Tôi có nói chuyện với một số người bạn mà ở chung nhà với bố mẹ và phần lớn họ cũng nói là có góp tiền mua đồ ăn và đóng tiền điện nước nhưng họ không biết tổng số tiền để họ hưởng được cái mà họ đang sống là bao nhiêu.
Điển hình là tiền thuê nhà, họ không biết tiền thuê nhà hiện tại là bao nhiêu. Dẫn đến họ có ảo tưởng là mình đang tự nuôi được bản thân. Nhưng thực tế là khi bố mẹ bị bệnh và họ phải chăm sóc, thì họ chới với và ở độ tuổi trung niên họ phát hiện là thu nhập của họ quá thấp để tự nuôi thân và nuôi ba mẹ.
Vì vậy, tôi nghĩ là mỗi người nên tự trừ chi phí tiền thuê nhà (ví dụ nhà đang ở mà giá thuê là 20 triệu đồng mỗi tháng cho 4 người) thì tự bạn phải trích ra 5 triệu đồng tiền thuê nhà. Bạn có thể để dành hoặc đưa cho ba mẹ.
Nếu thu nhập của bạn thấp và không đủ để trích 5 triệu đồng thì hãy tìm cách tăng thu nhập của mình và cảm ơn ba mẹ của mình đã cho mình có cuộc sống sung túc như hiện tại.
Tin Gốc: Vnexpress
Tôi thấy có một nghịch lý rất dễ bắt gặp ở các đô thị lớn hiện nay: Lương vừa về tài khoản đã lập tức chia nhỏ cho tiền thuê nhà, học phí của con, viện phí của cha mẹ, tiền điện nước, xăng xe, thực phẩm. Đến cuối tháng, thứ còn lại đôi khi không phải là khoản tiết kiệm, mà là cảm giác mình đã cố gắng rất nhiều nhưng vẫn luôn sống trong trạng thái "vừa đủ chống đỡ".
Vì thế, khi nhìn bảng lương và thấy một khoản thuế thu nhập cá nhân tiếp tục bị khấu trừ, không ít người bắt đầu đặt ra câu hỏi liệu mức thu nhập hơn 20 triệu hay gần 30 triệu đồng một tháng ở thời điểm này có còn được xem là "thu nhập cao" hay không?
Bởi thực tế ở Hà Nội hay TP HCM, một gia đình trẻ với mức thu nhập ấy vẫn có thể chật vật giữa áp lực nuôi con, chăm sóc cha mẹ và nỗi lo nhà ở kéo dài nhiều năm chưa dứt.
Đó là lý do đề xuất mới của Bộ Tài chính về việc người có thu nhập trên 28,6 triệu đồng một tháng mới bắt đầu phải nộp thuế thu nhập cá nhân ngay lập tức thu hút sự quan tâm lớn của xã hội.
Nhưng điều khiến dư luận chú ý không chỉ nằm ở con số 28,6 triệu đồng. Điều quan trọng hơn là thông điệp phía sau đề xuất ấy. Cơ quan hoạch định chính sách dường như đã bắt đầu nhìn rõ hơn áp lực chi tiêu thực tế của người lao động trong một xã hội mà chi phí sống đang thay đổi rất nhanh.
Ở Hà Nội hay TP HCM bây giờ, một gia đình trẻ có con nhỏ rất dễ chi tiêu 25-35 triệu đồng mỗi tháng mà vẫn chỉ đang cố giữ một cuộc sống ổn định ở mức cơ bản. Tiền thuê nhà tăng theo từng năm. Tiền gửi trẻ, thực phẩm, điện nước, xăng xe, bảo hiểm, thuốc men... tất cả đều âm thầm leo thang từng tháng một.
Nhiều người đi làm có cảm giác lương tăng không phải để sống tốt hơn, mà chỉ để đuổi theo tốc độ tăng của chi phí sinh hoạt. Và rồi một nghịch lý xuất hiện: không ít người đang bị xếp vào nhóm "có thu nhập chịu thuế", nhưng thực tế vẫn chưa đủ khả năng mua nhà, chưa dám sinh thêm con, chưa thể tích lũy cho tuổi già, thậm chí không ít người vẫn sống trong cảm giác bấp bênh nếu chẳng may mất việc vài tháng. Họ không nghèo, nhưng cũng rất xa mới tới được trạng thái gọi là "dư dả".
Nhiều năm qua, xã hội vẫn quen với suy nghĩ rằng thu nhập gần 30 triệu đồng/tháng là "mức sống cao". Nhưng thực tế ở các đô thị lớn hiện nay cho thấy, con số ấy đôi khi chỉ đủ để một gia đình nhỏ duy trì sự ổn định tương đối. Sau tiền thuê nhà, tiền học cho con, tiền thuốc men cho cha mẹ, các khoản bảo hiểm, điện nước, xăng xe và những chi phí phát sinh không tên khác, phần còn lại không nhiều như người ngoài vẫn tưởng.
Có những người lương gần 30 triệu đồng nhưng nhiều năm chưa dám mua nhà. Có những cặp vợ chồng trì hoãn sinh con thứ hai không phải vì không muốn, mà vì sợ áp lực tài chính. Cũng có những gia đình nhìn mức thu nhập trên giấy tờ tưởng khá, nhưng chỉ một đợt nằm viện kéo dài là toàn bộ khoản tích lũy lập tức bị xóa sạch.
Vì thế, điều đáng nói ở đề xuất lần này không nằm ở việc người dân sẽ giảm được bao nhiêu tiền thuế mỗi tháng. Điều quan trọng hơn là chính sách đang dần thừa nhận một thực tế rất đời thường: người có thu nhập gần 30 triệu đồng một tháng nhưng còn phải nuôi con, chăm cha mẹ, lo giáo dục và y tế... chưa chắc đã là người "dư dả".
Đặc biệt, nhóm lao động trí thức và trung lưu đô thị - những người làm văn phòng, kỹ sư, bác sĩ, giáo viên, chuyên viên tài chính, nhân sự công nghệ, quản lý cấp trung... Đây là nhóm đang làm việc với cường độ rất cao, chịu áp lực nghề nghiệp lớn, nhưng lại thường xuyên có cảm giác mình bị "kẹt ở giữa". Họ không thuộc nhóm thu nhập thấp để nhận hỗ trợ. Nhưng cũng chưa đủ giàu để sống thật sự thoải mái giữa các đô thị đắt đỏ.
Họ có thể kiếm vài chục triệu đồng mỗi tháng, nhưng vẫn lo lắng về tiền học của con, khoản vay mua nhà kéo dài hàng chục năm, chi phí chăm sóc cha mẹ già và nỗi bất an nếu một ngày mất việc hoặc đau ốm.
Dù đề xuất nâng ngưỡng chịu thuế lần này nhận được nhiều phản hồi tích cực, không ít chuyên gia cho rằng vấn đề của thuế thu nhập cá nhân ở Việt Nam thực ra không chỉ nằm ở mức giảm trừ gia cảnh.
Điều cần nhìn lại sâu hơn là cách thiết kế toàn bộ hệ thống thuế hiện nay từ biểu thuế, khoảng cách giữa các bậc thuế cho tới cách chính sách phản ánh chênh lệch chi phí sống trong xã hội. Bởi có một thực tế mà rất nhiều người lao động đang cảm nhận rõ: thu nhập tăng nhưng cảm giác "dễ thở hơn" lại không tăng tương ứng.
Hiện nay, khoảng cách giữa các bậc thuế còn khá ngắn. Chỉ cần lương tăng thêm một mức nhất định, người lao động có thể lập tức bước sang bậc thuế cao hơn, dù mức sống thực tế gần như chưa thay đổi đáng kể.
Về lý thuyết, việc điều chỉnh giảm trừ theo vùng có thể giúp chính sách công bằng hơn với người dân ở các đô thị đắt đỏ. Nhưng trên thực tế, đây là bài toán rất phức tạp.
Bởi một khi chia theo vùng miền, hệ thống quản lý thuế sẽ khó vận hành hơn rất nhiều. Câu hỏi đặt ra là phân chia theo tiêu chí nào? Theo địa chỉ thường trú hay nơi làm việc? Theo mức giá sinh hoạt hay theo tốc độ đô thị hóa? Và nếu chi phí sống thay đổi liên tục, cơ chế điều chỉnh sẽ được cập nhật ra sao để tránh bất hợp lý mới phát sinh?
Tin Gốc: Vnexpress
Tôi từng nghĩ mình là người cẩn trọng và có trách nhiệm khi quyết định tiếp tục làm việc khi bước sang tuổi 50 khoảng bảy năm trước. Lúc ấy, trong tay tôi đã có khoản tiết kiệm dưỡng già hơn 5 tỷ đồng, một căn nhà ổn định, một chiếc xe hơi đủ dùng và một mảnh đất ở tỉnh trị giá khoảng 1,5 tỷ.
Với không ít người, như vậy là đủ tự do tài chính để nghĩ đến chuyện nghỉ hưu sớm. Nhưng với tôi khi ấy, cảm giác "đủ" lại rất mong manh. Một phần vì tôi tiếc công việc ổn định, đang cho mình thu nhập ở mức tốt. Mặt khác, tôi sợ nếu dừng lại lúc này, không còn thu nhập đều đặn mỗi tháng, cuộc sống sẽ tiềm ẩn quá nhiều rủi ro.
Tôi tự trấn an rằng làm thêm vài năm nữa cũng không sao. Khi đó, tôi vẫn còn sức khỏe, công việc ổn định, thu nhập tốt. Tôi nghĩ tích lũy thêm để an tâm hơn cho tương lai mới là con đường đúng đắn. Nhưng rồi, một năm sau, dịch Covid-19 ập đến. Một đồng nghiệp trong công ty nhiễm virus, và tôi vô tình bị lây. Do có sẵn nhiều bệnh nền, sức khỏe của tôi nhanh chóng lao dốc.
Tôi may mắn sống sót sau giai đoạn nguy hiểm, nhưng đó không phải là kết thúc. Sau khi khỏi bệnh, tôi không bao giờ trở lại trạng thái trước đây nữa. Cơ thể tôi yếu đi rõ rệt, phải phụ thuộc vào thuốc men, thường xuyên tái khám. Những việc đơn giản trước kia giờ cũng trở nên khó khăn với tôi.
>> Lý do tôi 70 tuổi vẫn chưa nghỉ hưu dù dư tiền dưỡng già
Đến lúc đó, tôi mới thực sự nghĩ đến chuyện nghỉ việc. Nhưng cảm giác không còn giống như trước. Khi còn khỏe, tôi trì hoãn nghỉ ngơi vì sợ rủi ro tài chính. Khi đã có thời gian và tiền bạc, tôi lại không còn đủ sức khỏe để tận hưởng.
Tôi từng mơ về những chuyến du lịch dài ngày, những bữa ăn ngon ở nhiều vùng miền, hay đơn giản là những buổi sáng thong thả không áp lực công việc. Nhưng giờ đây, phần lớn thời gian và tiền bạc của tôi dành cho thuốc men, thiết bị hỗ trợ sức khỏe tại nhà, và các khóa tập phục hồi. Nhiều món ăn yêu thích tôi cũng phải kiêng khem. Những nơi muốn đi tôi cũng phải cân nhắc rất kỹ vì sức khỏe không cho phép.
Càng ngày, tôi càng cảm thấy hối tiếc vì đã không biết dừng lại đúng lúc. Tôi từng nghĩ tích lũy càng nhiều càng tốt là cách an toàn nhất để chuẩn bị cho tuổi già. Nhưng thực tế, sức khỏe mới là "tài sản" có giới hạn rõ ràng nhất. Khi nó đã mất đi, tiền bạc cũng chỉ giúp kéo dài, chứ không thể trả lại những gì đã qua.
Nếu được làm lại, có lẽ tôi sẽ chọn nghỉ sớm hơn vài năm. Không phải để buông bỏ hoàn toàn, mà để sống chậm lại, tận hưởng cuộc sống khi cơ thể còn cho phép. Làm việc đến kiệt sức không phải là cách duy nhất để đảm bảo tương lai. Vì đến một lúc nào đó, bạn sẽ nhận ra: có những thứ, nếu không tận hưởng khi còn có thể, thì sau này có muốn cũng không còn cơ hội nữa.
Bang Phung45 tuổi nghỉ hưu sớm, sống nhờ lãi tiết kiệm tháng 25 triệu đồng
Vỡ mộng nghỉ hưu sớm dù tháng kiếm 40 triệu từ dãy trọ cho thuê
Tôi đã tìm ra cách nghỉ hưu sớm tuổi 40 cho mình
Hai năm đáng giá nhất cuộc đời khi tôi nghỉ hưu sớm ở tuổi 50
Tháng kiếm 60 triệu từ dãy trọ cho thuê nhưng tôi không nghỉ hưu sớm
Vợ hối tôi nghỉ hưu sớm ở tuổi 45 khi đủ tiền sống đến cuối đời
"Bản thân tôi là người theo học ngành kỹ thuật ở đại học Bách khoa Hà Nội. Sau đó, tôi ra nước ngoài du học Thạc sĩ và ở lại làm việc. Nhưng thú thực, tôi hoàn toàn không có đam mê gì với các ngành kỹ thuật, nên cuộc sống của tôi cứ tàng tàng vậy thôi chứ không có gì gọi là bứt phá.
Từ hồi năm hai đại học, tôi đã biết mình không muốn làm kỹ thuật và nói với một giảng viên tôi tin tưởng về ý định muốn bỏ ngang. Khi ấy, cô chỉ nói với tôi một câu: 'Nếu bỏ học, em định làm gì?'. Tôi không trả lời được câu hỏi đó, vì trước giờ cũng chỉ nghe bố mẹ định hướng học ngành này cho dễ xin việc, dễ kiếm tiền, chứ bản thân đã thử cái gì đâu mà biết mình thích làm cái này hay cái kia? Thế nên, cuối cùng tôi lại tiếp tục đi học.
Đến tận bây giờ, tôi vẫn chưa trả lời được câu hỏi đó nên vẫn chấp nhận làm một ông kỹ sư sáng cắp cặp đi, tối cắp cặp về. Đúng là tôi xin việc rất dễ, thu nhập cũng khá, lại an toàn, nhưng chắc chắn tôi không thể bằng được những người có đam mê, sẵn sàng mày mò nghiên cứu trong thời gian rảnh của họ dù không được trả tiền công. Vì xét cho cùng, đây không phải đam mê của tôi.
>> Tôi đầu tư 600 triệu cho con học đại học đáng giá từng đồng
Tôi luôn cảm thấy bản thân mệt mỏi vì phải gồng tám tiếng một ngày để làm công việc mà mình không thích. Nhưng tôi cũng không có can đảm bỏ hết lại những phúc lợi và sự an toàn hiện tại để bước chân vào khoảng không vô định. Vậy nên tôi vẫn không biết mình thích hay giỏi cái gì, chẳng khác nào một vòng tròn luẩn quẩn".
Đó là chia sẻ của độc giả Tentruycap xung quanh câu hỏi "chọn trường đại học theo đam mê hay ưu tiên ngành dễ xin việc, thu nhập cao?". Mỗi mùa tuyển sinh, hàng trăm nghìn học sinh lại đứng trước một lựa chọn khó giữa một bên là đam mê và cảm giác được sống với điều mình thích, còn bên kia là áp lực cơm áo, kỳ vọng gia đình và nỗi lo thất nghiệp sau tốt nghiệp. Trong bối cảnh thị trường lao động biến động nhanh, nhiều ngành "hot" hôm nay có thể bão hòa chỉ sau vài năm, còn những ngành từng bị xem là ít triển vọng lại bất ngờ khát nhân lực. Vì thế, câu chuyện chọn trường, chọn ngành vẫn là cuộc tranh luận chưa có lời giải chung cho tất cả.
Cũng chọn đại học theo định hướng của cha mẹ, bạn đọc Hố Đen lại có cách tìm ra điểm cân bằng với đam mê của bản thân: Bố mẹ tôi là giáo viên nên khi thi đại học, tôi cũng chọn trường Sư phạm dù bản thân không có ưu thế gì về ngành này. Tôi nói chuyện rất kém trước đám đông, thích ngồi chế tạo hơn là giao tiếp với nhiều người, cũng không phải người thích làm việc theo khuôn mẫu.
Khi ra trường, bố mẹ xin cho tôi vào dạy tại một ngôi trường ở quê. Tuy nhiên, sau một thời gian tôi quyết định nhảy ra ngoài, xin sang làm thử các ngành khác với tâm lý là chấp nhận rủi ro. Và rồi tôi nhận ra mình có thể tìm ra được một mảng công việc yêu thích ngay trong nghề dạy học, nên tôi quay lại.
Tôi thấy không ai thích hẳn một nghề nào đó mà thường chỉ yêu thích một mảng việc trong một nghề mà thôi. Tôi thích việc phân tích, tự thiết kế đồ dùng, sử dụng tin học, nên chọn mảng xây dựng hệ thống tin học, hỗ trợ các giáo viên khác và trung tâm dạy học của bản thân. Tôi tự thiết kế các đồ dùng, thiết bị hỗ trợ học sinh và giáo viên...
Vậy là tôi vẫn làm tiếp nghề mà tôi bị ép vào, nhưng vẫn có thể làm công việc mà mình yêu thích. Giờ tôi trở thành phụ trách mảng kỹ thuật, đánh giá chất lượng dạy và học của công ty giáo dục do mình và vợ lập nên. Như vậy có gọi là thành công?".
Tin Gốc: Vnexpress