Bác sĩ y học chức năng Trương Thích Hằng (Đài Loan) cho biết, các nghiên cứu về thực phẩm kháng ung thư đang ngày càng tăng mạnh. Dưới đây là cơ chế cụ thể giúp 5 loại rau củ này bảo vệ cơ thể trước các tế bào ác tính:
Cần tây
Hoạt chất apigenin trong cần tây có khả năng kích hoạt protein p53 trong tế bào. Khi DNA bị tổn thương tích tụ, tế bào sẽ trở nên khiếm khuyết và có nguy cơ phát triển thành khối u. Protein p53 đóng vai trò như một “công tắc”, ra lệnh cho các tế bào lỗi này tự hủy diệt (apoptosis), từ đó ngăn chặn sự hình thành khối u.
Ngoài ra, apigenin còn ức chế các thụ thể estrogen, giúp phòng ngừa các dòng tế bào ung thư vú nhạy cảm với hormone. Hoạt chất này cũng tìm thấy nhiều trong rau mùi, hoa cúc La Mã và mùi tây.
Súp lơ xanh (Bông cải xanh)
Súp lơ xanh chứa hợp chất glucoraphanin. Trong quá trình chế biến, khi cấu trúc rau bị phá vỡ (cắt, thái), chất này sẽ chuyển hóa thành sulforaphane – một chất kháng ung thư thực thụ.
Sulforaphane không chỉ thúc đẩy tế bào ung thư tự hủy mà còn ngăn chặn sự di căn và giảm tình trạng kháng thuốc của khối u.
Khi chế biến, nên cắt nhỏ súp lơ và để yên khoảng 10 phút trước khi nấu để enzyme hoạt hóa tối đa lượng sulforaphane.
Cà rốt
Bên cạnh các vitamin A, B6, B7, K và lycopene, cà rốt còn chứa luteolin. Chất này giúp điều chỉnh quá trình tự hủy của tế bào ung thư và đặc biệt là ngăn chặn sự hình thành mạch máu mới xung quanh khối u, từ đó cắt đứt nguồn cung cấp dinh dưỡng của chúng. Luteolin cũng có trong dầu ôliu nguyên chất, lá bạc hà và các loại trái cây họ cam quýt.
Hành tây
Hành tây (đặc biệt là hành tây tím) sở hữu nồng độ quercetin cao nhất trong các loại rau củ. Các nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn cho thấy người tiêu thụ nhiều quercetin có nguy cơ mắc ung thư phổi thấp hơn đáng kể.
Quercetin hoạt động bằng cách ức chế các đoạn RNA lỗi trong tế bào ung thư, khiến chúng không thể hoạt động và phải tự hủy. Vì đây là chất tan trong chất béo, bạn nên ăn hành tây kèm với các món có dầu mỡ để hấp thụ tốt nhất.
Cà chua
Hoạt chất lycopene trong cà chua đại đã được chứng minh có thể phòng ngừa 12 loại ung thư, bao gồm: ung thư tuyến tiền liệt, vú, cổ tử cung, buồng trứng, nội mạc tử cung, phổi, bàng quang, miệng, thực quản, dạ dày, đại trực tràng và tuyến tụy.
Lycopene giúp điều chỉnh hormone IGF-1 (yếu tố tăng trưởng giống insulin). Khi IGF-1 quá cao sẽ kích thích tế bào phân chia vô tội vạ dẫn đến ung thư. Lycopene giúp chặn đứng sự kích thích này.
Lycopene sẽ được giải phóng nhiều nhất khi nấu chín với dầu mỡ hoặc xay thành nước ép để phá vỡ thành tế bào.
Dù rau củ rất tốt, bác sĩ Trương Thích Hằng cũng đưa ra cảnh báo đặc biệt. Người đang sử dụng thuốc chống đông máu truyền thống nên hạn chế ăn súp lơ xanh để tránh tương tác thuốc. Việc hấp thụ dinh dưỡng từ thực phẩm tự nhiên luôn đạt hiệu quả cao hơn thực phẩm chức năng vì cơ thể cần sự kết hợp đa dạng của các nguyên tố vi lượng để hấp thụ tối ưu.
Dịch vụ lấy máu xét nghiệm tại nhà ngày càng phổ biến, vì thuận tiện, không phải xếp hàng chờ đợi. Đây là một phần trong tổng thể khám chữa bệnh từ xa, với mục tiêu giúp người dân không cần đến bệnh viện mà vẫn được đảm bảo chăm sóc sức khỏe. Song, mọi người cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị trước khi gọi xét nghiệm, tránh bỏ sót các chỉ số quan trọng.
"Nếu là trường hợp tái khám định kỳ hoặc đang theo dõi dài hạn, bạn chỉ cần lấy tờ kết quả cũ và làm lại đúng các xét nghiệm như vậy", phó giáo sư nói.
Tuy nhiên, nhiều kỹ thuật viên thường có xu hướng gợi ý làm thêm xét nghiệm A, B, C... với tâm lý "đằng nào cũng một lần lấy máu" của người bệnh và gia đình. Vì vậy, rất nhiều xét nghiệm không cần thiết đã được thực hiện, đặc biệt là các xét nghiệm marker ung thư.
Ngoài ra, người bệnh cần lưu ý tính chính xác của kết quả, bởi chất lượng ống máu sau khi vận chuyển một quãng đường dài khó so sánh được với mẫu lấy ngay tại bệnh viện. "Bộ bảo quản mẫu vận chuyển chuyên nghiệp có giá lên tới hàng trăm triệu đồng nên không Lab xét nghiệm nào trang bị đồng bộ cho toàn bộ dịch vụ lấy máu tại nhà của mình", phó giáo sư nói.
Do đó, khi thấy một kết quả bất thường, bệnh nhân cần tham khảo ý kiến bác sĩ điều trị. Ví dụ bệnh nhân hoàn toàn không có triệu chứng nhưng xét nghiệm Creatinin lên tới 135 µmol/L, vượt ngưỡng bình thường hơn 20%. Trong khi đó, Ure và các chỉ số khác lại hoàn toàn bình thường. Bác sĩ khuyên bệnh nhân làm lại xét nghiệm chức năng thận, kết quả Creatinin chỉ 67 µmol/L, trong giới hạn bình thường.
Một yếu tố nữa ảnh hưởng đến chất lượng xét nghiệm tại nhà là tay nghề của kỹ thuật viên lấy máu. Nhiều người chưa được đào tạo bài bản để xử trí các sự cố có thể xảy ra khi lấy máu ví dụ như phản ứng cường phế vị.
Cường phế vị là cảm giác choáng váng hoặc ngất xỉu do cơ thể phản ứng thái quá với nỗi sợ kim tiêm, cảm giác đau hoặc khi nhìn thấy máu.
Bác sĩ khuyên người bệnh cần thông thái, lựa chọn cẩn thận đơn vị lấy máu tại nhà. Xác định rõ danh mục xét nghiệm cần thiết qua tư vấn của bác sĩ, trao đổi thẳng thắn với kỹ thuật viên lấy mẫu. Không nên tự suy luận khi thấy kết quả bình thường hay bất thường so với lần trước mà cần chuyển kết quả đến bác sĩ của mình.
Trong đó, bệnh nhân 30 tuổi chấn thương nặng vùng đầu, ngực và tay. Ảnh chụp X-quang ghi nhận gãy hở và gãy kín nhiều đoạn xương tay, gãy kín xương vai, gãy hai xương sườn và chấn thương thận phải. Người này được Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận chuyển vào Bệnh viện Chợ Rẫy (TP HCM) khuya 6/4.
Hơn một giờ sau, bệnh nhân 19 tuổi cũng được chuyển vào Chợ Rẫy trong tình trạng lơ mơ, sốc đa chấn thương phức tạp, gãy hở đùi phải, gãy xương cẳng chân và cánh tay, xuất huyết dưới nhện, dập phổi và tràn dịch màng phổi.
Bệnh viện Chợ Rẫy kích hoạt báo động đỏ, huy động y bác sĩ 7 chuyên khoa mổ cấp cứu ngay trong đêm. Hai ca mổ song song kéo dài hơn 8 tiếng đến sáng 7/4 thì hoàn tất, bệnh nhân được theo dõi hậu phẫu.
BS.CK2 Quách Tiến Dũng, Khoa Ngoại thần kinh, cho biết đến chiều cùng ngày bệnh nhân 30 tuổi đã tỉnh táo, không yếu liệt và được chuyển lên Khoa Ngoại thần kinh tiếp tục điều trị. Bệnh nhân 19 tuổi huyết áp ổn định hơn lúc nhập viện nhưng vẫn còn lơ mơ, tình trạng nặng, tiếp tục thở máy và theo dõi sát tại Khoa Hồi sức Cấp cứu.
Hai bệnh nhân thuộc nhóm 15 thợ lặn sò đi ôtô khách 29 chỗ từ cảng La Gi về nhà cách đó gần 150 km, chiều 6/4. Trên đường gần khu vực ngã ba Hòa Thắng, xe bất ngờ mất lái lao qua lề đường rồi rớt xuống vực sâu hơn 10 m gần hồ Bàu Trắng, 4 người tử vong tại chỗ, 11 người bị thương.
Hai bệnh nhân trên bị thương nặng nhất, sau sơ cứu được chuyển vào Bệnh viện Chợ Rẫy. Những nạn nhân còn lại điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận.
Giấc ngủ chất lượng không chỉ giúp cơ thể phục hồi năng lượng mà còn hỗ trợ trí nhớ, tâm trạng, miễn dịch và sức khỏe tim mạch. Theo các chuyên gia, nhiều thói quen ban ngày có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đi vào giấc ngủ và chất lượng nghỉ ngơi vào ban đêm.
Duy trì giờ ngủ và thức dậy cố định
Theo Mayo Clinic, việc đi ngủ và thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày, kể cả cuối tuần, giúp ổn định đồng hồ sinh học. Khi nhịp sinh học được duy trì đều đặn, cơ thể sẽ dễ buồn ngủ vào buổi tối và tỉnh táo hơn vào buổi sáng. Người trưởng thành nên ngủ ít nhất 7 tiếng mỗi đêm và hạn chế thay đổi giờ giấc ngủ thất thường.
Ánh sáng mặt trời đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh nhịp sinh học. Dành thời gian ngoài trời hoặc tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên vào ban ngày có thể cải thiện chất lượng và thời lượng giấc ngủ vào ban đêm.
Ánh sáng buổi sáng giúp cơ thể nhận biết thời điểm thức và ngủ, từ đó hỗ trợ quá trình sản xuất hormone melatonin đúng lúc vào buổi tối.
Vận động thường xuyên
Theo Times of India, hoạt động thể chất hằng ngày có thể giúp dễ đi vào giấc ngủ, đồng thời tăng thời gian ngủ sâu. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý không nên tập luyện cường độ cao quá sát giờ đi ngủ vì khiến cơ thể tỉnh táo và khó thư giãn.
Hạn chế caffeine vào cuối ngày
Cà phê, trà đặc, nước tăng lực hay một số loại nước ngọt có chứa caffeine có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ nhiều giờ sau khi sử dụng. Điều này là do caffeine kích thích hệ thần kinh và có thể làm chậm quá trình buồn ngủ tự nhiên của cơ thể.
Những người nhạy cảm với caffeine nên tránh sử dụng các đồ uống này vào buổi chiều hoặc tối để giảm nguy cơ trằn trọc, khó ngủ.
Ăn thực phẩm hỗ trợ giấc ngủ
Chế độ ăn uống cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Theo Healthline, một số thực phẩm chứa melatonin, magie hoặc tryptophan - những chất tham gia vào quá trình điều hòa giấc ngủ - có thể giúp dễ ngủ hơn.
Các lựa chọn thường được nhắc đến gồm cá béo (như cá hồi, cá thu); quả kiwi; anh đào chua; các loại hạt (hạt óc chó, hạnh nhân) và sữa.
Giảm thời gian dùng thiết bị điện tử trước khi ngủ
Ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính bảng và các thiết bị điện tử có thể ức chế quá trình tiết melatonin - hormone để cơ thể chuẩn bị cho giấc ngủ.
Mọi người nên hạn chế sử dụng thiết bị ít nhất một giờ trước khi đi ngủ. Thay vào đó, có thể đọc sách, nghe nhạc nhẹ hoặc thực hiện các hoạt động thư giãn để não bộ chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi.
Tạo không gian ngủ thoải mái và thư giãn
Nhiệt độ phòng, ánh sáng và tiếng ồn đều ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ. Giữ phòng ngủ mát mẻ, tối và yên tĩnh đồng thời duy trì các hoạt động thư giãn như tắm nước ấm, thiền hoặc hít thở sâu trước khi ngủ cũng có thể dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Theo Medical News Today, việc xây dựng một thói quen thư giãn cố định vào buổi tối giúp gửi tín hiệu cho não bộ rằng đã đến lúc nghỉ ngơi, từ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ về lâu dài.
