Không có bằng chứng khoa học cho thấy tắm buổi sáng tốt hơn tắm buổi tối hay ngược lại. Mỗi thời điểm đều có ưu điểm riêng, việc lựa chọn phụ thuộc vào nhịp sinh hoạt, tính chất công việc, loại da và tình trạng sức khỏe, bệnh nền của mỗi người
Tắm buổi tối mang lại hai lợi ích rõ rệt. Sau một ngày làm việc, da và tóc tích tụ mồ hôi, bụi bẩn, vi khuẩn và các chất gây dị ứng, đặc biệt ở những đô thị nóng ẩm, nhiều khói bụi như TP HCM. Tắm trước khi đi ngủ giúp cơ thể sạch sẽ, hạn chế đưa bụi bẩn lên giường, giảm ngứa và cải thiện triệu chứng ở người bị viêm da cơ địa, viêm mũi dị ứng hoặc hen.
Ngoài ra, tắm nước ấm khoảng 1-2 giờ trước khi ngủ giúp cơ thể tỏa nhiệt tốt hơn, tạo điều kiện để thân nhiệt giảm – một tín hiệu quan trọng giúp dễ đi vào giấc ngủ. Một số nghiên cứu cho thấy tắm nước ấm khoảng 40 độ C trong 10 phút có thể rút ngắn thời gian đi vào giấc ngủ gần 10 phút và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Tắm buổi sáng cũng có nhiều lợi ích. Nước mát hoặc nước ấm giúp cơ thể tỉnh táo, giảm cảm giác uể oải sau khi thức dậy, đồng thời làm sạch mồ hôi và bã nhờn tiết ra trong đêm. Thói quen này phù hợp với người có da dầu, dễ nổi mụn hoặc thường tập thể dục vào buổi sáng.
Quan trọng hơn thời điểm tắm là cách tắm đúng. Nên dùng nước ấm khoảng 37-40 độ C, tránh nước quá nóng vì có thể làm mất lớp dầu bảo vệ da, gây khô và ngứa. Thời gian tắm chỉ nên kéo dài 5-10 phút, sau đó lau khô và thoa kem dưỡng ẩm nếu da khô hoặc thường xuyên ở trong phòng điều hòa. Nếu tắm buổi tối, nên sấy khô tóc trước khi đi ngủ.
Một số trường hợp cần thận trọng, nhất là người lớn tuổi hoặc mắc tăng huyết áp, bệnh mạch vành. Không nên tắm ngay sau khi uống rượu bia, khi quá đói, ngay sau bữa ăn no hoặc sau khi vừa vận động gắng sức. Nên chờ cơ thể ổn định, nhịp tim trở về bình thường rồi mới tắm.
Cũng không nên dội nước lạnh đột ngột, tắm quá khuya hoặc tắm ngay sau khi vừa thức dậy vào sáng sớm. Nước lạnh có thể làm co mạch, khiến huyết áp và nhịp tim tăng đột ngột. Trong khi đó, buổi sáng sớm vốn là thời điểm huyết áp tăng theo nhịp sinh học, nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch cũng cao hơn.
Đối với người khỏe mạnh, không có bằng chứng cho thấy tắm buổi tối làm tăng nguy cơ đột quỵ. Điều đáng lo ngại là những yếu tố đi kèm như tắm nước quá lạnh, tắm sau khi uống rượu, tắm khi cơ thể quá mệt hoặc ở người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp chưa được kiểm soát.
Với trường hợp của bạn, thói quen tắm buổi tối sau khi đi làm về là hoàn toàn phù hợp. Bạn nên tắm bằng nước ấm, tốt nhất trước giờ ngủ khoảng 1-2 giờ và sấy khô tóc sau khi tắm. Nếu buổi sáng cảm thấy bết dính hoặc có tập thể dục, có thể tắm hoặc tráng nhanh bằng nước ấm, không nhất thiết phải dùng nhiều sữa tắm để tránh làm khô da.
Theo các chuyên gia, việc kiểm soát cholesterol không phụ thuộc vào một bữa ăn hay một thời điểm cụ thể trong ngày, mà là kết quả của những thói quen được duy trì lâu dài. Trong đó, khoảng thời gian buổi tối đóng vai trò quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giấc ngủ, quá trình trao đổi chất và các lựa chọn ăn uống.
Nhiều người có thói quen ăn thêm sau bữa tối, đặc biệt khi xem tivi, làm việc muộn hoặc thức khuya. Vấn đề là những món ăn được lựa chọn vào thời điểm này thường là bánh ngọt, khoai tây chiên, mì ăn liền, kem hoặc các loại đồ ăn chế biến sẵn giàu calo.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Jennifer O'Donnell-Giles chia sẻ trên Eatingwell, ăn vặt vào buổi tối dễ khiến cơ thể nạp thêm năng lượng vượt quá nhu cầu thực tế. Khi hoạt động thể chất đã giảm vào cuối ngày, lượng calo dư thừa có xu hướng được tích trữ dưới dạng mỡ, góp phần làm tăng cholesterol và các yếu tố nguy cơ tim mạch.
Ngoài ra, việc ăn đêm thường xuyên còn liên quan đến tăng cân, rối loạn chuyển hóa và khó kiểm soát lượng đường huyết.
Buổi tối cũng là thời điểm nhiều người dễ tìm đến các món ăn "giải trí" như bánh quy, bánh ngọt, trà sữa, nước ngọt, xúc xích, thịt chế biến sẵn hoặc đồ chiên rán. Đây đều là những thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa hoặc đường bổ sung.
Chất béo bão hòa làm tăng cholesterol LDL, loại cholesterol thường được gọi là cholesterol "xấu". Khi LDL tăng cao, chất béo có thể tích tụ trên thành động mạch, làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim và đột quỵ.
Trong khi đó, tiêu thụ quá nhiều đường bổ sung khiến cơ thể sản sinh nhiều triglyceride hơn, một dạng chất béo trong máu có liên quan mật thiết đến bệnh tim mạch. Các nghiên cứu cũng cho thấy người thường xuyên ăn nhiều đường có xu hướng giảm cholesterol HDL, loại cholesterol có lợi giúp bảo vệ tim mạch.
Nhiều người cho rằng cholesterol chỉ liên quan đến ăn uống, nhưng giấc ngủ cũng đóng vai trò rất quan trọng.
Theo các chuyên gia, việc ngủ ít hoặc thường xuyên thức khuya làm rối loạn nhịp sinh học của cơ thể. Điều này ảnh hưởng đến quá trình điều hòa chất béo trong máu và làm tăng nồng độ hormone cortisol, hormone căng thẳng.
Khi cortisol tăng kéo dài, cơ thể dễ xảy ra tình trạng viêm mạn tính và rối loạn chuyển hóa. Một số nghiên cứu cho thấy người ngủ không đủ giấc có xu hướng tăng cholesterol LDL và giảm cholesterol HDL so với người ngủ đủ từ 7 - 9 giờ mỗi đêm.
Thiếu ngủ còn khiến cơ thể thèm đồ ngọt và thực phẩm giàu năng lượng hơn vào ngày hôm sau, tạo thành vòng luẩn quẩn bất lợi cho sức khỏe tim mạch.
Đối với nhiều người, một ly bia hoặc rượu vào cuối ngày được xem là cách thư giãn sau công việc. Tuy nhiên các chuyên gia cho biết thói quen này có thể gây nhiều tác động bất lợi nếu lặp lại thường xuyên.
Theo chuyên gia sức khỏe tim mạch người Mỹ, Jennifer O'Donnell-Giles, việc uống rượu vào cuối ngày có thể làm tăng triglyceride trong máu, ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ và khiến con người dễ lựa chọn các loại thực phẩm kém lành mạnh hơn. Vì vậy giảm tần suất uống rượu hoặc thay thế bằng các loại đồ uống không cồn là lựa chọn có lợi hơn cho sức khỏe tim mạch.
Việc uống rượu vào buổi tối cũng thường đi kèm với các món nhậu nhiều muối, nhiều chất béo và calo, làm tăng thêm gánh nặng cho hệ tim mạch.
Các chuyên gia cho rằng kiểm soát cholesterol không phụ thuộc vào một loại thuốc hay một bữa ăn riêng lẻ, mà là kết quả của những lựa chọn lặp đi lặp lại mỗi ngày. Hạn chế ăn khuya, giảm đồ ngọt và thực phẩm nhiều chất béo bão hòa, duy trì giờ ngủ ổn định và hạn chế rượu bia vào buổi tối là những thay đổi đơn giản nhưng có thể mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe tim mạch về lâu dài.
Ngày 12/5, Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi đang điều trị cho bé trai 5 tuổi bị chó becgie cắn gây vết thương nghiêm trọng ở vùng đầu.
Trước đó, một gia đình ở xã Ba Gia (Quảng Ngãi) đưa bé trai 5 tuổi bị chó cắn đến Bệnh viện Sản - Nhi Quảng Ngãi cấp cứu. Thời điểm được đưa đến viện cháu bé bị mất nhiều máu, có biểu hiện hoảng loạn, vùng đầu có vết rách dài khoảng 25cm lộ xương sọ.
Các bác sĩ đã băng ép cầm máu, giảm đau, tiêm vaccine phòng dại và ổn định tâm lý cho cháu bé.
Khoa Cấp cứu của Bệnh viện Sản - Nhi Quảng Ngãi đã chỉ định chụp X-quang để đánh giá mức độ tổn thương vùng đầu bệnh nhi, đồng thời kích hoạt quy trình phẫu thuật cấp cứu. Bệnh nhi sau đó được phẫu thuật để cắt lọc mô tổn thương và khâu tạo hình vùng đầu và chuyển đến Khoa Ngoại tiếp tục điều trị, theo dõi.
Theo bác sĩ Khoa Ngoại (Bệnh viện Sản - Nhi tỉnh Quảng Ngãi), nhờ được xử trí kịp thời nên sức khỏe bé trai đã ổn định, chưa ghi nhận thêm biến chứng.
Bác sĩ khuyến cáo các bậc phụ huynh hạn chế để trẻ tiếp xúc trực tiếp hoặc chơi đùa với vật nuôi khi không có người lớn giám sát. Khi trẻ bị động vật cắn hoặc cào, phụ huynh cần rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy rồi đưa trẻ đến cơ sở y tế để được xử trí kịp thời.
Nhiều người bận rộn thường ăn tối vào lúc 20 - 21 giờ, thậm chí muộn hơn. Tuy nhiên, ngày càng có nhiều nghiên cứu cho thấy thời điểm ăn tối có thể tác động đến quá trình trao đổi chất, kiểm soát đường huyết và nguy cơ mắc bệnh mạn tính.
Theo tiến sĩ Frank A.J.L. Scheer, Giám đốc Chương trình Y học Nhịp sinh học tại Bệnh viện Brigham and Women's, giảng viên Trường Y Harvard (Mỹ), cơ thể con người hoạt động theo đồng hồ sinh học. Về buổi tối, khả năng xử lý đường và chất béo giảm dần, vì vậy ăn quá muộn khiến cơ thể chuyển hóa kém hiệu quả hơn.
Các chuyên gia của Học viện Dinh dưỡng và Tiết chế Mỹ khuyến nghị nên kết thúc bữa tối trước khi đi ngủ khoảng 2 - 3 giờ. Khoảng thời gian này giúp dạ dày có đủ thời gian tiêu hóa thức ăn, hạn chế tình trạng trào ngược dạ dày, đầy bụng và cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Với phần lớn người trưởng thành ngủ vào khoảng 22 - 23 giờ, thời điểm ăn tối phù hợp thường rơi vào khoảng 18 - 19 giờ 30.
Theo tiến sĩ Marie-Pierre St-Onge, chuyên gia dinh dưỡng tại Trung tâm Y tế Irving, Đại học Columbia (Mỹ), ăn tối sớm còn giúp cơ thể đồng bộ với nhịp sinh học tự nhiên, từ đó hỗ trợ quá trình chuyển hóa năng lượng và kiểm soát cân nặng tốt hơn.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Cell Metabolism cho thấy những người ăn tối muộn có xu hướng tiêu hao ít calo hơn, cảm thấy đói nhiều hơn và tăng tích trữ mỡ so với khi ăn cùng một bữa vào thời điểm sớm hơn.
Trong khi đó, nghiên cứu công bố trên Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism ghi nhận ăn tối muộn làm tăng đường huyết sau ăn và giảm khả năng đốt cháy chất béo. Những thay đổi này nếu kéo dài có thể làm tăng nguy cơ béo phì và tiểu đường loại 2.
Không chỉ vậy, ăn quá sát giờ ngủ còn làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày - thực quản, khiến nhiều người khó ngủ hoặc ngủ không sâu giấc.
Không phải ai cũng có thể ăn tối đúng "khung giờ vàng", đặc biệt là người làm việc theo ca hoặc thường xuyên tăng ca. Trong trường hợp này, các chuyên gia khuyến cáo nên chọn bữa tối nhẹ, dễ tiêu với lượng vừa phải.
Có thể ưu tiên các thực phẩm giàu protein nạc như cá, thịt gà, đậu phụ kết hợp nhiều rau xanh và một lượng nhỏ ngũ cốc nguyên hạt. Ngược lại, nên hạn chế thức ăn chiên rán, nhiều đường, nhiều chất béo hoặc uống nhiều rượu bia vào buổi tối vì dễ gây đầy bụng và ảnh hưởng giấc ngủ.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), duy trì thời điểm ăn tối ổn định mỗi ngày cũng quan trọng không kém việc lựa chọn thực phẩm. Thói quen này giúp cơ thể thích nghi với nhịp sinh học, góp phần cải thiện kiểm soát đường huyết và giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch.
Nhìn chung, thời điểm ăn tối lý tưởng với đa số người trưởng thành là khoảng 18 - 19 giờ 30 và nên kết thúc bữa ăn trước khi đi ngủ ít nhất 2 - 3 giờ. Kết hợp ăn đúng giờ với chế độ dinh dưỡng cân đối và vận động thường xuyên sẽ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe lâu dài.
