Ba bạn nhậu bị phạt tiền vì bỏ mặc người say

Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03, Bộ Công an) vừa khởi tố Nguyễn Hải Bình, Tổng giám đốc Công ty BH Media (Phó Chủ tịch Hiệp hội Sáng tạo và Bản quyền Tác giả Việt Nam); Diệp Văn Lập (ca sĩ Quang Lập) và 5 người khác để điều tra về tội Xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo Điều 225 Bộ luật Hình sự.

Theo xác định ban đầu của C03, các pháp nhân do những người này sở hữu đã ký hợp đồng với nhiều phòng trà, đơn vị tổ chức đêm nhạc; sau đó ghi âm, ghi hình tác phẩm âm nhạc, chỉnh sửa, sao chép thành nhiều phiên bản rồi đăng lên các kênh YouTube để thu lợi. Tuy nhiên, việc sử dụng này không được phép của tác giả và chủ sở hữu quyền liên quan.

Vụ án được nhiều chuyên gia nhìn nhận là hồi chuông cảnh báo về tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt trong lĩnh vực âm nhạc trên các nền tảng số.

Đăng nhạc lên mạng kiếm tiền không còn là chuyện 'cho vui'

Theo luật sư Lê Dũng (Đoàn luật sư TP HCM), quyền tác giả và quyền liên quan là tài sản vô hình nhưng có giá trị thương mại lớn, ngày càng đối mặt nguy cơ bị xâm phạm tinh vi trên không gian mạng.

Theo ông, các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan có thể bị kiện dân sự, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự như vụ C03 vừa khởi tố.

Về mặt hành vi, người vi phạm thể hiện qua việc cố ý sao chép tác phẩm, bản ghi âm, ghi hình hoặc phân phối các bản sao đến công chúng mà không được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả và quyền liên quan.

Trong môi trường số, hành vi sao chép có thể bao gồm việc tự ý số hóa, tải về, cắt xén, chỉnh sửa trái phép các tệp âm thanh, video; còn hành vi phân phối là phát tán các bản sao tác phẩm trên Internet, mạng xã hội hoặc nền tảng streaming trái phép.

Tuy nhiên, không phải mọi hành vi vi phạm đều bị xử lý hình sự. Điều luật yêu cầu hành vi phải đạt quy mô hoặc mức thiệt hại nhất định.

Cụ thể, hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan đang được bảo hộ tại Việt Nam có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi thực hiện với quy mô thương mại hoặc gây thiệt hại về tiền.

Mức định lượng gồm: thu lợi bất chính từ 50 triệu đồng đến dưới 300 triệu đồng; gây thiệt hại cho chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng; hoặc hàng hóa vi phạm trị giá từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng.

Cùng quan điểm, TS Nguyễn Thái Cường, Đại học Luật TP HCM, cho biết quyền tác giả phát sinh từ thời điểm tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới hình thức vật chất nhất định. Tuy nhiên, giấy chứng nhận đăng ký quyền tác giả là chứng cứ pháp lý quan trọng, giúp chứng minh quyền sở hữu nhanh chóng khi tranh chấp hoặc yêu cầu nền tảng số gỡ nội dung vi phạm.

"Nền tảng số không phải vùng xám pháp lý. Nhiều người vẫn nghĩ đăng YouTube, TikTok hay Facebook là chia sẻ nội dung. Nhưng nếu có yếu tố kiếm tiền, quảng cáo, thu hút người xem, khai thác thương mại thì lại là câu chuyện hoàn toàn khác", TS Cường nói.

Theo ông, nếu hành vi vi phạm gây thiệt hại cho tác giả hoặc chủ sở hữu thì hoàn toàn có thể bị xử lý theo pháp luật sở hữu trí tuệ và hình sự.

Từ gỡ MV, xin lỗi đến nguy cơ bị xử lý hình sự

Luật sư Dương Viết Cơ, Đoàn luật sư TP HCM, cho biết ngoài yếu tố thiệt hại về tiền, Điều 225 Bộ luật Hình sự còn quy định hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan với "quy mô thương mại" cũng có thể cấu thành tội phạm.

Tuy nhiên, theo ông, hiện pháp luật chưa có quy định cụ thể để xác định thế nào là "quy mô thương mại". Việc thiếu các tiêu chí như số lượng bản sao phát tán, phạm vi tiếp cận công chúng hay lưu lượng truy cập có thể khiến cơ quan tố tụng gặp khó khi xử lý.

Ở góc độ xử phạt hành chính, luật sư Cơ cho biết cá nhân, tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt theo Nghị định 341/2025. Chẳng hạn, hành vi làm tác phẩm phái sinh không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả có thể bị phạt 10-20 triệu đồng; biểu diễn trực tiếp tác phẩm trước công chúng mà không được phép có thể bị phạt 30-50 triệu đồng.

Theo các chuyên gia, phần lớn tranh chấp quyền tác giả trong lĩnh vực âm nhạc thời gian qua thường dừng ở xử lý dân sự hoặc thỏa thuận bồi thường.

Như hồi cuối tháng 1, TAND TP HCM xét xử vụ tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ giữa nhạc sĩ người Mỹ Zack Hemsey và ca sĩ Nguyễn Phước Thịnh (Noo Phước Thịnh). Nhạc sĩ này cho rằng ca sĩ đã sử dụng tác phẩm "The Way" làm nhạc nền cho MV "Chạm khẽ tim anh một chút thôi" mà chưa xin phép, nên yêu cầu gỡ MV, xin lỗi công khai và bồi thường 850 triệu đồng.

Tuy nhiên, TAND TP HCM xác định Noo Phước Thịnh không phải chủ sở hữu MV, chủ kênh YouTube và cũng không phải người sử dụng bản ghi âm "The Way", nên bác yêu cầu khởi kiện. Phía nguyên đơn đã kháng cáo, hiện tòa phúc thẩm chưa ấn định thời gian xét xử.

Một vụ việc khác là chương trình biểu diễn nghệ thuật "Đêm Việt Nam 7 - Chuyện của mùa Đông". Cuối tháng 3/2024, TAND Cấp cao tại Hà Nội tuyên buộc đơn vị tổ chức bồi thường cho các chủ sở hữu quyền tác giả là thành viên Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam (VCPMC) 65 triệu đồng và xin lỗi công khai vì sử dụng 20 tác phẩm âm nhạc chưa được sự đồng ý của tác giả.

Đáng chú ý, Công ty TNHH Lululola Entertainment - một trong những đơn vị liên quan vụ án Bộ Công an vừa khởi tố - trước đó cũng từng bị VCPMC khởi kiện tại TAND tỉnh Lâm Đồng. Tuy nhiên, tháng 7/2025, tòa đình chỉ vụ án do VCPMC tự nguyện rút đơn khởi kiện.

Theo TS Nguyễn Thái Cường, hiện nhiều nhạc sĩ sau khi sáng tác thường ủy quyền cho trung tâm bảo vệ quyền tác giả hoặc chuyển giao quyền khai thác thương mại cho công ty truyền thông, hãng ghi âm hay nền tảng số. Tuy nhiên, vẫn xảy ra tình trạng tác phẩm bị sao chép, chỉnh sửa và khai thác thương mại mà chưa được sự đồng ý của tác giả hoặc chủ sở hữu.

Ông cho rằng nguyên nhân xuất phát từ việc nhiều thỏa thuận ủy quyền chưa quy định rõ ai có quyền tạo sản phẩm phái sinh, ai được cấp phép lại, giới hạn nền tảng, thời hạn khai thác hoặc phạm vi lãnh thổ. Điều này dễ dẫn đến việc đơn vị khai thác "suy diễn" rằng mình có toàn quyền sử dụng.

"Kèm theo đó là phương pháp quản trị tài sản trên môi trường số còn hạn chế. Nhiều tác giả hoặc đơn vị được ủy quyền chưa có hệ thống giám sát dữ liệu số hiệu quả nên khó phát hiện vi phạm từ sớm", TS Cường nói.

Luật sư Cơ cũng cho rằng không phải mọi vụ xâm phạm quyền tác giả gây thiệt hại hàng chục hoặc hàng trăm triệu đồng đều bị xử lý hình sự. Việc đánh giá còn phụ thuộc tính chất, động cơ và mục đích hành vi.

"Thông thường trong các vụ việc xâm phạm quyền tác giả liên quan sản phẩm âm nhạc, tổ chức hoặc cá nhân vi phạm thường thừa nhận hành vi sử dụng, sao chép, chỉnh sửa mà không xin phép. Khi đó, tác giả hoặc chủ sở hữu thường ưu tiên đòi bồi thường, yêu cầu xin lỗi công khai hơn là đề nghị xử lý hình sự", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Sự việc hi hữu xảy ra tại Nhật Bản vào năm ngoái. Theo SCMP, Yuki Murai (27 tuổi), nhân viên văn phòng ở Tokyo, Nhật Bản được những người quen biết miêu tả là trầm tính, kín đáo và ít giao tiếp ở nơi làm việc.

Sau đó, một nữ trợ lý gia nhập công ty của Murai. Vẻ ngoài dễ thương và tính cách nhẹ nhàng của cô nàng nhanh chóng thu hút mọi người, trong đó có Murai.

Sau một lần gặp mặt tại bữa tiệc công ty, Murai thường xuyên nhắn tin cho cô để tán tỉnh. Ban đầu, cô gái lịch sự phản hồi nhưng sau đó ngừng trả lời. Murai buồn và cảm thấy "bị cô gái đùa bỡn".

"Tôi cảm thấy như cô ấy đang đùa giỡn với tôi, cố tình phớt lờ tôi", thanh niên 27 tuổi khai với cảnh sát sau khi bị bắt giữ.

Một ngày, khi cô gái ra ngoài, Murai lén lục túi xách của cô, lấy được chìa khóa nhà. Anh ta chụp ảnh lại cùng với thông tin nhà sản xuất và số hiệu chìa. Sau đó, Murai tìm đến một cửa hàng sao chép chìa khóa trực tuyến để đặt làm một bản sao. Cửa hàng này quảng cáo rằng "có tay nghề cao" và tuyên bố không hỏi lý do khách sử dụng dịch vụ.

Murai sau đó bắt đầu theo dõi thói quen sinh hoạt của nữ đồng nghiệp, phát hiện cô thường đi chạy bộ vào buổi tối. Một buổi tối cuối tuần, lần đầu tiên anh ta lẻn vào căn hộ của cô, đi khắp phòng ngủ, phòng khách và phòng tắm.

Trong vài tháng tiếp theo, Murai đã đột nhập vào nhà cô gái ít nhất 20 lần nữa, lấy trộm quần áo của cô làm "đồ lưu niệm". Anh ta còn chụp hơn 300 bức ảnh bằng điện thoại, ghi lại hình ảnh cô ở bên trong nhà, quần áo cô trên ghế sofa và thậm chí cả những vệt nước trên gương phòng tắm.

Cô gái dần nhận thấy sự bất thường khi phát hiện đồ đạc bị xáo trộn, xuất hiện dấu chân lạ trong nhà nên đã báo cảnh sát và lắp đặt camera giấu kín trong căn hộ.

Cuối cùng, Murai bị bắt quả tang khi lén đột nhập vào nhà cô vào một tối cuối tuần. Trong lần đột nhập này, Murai đã lấy trộm gồm quần áo, túi xách và cả một camera giám sát trị giá khoảng 15.000 Yen.

Cảnh sát đã bắt giữ Murai với cáo buộc xâm nhập bất hợp pháp và trộm cắp tài sản.

Tại cơ quan điều tra, Murai khai rằng anh ta không có ý định gây hại cho cô gái. "Tôi chỉ muốn cô ấy chú ý tới đến mình, cảm nhận được sự hiện diện của tôi. Cô ấy liên tục không trả lời tin nhắn của tôi", Murai khai nhận.

Vụ việc đã gây nên làn sóng phẫn nộ trên mạng xã hội.

"Thật đáng sợ. Những người có vẻ bình thường lại có thể mang đến nỗi ám ảnh kinh dị nhất", "Chính phủ Nhật Bản nên thắt chặt các quy định về dịch vụ sao chép khóa. Một sự thiếu giám sát nhỏ có thể gây ra rủi ro lớn cho xã hội", dân mạng bình luận.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Vụ án mạng kinh hoàng xảy ra cách đây 10 năm tại thôn Hoà Tô, xã Cẩm Điền, huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương cũ (nay thuộc TP Hải Phòng) đã mở đầu cho một hành trình phá án, đấu trí nghẹt thở với hung thủ của cơ quan công an.

Buổi sáng định mệnh

Theo hồ sơ vụ án, rạng sáng 5/12/2016, vợ chồng ông Đ.V.V (SN 1961, trú tại thôn Hoà Tô, xã Cẩm Điền, huyện Cẩm Giàng) thức dậy từ sớm để mưu sinh. Như thường lệ, ông V. cùng vợ đưa hàng củ ra chợ Hôm (xã Cẩm Điền) để bán hàng. Khoảng 5h15, sau khi dỡ hàng giúp vợ, ông V. trở về nhà, tranh thủ nằm nghỉ lưng trên giường nhưng không ngủ.

Đến đúng 6h, chuông điện thoại báo thức reo vang. Ông V. nằm từ giường mình gọi 2, 3 lần để thúc giục đứa cháu nội là Đ.V.K (SN 2007) dậy sửa soạn đi học, nhưng không thấy cháu trai trả lời.

Ông V. nhỏm dậy bước sang giường cháu K. lay cháu mình dậy thì kinh hãi phát hiện cháu K. nằm bất động, trên người có vết máu. Quá hoảng loạn, ông V. run rẩy gọi điện cho em trai ruột chạy sang nhà. Nhưng tất cả đã quá muộn. Cháu K. tử vong từ trước đó với nhiều vết thương trên vùng đầu.

Ngay sau khi nhận được tin báo, Công an xã Cẩm Điền, Công an huyện Cẩm Giàng cùng các trinh sát dày dạn kinh nghiệm của Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về Trật tự xã hội (PC45) Công an tỉnh Hải Dương cũ đã lập tức phong tỏa hiện trường.

Xác định đây là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, tính chất man rợ, công tác khám nghiệm tử thi, khám nghiệm hiện trường được tiến hành tỉ mỉ, thận trọng.

Công tác thu thập chứng cứ gặp khá nhiều khó khăn vì vụ án xảy ra vào rạng sáng, nhân chứng gần như không ai biết, không chứng kiến được vụ việc, đối tượng gây án để lại rất ít các dấu vết tại hiện trường, tài sản trong nhà không bị xáo trộn và không thấy có dấu hiệu bị chiếm đoạt tài sản.

Cuộc rà soát diện rộng và những giả thiết bị lung lay

Do bố mẹ cháu K. đi làm ăn xa, cháu ở nhà với ông bà nội từ nhỏ, nên hướng điều tra ban đầu tập trung vào các mâu thuẫn xã hội của gia đình ông Đ.V.V. (ông nội nạn nhân) và anh Đ.V.V. (SN 1987) và chị T.T.C. (SN 1988, bố và mẹ đẻ của cháu K.).

Qua xác minh ban đầu, bố, mẹ nạn nhân đi làm ăn xa, từ nhiều năm nay, cháu K. ở cùng ông bà nội ở thôn Hòa Tô. Hàng ngày, từ 3 đến 5h sáng, vợ chồng ông V. đi mua rau, củ, quả tại chợ Sặt, huyện Bình Giang cũ, sau đó, mang hàng sang bán tại chợ Hôm, xã Cẩm Điền cũ.

Trong thời gian ông bà nội cháu K. đi chợ thì cháu ở nhà ngủ một mình. Khoảng 4h30 ngày 5/12/2016, bà nội cháu K. trước khi đi chợ Hôm, vẫn nhìn thấy cháu K. ngủ trên giường, chăn trùm kín đầu nên đã kéo chăn xuống dưới cằm cháu K.. Khi kéo chăn thì cháu K. có đạp chân nhẹ 1 cái rồi ngủ tiếp.

Quá trình xác minh, cơ quan điều tra tập trung vào các mâu thuẫn của bố đẻ cháu K. là anh Đ.V.V., cơ quan điều tra xác định, anh V. có nợ nần bên ngoài, nhiều lần bị chủ nợ đe dọa.

Ngoài ra, giả thiết hung thủ đột nhập vào nhà trộm cắp tài sản, khi bị phát hiện đã ra tay sát hại cháu K. để bịt đầu mối... cũng được cơ quan điều tra đặt ra. Tuy nhiên, tất cả các nghi vấn, giả thiết trên đều được ban chuyên án loại trừ.

Đúng lúc này, một chi tiết đắt giá từ công tác nắm địa bàn của các trinh sát, giữa nạn nhân 9 tuổi và một đối tượng có tiền sử mắc bệnh động kinh sống cùng thôn từng xảy ra mâu thuẫn.

Đối tượng lập tức được đưa vào tầm ngắm đặc biệt, đã mở ra một cuộc đấu trí nghẹt thở, cân não giữa các điều tra viên dày dạn kinh nghiệm và kẻ thủ ác giấu mặt.

(Còn tiếp).

Tin Gốc: Dân Trí