Từ sáng đến chiều 4/6, nhóm chuyên gia Bộ môn Vật lý Địa cầu, Khoa Vật lý – Vật lý Kỹ thuật, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, quét radar dọc tuyến đường Trường Chinh, qua phường Đăk Cấm và Kon Tum. Đây là khu vực nghi có mộ tập thể của các liệt sĩ hy sinh trong trận đánh đầu tháng 2/1968.
PGS. TS Lê Văn Anh Cường, Trưởng bộ môn Vật lý Địa cầu, cho biết ông cùng hai thạc sĩ, giảng viên và hai sinh viên được điều động tham gia nhiệm vụ, phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ do Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ngãi chủ trì.
Theo ông Cường, radar xuyên đất hoạt động bằng cách phát sóng điện từ xuống lòng đất, thu tín hiệu phản xạ để tạo các mặt cắt địa chất, qua đó nhận diện cấu trúc và dị thường bên dưới bề mặt. Đối tượng được khảo sát là những dị vật khác với môi trường xung quanh. “Các tín hiệu tán xạ bất thường có thể là cơ sở phán đoán sự tồn tại của những cấu trúc liên quan khu vực chôn cất”, ông nói.
Công nghệ này từng được sử dụng trong dự án tìm kiếm liệt sĩ tại Quảng Nam, góp phần khoanh vùng và phát hiện một số hài cốt. Gần đây, thiết bị cũng được huy động hỗ trợ cơ quan chức năng TP HCM khảo sát một khu vực nghi có mộ tập thể.
Ông Nguyễn Xuân Thắng, thành viên nhóm nghiên cứu hỗn hợp Việt Nam – Mỹ, cho biết dữ liệu radar sẽ được đối chiếu với bản đồ, ảnh tư liệu quân sự và lời kể nhân chứng để xác định các vị trí nghi vấn. Nhóm kỳ vọng tìm được dấu vết những rãnh nước cũ, nơi được cho là vị trí quân đội Mỹ chôn cất tập thể các chiến sĩ quân Giải phóng hy sinh năm 1968.
Việc khảo sát gặp khó do khu vực đã đô thị hóa, bên dưới mặt đường hiện có hệ thống cấp thoát nước, cáp điện, viễn thông ngầm. Theo ông Thắng, radar xuyên đất giúp thu hẹp phạm vi tìm kiếm, giảm thời gian và chi phí so với đào khảo sát trên diện rộng.
Dự kiến việc quét radar diễn ra trong hai ngày. Sau khi phân tích dữ liệu, các đơn vị sẽ đào kiểm tra một số mặt cắt và khai quật theo các tuyến nghi vấn được xác định.
Manh mối dẫn đến cuộc tìm kiếm bắt đầu từ năm 2021, khi ông Bob Connor, cựu trung sĩ cảnh sát quân sự Mỹ, nhận được thông tin từ một cựu binh từng tham chiến tại Kon Tum. Người này kể sau trận đánh đầu tháng 2/1968, quân đội Mỹ thu gom và chôn cất khoảng 70-90 chiến sĩ quân Giải phóng trong một rãnh thoát nước giữa khu MACV Kon Tum và Biệt khu 24, nay thuộc khu vực đường Trường Chinh.
Kèm theo lời kể là hai bức ảnh chiến trường, một ghi cảnh đưa thi thể đến khu vực rãnh nước, một chụp toàn cảnh khu vực với vị trí nghi chôn cất được đánh dấu bằng nét bút màu xanh.
Từ các tư liệu này, ông Bob Connor cùng kiến trúc sư Nguyễn Xuân Thắng nhiều năm xác minh vị trí khu mộ, thu thập không ảnh quân sự, bản đồ tác chiến, hồ sơ lưu trữ của hai phía và lời kể nhân chứng. Kết quả phân tích cho thấy khu vực nghi chôn cất nằm dọc hai bên đường Trường Chinh hiện nay, nơi các đợt quy tập năm 2001 và 2008 từng phát hiện 30 hài cốt liệt sĩ.
Cuối tháng 5, hội thảo xác minh thông tin do Ban Chỉ đạo tỉnh Quảng Ngãi và Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 5 phối hợp tổ chức kết luận có căn cứ cho thấy hai rãnh chôn cất tập thể nằm ở phía bắc và phía nam đường Trường Chinh. Đây được cho là nơi an táng khoảng 70-90 cán bộ, chiến sĩ thuộc Tiểu đoàn 4, Trung đoàn 24, hy sinh ngày 2/2/1968.
Dự kiến ngày 5/6, Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cùng đại diện Bộ Quốc phòng, Quân khu 5 dự lễ khai quật, thăm dò, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực này.
Theo phản ánh của người dân sinh sống trong khu dân cư ấp Mới 2, xã Mỹ Hạnh (tỉnh Tây Ninh) và khu vực lân cận, trong khoảng 2 năm qua họ phải sống trong cảnh "cửa đóng then cài" suốt ngày đêm vì mùi hôi thối phát tán từ nhà xưởng của Công ty TNHH Nguyên liệu thức ăn chăn nuôi Tiến Đạt (Công ty Tiến Đạt, nằm trong cụm công nghiệp Hoàng Gia).
Theo phản ánh, mùi hôi bao trùm đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, sinh hoạt sức khỏe của người dân, nhất là người già và trẻ nhỏ.
"Sáng có mùi, trưa và chiều có mùi, tối cũng có mùi, người dân muốn ra đường tập thể dục cũng không thở nổi. Con nít, người lớn ở đây bệnh đường hô hấp liên miên. Bản thân tôi đang bị bệnh, về nhà muốn nghỉ ngơi mà ngửi cái mùi này là chịu không nổi, chỉ mong các cấp chính quyền giải quyết dứt điểm cho dân nhờ", chị Nguyễn Ngọc Mai Sương (36 tuổi, ngụ khu F7, ấp Mới 2) bức xúc nói.
Ngụ cùng ấp Mới 2, bà Phan Thị Hương (54 tuổi), cho biết tình trạng ô nhiễm này đã kéo dài ròng rã suốt gần 2 năm qua. Dù người dân đã nhiều lần gửi đơn cầu cứu khắp nơi nhưng ô nhiễm vẫn triền miên. "Chúng tôi đã phải chịu đựng hai năm trời rồi. Ở đây toàn người già với con nít, cuộc sống bị đảo lộn hoàn toàn", bà Hương nói.
Liên quan đến phản ánh của người dân, trước đó, cơ quan chức năng đã vào cuộc kiểm tra và phát hiện nhiều sai phạm tại Công ty Tiến Đạt.
Cụ thể, trong văn bản (số 3270) trả lời phản ánh của người dân, Chủ tịch UBND xã Mỹ Hạnh Trần Anh Hương, cho hay qua kiểm tra thực tế, Công ty Tiến Đạt chưa có hồ sơ môi trường được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Hệ thống xử lý khí thải lò hơi dù có lắp đặt nhưng bể dập nước vẫn bỏ lửng, chưa hoàn thiện; công ty cũng không có khu vực lưu giữ chất thải nguy hại và chưa ký hợp đồng thu gom chất thải theo quy định. Ngoài ra, Công ty Tiến Đạt đã tự ý dựng lên một nhà xưởng kiên cố để sản xuất khi không có giấy phép xây dựng.
Chủ tịch UBND xã Mỹ Hạnh đã ban hành 2 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Tiến Đạt gồm: Quyết định số 2662/QĐ-UBND ngày 15.9.2025 về hành vi vi phạm trật tự xây dựng với số tiền 130 triệu đồng và Quyết định số 2977/QĐ-XPHC ngày 20.3.2026 về vi phạm môi trường với số tiền 65 triệu đồng. Chủ tịch UBND xã Mỹ Hạnh cũng đã áp dụng hình phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động 4,5 tháng, buộc di dời dự án đến địa điểm phù hợp.
Tuy nhiên, theo ghi nhận của PV Báo Thanh Niên đến ngày 22.5, tại khu dân cư ấp Mới 2 nằm sát vách với khu vực sản xuất của Công ty Tiến Đạt, mùi hôi thối vẫn bao trùm.
Hiện, hàng trăm hộ dân ấp Mới 2, xã Mỹ Hạnh, tỉnh Tây Ninh đang trông chờ một biện pháp xử lý quyết liệt hơn từ UBND xã Mỹ Hạnh để tình trạng ô nhiễm được xử lý triệt để, không làm tổn hại đến sức khỏe, lợi ích của người dân.
Đoàn công tác thành phố đi tàu từ ga S1 Nhổn đến ga S8 Đại học Giao thông Vận tải để kiểm tra công tác quản lý vận hành, khai thác, thẻ vé liên thông và các dịch vụ trên đoạn tuyến trên cao dài 8,5 km thuộc tuyến metro số 3 Nhổn - ga Hà Nội.
Tại buổi làm việc, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng ghi nhận những nỗ lực của Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội trong vận hành hai tuyến metro của thành phố. Ông yêu cầu đánh giá toàn diện tính hiệu quả của mô hình khai thác hiện nay, đồng thời nghiên cứu xây dựng mô hình quản lý, vận hành đường sắt đô thị đủ mạnh về năng lực tài chính, trình độ chuyên môn kỹ thuật và khả năng bảo trì hệ thống.
Kiểm tra công trường ga ngầm S12 thuộc dự án metro Nhổn - ga Hà Nội, Bí thư Thành ủy Hà Nội yêu cầu UBND thành phố cùng các sở, ngành liên quan tháo gỡ các vướng mắc để Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội và các nhà thầu hoàn thành tiến độ dự án theo đúng cam kết đưa đoạn tuyến ngầm vào vận hành cuối năm 2027. Ông cũng thăm hỏi, động viên các kỹ sư, công nhân đang thi công tại ga ngầm S12.
Theo Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội, thành phố hiện vận hành hai tuyến đường sắt đô thị gồm tuyến 2A Cát Linh - Hà Đông và tuyến số 3 đoạn Nhổn - Cầu Giấy. Trong đó, tuyến Cát Linh - Hà Đông vận hành thương mại từ ngày 6/11/2021, dài 13,1 km, toàn bộ đi trên cao với 13 đoàn tàu, sức chứa tối đa 960 người mỗi đoàn. Depot Phú Lương rộng hơn 19,7 ha là nơi tập kết các đoàn tàu, điều hành vận hành và bảo trì tuyến.
Tuyến metro Nhổn - ga Hà Nội dài 12,5 km, gồm 8 ga trên cao và 4 ga ngầm. Đoạn trên cao dài 8,5 km từ Nhổn đến Cầu Giấy được đưa vào khai thác thương mại từ ngày 8/8/2024 với 10 đoàn tàu, sức chứa tối đa 946 người mỗi đoàn. Depot Nhổn rộng hơn 16,7 ha phục vụ sửa chữa, bảo dưỡng, điều hành vận hành và cập nhật công nghệ cho tuyến.
Tính đến hết ngày 30/4, hai tuyến metro đã thực hiện hơn 493.000 lượt chạy tàu, vận chuyển trên 62 triệu lượt hành khách, bảo đảm an toàn tuyệt đối trong quá trình vận hành. Riêng 4 tháng đầu năm 2026, lượng khách đạt gần 6,6 triệu lượt, bằng 103% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu vé đạt gần 50 tỷ đồng, tăng 28%.
Người dân hiện có thể sử dụng ứng dụng Hanoi Metro để tra cứu hành trình. Từ ngày 21/3, toàn bộ tuyến metro của Hà Nội áp dụng định danh điện tử và nhận diện sinh trắc học. Đến nay, gần 8,6 triệu lượt khách sử dụng hệ thống mới; hơn 50% vé lượt và 94% vé tháng thanh toán không dùng tiền mặt.
Theo kế hoạch, cuối tháng 6/2026, Hà Nội sẽ thử nghiệm mô hình kết nối metro với xe đạp và xe máy điện Trí Nam thông qua ứng dụng Hanoi Metro, giúp hành khách di chuyển từ nhà tới ga tàu và ngược lại.
Theo Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB), tuyến Nhổn - ga Hà Nội là dự án metro ngầm đầu tiên của thành phố. Phần ngầm gồm 4 km hầm và 4 ga ngầm hiện đạt khoảng 79% tiến độ thi công.
Hai máy đào hầm TBM đã hoàn thành nhiệm vụ, trong đó đường hầm số 2 kết thúc khoan ngày 13/4/2026. Dự án dự kiến hoàn thành lắp đặt hệ thống, thiết bị vào tháng 4/2027 trước khi vận hành thử và khai thác thương mại cuối năm 2027.
Theo ông Thượng, TP.HCM không chỉ chăm sóc sức khỏe cho hơn 14 triệu dân thường trú và cư trú sau mở rộng địa giới mà còn tiếp nhận lượng lớn người bệnh từ các tỉnh, thành phía nam. Nhiều bệnh viện (BV) tuyến cuối đã thực sự trở thành trung tâm chuyên sâu của cả khu vực.
Do đó, khi mở rộng quy mô hoặc đầu tư thêm cơ sở mới, "cung" tăng thì "cầu" cũng tăng theo. Ví dụ BV Ung bướu hay BV Bình Dân, dù đã có cơ sở mới nhưng cũng thu hút thêm rất nhiều người bệnh nhờ chất lượng chuyên môn ngày càng cao. Đây là "quá tải do người dân tin tưởng tìm đến", khác với quá tải do thiếu năng lực chuyên môn.
Người đứng đầu ngành y tế TP.HCM cũng cho rằng một nguyên nhân quan trọng khác là mô hình phát triển y tế trước đây còn tập trung quá nhiều vào khu vực nội đô. Người dân có xu hướng vượt tuyến, tập trung vào một số BV lớn, trong khi năng lực của các cơ sở vùng ven, cửa ngõ hoặc tuyến dưới chưa đồng đều. "Chính vì vậy, quan điểm của Sở Y tế là không thể giải quyết bài toán quá tải chỉ bằng cách xây thêm vài tòa nhà BV. Phải tái cấu trúc toàn bộ hệ thống y tế TP theo hướng đa tầng - đa cực - đa trung tâm", PGS-TS Tăng Chí Thượng nhấn mạnh.
Trước mắt, TP.HCM đã ưu tiên cho các BV đang quá tải nghiêm trọng hoặc cần mở rộng chuyên sâu như BV Nhân dân 115, BV Mắt và BV Tai mũi họng. Tuy nhiên, định hướng của Sở Y tế không chỉ dừng ở việc "cấp thêm mặt bằng" mà là tổ chức lại không gian phát triển của toàn hệ thống BV. Ví dụ, BV Mắt TP.HCM đang được định hướng phát triển thêm cơ sở tại khu vực Bình Dương nhằm mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chuyên sâu cho người dân khu vực phía bắc TP mới, đồng thời giảm áp lực cho cơ sở trung tâm.
Hay với cụm Viện Tim - Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch - BV Nhân dân 115, TP đang từng bước nghiên cứu tái cấu trúc thành một cụm y tế chuyên sâu. Theo lộ trình, khi Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch chuyển dần một số cơ sở hiện hữu ra cụm y tế chuyên sâu Tân Kiên (H.Bình Chánh cũ), quỹ cơ sở hiện hữu sẽ được ưu tiên cho phát triển chuyên sâu tim mạch và cấp cứu đột quỵ.
Song song đó, TP.HCM đang thúc đẩy mạnh mô hình "BV đa cơ sở". Theo đó, mỗi BV tuyến cuối sẽ không chỉ tập trung tại một cơ sở ở nội đô mà từng bước phát triển thêm cơ sở 2, cơ sở vệ tinh, cơ sở chuyên khoa, phục hồi chức năng, chăm sóc dài hạn… đặt tại các khu vực phù hợp với nhu cầu dân cư và định hướng phát triển không gian đô thị.
"Sở Y tế đang yêu cầu các BV đa khoa và chuyên khoa tuyến cuối chủ động xây dựng kế hoạch phát triển cơ sở 2 tại khu vực Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu. Đây không chỉ là giải pháp mở rộng năng lực cung ứng dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần người dân hơn mà còn góp phần giảm tải cho các BV khu vực trung tâm, phù hợp với định hướng phát triển hệ thống y tế TP theo mô hình đa tầng - đa cực - đa trung tâm", PGS-TS Tăng Chí Thượng nói.
Trả lời câu hỏi khi nào TP.HCM có thể hết quá tải BV, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho biết, nếu hiểu "hết quá tải" là không còn cảnh người bệnh phải chờ đợi lâu, không còn nằm ghép, được tiếp cận dịch vụ chất lượng ngay gần nơi sinh sống thì đây là mục tiêu TP.HCM đang quyết liệt hướng tới trong giai đoạn tới.
Tuy nhiên, ông cũng thẳng thắn nhìn nhận, với một siêu đô thị đặc biệt như TP.HCM - trung tâm y tế lớn nhất phía nam - nhu cầu khám chữa bệnh sẽ còn tiếp tục tăng rất nhanh, nhất là trong bối cảnh già hóa dân số, bệnh mạn tính gia tăng và nhu cầu chăm sóc chất lượng cao ngày càng lớn.
Vì vậy, thay vì đặt vấn đề "bao giờ hết quá tải" theo nghĩa tuyệt đối, ngành y tế TP.HCM đang chuyển sang cách tiếp cận mới: phân bố lại người bệnh hợp lý trong toàn hệ thống. Người bệnh mắc các bệnh thông thường, bệnh mạn tính ổn định sẽ được quản lý tốt hơn ngay từ y tế cơ sở và các BV đa khoa khu vực (các BV quận, huyện trước đây).
Các BV cửa ngõ như Thủ Đức, Củ Chi, Hóc Môn sẽ trở thành "điểm chặn đầu tiên" đối với cấp cứu, cấp cứu chấn thương và điều trị đa khoa. Các BV tuyến cuối khu vực trung tâm sẽ tập trung cho kỹ thuật chuyên sâu, ca bệnh phức tạp và đào tạo - nghiên cứu. Khi hệ thống vận hành đúng chức năng của từng tầng, từng cực, từng trung tâm chuyên sâu thì áp lực sẽ giảm dần một cách bền vững.
