6h sáng, nhiệt độ tại Banda đã tăng cao, nắng gay gắt. Cách trung tâm huyện 30 km, chợ rau Atarra đã vãn khách. Nông dân chở cà chua, bầu bí, chanh và dưa hấu đến từ rạng sáng để cố bán hết hàng trước khi trời nóng thêm.
“Mới 6h15 sáng mà cảm giác như đã 9h”, Himanshu, một tiểu thương bán cà chua, nói. Khu chợ từng hoạt động đến gần trưa nay phải đóng cửa từ 8h.
Trong tháng 5, huyện Banda liên tục ghi nhận mức nhiệt 47-48 độ C, hiếm thấy ngay cả với cư dân địa phương. Hơn hai triệu cư dân, phần lớn làm nông nghiệp và xây dựng, buộc phải thay đổi lịch sinh hoạt.
Thợ xây Pappu Verma làm việc từ 7h đến 12h, nghỉ trưa và quay lại làm từ 16h đến 19h. “Nếu không làm vậy, tiền kiếm được có thể lại phải dùng để mua thuốc”, Verma nói.
Khoảng 14h, khi nhiệt độ lên 46 độ C, ba nữ công nhân làm đường ngồi ăn trưa dưới gầm một xe bồn. Công nhân Shanti Devi chỉ có bánh mì, hành tây và muối vì rau xanh dễ hỏng do nóng. Chị nói người nghèo không có thời gian bận tâm đến thời tiết. “Người nghèo làm gì có quyền được lo nghĩ về cái nóng”, chị nói.
Nơi họ trú nắng nằm ngay phía trên sông Ken, con sông được xem là yếu tố quan trọng trong khả năng điều hòa nhiệt độ của khu vực. Các nhà nghiên cứu nhận định khai thác cát và suy giảm mạch nước ngầm đã làm suy yếu vai trò làm mát của dòng sông. Tình trạng thiếu nước và nắng nóng cực đoan đang tác động lẫn nhau, khiến cả hai vấn đề ngày càng nghiêm trọng.
Ảnh hưởng kinh tế của nắng nóng xuất hiện khắp nơi. Tài xế xe điện gần như không có khách vào buổi chiều. Nhiều cửa hàng mở cửa trước bình minh nhưng đóng cửa từ trưa đến 16h. Lượng khách giảm khoảng một nửa.
Nhà khí tượng học Dinesh Sah tại Đại học Nông nghiệp và Công nghệ Banda, cho biết địa phương từng ghi nhận mức nhiệt 48-49 độ C các năm trước. Riêng năm 2024, nhiệt độ đạt 49 độ C trong hai ngày liên tiếp. Đợt nóng năm nay kéo dài bất thường khi nhiệt độ 47-48 độ C duy trì suốt 8-9 ngày.
Ông Prem Singh, một nông dân địa phương, cho rằng diện tích cây xanh suy giảm, việc khai thác khoáng sản và sử dụng nhiên liệu hóa thạch khiến tình hình trầm trọng hơn. “Người nghèo chịu tác động nhiều nhất, trong khi những người khá giả gần như không bị ảnh hưởng”, ông nói.
Tại làng Achharaund, cách thị trấn 20 km, Kranti Vishwakarma, 18 tuổi, dành 4-5 giờ mỗi ngày để gánh nước từ giếng duy nhất của làng. Khi mất điện vào buổi chiều, bóng mát dưới những gốc cây là nơi tránh nóng duy nhất.
Gần đó, bà Chunubadi, 80 tuổi, ngồi bên chiếc quạt bàn chắp vá chỉ thổi ra gió nóng. Bà cho biết trong đời mình chưa thấy khi nào thời tiết khắc nghiệt như hiện tại.
Những người chăn gia súc như ông Rameshwar Yadav, 60 tuổi, phải mặc quần áo dày và quấn khăn kín đầu khi nhiệt độ lên 46 độ C. Ông cho biết lớp vải dày giúp hạn chế ánh nắng tác động trực tiếp lên cơ thể, tránh bị ốm.
Theo nghiên cứu của Đại học California (Mỹ) bang Uttar Pradesh có thể ghi nhận hơn 8.000 ca tử vong vượt mức trong một đợt nắng nóng. Nhóm chịu ảnh hưởng lớn nhất là người cao tuổi, lao động ngoài trời và các hộ gia đình không có thiết bị làm mát (điều hòa không khí).
Điều khiến các nhà nghiên cứu quan ngại không phải Banda là nơi nóng bức, mà là nhiệt độ đang tăng cao hơn và kéo dài hơn trên một vùng đất ngày càng mất đi cây xanh và nguồn nước từng giúp điều hòa khí hậu.
Ngày 8-5, ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, công trình nhà úp ngược đang được công nhân tiếp tục thi công phần các thùng container để làm phòng nghỉ, homestay tại khu vực Dốc Bà Đắc, xã An Cư, tỉnh An Giang.
Dự án này được khởi công từ ngày 28-11-2025. Riêng hạng mục "nhà úp ngược" có diện tích khoảng 84m², nằm trong tổng thể khu du lịch sinh thái rộng khoảng 2.000m².
Ngoài căn nhà úp ngược, dự án còn tích hợp nhiều hạng mục như homestay container, nhà lưu trú bằng ống cống cỡ lớn, khu ăn uống BBQ, không gian ẩm thực của ba dân tộc Kinh - Khmer - Chăm, khu tiệc nướng giữa rừng thốt nốt và nhiều điểm check-in được thiết kế theo phong cách độc đáo.
Từ đầu tháng 5 đến nay, nhiều tài khoản mạng xã hội liên tục đăng tải hình ảnh, video về công trình này, thu hút lượng lớn lượt tương tác. Dưới các bài đăng, nhiều người bày tỏ sự thích thú trước thiết kế "có một không hai".
"Nhìn thôi đã thấy chóng mặt", "Đi vào chắc phải tập đi ngược trước", hay "Xứ sở thần tiên mà nhìn cái gì cũng ngộ ngộ…" là những bình luận được chia sẻ nhiều trên mạng xã hội. Một số ý kiến khác cũng tò mò về trải nghiệm thực tế sau khi công trình hoàn thiện và đưa vào hoạt động.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, ông K. - chủ đầu tư dự án, quê TP Cần Thơ - cho biết công trình được xây dựng theo mô hình kết hợp quán cà phê, khu check-in và lưu trú phục vụ du khách, đặc biệt hướng đến giới trẻ yêu thích trải nghiệm và chụp ảnh.
Theo ông K., dù thiết kế mang tính "đảo ngược" nhưng công trình vẫn được tính toán kỹ lưỡng về kết cấu nhằm đảm bảo an toàn cho du khách khi đưa vào khai thác.
Ngoài căn nhà úp ngược, dự án còn sử dụng 16 container cải tạo thành khoảng 10 phòng nghỉ cùng nhiều không gian phục vụ ăn uống. Một số ống cống cỡ lớn cũng được tận dụng để thiết kế thành khu lưu trú độc đáo.
"Ý tưởng chính là tạo một điểm đến lạ mắt để giới trẻ check-in, trải nghiệm. Phần nội thất bên trong sẽ được thiết kế đảo ngược hoàn toàn với bàn ghế, giường ngủ và nhiều vật dụng treo ngược nhằm tạo hiệu ứng thị giác mới lạ", ông K. cho biết.
Chủ đầu tư nói thêm ý tưởng xây dựng "nhà úp ngược" đã được ông ấp ủ nhiều năm sau khi tham quan một số mô hình tương tự tại châu Âu như Đức và Áo. Ban đầu, dự án dự kiến triển khai ở Hà Tiên từ năm 2011 nhưng do gặp khó khăn về tài chính và thủ tục nên đến nay mới có điều kiện thực hiện.
Theo ông K., mô hình tại An Giang sẽ không sao chép các "nhà úp ngược" từng xuất hiện ở Đồng Tháp hay Cần Thơ mà được thiết kế theo phong cách riêng, tập trung tạo điểm nhấn ở phần nội thất và trải nghiệm không gian bên trong.
"Tổng mức đầu tư toàn bộ dự án khoảng 5 tỉ đồng, riêng khu nhà chính gần 2 tỉ đồng. Hiện công trình đã hoàn thành được 80%, chủ yếu còn phần nội thất. Dự kiến khoảng hai tháng nữa sẽ đưa vào hoạt động", ông K. thông tin.
Lãnh đạo UBND xã An Cư xác nhận dự án "nhà úp ngược" đã được địa phương cấp phép xây dựng trước thời điểm bỏ cấp huyện. Theo địa phương, đây được xem là điểm check-in mới phục vụ phát triển du lịch tại khu vực Bảy Núi trong thời gian tới.
Tại Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh sáng 21-4, tình hình thanh niên được đánh giá toàn diện, chi tiết để bàn các giải pháp thực hiện chiến lược phát triển thanh niên.
Trong đó, Trung ương Đoàn đánh giá các vấn đề về sức khỏe tâm lý, áp lực học tập, việc làm và tác động của môi trường mạng có xu hướng gia tăng trong thanh niên.
Cụ thể, theo báo cáo của Trung ương Đoàn, giai đoạn 2021-2025, lực lượng thanh niên Việt Nam tiếp tục có quy mô lớn, chiếm tỉ lệ đáng kể trong dân số. Thanh niên cũng là nguồn nhân lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Trung ương Đoàn đánh giá thanh niên ngày càng năng động, sáng tạo, có khả năng thích ứng nhanh với môi trường số. Xu hướng hình thành công dân số ngày càng rõ nét, thể hiện qua khả năng tiếp cận, khai thác và ứng dụng công nghệ trong học tập, lao động và đời sống.
Lực lượng này cũng có tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế. Nhiều người trẻ chủ động tham gia các hoạt động khởi nghiệp, kinh tế số, kinh tế sáng tạo, mở rộng tầm nhìn và nâng cao năng lực cạnh tranh.
Những xu hướng này cho thấy thanh niên đang chuyển dịch mạnh sang vai trò chủ thể trong phát triển kinh tế số và xã hội số, đồng thời ngày càng khẳng định vị trí trung tâm trong hệ sinh thái khởi nghiệp và tiến trình hội nhập quốc tế.
Tuy nhiên một số vấn để nổi lên trong thanh niên cần được quan tâm là áp lực việc làm, chất lượng kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số của một bộ phận thanh niên và các vấn đề về sức khỏe tâm lý, áp lực học tập, việc làm và tác động của môi trường mạng có xu hướng gia tăng.
Trong thời gian tới, Trung ương Đoàn xác định tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hiện đại, linh hoạt. Các phong trao của Đoàn chuyển từ chú trọng số lượng hoạt động sang nâng cao chất lượng, hiệu quả, xây dựng mô hình và đánh giá kết quả cụ thể.
Đoàn lấy nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao chất lượng giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, khơi dậy khát vọng cống hiến, ý thức tự cường và trách nhiệm xã hội của thanh niên.
Trung ương Đoàn thực hiện 5 đề án lớn trình Thủ tướng ban hành, tập trung vào các lĩnh vực giáo dục lý tưởng cách mạng trên không gian mạng, hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, phát triển tài năng trẻ, nâng cao năng lực tình nguyện và hội nhập quốc tế.
Việc triển khai được lồng ghép trong các phong trào lớn như “Thanh niên tình nguyện”, “Tuổi trẻ sáng tạo”... tạo sự đồng bộ trong toàn hệ thống.
Anh Bùi Quang Huy, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoàn, cho hay chiến lược phát triển thanh niên là chiến lược tổng thể do Chính phủ ban hành, có sự tham gia của 14 bộ, ngành, với 28 đề án. Trong đó, tổ chức Đoàn hiện trực tiếp chủ trì 5 đề án trọng tâm, sau khi được Thủ tướng thống nhất điều chỉnh.
Anh Bùi Quang Huy nhấn mạnh yêu cầu các đại biểu nghiên cứu kỹ báo cáo, góp ý trên cơ sở thực tiễn tại địa phương để hoàn thiện nội dung, đảm bảo phản ánh đúng tình hình công tác thanh niên trên toàn quốc.
Theo tìm hiểu của Tuổi Trẻ Online, đó là mô hình "Đổi tiếng pô ồn ào lấy hạt gạo thơm" của Công an xã Tiên Lục (Bắc Ninh).
Từ giữa tháng 5-2026, lực lượng công an đã khuyến khích, vận động người dân, đặc biệt thanh thiếu niên, tự giác tháo bỏ các loại pô độ, pô chế không đúng quy chuẩn kỹ thuật trên mô tô, xe máy.
Chương trình hướng đến bảo đảm trật tự an toàn giao thông, giảm tiếng ồn và giữ gìn sự bình yên tại khu dân cư.
Đến nay có 8 thanh niên tự nguyện lắp lại pô nguyên bản cho xe và mang pô độ chế đến Công an xã để nhận quà. Nếu đủ điều kiện, mỗi trường hợp được nhận bao gạo 10kg hoặc phần quà phù hợp khác.
Đại úy Lê Quang Tùng - Phó trưởng Công an xã Tiên Lục - chia sẻ lực lượng công an mong muốn thông qua những hình thức tuyên truyền gần gũi, thiết thực như thế này, người dân, đặc biệt thanh thiếu niên, sẽ hiểu rõ tác hại của việc lắp pô độ chế. Từ đó họ sẽ tự giác, chủ động giao nộp để bảo đảm an toàn cho bản thân và cộng đồng.
Ngoài pô xe độ chế, Công an xã Tiên Lục cũng vận động, khuyến khích người dân giao nộp vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ trái phép như súng, bình xịt hơi cay, đao kiếm tự chế...
"Mỗi chiếc pô độ được giao nộp, các thanh thiếu niên sẽ nhận về 10kg gạo thơm. Giá trị vật chất không lớn nhưng mang ý nghĩa giáo dục, nhân văn, nhắc nhở các em biết sống có trách nhiệm với cộng đồng, xã hội, không vi phạm pháp luật" - đại úy Tùng chia sẻ.
Cách làm của Công an xã Tiên Lục đang nhận được nhiều phản hồi tích cực, lan tỏa trên mạng xã hội. Nhiều ý kiến cho rằng đây là mô hình vừa mang tính giáo dục nhân văn, vừa tạo sự gần gũi giữa lực lượng công an với thanh thiếu niên.
Tài khoản Facebook tên Tuấn nhận xét đây là cách làm mới, nhân văn và phù hợp với tâm lý giới trẻ, giúp kéo các em ra khỏi những thú vui tiềm ẩn nguy hiểm. Trong khi đó tài khoản Nguyên Nguyễn cho rằng hoạt động này vừa góp phần bảo đảm an ninh trật tự, vừa mang ý nghĩa giáo dục cộng đồng.
