọi giai đoạn cuộc đời. Ước tính, cứ mỗi phút, mỗi ngày có 6 người được cứu sống, trong hơn 50 năm qua.
Tuần lễ Tiêm chủng thế giới (từ ngày 24 - 30.4 năm nay) với chủ đề "Vắc xin hiệu quả cho mọi thế hệ" lan tỏa đến cộng đồng về cách vắc xin đã bảo vệ an toàn cho con người, qua nhiều thế hệ và tiếp tục bảo vệ cộng đồng trong tương lai.
WHO khẳng định vắc xin là phương pháp đã được chứng minh hiệu quả trong việc phòng ngừa các bệnh nghiêm trọng, bảo vệ an toàn cho hàng trăm triệu người mỗi năm; được phát triển thông qua nghiên cứu khoa học nghiêm ngặt, được thử nghiệm nghiêm ngặt và liên tục được giám sát về độ an toàn và hiệu quả. Vắc xin đã góp phần cải thiện 40% tỷ lệ sống sót của trẻ sơ sinh trong 50 năm qua và bảo vệ hàng chục triệu trẻ em khỏi các khuyết tật suốt đời. Đến nay, số trẻ em sống đến già nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào khác trong lịch sử. Vắc xin bảo vệ con người suốt đời, từ sơ sinh đến khi trưởng thành, chống lại hơn 30 loại nhiễm trùng và bệnh nguy hiểm.
Tại VN, Bộ Y tế cho biết thông điệp "Tiêm chủng cho mọi người" là một trong những nội dung trọng tâm được triển khai trong giai đoạn 2025 - 2027. Nhiều chính sách được thực thi để người dân phòng bệnh chủ động bằng vắc xin và sinh phẩm, với lộ trình có thêm vắc xin mới được đưa vào tiêm chủng mở rộng do ngân sách nhà nước mua, tiêm miễn phí trong 3 năm tới: phế cầu, HPV, cúm, đồng thời hướng đến mở rộng tuổi tiếp cận vắc xin.
