Trường hợp trên được bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan) chia sẻ. Bệnh nhân Lý là người vốn có thể trạng khỏe mạnh và đam mê câu cá biển. Ông Lý duy trì thói quen ăn hải sản mỗi ngày trong thời gian dài. Tuy nhiên, trong một lần kiểm tra sức khỏe gần đây, kết quả khiến ông bàng hoàng khi chỉ số thanh thải creatinine giảm xuống còn 46 mL/min (mức độ bệnh thận mạn tính giai đoạn trung bình).
Đáng chú ý, nồng độ kim loại nặng asen trong nước tiểu của ông lên tới 586,9 μg/L, cao gấp 6 lần mức cho phép. Không chỉ vậy, nồng độ chì trong cơ thể cũng vượt ngưỡng. Việc tiếp xúc với đa kim loại nặng đã đẩy các ống thận vào tình trạng bị áp lực oxy hóa nghiêm trọng.
Trong quá trình điều trị, bác sĩ Tường yêu cầu ông Lý dừng ngay việc ăn các loại hải sản tự đánh bắt, đồng thời chuyển sang dùng nước lọc qua hệ thống tinh lọc chất lượng cao. Bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc giải độc đường uống, hoạt động như một “thanh nam châm” để hút các ion kim loại trong máu và đào thải ra ngoài.
Sau nửa năm kiên trì, nồng độ asen trong nước tiểu của ông Lý đã trở về mức bình thường. Chức năng thận (chỉ số thanh thải creatinine) hồi phục từ 46 lên 80 mL/min. Bệnh nhân đã thành công đảo ngược tình trạng từ “suy thận trung bình” về mức “tổn thương nhẹ”, thoát khỏi nỗi ám ảnh phải chạy thận trong tương lai.
Dựa trên các tiêu chuẩn vệ sinh mới nhất giai đoạn 2024-2025 của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (TFDA), bác sĩ Hồng Vĩnh Tường liệt kê 5 nhóm thực phẩm người dân cần đặc biệt cảnh giác:
Cá biển sâu kích thước lớn
Cá cờ, cá ngừ, cá mập, cá dầu… là những loài săn mồi đứng đầu chuỗi thức ăn. Qua quá trình tích tụ sinh học, nồng độ methyl thủy ngân trong cơ thể chúng có thể cao gấp hàng chục nghìn lần so với nước biển. Chất này có độc tính cực mạnh, tấn công trực tiếp vào cầu thận. Người dân nên thay thế bằng các loại cá nhỏ như cá thu, cá nục và tránh ăn da, nội tạng cá.
Nội tạng động vật
Quan niệm “ăn gì bổ nấy” là một sai lầm lớn. Thận và gan là cơ quan chuyển hóa độc tố. Khi động vật tiếp xúc với cadmium (Cd) trong môi trường, chất này sẽ tích tụ tại đây. Cadmium có chu kỳ bán rã trong cơ thể người lên đến 30 năm, tiêu thụ lâu dài sẽ gây rối loạn chức năng ống thận gần.
Động vật có vỏ và gạch cua/tôm
Sò điệp, hàu và đặc biệt là gạch cua thường hấp thụ dinh dưỡng bằng cách lọc nước biển, đồng thời cô đặc asen và cadmium trong các tuyến cơ thể. Nghiên cứu chỉ ra rằng, hàm lượng kim loại nặng trong gạch cua (tuyến sinh dục và gan tụy) thường cao gấp hàng chục lần so với thịt cua.
Gạo và ngũ cốc không rõ nguồn gốc
Cây lúa có khả năng hấp thụ cadmium rất mạnh. Nếu trồng trên đất bị ô nhiễm nước thải công nghiệp sẽ tạo ra “gạo nhiễm chì/cadmium”. Ăn gạo này lâu dài có thể gây bệnh Itai-itai, dẫn đến protein niệu nghiêm trọng và mất xương.
Thực phẩm chế biến màu sắc sặc sỡ
Một số loại phẩm màu công nghiệp bất hợp pháp trong mứt, bánh kẹo giá rẻ có thể chứa hàm lượng chì cao. Chì gây xơ hóa mô kẽ thận mạn tính, đặc biệt nguy hiểm với thận đang phát triển của trẻ em.
Ngày 6/7, Bệnh viện Việt Đức thông tin về ca bệnh nguy hiểm được cấp cứu thành công, nam bệnh nhân nguy kịch do vỡ thực quản tự phát (hội chứng Boerhaave) sau khi uống rượu và nôn dữ dội.
TS.BS Nguyễn Xuân Hòa, Phó Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa và Bệnh lý sàn chậu, cho biết bệnh nhân nhập viện với các biểu hiện ban đầu dễ nhầm lẫn với bệnh lý tim mạch hoặc hô hấp.
Tuy nhiên qua thăm khám lâm sàng, xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh và nội soi, các bác sĩ xác định đây là trường hợp vỡ thực quản tự phát, một cấp cứu ngoại khoa nguy hiểm.
“Ca bệnh đặc biệt phức tạp do tổn thương nằm ở 1/3 dưới thực quản. Đây là vị trí khó tiếp cận. Ê-kíp phải cân nhắc giữa phẫu thuật đường ngực hay đường bụng để xử trí", TS.BS Nguyễn Xuân Hòa thông tin.
Sau hội chẩn chuyên sâu và đánh giá kỹ lưỡng qua nội soi, các bác sĩ Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa và Bệnh lý sàn chậu quyết định lựa chọn tiếp cận qua đường bụng để phẫu tích và khâu lại thực quản, dù việc tiếp cận qua đường bụng chỉ cho phép tiếp cận thực quản trong phạm vi khoảng 8-10cm, đòi hỏi sự tính toán, đánh giá chính xác vị trí tổn thương.
Theo chuyên gia này, với hội chứng Boerhaave, phát hiện sớm là quan trọng nhất. Nếu được chẩn đoán trong vòng 24 giờ đầu, khả năng khâu bảo tồn thực quản và cứu sống người bệnh sẽ cao hơn.
5 ngày sau ca mổ cấp cứu, người bệnh đã có thể ngồi dậy, được rút dẫn lưu màng phổi. Kết quả chụp kiểm tra cho thấy thực quản liền tốt, không còn rò dịch. Người bệnh được rút ống thông dạ dày và tập ăn qua đường miệng, sau 3-4 tuần có thể ăn uống bình thường.
Theo các chuyên gia, sau khi uống nhiều rượu, người bệnh nôn dữ dội làm áp lực trong thực quản tăng đột ngột dẫn tới rách, vỡ thực quản. Điều nguy hiểm là triệu chứng ban đầu có thể chỉ là đau ngực, khó thở hoặc nấc cụt nên nhiều người chủ quan.
Bác sĩ khuyến cáo, người dân không nên lạm dụng rượu bia. Nếu sau uống rượu xuất hiện nôn liên tục, đau ngực, khó thở hoặc nấc cụt kéo dài, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa sâu về tiêu hóa và thực quản để được chẩn đoán, xử trí kịp thời.
Đối với người mắc tiểu đường, kiểm soát đường huyết là yếu tố quan trọng để phòng biến chứng tim mạch, thần kinh và thận. Tuy nhiên, trong chế độ ăn hằng ngày, trái cây, đặc biệt là chuối, thường gây tranh cãi vì chứa nhiều đường và tinh bột.
Carbohydrate là dưỡng chất tác động mạnh nhất đến đường huyết. Khi ăn, carb sẽ được chuyển hóa thành đường và đi vào máu. Một quả chuối cỡ vừa (khoảng 126 g) chứa khoảng 29 g carb và 15 g đường. Vì vậy, ăn chuối có thể làm tăng đường huyết. Tuy nhiên, mức độ tăng không giống nhau ở mỗi người và còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác.
Vai trò của chất xơ trong chuối
Dù chứa đường, chuối cũng cung cấp khoảng 3 g chất xơ mỗi quả. Đây là yếu tố giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu. Nhờ đó, đường huyết không tăng đột ngột mà với tốc độ từ từ, giúp duy trì năng lượng ổn định. Đây cũng là lý do đường từ trái cây nguyên quả tốt hơn các loại đường tinh luyện trong bánh kẹo vốn hoàn toàn thiếu hụt chất xơ.
Chỉ số đường huyết của chuối
Chỉ số đường huyết (GI) cho biết mức độ làm tăng đường máu của thực phẩm. GI gồm ba mức: thấp khi từ 55 trở xuống, trung bình khi dao động 56-69 và cao khi từ 70 trở lên. Chuối có GI từ thấp đến trung bình (khoảng 31-62). Vì vậy, chuối không phải là thực phẩm gây tăng đường huyết quá nhanh nhưng vẫn cần kiểm soát lượng ăn.
Sự khác nhau giữa chuối xanh và chuối chín
Độ chín của chuối ảnh hưởng lớn đến đường huyết. Chuối xanh chứa rất ít đường nhưng lại giàu tinh bột kháng - một dạng tinh bột không bị tiêu hóa ngay tại dạ dày và ruột non. Loại tinh bột này hoạt động tương tự chất xơ hòa tan, giúp làm chậm quá trình chuyển hóa thành đường, từ đó hạn chế tăng đường huyết sau ăn.
Ngoài ra, tinh bột kháng còn có lợi cho hệ vi sinh đường ruột, cải thiện độ nhạy insulin và giảm viêm, hữu ích với người bệnh tiểu đường type 2. Tinh bột từ chuối có thể giúp giảm đường huyết lúc đói và kéo dài cảm giác no.
Ngược lại, khi chuối chín, phần lớn tinh bột kháng sẽ chuyển thành đường tự nhiên như glucose và fructose. Vì vậy, chuối càng chín, lượng đường càng cao, càng dễ làm tăng đường huyết nhanh hơn so với chuối còn hơi xanh.
Cách ăn chuối an toàn cho người tiểu đường
Hầu hết các tổ chức y tế đều khuyến nghị người tiểu đường nên ăn trái cây như một phần của chế độ ăn lành mạnh. Chuối cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng như kali, vitamin B6 và chất chống oxy hóa, tốt cho tim mạch và hệ thần kinh. Tuy nhiên, người cần kiểm soát carb nghiêm ngặt nên cân nhắc kỹ về khẩu phần.
Để hạn chế ảnh hưởng đến đường huyết, người tiểu đường nên chọn chuối vừa chín, tránh chuối chín quá, ăn khẩu phần nhỏ thay vì một quả lớn. Kết hợp với protein hoặc chất béo như sữa chua không đường, hạt. Không ăn chuối khi đói và theo dõi đường huyết sau khi ăn để điều chỉnh phù hợp.
Ngày 22-6, thông tin từ Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM), đơn vị này vừa tiếp nhận điều trị cho một bé trai bị viêm cơ tim nguy hiểm. Đáng chú ý, kết quả xét nghiệm cho thấy, bệnh nhi này nhiễm siêu vi Rhinovirus - một loại siêu vi cảm cúm thông thường.
Bé trai P. M. D. (11 tuổi, ngụ tỉnh An Giang) được đưa đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố trong tình trạng bị viêm cơ tim nguy hiểm. Trước đó, bé bị sốt nhẹ, nôn ói nhiều lần được gia đình mua thuốc uống nhưng không khỏi.
Tình trạng bé chuyển sang khó thở, mệt mỏi tăng dần nên được đưa đến bệnh viện địa phương. Tại đây, bé trai bị suy hô hấp, huyết áp tụt, được thở oxy, hồi sức truyền dịch, dùng thuốc vận mạch.
Nhận thấy dấu hiệu vượt quá khả năng chuyên môn của tuyến dưới, bệnh nhi được đặt máy thở và chuyển khẩn đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố.
Thời điểm nhập viện, bệnh nhi lơ mơ, huyết áp và mạch khó ghi nhận, nhịp tim không đều. Kết quả siêu âm tim và xét nghiệm ghi nhận phân suất tống máu giảm còn 25-28% (bình thường là 60-80%), troponin I (loại protein đặc hiệu có trong cơ tim) cùng nhiều chỉ số khác tăng cao.
Các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi bị viêm cơ tim tối cấp, sốc tim. Sau khi hội chẩn, bệnh nhi được quyết định điều trị bằng phương pháp chạy ECMO (hồi sinh tim phổi nhân tạo).
Song song đó, các bác sĩ tiến hành xét nghiệm PCR, kết quả ghi nhận bệnh nhi nhiễm siêu vi Rhinovirus - một loại siêu vi cảm cúm thông thường. Lúc này, bệnh nhi được tiếp tục điều trị kháng sinh, truyền máu và tiểu cầu, điều chỉnh điện giải, toan kiềm...
Những ngày sau đó, diễn tiến bệnh phức tạp hơn khi xuất hiện biến chứng suy đa cơ quan, tổn thương gan, thận nặng. Bệnh nhi được kết hợp lọc máu liên tục 6 đợt cùng nhiều biện pháp điều trị hỗ trợ.
Sau gần 3 tuần chạy ECMO và chăm sóc tích cực, tim trẻ phục hồi dần, cải thiện phân suất tống máu, huyết áp ổn định và được cai máy thở. Đến nay, nhịp tim và chức năng gan thận của bé trai trở về bình thường sau gần 1,5 tháng điều trị.
Theo bác bĩ Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, Rhinovirus rất phổ biến trong cộng đồng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, đồng thời có thể tồn tại kéo dài nhiều tuần sau nhiễm trùng hô hấp.
Viêm cơ tim do Rhinovirus rất hiếm gặp, hiện chưa có số liệu chính xác về tần suất. Tác nhân Rhinovirus chỉ chiếm 1-5% các trường hợp viêm cơ tim do virus, thấp hơn rất nhiều so với các tác nhân khác.
Ở trẻ em, đa số trường hợp mắc viêm cơ tim do Rhinovirus thường chỉ được phát hiện khi làm xét nghiệm PCR hô hấp trong quá trình đánh giá viêm cơ tim cấp.
Bác sĩ Tiến khuyến cáo, phụ huynh khi thấy con em mình bị cảm sốt không nên tự ý mua thuốc uống điều trị mà cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám, xác định bệnh và điều trị thích hợp.
