Ca ung thư thực quản phức tạp được phẫu thuật bằng robot
Ngày 2/7, Bệnh viện K khai giảng Khóa đào tạo phẫu thuật nội soi robot cơ bản, diễn ra trong 30 ngày liên tục. Đây là khóa đào tạo đặc biệt, học viên được đội ngũ chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực ngoại khoa ung thư trong và ngoài nước “cầm tay chỉ việc” trong phẫu thuật nội soi robot chuyên sâu về ung thư tiêu hoá, tiết niệu, phụ khoa, đầu cổ, lồng ngực…
Trong ngày đầu, PGS.TS Lâm Việt Trung, Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy phối hợp với khoa Ngoại Tiêu hóa 2, Bệnh viện K thực hiện ca phẫu thuật nội soi robot lấy trọn vẹn tổn thương ung thư thực quản, nạo vét hạch 2 bên triệt để mà không làm tổn thương thần kinh, đảm bảo tối đa tổ chức lành tính xung quanh.
Bệnh nhân M.V.T. (62 tuổi, quê tại tỉnh Thanh Hóa) vào viện với triệu chứng khởi phát điển hình là nuốt nghẹn.
TS.BS Đoàn Trọng Tú, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 2, Bệnh viện K cho biết, kết quả chụp PET-CT cho thấy người bệnh có khối u nguyên phát lớn, thâm nhiễm rộng. Hình ảnh dày thành thực quản đoạn 1/3 dưới; tốc độ phát triển và mức độ ác tính rất cao với chỉ số tăng chuyển hóa đường mạnh.
Khối u cũng có biểu hiện di căn đa hạch phức tạp, với hạch trung thất, hạch cạnh tâm vị dạ dày.
Bệnh nhân được chẩn đoán xác định mắc ung thư thực quản 1/3 dưới giai đoạn tiến triển tại chỗ.
TS Tú cho biết, với giai đoạn này, việc phẫu thuật ngay từ đầu thường rất khó khăn và tỷ lệ tái phát cao do u lớn và hạch di căn nhiều. Vì thế, bệnh nhân T. đã được đánh giá và chỉ định hóa xạ trị tiền phẫu nhằm thu nhỏ kích thước khối u, các hạch di căn tiềm ẩn và tạo thuận lợi cho cuộc phẫu thuật triệt căn.
Đến tháng 6, kết quả đánh giá cho thấy khối u và loét hoại tử ban đầu đã thu hẹp đáng kể, là “thời điểm vàng” để tiến hành phẫu thuật cắt thực quản và nạo vét hạch triệt để. Bác sĩ đã thực hiện ca phẫu thuật nội soi robot cho người bệnh.
Ca mổ được đánh giá rất phức tạp, vì bác sĩ phải can thiệp cả vào lồng ngực (để giải phóng, cắt thực quản và vét hạch trung thất) và khoang bụng (lấy dạ dày làm ống cuốn tạo hình thực quản mới và vét hạch vùng bụng).
Theo bác sĩ, với các u ở vị trí này, góc tiếp cận phẫu thuật thường sâu, hẹp và nằm sát các mạch máu lớn, tim, màng phổi. Phẫu thuật nội soi bằng robot giúp các phẫu thuật viên vượt qua các giới hạn của phương pháp mổ mở hay mổ nội soi thông thường.
Đào tạo chuyên sâu để mở rộng ứng dụng kỹ thuật robot
Theo GS.TS Lê Văn Quảng, phẫu thuật robot có nhiều ưu điểm vượt trội như tầm nhìn 3D với độ phân giải cao và phóng đại tối đa, cho phép phẫu thuật viên quan sát rõ từng cấu trúc giải phẫu nhỏ nhất, các mạch máu nhỏ và ranh giới giữa mô u với mô lành sau hóa xạ.
Cánh tay robot linh hoạt vượt trội, dễ dàng len lỏi vào các góc hẹp sâu trong lồng ngực và cạnh tâm vị dạ dày để phẫu tích khối u một cách chính xác tuyệt đối.
Bên cạnh đó, phẫu thuật robot hỗ trợ bác sĩ nạo vét sạch sẽ các nhóm hạch di căn, đồng thời giảm thiểu tối đa nguy cơ tổn thương dây thần kinh quặt ngược hay các mạch máu lớn.
Kỹ thuật này đảm bảo xâm lấn tối thiểu, phẫu thuật tỉ mỉ, độ chính xác cao, kiểm soát tốt mất máu trong mổ, hạn chế cảm giác đau sau mổ, có thể vận động sớm, rút ngắn thời gian nằm viện và nhanh chóng phục hồi thể trạng để ăn uống trở lại.
“Sự kết hợp chặt chẽ giữa phác đồ hóa xạ trị tiền phẫu và chuyên môn của phẫu thuật viên cùng cánh tay robot linh hoạt đã mang lại hiệu quả triệt căn về mặt ung thư học, bảo tồn tối đa chất lượng cuộc sống, mang đến hy vọng được điều trị tốt hơn cho người bệnh”, GS Quảng nói.
Chương trình đào tạo có sự tham gia giảng dạy và tư vấn chuyên môn của nhiều chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, gồm: GS.TS Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K; PGS.TS Vũ Lê Chuyên, Chủ tịch Danh dự Hội Tiết niệu – Thận học Việt Nam (VUNA), PGS.TS Lâm Việt Trung, Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy; đại diện lãnh đạo và các phẫu thuật viên của Bệnh viện K, Bệnh viện Chợ Rẫy, chuyên gia Bệnh viện Tâm Anh và BS. Vance Sohn, Giám đốc Viện Ung thư MedStar Georgetown, Trung tâm Y tế Bệnh viện MedStar Washington, Hoa Kỳ.
Ngày 18/4, trên địa bàn xã Diễn Châu (tỉnh Nghệ An) ghi nhận hơn 20 trường hợp phải nhập viện cấp cứu, nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi sử dụng bánh mì. Các bệnh nhân xuất hiện triệu chứng điển hình như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao và đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu.
Trước diễn biến vụ việc, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đề nghị Sở Y tế tỉnh Nghệ An, yêu cầu khẩn trương triển khai các biện pháp xử lý, tập trung điều trị cho bệnh nhân và điều tra nguyên nhân vụ việc.
Theo yêu cầu của Cục An toàn thực phẩm, ngành y tế địa phương phải chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh tập trung nguồn lực cấp cứu, điều trị và theo dõi chặt chẽ tình trạng người bệnh, nhằm hạn chế thấp nhất nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Cùng với công tác điều trị, cơ quan chức năng được giao khẩn trương điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm nghi gây ngộ độc, xác minh cơ sở cung cấp nguyên liệu, lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để xét nghiệm, làm rõ nguyên nhân.
Nếu phát hiện vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, các đơn vị liên quan phải xử lý nghiêm theo quy định và công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cộng đồng.
Cục An toàn thực phẩm cũng yêu cầu Nghệ An tăng cường các biện pháp phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, nhất là trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố, nhóm tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Nội dung này nằm trong kế hoạch triển khai Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026, với trọng tâm kiểm soát nguy cơ ngộ độc trong hoạt động kinh doanh thực phẩm đường phố.
Bên cạnh đó, địa phương cần đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức về an toàn thực phẩm đối với người sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng, đặc biệt là các cơ sở chế biến, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ.
Đồng thời, địa phương được yêu cầu thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ và Bộ Y tế về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, theo dõi sát diễn biến vụ việc, kịp thời cập nhật, báo cáo và công khai thông tin tới cơ quan chức năng cũng như người dân.
Tăng huyết áp và suy tim là những bệnh lý tim mạch mạn tính phổ biến, có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, suy thận và thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được kiểm soát tốt. Bên cạnh việc tuân thủ điều trị bằng thuốc, chế độ dinh dưỡng đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kiểm soát bệnh và nâng cao chất lượng sống.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Lâm Mỹ Dung, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Tim Tâm Đức, nguyên tắc quan trọng hàng đầu là kiểm soát lượng muối (natri). Ăn quá mặn khiến cơ thể giữ nước, làm tăng huyết áp và tạo thêm gánh nặng cho tim. Người tăng huyết áp và suy tim giai đoạn 1, 2 nên hạn chế dưới 5 g muối mỗi ngày; người suy tim nặng (giai đoạn 3) cần giảm xuống dưới 4 g muối/ngày, thậm chí chỉ 2 - 3 g muối/ngày theo chỉ định của bác sĩ nếu ở giai đoạn 4.
Để giảm lượng muối tiêu thụ, người bệnh nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, giò chả, thịt xông khói, đồ hộp, mì ăn liền, bánh snack; đồng thời tránh các món dưa muối, mắm và hải sản khô. Khi ăn uống hằng ngày, không nên thêm nước chấm, hạn chế uống hết nước canh hoặc nước lèo vì đây là những nguồn chứa nhiều natri “ẩn”.
Bác sĩ Mỹ Dung cho hay, nguyên tắc thứ 2 là hạn chế chất béo xấu và ưu tiên chất béo có lợi cho tim mạch. Người bệnh nên giảm các thực phẩm giàu chất béo bão hòa và cholesterol như bánh kem, bánh quy, thực phẩm chiên ngập dầu hoặc các món ăn công nghiệp chế biến sẵn. Thay vào đó, nên ưu tiên các loại dầu thực vật như dầu ô liu, dầu hạt cải, dầu mè, dầu đậu nành và tăng cường thực phẩm giàu omega-3.
Omega-3 được xem là dưỡng chất có lợi cho sức khỏe tim mạch nhờ khả năng hỗ trợ giảm viêm và cải thiện chức năng mạch máu. Nguồn omega-3 tốt có trong cá hồi, cá thu, cá mòi, hạt lanh và quả óc chó.
Bên cạnh muối và chất béo, kiểm soát lượng nước uống cũng là yêu cầu quan trọng, đặc biệt với người suy tim. Khi chức năng bơm máu của tim suy giảm, cơ thể dễ bị ứ dịch, gây phù chân, khó thở và làm bệnh tiến triển nặng hơn.
Theo bác sĩ Dung, thông thường, tổng lượng dịch mỗi ngày của người suy tim chỉ nên dao động khoảng 1,5 - 2 lít, bao gồm cả nước uống, sữa, nước ép, súp, cháo và nước canh. Người bệnh nên chia nhỏ lượng nước uống trong ngày thay vì uống nhiều cùng lúc. Đối với các trường hợp suy tim nặng có phù, lượng dịch cần được tính toán cụ thể theo hướng dẫn của bác sĩ.
Ngoài chế độ ăn uống, việc duy trì vận động phù hợp, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, kiểm soát căng thẳng và khám sức khỏe định kỳ cũng là những yếu tố quan trọng giúp kiểm soát tăng huyết áp và suy tim hiệu quả, giảm nguy cơ biến chứng và bảo vệ sức khỏe tim mạch lâu dài.
Bác sĩ y học chức năng Trương Thích Hằng (Đài Loan) cho biết, các nghiên cứu về thực phẩm kháng ung thư đang ngày càng tăng mạnh. Dưới đây là cơ chế cụ thể giúp 5 loại rau củ này bảo vệ cơ thể trước các tế bào ác tính:
Cần tây
Hoạt chất apigenin trong cần tây có khả năng kích hoạt protein p53 trong tế bào. Khi DNA bị tổn thương tích tụ, tế bào sẽ trở nên khiếm khuyết và có nguy cơ phát triển thành khối u. Protein p53 đóng vai trò như một "công tắc", ra lệnh cho các tế bào lỗi này tự hủy diệt (apoptosis), từ đó ngăn chặn sự hình thành khối u.
Ngoài ra, apigenin còn ức chế các thụ thể estrogen, giúp phòng ngừa các dòng tế bào ung thư vú nhạy cảm với hormone. Hoạt chất này cũng tìm thấy nhiều trong rau mùi, hoa cúc La Mã và mùi tây.
Súp lơ xanh (Bông cải xanh)
Súp lơ xanh chứa hợp chất glucoraphanin. Trong quá trình chế biến, khi cấu trúc rau bị phá vỡ (cắt, thái), chất này sẽ chuyển hóa thành sulforaphane - một chất kháng ung thư thực thụ.
Sulforaphane không chỉ thúc đẩy tế bào ung thư tự hủy mà còn ngăn chặn sự di căn và giảm tình trạng kháng thuốc của khối u.
Khi chế biến, nên cắt nhỏ súp lơ và để yên khoảng 10 phút trước khi nấu để enzyme hoạt hóa tối đa lượng sulforaphane.
Cà rốt
Bên cạnh các vitamin A, B6, B7, K và lycopene, cà rốt còn chứa luteolin. Chất này giúp điều chỉnh quá trình tự hủy của tế bào ung thư và đặc biệt là ngăn chặn sự hình thành mạch máu mới xung quanh khối u, từ đó cắt đứt nguồn cung cấp dinh dưỡng của chúng. Luteolin cũng có trong dầu ôliu nguyên chất, lá bạc hà và các loại trái cây họ cam quýt.
Hành tây
Hành tây (đặc biệt là hành tây tím) sở hữu nồng độ quercetin cao nhất trong các loại rau củ. Các nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn cho thấy người tiêu thụ nhiều quercetin có nguy cơ mắc ung thư phổi thấp hơn đáng kể.
Quercetin hoạt động bằng cách ức chế các đoạn RNA lỗi trong tế bào ung thư, khiến chúng không thể hoạt động và phải tự hủy. Vì đây là chất tan trong chất béo, bạn nên ăn hành tây kèm với các món có dầu mỡ để hấp thụ tốt nhất.
Cà chua
Hoạt chất lycopene trong cà chua đại đã được chứng minh có thể phòng ngừa 12 loại ung thư, bao gồm: ung thư tuyến tiền liệt, vú, cổ tử cung, buồng trứng, nội mạc tử cung, phổi, bàng quang, miệng, thực quản, dạ dày, đại trực tràng và tuyến tụy.
Lycopene giúp điều chỉnh hormone IGF-1 (yếu tố tăng trưởng giống insulin). Khi IGF-1 quá cao sẽ kích thích tế bào phân chia vô tội vạ dẫn đến ung thư. Lycopene giúp chặn đứng sự kích thích này.
Lycopene sẽ được giải phóng nhiều nhất khi nấu chín với dầu mỡ hoặc xay thành nước ép để phá vỡ thành tế bào.
Dù rau củ rất tốt, bác sĩ Trương Thích Hằng cũng đưa ra cảnh báo đặc biệt. Người đang sử dụng thuốc chống đông máu truyền thống nên hạn chế ăn súp lơ xanh để tránh tương tác thuốc. Việc hấp thụ dinh dưỡng từ thực phẩm tự nhiên luôn đạt hiệu quả cao hơn thực phẩm chức năng vì cơ thể cần sự kết hợp đa dạng của các nguyên tố vi lượng để hấp thụ tối ưu.
