Ngay từ lúc chuẩn bị đi làm mỗi sáng, Jalaj Jha đã cảm thấy cơ thể hoàn toàn cạn kiệt năng lượng. Chàng trai 24 tuổi thức dậy trong một căn phòng chật hẹp ở thủ đô Delhi. Chiếc quạt máy cũ kỹ chỉ thổi ra những luồng khí nóng hầm hập. Vừa lau lớp bụi bám trên chiếc xe máy, người lao động tự do này vừa chuẩn bị bước vào ca giao hàng tạp hóa kéo dài 12 tiếng. Giữa thời tiết khắc nghiệt, anh Jha chỉ chợp mắt khoảng ba hoặc bốn giờ. Khi thức dậy, anh thấy mệt mỏi rã rời và có cảm giác cơ thể đang trì trệ kéo ghì bản thân xuống.
Mới 7h sáng nhưng nhiệt kế đã chạm mốc 30 độ C. Vào ban ngày, mức nhiệt có thể tăng vọt qua ngưỡng 45 độ C. Tuần qua, Delhi ghi nhận ngày tháng 5 nóng nhất trong hai năm qua cùng với đêm ngột ngạt nhất suốt 14 năm. Tình hình càng trở nên tồi tệ khi Cục Khí tượng Ấn Độ phát đi cảnh báo vàng cho thành phố. Cơ quan này dự báo hiện tượng nắng nóng gay gắt tiếp tục diễn ra trong những ngày tới với nhiệt độ ban ngày dao động quanh ngưỡng 44 đến 46 độ C.
Cuộc khủng hoảng khí hậu đang biến các đô thị lớn tại Nam Á và Đông Nam Á thành những cái bẫy nhiệt khổng lồ. Báo cáo từ Tổ chức Quốc tế về Lòng dũng cảm của Con người (PCI) chỉ ra tình trạng ban đêm ngày càng nóng hơn kết hợp với hiệu ứng đảo nhiệt đô thị đang tước đoạt cơ hội phục hồi sinh học của cơ thể con người. Nhiệt lượng kẹt lại bên trong các thành phố có mật độ xây dựng dày đặc.
Thực trạng này khiến hàng triệu lao động kiệt sức ngay cả trước khi một ngày làm việc mới bắt đầu. Những số liệu thực tế đã củng cố mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Tờ The Hindu đăng tải báo cáo ước tính Ấn Độ thiệt hại khoảng 100 tỷ USD do sụt giảm năng suất lao động từ các đợt nắng nóng.
Đối với tài xế công nghệ hay người bán hàng rong sống trong các khu trọ chật chội thiếu thông gió, giấc ngủ tự nhiên đã trở thành một thứ xa xỉ. Các nhà nghiên cứu thuộc PCI mô tả tình trạng kiệt quệ tích tụ này bằng khái niệm “thâm hụt phục hồi”. Người dân bắt đầu ngày mới khi cơ thể đã cạn mòn sinh lực. Sự thiếu ngủ kéo dài không chỉ làm giảm năng suất làm việc mà còn kích phát tâm lý lo âu và tình trạng suy nhược thần kinh.
Bà Ameena Kidwai, nhà nghiên cứu của PCI, nhận định tác động của nắng nóng diễn ra một cách âm thầm và dần bủa vây người lao động. Yếu tố thời tiết khắc nghiệt tàn phá từ không gian sống đến nơi làm việc. Khảo sát của PCI trên 2.200 lao động nhập cư cho thấy gần 80% người trả lời khẳng định nắng nóng cực đoan đang đảo lộn sinh kế của gia đình họ.
Nhiều cá nhân ghi nhận mức thu nhập sụt giảm do không thể làm việc trọn ca. Cùng lúc đó, họ phải chi tiêu nhiều hơn cho nước uống và chi phí y tế. Họ cũng phải liên tục chống chọi với chứng đau đầu mạn tính hoặc tình trạng mất nước trong suốt ngày dài mưu sinh ngoài trời.
Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) ước tính hơn 70% lực lượng lao động tại châu Á phải làm việc trong cái nóng quá mức. Liên Hợp Quốc bổ sung dữ liệu cho thấy khi nhiệt độ đạt ngưỡng 33 đến 34 độ C, hiệu suất của những công việc đòi hỏi thể lực có thể giảm tới 50%.
Mối đe dọa này càng trở nên khốc liệt hơn tại các quốc gia như Ấn Độ, nơi gần 90% người lao động đang kiếm sống trong nền kinh tế phi chính thức. Mặc dù chính quyền Delhi đã lập các trạm cấp nước công cộng hay khuyến cáo điều chỉnh giờ làm việc, các chuyên gia y tế đánh giá những biện pháp này vẫn mang tính đối phó thụ động. Chúng chưa giải quyết trực tiếp nhu cầu sống còn của nhóm cư dân sinh hoạt trong điều kiện nhiệt độ cực đoan.
Anh Ajay Kumar, 32 tuổi, một người bán rau trên vỉa hè tại vùng ngoại ô Delhi, là minh chứng điển hình cho vòng lặp suy kiệt này. Mỗi ngày, anh phải kéo chiếc xe ba bánh nặng nề qua những làn đường kẹt xe hầm hập sau khi đi bộ 7 km mua hàng. “Mỗi ngày đầu tôi đều quay cuồng vì nắng nóng. Nhưng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục làm việc để nuôi gia đình”, anh Kumar, ông bố của 4 đứa con nhỏ, chia sẻ.
Trở về căn phòng trọ gỉ sét không có hệ thống thông gió ở ngoại ô, anh Kumar không có đủ tiền mua một chiếc quạt điều hòa hơi nước khi thu nhập ít ỏi chỉ khoảng 300 đến 400 rupee (3-4 USD). “Tôi luôn mang theo một ít nước và làm ướt chiếc khăn gamcha (khăn quàng cổ truyền thống). Điều đó giúp đầu tôi bớt nóng hơn”, anh nói.
Vào ban đêm, gia đình anh thường phải lên ngủ trên sân thượng lộ thiên của tòa nhà vì không khí bên trong phòng nóng bức tới mức nghẹt thở. “Nhưng ngay cả như vậy, tôi vẫn phải nằm trằn trọc nhiều tiếng đồng hồ mới có thể vào giấc”, anh chia sẻ.
Chương trình được tổ chức bởi Bộ Y tế với các hoạt động khám sàng lọc miễn phí cho cộng đồng, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, mở rộng cơ hội tầm soát sớm các bệnh nguy hiểm và thúc đẩy chuyển đổi số trong y tế.
Chương trình "Ngày Sức khỏe toàn dân 2026 - chủ động phòng bệnh vì một Việt Nam khỏe mạnh" mang ý nghĩa thiết thực trong việc tăng cường tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng, đặc biệt trong việc phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm và ung thư tại Việt Nam. Dự kiến có hơn 5.000 người dân được tham gia các hoạt động khám sàng lọc miễn phí và tư vấn chuyên sâu các bệnh lý tim mạch, thận, chuyển hóa và ung thư.
Trong khuôn khổ chương trình, AstraZeneca Việt Nam tài trợ cho hoạt động khám, sàng lọc miễn phí với sự hỗ trợ của các công nghệ y học tiên tiến được Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam triển khai. Người dân được tầm soát các bệnh lý hô hấp, ung thư và bệnh không lây nhiễm phổ biến thông qua chẩn đoán hình ảnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo và các xét nghiệm chuyên sâu.
Ông Atul Tandon, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc AstraZeneca Việt Nam, cho biết: "AstraZeneca Việt Nam đồng hành cùng Bộ Y tế với tư cách đối tác chiến lược, cùng thúc đẩy hành trình chuyển đổi chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam. Nhân dịp chương trình 'Ngày Sức khỏe toàn dân 2026 - chủ động phòng bệnh vì một Việt Nam khỏe mạnh', chúng tôi khẳng định cam kết hỗ trợ phát hiện sớm các bệnh không lây nhiễm để can thiệp kịp thời và hiệu quả, từ đó giảm gánh nặng bệnh tật cho người dân và hệ thống y tế. Thông qua các giải pháp y tế tiên tiến và chuyển đổi số, AstraZeneca sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Y tế trong nâng cao chất lượng chăm sóc, mở rộng tiếp cận và thúc đẩy dịch chuyển từ phòng bệnh chủ động đến chữa bệnh hiệu quả, vì một Việt Nam khỏe mạnh và bền vững".
Ngày 6/4, ThS.BS Lê Hoàng Hùng, Khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết bệnh nhi từ Phú Quốc nhập viện nửa đêm trong tình trạng sưng nề, đau nhiều ở mắt phải và đầu. Vết thương mi dưới mắt phải dài 6 mm, rách kết mạc, xuất huyết củng mạc, đồng tử phải dãn 4 mm và phản xạ ánh sáng yếu.
CT scan đầu mặt thấy xuất huyết võng mạc mắt phải, dị vật là khối kim loại hình cầu đường kính 5 mm nằm sát màng não gần thùy thái dương bên phải. Nếu mổ chậm trễ, bệnh nhi dễ viêm xương, áp xe nội sọ, viêm màng não vi khuẩn với nguy cơ nhiễm trùng nặng, khiến quá trình điều trị khó khăn hơn và tỷ lệ tử vong cao.
Bác sĩ phẫu thuật khẩn, mở hộp sọ để gắp dị vật là viên bi sắt ngay trong đêm. Sau mổ, bé tỉnh táo, hết đau và sưng mắt, kiểm soát được nguy cơ nhiễm trùng. Dù vậy, do tổn thương nhãn cầu và xuất huyết võng mạc quá nghiêm trọng, bệnh nhi có nguy cơ cao bị mất thị lực hoàn toàn ở mắt phải.
BS.CK1 Nguyễn Thành Đô, Phó trưởng khoa Ngoại Thần kinh, cho biết mỗi năm bệnh viện tiếp nhận khoảng một đến hai trường hợp dị vật vùng đầu mặt do nghịch ná bắn chim hoặc súng tự chế khiến đạn găm vào đầu. Đây được xem là những tai nạn nguy hiểm, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng.
Bác sĩ Đô khuyến cáo phụ huynh không sử dụng hoặc lưu trữ các loại vật dụng có tính sát thương trong nhà. Người lớn cần sát sao con trẻ, cất giữ các đồ vật nguy hiểm xa tầm tay các em. Nhà trường và gia đình nên thường xuyên giáo dục, nhắc nhở trẻ không được chơi đùa hoặc tự chế tạo các loại đồ chơi gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng, nhằm tránh những tai nạn thương tâm lặp lại.
Liên quan đến việc bãi trông giữ phương tiện tại khu vực cổng Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội) bị xử phạt vì thu phí vượt quy định, phía bệnh viện đã có phản hồi chính thức nhằm làm rõ trách nhiệm.
Cụ thể, đại diện Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn cho biết, khu vực trông giữ phương tiện nằm bên ngoài cổng bệnh viện không do đơn vị quản lý hay vận hành. Các hoạt động tại điểm trông giữ xe này thuộc phạm vi quản lý của đơn vị khác, không thuộc thẩm quyền kiểm soát của bệnh viện.
Theo thông tin từ bệnh viện, thời gian gần đây xuất hiện một số phản ánh của người dân liên quan đến việc thu phí tại khu vực này, dẫn đến hiểu lầm rằng đây là bãi xe của bệnh viện.
Trước thực tế đó, Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn đã phát đi thông báo chính thức để tránh những hiểu lầm từ phía người dân, đồng thời khẳng định không liên quan đến hoạt động trông giữ phương tiện đang bị xử phạt.
Bệnh viện cũng khuyến cáo người dân, người bệnh và người nhà bệnh nhân khi đến khám, chữa bệnh cần lựa chọn các điểm trông giữ phương tiện đúng quy định, tránh gửi xe tại những điểm không rõ đơn vị quản lý.
Trong trường hợp phát hiện các dấu hiệu thu phí sai quy định hoặc có bất thường, người dân nên kịp thời phản ánh tới cơ quan chức năng có thẩm quyền để được xử lý.
Đại diện bệnh viện cho rằng việc minh bạch thông tin và tăng cường giám sát các hoạt động xung quanh khu vực bệnh viện là cần thiết, nhằm đảm bảo trật tự, tránh gây ảnh hưởng đến người bệnh và người dân khi đến khám, chữa bệnh.
