Nhiều người bận rộn thường ăn tối vào lúc 20 – 21 giờ, thậm chí muộn hơn. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy thời điểm ăn tối có thể tác động đến quá trình trao đổi chất, kiểm soát đường huyết và nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Theo tiến sĩ Frank A.J.L. Scheer, Giám đốc Chương trình Y học Nhịp sinh học tại Bệnh viện Brigham and Women’s, giảng viên Trường Y Harvard (Mỹ), cơ thể con người hoạt động theo đồng hồ sinh học. Về buổi tối, khả năng xử lý đường và chất béo giảm dần, vì vậy ăn quá muộn khiến cơ thể chuyển hóa kém hiệu quả hơn.
Các chuyên gia của Học viện Dinh dưỡng và Tiết chế Mỹ khuyến nghị nên kết thúc bữa tối trước khi đi ngủ khoảng 2 – 3 giờ. Khoảng thời gian này giúp dạ dày có đủ thời gian tiêu hóa thức ăn, hạn chế tình trạng trào ngược dạ dày, đầy bụng và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Với phần lớn người trưởng thành ngủ vào khoảng 22 – 23 giờ, thời điểm ăn tối phù hợp thường rơi vào khoảng 18 – 19 giờ 30.
Theo tiến sĩ Marie-Pierre St-Onge, chuyên gia dinh dưỡng tại Trung tâm Y tế Irving, Đại học Columbia (Mỹ), ăn tối sớm còn giúp cơ thể đồng bộ với nhịp sinh học tự nhiên, từ đó hỗ trợ quá trình chuyển hóa năng lượng và kiểm soát cân nặng tốt hơn.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Cell Metabolism cho thấy những người ăn tối muộn có xu hướng tiêu hao ít calo hơn, cảm thấy đói nhiều hơn và tăng tích trữ mỡ so với khi ăn cùng một bữa vào thời điểm sớm hơn.
Trong khi đó, nghiên cứu công bố trên Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism ghi nhận ăn tối muộn làm tăng đường huyết sau ăn và giảm khả năng đốt cháy chất béo. Những thay đổi này nếu kéo dài có thể làm tăng nguy cơ béo phì và tiểu đường loại 2.
Không chỉ vậy, ăn quá sát giờ ngủ còn làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày – thực quản, khiến nhiều người khó ngủ hoặc ngủ không sâu giấc.
Không phải ai cũng có thể ăn tối đúng “khung giờ vàng”, đặc biệt là người làm việc theo ca hoặc thường xuyên tăng ca. Trong trường hợp này, các chuyên gia khuyến cáo nên chọn bữa tối nhẹ, dễ tiêu với lượng vừa phải.
Có thể ưu tiên các thực phẩm giàu protein nạc như cá, thịt gà, đậu phụ kết hợp nhiều rau xanh và một lượng nhỏ ngũ cốc nguyên hạt. Ngược lại, nên hạn chế thức ăn chiên rán, nhiều đường, nhiều chất béo hoặc uống nhiều rượu bia vào buổi tối vì dễ gây đầy bụng và ảnh hưởng giấc ngủ.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), duy trì thời điểm ăn tối ổn định mỗi ngày cũng quan trọng không kém việc lựa chọn thực phẩm. Thói quen này giúp cơ thể thích nghi với nhịp sinh học, góp phần cải thiện kiểm soát đường huyết và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Nhìn chung, thời điểm ăn tối lý tưởng với đa số người trưởng thành là khoảng 18 – 19 giờ 30 và nên kết thúc bữa ăn trước khi đi ngủ ít nhất 2 – 3 giờ. Kết hợp ăn đúng giờ với chế độ dinh dưỡng cân đối và vận động thường xuyên sẽ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe lâu dài.
Tại hội thảo, bà Đào Thúy Hà, Tổng giám đốc Công ty CP Traphaco, cho rằng phát triển dược liệu trước hết là xây dựng chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị, với mô hình "4 nhà": nhà nước tạo hành lang chính sách và quy hoạch; doanh nghiệp là hạt nhân điều phối; nhà khoa học chuyển giao giống, quy trình, tiêu chuẩn; nông dân là chủ thể sản xuất được tổ chức, đào tạo và bảo đảm đầu ra về nguyên liệu tuân thủ quy trình chuẩn, từ đó phát triển dược liệu thành sản phẩm công nghiệp có hàm lượng khoa học cao. Đồng thời, cần tổ chức hệ sinh thái sản phẩm dựa trên cùng một nguồn dược liệu để mở rộng thị trường, tăng giá trị sử dụng, tăng tần suất tiếp cận người tiêu dùng, tạo đầu ra ổn định hơn cho vùng trồng, phát triển kinh tế dược liệu, thay vì dược liệu chỉ là nguyên liệu thô, giá trị mang lại thấp.
Lãnh đạo Bộ Y tế cho biết đang hoàn thiện chính sách về dược liệu theo hướng đồng bộ, thống nhất, trọng tâm là luật Y dược cổ truyền; tăng cường đầu tư cho điều tra, bảo tồn tài nguyên dược liệu, xây dựng vùng trồng đạt chuẩn GACP-WHO; nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm, kiểm soát chặt chẽ chất lượng dược liệu; đồng thời đẩy mạnh thu hút doanh nghiệp đầu tư, hỗ trợ người dân về kỹ thuật, giống và xây dựng đầu ra ổn định, từng bước hình thành các vùng dược liệu hàng hóa quy mô lớn, gắn với xây dựng chương trình phát triển sản phẩm quốc gia về dược liệu.
Bộ Y tế đang triển khai hỗ trợ phát triển vùng trồng dược liệu quý với 23 dược liệu, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2035.
Theo Times of India, sau khi ăn, đặc biệt là bữa ăn nhiều tinh bột, lượng đường trong máu bắt đầu tăng lên. Ở người khỏe mạnh, insulin giúp kiểm soát mức tăng này. Tuy nhiên, với người mắc tiểu đường type 2 hoặc tiền tiểu đường, phản ứng insulin thường chậm hơn, khiến đường huyết duy trì ở mức cao trong thời gian dài, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương dây thần kinh, mạch máu và nhiều cơ quan khác.
Hoạt động thể chất nhẹ nhàng như đi bộ có thể hạn chế tình trạng tăng đường huyết sau ăn. Khi vận động, cơ bắp co lại và chủ động sử dụng glucose trong máu để tạo năng lượng, góp phần ổn định đường huyết.
Người mới bắt đầu có thể đặt lời nhắc khoảng 15 phút sau bữa ăn để duy trì thói quen đều đặn. Nên đi bộ với tốc độ thoải mái, vẫn có thể trò chuyện trong lúc đi, ưu tiên không gian thoáng đãng như công viên hoặc quanh khu phố.
Nhai kỹ thức ăn
Ăn quá nhanh có thể góp phần làm tăng lượng đường trong máu. Mỗi người nên nhai chậm, kỹ đến khi thức ăn được nghiền nhỏ để hỗ trợ tiêu hóa, tăng hấp thu dinh dưỡng và kích thích hormone tạo cảm giác no.
Thói quen nhai kỹ còn giúp cơ thể điều hòa phản ứng insulin tốt hơn, hạn chế tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau ăn. Đồng thời, cách ăn này khuyến khích ăn uống có ý thức hơn, giúp nhận biết tín hiệu đói - no rõ ràng, từ đó giảm nguy cơ ăn quá nhiều.
Ăn rau và protein trước khi ăn tinh bột
Thứ tự ăn uống trong bữa ăn ảnh hưởng đến lượng đường huyết sau bữa ăn. Ăn các loại rau không chứa tinh bột như rau chân vịt, bông cải xanh, bí ngòi trước khi ăn tinh bột có thể làm chậm quá trình tiêu hóa, trì hoãn sự hấp thụ vào máu.
Bổ sung protein hoặc chất béo lành mạnh trước khi ăn tinh bột cũng mang lại lợi ích tương tự, tăng cảm giác no, hỗ trợ kiểm soát cân nặng - yếu tố quan trọng trong việc ổn định bệnh tiểu đường type 2.
Nạp carbohydarte vào đầu ngày
Theo WebMD, thời điểm nạp carbohydrate đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát bệnh tiểu đường. Tiêu thụ phần lớn carbohydrate vào đầu ngày phù hợp hơn với nhịp sinh học của cơ thể, từ đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn. Các bữa ăn giàu carbohydrate vào buổi sáng giúp cơ thể sử dụng glucose tốt hơn, giảm nguy cơ tăng đường huyết vào buổi tối.
Kiểm tra đường huyết định kỳ có thể hạn chế nguy cơ biến chứng như suy thận, tổn thương thần kinh, đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
Chia sẻ trên mạng xã hội X, doanh nhân này cho biết thảm cỏ nhân tạo chứa các hạt cao su từ lốp xe tái chế. Vật liệu này rò rỉ nhiều chất nguy hại như "hóa chất vĩnh cửu" PFAS, kim loại nặng và hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs). Johnson lo ngại những hợp chất trên gây rối loạn nội tiết, tăng nguy cơ ung thư và thúc đẩy phản ứng viêm trong cơ thể. Doanh nhân bày tỏ sự thất vọng khi bản thân nỗ lực rà soát mọi rủi ro sức khỏe trên thế giới nhưng lại bỏ sót một mối nguy hiểm ngay trong sân nhà.
Về mặt khoa học, Chương trình Độc chất học Quốc gia Mỹ (NTP) xác nhận các sân cỏ nhân tạo tiêu chuẩn thường sử dụng hạt cao su chứa PAHs, kim loại, chất dẻo phthalates và bisphenol A (BPA) để tạo độ êm. Dù vậy, giới nghiên cứu vẫn đưa ra nhiều luồng ý kiến trái chiều. Thí nghiệm của NTP trên chuột cho thấy động vật không nhiễm độc khi ăn hạt cao su, đồng thời các chuyên gia ghi nhận hàm lượng hóa chất rò rỉ ở mức rất thấp. Cơ quan Đánh giá Nguy cơ Sức khỏe Môi trường (OEHHA) cũng khẳng định các thành phần chính của sân cỏ nhân tạo không sinh ra rủi ro đáng kể nào. Thử nghiệm trên tế bào người chỉ ra cao su rò rỉ hóa chất gây chết tế bào trong một số điều kiện nhiệt độ cực cao.
Bryan Johnson là một triệu phú công nghệ nổi tiếng, doanh nhân và nhà đầu tư người Mỹ. Bên cạnh đó, ông còn là người đam mê cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, đầu tư vào các dự án nghiên cứu sinh học để làm chậm quá trình lão hóa, nâng cao chất lượng cuộc sống. Johnson từng gây tranh cãi khi áp dụng các phương pháp cực đoan như uống sinh tố dinh dưỡng liều cao, trị liệu bằng ánh sáng đỏ, thậm chí là tiêm máu của con trai để trẻ hóa.
Doanh nhân công nghệ cũng chi tới hai triệu USD một năm để thành lập chương trình chống lão hóa, nâng cao tuổi thọ chuyên sâu mang tên Project Blueprint. Chương trình gồm chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt, tập thể dục, thói quen ngủ điều độ và thực hiện xét nghiệm máu, nội tạng định kỳ... Ông uống 111 viên thuốc khác nhau mỗi ngày, ăn 2.250 calo chỉ trong 6 giờ, thậm chí còn được truyền máu thường xuyên.
