“Khi nhận được điểm thi đại học năm 2018 – năm mà đề thi được đánh giá là rất khó, nhiều câu hỏi tôi chưa bao giờ gặp – tôi chỉ được 18,5 điểm ở khối A00. Hôm đó, mẹ ở viện gọi về hỏi tôi ‘có đậu trường nguyện vọng 1 không?’. Nhưng tôi thiếu 0,2 điểm để đậu. Khi biết tôi đã trượt, gia đình cũng rất buồn, nhưng không ai trách móc.
Sau đó, tôi phải chọn học trường nguyện vọng 2, chuyên ngành Công nghệ thông tin. Gia đình cũng ủng hộ tôi hết mình. Bây giờ, tôi đang làm một nhân viên IT bình thường và mỗi ngày vẫn luôn trau dồi kiến thức để tìm cơ hội tốt hơn. Nhìn lại những gì đã qua, tôi thấy biết ơn vì gia đình vẫn luôn ở bên mình trong suốt giai đoạn khó khăn đó.
Đôi khi, tôi còn cảm thấy trượt nguyện vọng 1 cũng không phải điều gì quá tệ vì nhớ đó mà tôi sống được với ước mơ và hoài bão của mình. Nên hôm nay, có phụ huynh nào thấy điểm thi của con em mình chưa được ưng ý thì cũng đừng trách móc vì các em đã cố gắng hết sức rồi. Điều các con cần là sự động viên và đồng hành của cha mẹ trên chặng đường đại học gian nan sắp tới”.
Đó là chia sẻ của độc giả Laituananh sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố điểm thi tốt nghiệp THPT và phổ điểm các tổ hợp xét tuyển đại học 2026. Hơn 1,2 triệu thí sinh tham dự kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, mức đông kỷ lục. Ngoài để xét công nhận tốt nghiệp, điểm thi là điều kiện bắt buộc để đăng ký xét tuyển đại học. Trong 5 khối xét tuyển đại học phổ biến, D01 có nhiều thí sinh dự thi nhất với hơn 330.500 em, tiếp đến là C00 (hơn 277.100), A00 (hơn 175.200). Sau khi biết điểm thi, với nhiều gia đình, đó có thể là khoảnh khắc vui nhất của mùa hè, cũng có thể là khoảnh khắc nặng nề nhất.
>> Vỡ mộng lớp 10 trường top dù con năm nào cũng đạt học sinh giỏi
Nhấn mạnh việc trượt trường đại học top đầu không quyết định tương lai của một người, bạn đọc Saumaithd lấy dẫn chứng từ chính trường hợp của bản thân: “Tôi có một đứa cháu gái học hành không quá xuất sắc, chỉ vào loại khá. Khi vào đại học, cháu cũng chỉ đỗ trường top 2. Nhưng khi ra trường, cháu xin được ngay vào một công ty nước ngoài lĩnh vực thương mại, trái ngược hoàn toàn với chuyên ngành được đào tạo là kỹ thuật.
Sau 10 năm làm việc, lương của cháu gấp hai lần so với mặt bằng chung. Sau đó, cháu tự xin nghỉ ra kinh doanh thương mại điện tử. Hôm qua, cháu bảo với tôi: ‘Chẳng cần học nhiều đâu, vì kiến thức trên lớp áp dụng rất ít cho công việc thực tế’. Nên theo tôi, bạn nào học không quá giỏi, nhưng có sở trường về một thứ gì đó thì nên phát huy tối đa vì rất tốt cho sau này. Xã hội bây giờ có nhiều lựa chọn chứ không nhất thiết phải học trường top”.
Tôi có nói chuyện với một số người bạn mà ở chung nhà với bố mẹ và phần lớn họ cũng nói là có góp tiền mua đồ ăn và đóng tiền điện nước nhưng họ không biết tổng số tiền để họ hưởng được cái mà họ đang sống là bao nhiêu.
Điển hình là tiền thuê nhà, họ không biết tiền thuê nhà hiện tại là bao nhiêu. Dẫn đến họ có ảo tưởng là mình đang tự nuôi được bản thân. Nhưng thực tế là khi bố mẹ bị bệnh và họ phải chăm sóc, thì họ chới với và ở độ tuổi trung niên họ phát hiện là thu nhập của họ quá thấp để tự nuôi thân và nuôi ba mẹ.
Vì vậy, tôi nghĩ là mỗi người nên tự trừ chi phí tiền thuê nhà (ví dụ nhà đang ở mà giá thuê là 20 triệu đồng mỗi tháng cho 4 người) thì tự bạn phải trích ra 5 triệu đồng tiền thuê nhà. Bạn có thể để dành hoặc đưa cho ba mẹ.
Nếu thu nhập của bạn thấp và không đủ để trích 5 triệu đồng thì hãy tìm cách tăng thu nhập của mình và cảm ơn ba mẹ của mình đã cho mình có cuộc sống sung túc như hiện tại.
Tôi làm ngân hàng ở Hà Nội đã gần 10 năm, lương 20 triệu một tháng. Nhiều người bên ngoài nhìn vào thường nghĩ đây là công việc có mức thu nhập cao, đáng mơ ước. Nhưng càng làm lâu, tôi càng thấy mệt mỏi vì áp lực chỉ tiêu và thời gian cá nhân gần như không còn thuộc về mình nữa. Một ngày làm việc của tôi bắt đầu từ 8h sáng, và khó có thể rời văn phòng trước 19h, thậm chí 20h.
Ngân hàng tôi không chỉ quản lý theo đầu việc, mà còn quản lý luôn cả thời gian hiện diện của nhân viên. Trớ trêu là hết giờ ở văn phòng chưa có nghĩa là tôi kết thúc công việc. Nhiều hôm, tôi vẫn phải mang laptop về nhà để làm tiếp báo cáo, rà soát số liệu, trả lời email, xử lý hồ sơ online tới tận khuya.
Chỉ người trong cuộc mới hiểu cảm giác đang ăn cơm tối vẫn phải mở điện thoại trả lời tin nhắn công việc liên tục. Một bữa cơm trọn vẹn với gia đình gần như là điều xa xỉ vì chồng con không thể đợi tới lúc tôi về nhà để cùng ăn. Có hôm cuối tuần, sếp gọi điện giao việc gấp, yêu cầu hoàn thành ngay trong ngày. Tôi đang đưa con đi chơi cũng phải vội vàng quay xe về nhà mở máy tính.
Có bữa, tôi nhận được tin nhắn yêu cầu hoàn thiện một đầu việc bắt buộc phải thao tác trên hệ thống nội bộ ở cơ quan. Chồng lại đi công tác, nên tôi đành gửi con cho bà ngoại rồi lóc cóc chạy xe máy tới ngân hàng cuối tuần. Những chuyện ấy dường như đã trở thành bình thường trong ngành này.
>> Kiệt sức vì 7 giờ tối vẫn phải ở lại văn phòng 'chạy deadline'
Ngoài khối lượng công việc hàng ngày, nhân viên ngân hàng còn phải liên tục tham gia các buổi đào tạo, tập huấn, cập nhật quy trình mới. Điều đáng nói là nhiều chương trình được tổ chức vào ngoài giờ như một điều hiển nhiên. Người ta mặc định nhân viên sẽ sẵn sàng hy sinh thời gian nghỉ ngơi để phục vụ công việc.
Tôi không phủ nhận ngành nào cũng có áp lực riêng. Nhưng điều khiến tôi day dứt là ở nhiều nơi, ranh giới giữa công việc và đời sống cá nhân gần như không được tôn trọng. Khi một nhân viên luôn phải trong trạng thái sẵn sàng trả lời điện thoại, xử lý việc bất kể giờ giấc, thì "tan làm" chỉ còn là khái niệm trên giấy tờ.
Chồng tôi nhiều lần hỏi: "Sao em không nghỉ, tìm việc khác đỡ vất vả hơn?". Tôi cũng từng nghĩ đến chuyện đó. Nhưng giữa thị trường lao động cạnh tranh ngày càng khốc liệt, giữ được công việc hiện tại đã khó, chứ chưa nói đến việc nhảy sang môi trường mới ở tuổi ngoài 30, còn con nhỏ, tôi còn khoản vay, còn áp lực cơm áo mỗi tháng.
Tôi viết những dòng này không phải để than vãn hay phủ nhận giá trị công việc mình đang làm. Tôi chỉ mong ở đâu đó, các doanh nghiệp, đặc biệt là những ngành có cường độ cao như ngân hàng, sẽ bắt đầu nhìn nhận nghiêm túc hơn về khái niệm cân bằng cuộc sống và sự tôn trọng thời gian cá nhân của nhân viên. Bởi sau cùng, nhân viên cũng là con người. Ai cũng cần được nghỉ ngơi, được sống cho gia đình, và được thực sự rời khỏi công việc sau khi đã hết giờ làm.
Tôi từng có khoảng thời gian gần 5 năm sống ở nhà mặt đất. Lúc ấy, tôi nghĩ có được một căn nhà trong hẻm thoải mái hơn nhiều so với ở chung cư: không phải phụ thuộc thang máy, không lo phí quản lý, có khoảng sân nhỏ trước cửa, muốn sửa sang gì cũng có thể chủ động. Nhưng chỉ sau một thời gian sống, tôi nhận ra thực tế không giống như mình hình dung.
Nhà tôi nằm trong con hẻm rộng khoảng 4 mét. Nghe thì có vẻ thoải mái để xe cộ ra vào thuận tiện, nhưng ngay đầu hẻm có hai hộ kinh doanh hàng ăn. Một nhà bán cơm tấm, nhà còn lại bán hủ tiếu. Mỗi ngày, bàn ghế được họ bày ra kín gần hết lối đi. Khách ngồi ăn uống, xe máy dựng san sát khiến người trong hẻm muốn đi qua cũng phải len lỏi.
Nhiều lúc, tôi cảm giác như mình đang phải đi nhờ trên chính con đường dẫn về nhà mình. Mỗi lần chạy xe ra hay vào, chỉ cần lách qua vài chiếc ghế hoặc làm khách phải nhích sang một chút là tôi lập tức nhận được những ánh mắt khó chịu, cứ như thể mình mới là người làm phiền.
Vào sâu bên trong hẻm cũng không khá hơn. Hầu như nhà nào cũng tận dụng phần trước cửa để xe máy, đặt chậu cây, kê ghế đá. Mỗi nhà lấn ra một ít, cuối cùng lối đi ngày càng trở nên chật hẹp. Người này thấy người kia làm được thì mình cũng làm. Dần dần, khoảng không chung trở thành nơi ai cũng mặc nhiên sử dụng theo ý mình.
Chưa kể chuyện vệ sinh. Chó, mèo được thả đi lại tự do, phóng uế trước cửa nhà người khác hoặc ngay giữa hẻm. Có người dọn, có người mặc kệ. Những ngày nắng còn đỡ, hôm mưa xuống thì mùi hôi vô cùng khó chịu. Trẻ con chạy chơi trong hẻm mà người lớn cũng không yên tâm.
>> Có hai căn chung cư Sài Gòn nhưng tôi vẫn quay về ở nhà hẻm cụt
Chính những điều tưởng như nhỏ nhặt ấy lại ảnh hưởng đến tâm trạng mỗi ngày của tôi. Mỗi lần về nhà là một lần tôi phải né bàn ghế, tránh xe dựng, nhìn trước ngó sau vì sợ vướng víu. Một không gian đáng lẽ để thư giãn sau giờ làm lại khiến mình thêm mệt mỏi.
Nhiều người vẫn nói nhà đất có giá trị hơn chung cư vì sở hữu lâu dài và tự do hơn. Tôi không phủ nhận điều đó. Nhưng với tôi, chất lượng cuộc sống còn là môi trường sống và ý thức của những người xung quanh. Cuối cùng, gia đình tôi quyết định bán nhà để chuyển lên chung cư giá tương đương.
Đúng là ở chung cư có nhiều quy định, nhiều khoản phí. Nhưng đổi lại, hành lang phòng tôi luôn thông thoáng, lối đi không bị ai chiếm dụng, khu vực chung được vệ sinh định kỳ và có ban quản lý xử lý khi phát sinh vấn đề. Tôi không còn phải bực bội vì những chuyện lặp đi lặp lại trước cửa nhà mình.
Thỉnh thoảng đi ngang những con hẻm đông đúc, tôi vẫn thấy nhớ cảm giác quen thuộc trước đây. Nhưng nếu bây giờ có ai hỏi tôi chọn ở nhà mặt đất hay chung cư, câu trả lời của tôi chắc chắn sẽ vẫn là chung cư. Ít nhất, sau một ngày làm việc mệt mỏi, trở về nhà, tôi không phải vượt qua hàng tá khó chịu, bức bối.
