Ngưng tim khi chơi pickleball, người đàn ông được bác sĩ kịp thời cứu sống

PGS.TS.BS Phạm Nguyễn Vinh, Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, giải thích mô mỡ hoạt động như một cơ quan nội tiết, giải phóng các chất gây viêm (TNF-α, IL-6), làm tổn thương thành mạch, thúc đẩy xơ vữa. Tình trạng này làm tăng nguy cơ bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, bệnh mạch máu não và đột quỵ.

Mỡ nội tạng dư thừa còn gây kháng insulin, dẫn đến hội chứng chuyển hóa và đái tháo đường type 2 - những yếu tố làm tăng nguy cơ tim mạch. Nghiên cứu Đa chủng tộc về Xơ vữa động mạch (MESA) năm 2010-2017 trên hơn 93.200 người 45-79 tuổi đăng trên tạp chí Frontiers cho thấy 80-90% người mắc đái tháo đường type 2 bị thừa cân hoặc béo phì, và người béo phì có nguy cơ mắc bệnh tim cao gần gấp 3 lần so với người bình thường.

Rối loạn mỡ máu ở người thừa cân, béo phì thường biểu hiện bằng triglyceride tăng cao, cholesterol tốt (HDL) giảm và xuất hiện nhiều hạt LDL nhỏ, đậm đặc - loại dễ gây hại cho mạch máu. Những thay đổi này khiến mỡ tích tụ trong thành động mạch, hình thành mảng xơ vữa, từ đó làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

"Ở người trẻ bị nhồi máu cơ tim không ST chênh lên (NSTEMI), thừa cân, béo phì có thể là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất, hơn cả hút thuốc lá", phó giáo sư Vinh nói. Chỉ số BMI càng cao, nguy cơ mắc bệnh càng lớn và có xu hướng xảy ra sớm hơn.

Béo phì dễ dẫn tới tăng huyết áp do tăng thể tích máu và cung lượng tim, kích hoạt hệ renin-angiotensin-aldosterone (RAAS) khiến huyết áp duy trì ở mức cao. Lâu dài, áp lực này làm cứng và hẹp động mạch, hình thành xơ vữa, đồng thời khiến tim phải làm việc nhiều hơn, cơ tim dày lên, tăng nguy cơ mắc bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, suy tim.

Mỡ thừa cũng khiến tim phải bơm mạnh hơn, lâu dần gây biến đổi cấu trúc tim và dẫn đến suy tim. Khi tăng huyết áp đi kèm rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch tiến triển nhanh hơn. Ngoài ra, béo phì còn liên quan đến rung nhĩ do thay đổi cấu trúc và tín hiệu điện của tim.

Phó giáo sư Vinh dẫn thống kê năm 2024 của Hiệp hội Tim mạch châu Âu (ESC) cho thấy tỷ lệ béo phì đã tăng hơn gấp đôi trong 4 thập kỷ qua. Tại hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, số bệnh nhân đến khám và điều trị bệnh tim (tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, suy tim...) bị thừa cân, béo phì chiếm khoảng 10-15%.

Đơn cử ông Mạnh, 57 tuổi, nặng 118 kg, nhập viện điều trị hai lần trong vòng 3 tháng. ThS.BS.CKII Huỳnh Thanh Kiều, Trưởng khoa Nội tim mạch 1, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết bệnh nhân mắc nhiều bệnh lý tim mạch gồm suy tim, rung nhĩ, bệnh mạch vành, rối loạn lipid máu, ngưng thở tắc nghẽn khi ngủ. "Yếu tố tuổi tác, béo phì mức cao nhất (BMI 40.35) là nguyên nhân chính gây ra tình trạng này", bác sĩ Kiều giải thích.

Sau một tuần điều trị nội khoa tích cực, các triệu chứng cải thiện. Bác sĩ cũng kê thuốc hỗ trợ giảm cân cho ông, xây dựng chế độ ăn uống - vận động phù hợp và hướng dẫn ông tái khám đúng lịch.

Phó giáo sư Vinh cho hay giảm cân là biện pháp quan trọng để phòng ngừa các hội chứng tim mạch chuyển hóa. Giảm 5-10% trọng lượng cơ thể, người bệnh có thể giảm triglyceride 40 mg/dl, tăng cholesterol HDL 5 mg/dl, huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương giảm 5 mmHg, giảm 21% nguy cơ tử vong do nhồi máu cơ tim cấp hay đột quỵ, ngăn ngừa tiến triển đái tháo đường type 2...

Để giảm nguy cơ tim mạch, ngoài kiểm soát cân nặng, cần giữ vòng eo <90 cm ở nam và <80 cm ở nữ. Các biện pháp hiệu quả gồm thay đổi lối sống, dùng thuốc và phẫu thuật khi cần. Nguyên tắc ăn uống ưu tiên thịt trắng (thịt gà, vịt, cá, ếch...), chất xơ, hạn chế tinh bột, tránh thực phẩm chế biến sẵn, uống đủ 1,5-2 lít nước và duy trì vận động đều đặn.Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc giảm cân, chẳng hạn khi BMI ≥30 hoặc BMI ≥ 27 kèm một yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp sau ít nhất 3 tháng thay đổi lối sống không hiệu quả. Người châu Á (như Việt Nam) có thể dùng thuốc nếu BMI ≥ 25 kèm một yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp. Trường hợp BMI ≥40 hoặc ≥35 kèm bệnh có thể cân nhắc phẫu thuật dạ dày (Bari-surgery).Người thừa cân nên khám để được tư vấn phương pháp giảm cân phù hợp theo thể trạng và bệnh nền kèm theo. Duy trì BMI 18,5-22,9 giúp phòng ngừa bệnh tim mạch hiệu quả. Người thừa cân, béo phì khi xuất hiện dấu hiệu cảnh báo như khó thở, đau tức ngực, chóng mặt, choáng váng, nhịp tim bất thường, mệt mỏi... nên đi khám ngay.Tin Gốc: Vnexpress

Đài Loan hiện có hơn 2 triệu người mắc bệnh thận mạn tính, trong đó 100.000 người đang phải duy trì sự sống bằng cách chạy thận. Chiang Shou-shan, bác sĩ chuyên khoa Thận, Bệnh viện Shin Kong, cho hay do tổn thương thận thường không gây đau đớn, nhiều người đã vô tình hủy hoại chức năng thận mà không hay biết. Thậm chí có những trường hợp bị suy thận cấp, phải chạy thận suốt đời chỉ vì ăn quá nhiều rau xanh, nhất là những loại chứa hàm lượng axit oxalic cao có thể gây hại nghiêm trọng cho thận.

"Những người có chức năng thận kém cần đặc biệt lưu ý đến lượng tiêu thụ hàng ngày", bác sĩ cảnh báo.

Ông Chiang cho hay chế độ ăn giàu chất xơ, ít chất béo đang trở thành xu hướng phổ biến nhưng lưu ý hàm lượng axit oxalic trong thực phẩm có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến chức năng thận. Do axit oxalic chủ yếu được chuyển hóa qua thận, khi đi vào cơ quan này, chúng có thể dẫn đến nhiều dạng tổn thương khác nhau như hình thành sỏi canxi oxalat, thậm chí gây ra các bệnh lý về thận cấp tính và mạn tính.

Theo ông, mỗi loại rau có mức độ chứa axit oxalic khác nhau. Trong đó, rau chân vịt (cải bó xôi), cần tây, rau sam, rau dền đỏ, dền xanh là nhóm có hàm lượng cao nhất, tiềm ẩn nguy cơ gây hại lớn cho thận. Những người mắc bệnh thận mạn tính cần lưu ý khi ăn nhóm thực phẩm này. Tuy nhiên, do bệnh thận thường diễn tiến âm thầm khiến nhiều người không hay biết mình mắc bệnh, bác sĩ khuyến cáo cộng đồng thận trọng và sử dụng các loại rau trên một cách điều độ.

Bác sĩ cho biết thêm người mắc bệnh thận phải đặc biệt cẩn trọng, không nên ăn quá nhiều rau chân vịt và rau dền. Các nghiên cứu hiện tại chỉ ra rằng việc nạp 1.200 mg axit oxalic trong một lần có thể dẫn đến suy thận cấp. Lượng axit này tương đương với khoảng 600 đến 750 gram rau chân vịt hoặc rau dền. Bác sĩ Chiang cũng lưu ý dù việc chần sơ qua nước sôi có thể làm giảm bớt hàm lượng axit oxalic trong rau, hiệu quả loại bỏ vẫn còn hạn chế. Vì vậy, người dân cần chú ý đến liều lượng tiêu thụ trong chế độ ăn uống hàng ngày để bảo vệ sức khỏe hệ bài tiết.

Bình Minh (Theo SETN)

Nguồn: https://vnexpress.net/bac-si-trung-quoc-noi-5-loai-rau-gay-hai-than-neu-lam-dung-5059966.html

Trong cuộc sống hiện đại, người dân ngày càng có ý thức bảo vệ sức khỏe khi dần từ bỏ gà rán cùng đồ uống có đường để chuyển sang các loại thực phẩm nguyên phần, rau hữu cơ, thậm chí tôn sùng quan niệm "càng tự nhiên càng tốt".

Tuy nhiên, bác sĩ Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học với hơn 20 năm kinh nghiệm tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, Đài Loan, cho biết nhiều bệnh nhân phải nhập viện cấp cứu không phải vì đồ ăn rác (junk food) mà lại do những thực phẩm "quá tự nhiên". Theo ông, các loài thực vật trong tự nhiên thường tự sản sinh độc tố để tự vệ; nếu con người tiêu thụ chúng sai trạng thái như khi đã mọc mầm, nấu chưa chín, bị hư hỏng hoặc ăn sống, thực phẩm lành mạnh có thể lập tức biến thành chất độc chết người.

Trong một bài viết mới đây trên trang cá nhân, bác sĩ Hung chia sẻ về một ca bệnh là nhân viên văn phòng ngoài 40 tuổi, vì tiếc của nên không nỡ vứt bỏ túi khoai tây mọc mầm. Người này lầm tưởng "đậu mọc mầm thành giá đỗ thì bổ hơn nên khoai tây mọc mầm chắc cũng tương tự", chỉ cắt bỏ các mắt mầm nhìn thấy được rồi đem chiên ngập dầu ở nhiệt độ cao.

Chưa đầy hai giờ sau khi ăn, người đàn ông bắt đầu có triệu chứng buồn nôn, tê lưỡi, nôn mửa dữ dội, vã mồ hôi lạnh và tiêu chảy nặng. Anh được đưa vào bệnh viện cấp cứu trong tình trạng tri giác mơ hồ và được chẩn đoán ngộ độc solanine cấp tính. Bệnh nhân may mắn giữ được tính mạng sau khi được điều trị kịp thời.

Trước những rủi ro tiềm ẩn trong chế độ ăn uống hàng ngày, bác sĩ Hung đã liệt kê 5 loại thực phẩm tự nhiên dễ gây ngộ độc. Mối nguy hiểm hàng đầu chính là "khoai tây mọc mầm". Khi khoai tây mọc mầm, chuyển sang màu xanh hoặc bị lưu kho quá lâu, chúng sẽ sản sinh ra một lượng lớn độc tố thần kinh solanine. Các nghiên cứu trên tạp chí quốc tế chỉ ra rằng loại độc tố này không thể bị phá hủy ngay cả khi chiên ở nhiệt độ cao và chất độc thường đã lan rộng ra toàn bộ củ khoai. Ngộ độc nhẹ có thể gây tê lưỡi và tiêu chảy, trong khi các trường hợp nghiêm trọng thậm chí có thể dẫn đến lú lẫn và suy hô hấp. Nguy cơ này đối với người già và trẻ em còn cao hơn, vì vậy cần phải vứt bỏ ngay lập tức bất kỳ củ khoai tây nào đã mọc mầm hoặc có vị đắng.

Mối nguy thứ hai là "các loại đậu chưa nấu chín" như đậu cô ve, đậu lăng và đậu thận đỏ (red kidney beans). Nếu các loại đậu này không được nấu chín hoàn toàn, chúng sẽ chứa hàm lượng lớn phytohemagglutinin, trong đó đậu thận đỏ có độc tính cao nhất. Theo Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), chỉ cần ăn vài hạt đậu thận đỏ chưa nấu chín cũng có thể gây ngộ độc cấp tính. Bác sĩ Hung kể từng có trường hợp một phụ nữ trẻ bị đau bụng dữ dội, nôn mửa và mất nước sau khi ăn món đậu cô ve xào tái giòn, dẫn đến suy thận cấp. Ông khuyến cáo nồi chiên không dầu hoặc nồi nấu chậm hiện đại thường không thể phá hủy độc tố do nhiệt độ trong lõi thực phẩm không đủ cao, do đó, việc nấu chín kỹ các loại đậu là vô cùng quan trọng.

Nhóm thứ 3 là "sắn và măng". Cả hai nguyên liệu này đều chứa cyanogenic glycoside. Chất này sau khi được tiêu hóa trong cơ thể người sẽ chuyển hóa thành hydro xyanua có độc tính cực cao. Bác sĩ Hung dẫn một nghiên cứu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho thấy sắn không được xử lý đúng cách đã gây ra nhiều vụ ngộ độc hàng loạt và thậm chí có những ca tử vong. Vì các độc tố tự nhiên này có đặc tính dễ bay hơi, người dân phải ngâm và thái lát sắn, măng trước khi nấu, đồng thời "không được đậy vung" trong quá trình đun nấu để độc tố thoát ra ngoài theo hơi nước, từ đó đảm bảo an toàn thực phẩm.

Bác sĩ Hung cho biết thêm nhóm thứ 4 là "hạnh nhân đắng và nhân hạt trái cây" gồm nhân hạt đào, hạt mận và hạt táo, tất cả đều chứa amygdalin, chất giải phóng xyanua sau quá trình chuyển hóa. Việc hấp thụ quá mức có thể gây đau đầu, khó thở, co giật và thậm chí suy hô hấp. Những tin đồn lan truyền trên mạng xã hội cho rằng ăn một lượng lớn hạnh nhân đắng có thể chống ung thư đã dẫn đến một số ca ngộ độc cấp tính phải nhập viện. Các bậc phụ huynh cũng cần đặc biệt lưu ý để tránh việc trẻ nhỏ nhai nuốt nhân của các loại quả này.

Cuối cùng là "hoa hoa hiên tươi" (daylily flowers), loại hoa có chứa colchicine. Thực tế đã ghi nhận trường hợp bệnh nhân mắc bệnh thận mạn tính bị đi tiểu ra máu và suy giảm chức năng thận nhanh chóng sau khi ăn quá nhiều hoa hoa hiên tươi. Bác sĩ Hung khuyến nghị người dân ưu tiên sử dụng hoa hoa hiên khô đã được ngâm nước, ngắt bỏ nhụy và nấu chín kỹ.

Bên cạnh 5 nhóm thực phẩm trên, chuyên gia nhấn mạnh cơ thể chúng ta thường phát đi tín hiệu cảnh báo thông qua "vị đắng bất thường". Nếu dưa chuột, mướp hương hay bí ngòi vốn có vị ngọt bỗng nhiên bị đắng gắt, điều đó có nghĩa chúng chứa chất cucurbitacin. Việc cố tình nuốt chúng có thể gây viêm dạ dày ruột cấp tính, mất nước và tụt huyết áp. Tương tự, việc ăn phải các hạt lạc hoặc hạt hướng dương có mùi hôi, vị đắng có thể dẫn đến việc hấp thụ độc tố vi nấm aflatoxin hoặc ochratoxin, gặp trường hợp này cần phải nhổ ra ngay lập tức và súc miệng sạch sẽ.

Bác sĩ Hung khuyên không nên chỉ cảnh giác với thực phẩm chế biến sẵn mà lại mất cảnh giác trước hai chữ "tự nhiên", rồi mù quáng theo đuổi các chế độ ăn kiêng cực đoan hay xu hướng ăn sống vốn tiềm ẩn nhiều mối nguy hại. Sức khỏe dinh dưỡng thực sự không nằm ở việc mù quáng theo đuổi thực phẩm tự nhiên mà ở khả năng nhận biết, bảo quản, nấu nướng đúng cách và tiêu thụ ở mức độ vừa phải. Ông khuyến cáo nếu thực phẩm trong nhà đã đổi màu, mọc mầm, bị đắng hoặc có mùi vị lạ, đừng vì tiếc tiền mà đánh cược với sức khỏe của chính mình.

Tin Gốc: Vnexpress