Chính quyền Mỹ ngày 17/6 công bố chi tiết nội dung bản ghi nhớ với Iran, 3 ngày sau khi Tổng thống Donald Trump lần đầu tiên thông báo về thỏa thuận này. Tehran cũng xác nhận văn kiện có tên “Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran” đã được hoàn tất với chữ ký của tổng thống hai nước.
Bản ghi nhớ được ký bằng cả tiếng Anh lẫn tiếng Ba Tư nhằm đảm bảo không có sự sai lệch về dịch thuật, gồm tổng cộng 14 điểm. “Giờ đây là lúc kiểm chứng việc thực thi thỏa thuận trên thực tế”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei nói ngày 18/6.
Dưới đây là những nội dung nổi bật nhất trong bản ghi nhớ vừa được hai bên công bố.
Eo biển Hormuz mở trở lại, nhưng Iran vẫn có thể can thiệp
Điều khoản đáng chú ý nhất của thỏa thuận liên quan đến việc mở cửa Hormuz, eo biển đóng vai trò huyết mạch với dòng chảy năng lượng thế giới, vốn đã bị phong tỏa kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2. Khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới đã bị tắc nghẽn khi Iran siết chặt kiểm soát Hormuz trong gần 4 tháng chiến sự, khiến giá xăng dầu tăng vọt.
“Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ tiến hành đối thoại với Vương quốc Oman để xác định công tác quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai tại eo biển Hormuz, thông qua việc thảo luận với các quốc gia khác ven vịnh Ba Tư (hoặc vùng Vịnh), phù hợp với luật pháp quốc tế hiện hành và quyền chủ quyền của các quốc gia ven eo biển Hormuz”, điều 5 của thỏa thuận có đoạn.
Iran ngay lập tức khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, đồng thời tiến hành rà phá thủy lôi và loại bỏ các trở ngại kỹ thuật, quân sự trong thời hạn 30 ngày.
Nước này cũng cam kết tạo điều kiện để các tàu thương mại đi lại an toàn và miễn phí qua tuyến vịnh Ba Tư – biển Oman trong vòng 60 ngày, trong khi Mỹ bắt đầu dỡ bỏ lệnh phong tỏa với các cảng của Iran và Tehran sẽ cho phép tàu thuyền thương mại lưu thông qua eo biển Hormuz trở lại mức trước xung đột.
Việc bản ghi nhớ quy định tàu thương mại được đi qua Hormuz không phải nộp thuế “trong vòng 60 ngày” để ngỏ khả năng Iran có thể đánh thuế tàu bè qua eo biển sau khi đàm phán với Oman và các quốc gia vùng Vịnh khác.
Về mặt pháp lý, Hormuz là tuyến đường thủy quốc tế và tàu thuyền không thể bị thu phí thông hành theo luật pháp quốc tế. Tuy nhiên, họ có thể bị yêu cầu trả phí cho các dịch vụ được cung cấp khi đi qua tuyến hàng hải này.
Iran và Oman hồi đầu tuần đã thảo luận về cách thức áp dụng phí dịch vụ, một nguồn thạo tin cho hay. Bộ Ngoại giao Iran cũng đã công khai bày tỏ mong muốn thu phí tàu thuyền đối với các dịch vụ hỗ trợ điều hướng, bảo vệ môi trường và các dịch vụ liên quan đến bảo hiểm.
Tuy nhiên, giới chức Mỹ tin rằng việc thu phí sẽ không thể được thực hiện sau thời hạn 60 ngày, bởi các nước vùng Vịnh chắc chắn sẽ bác bỏ một thỏa thuận không cho phép lưu thông miễn phí qua eo biển Hormuz.
Iran cam kết không chế tạo vũ khí hạt nhân, song chưa chốt điều khoản cụ thể
“Iran tái khẳng định cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân. Hai bên nhất trí xây dựng một cơ chế xử lý lượng uranium đã được làm giàu của Iran, trong đó phương án tối thiểu là pha loãng số vật liệu này ngay tại Iran dưới sự giám sát của IAEA”, điều 8 của bản ghi nhớ nêu rõ.
Tuy nhiên, các chuyên gia chỉ ra rằng điều này không mới, bởi Iran đã luôn đưa ra cam kết như vậy suốt 50 năm qua.
Về cơ bản, Tehran đồng ý sẽ thảo luận sâu hơn về việc pha loãng uranium làm giàu cấp độ cao trong các cuộc đàm phán tới. Hiện Iran sở hữu khoảng 440 kg uranium được làm giàu tới mức 60%, theo Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Giới chức Mỹ lập luận đây mới là bước khởi đầu chứ chưa phải giới hạn cuối cùng cho các cuộc đàm phán hạt nhân với Iran trong 60 ngày tiếp theo.
“Chúng tôi sẽ thúc đẩy nhiều hơn thế, nhưng việc họ chấp nhận nhượng bộ đã là một thắng lợi cực kỳ lớn của Mỹ. Ít nhất, họ đã chịu tuyên bố sẽ tiêu hủy kho uranium làm giàu và đưa ra cách thức thực hiện”, một quan chức Mỹ cho biết.
Mỹ cho phép Iran bán dầu, đồng thời lập quỹ tái thiết trị giá 300 tỷ USD
Theo bản ghi nhớ, “ngay sau khi ký kết”, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp lệnh miễn trừ và cho phép Iran xuất khẩu dầu thô, một nguồn lợi tài chính khổng lồ cho quốc gia vốn đã phải hứng chịu các lệnh trừng phạt trong nhiều năm qua.
Mỹ “cam kết mở phong tỏa hoàn toàn để cho phép sử dụng các khoản tiền và tài sản đang bị đóng băng hoặc hạn chế của Cộng hòa Hồi giáo Iran”. Khoản này có thể gồm khoảng 100 tỷ USD tài sản bị đóng băng của Iran ở nước ngoài.
Quá trình gỡ phong tỏa không diễn ra ngay lập tức, mà phụ thuộc vào việc Iran có tuân thủ thỏa thuận trong tương lai hay không. Bản ghi nhớ nói thêm rằng nếu đạt được thỏa thuận cuối cùng, Mỹ sẽ “chấm dứt mọi hình thức trừng phạt đối với Iran”.
Tuy nhiên, điều khoản này không quy định rõ bao nhiêu tiền sẽ được giải phóng và khi nào. Dù một số nguồn tin trước đây đề cập đến con số 24 tỷ USD tài sản Iran được “rã băng”, con số cuối cùng có thể lớn hơn nhiều do từ ngữ mơ hồ trong bản ghi nhớ.
Mỹ cũng sẽ phối hợp với các đối tác trong khu vực để lập một tài khoản tái thiết trị giá 300 tỷ USD cho Iran. Những chi tiết cụ thể về tài khoản này sẽ được làm rõ trong vòng 60 ngày đàm phán tới.
Giới chức Mỹ lập luận rằng bản ghi nhớ không yêu cầu Mỹ “phải trả một xu nào cho phía Iran” mà thay vào đó, nếu đạt được thỏa thuận và Iran tuân thủ, “chúng tôi sẽ cho phép nới lỏng trừng phạt để các nước như Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất có thể xây một nhà máy điện ở Iran”.
Nhưng Rebecca Heinrichs, chuyên gia cấp cao của Viện Hudson, cho rằng việc khoản tái thiết 300 tỷ USD này “không đến từ tiền thuế của người dân Mỹ là điều không quan trọng”.
“Khoản tái thiết đó giống như chi phí cho những thiệt hại mà Mỹ và Israel đã gây ra cho Iran và nó mang lại cảm giác giống như một khoản bồi thường chiến tranh”, bà cho biết. “Trong khi đó, Iran cũng đã gây thiệt hại hàng tỷ USD với máy bay, căn cứ, thiết bị của Mỹ và các đồng minh trong khu vực”.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây nói rằng các khoản tiền bị đóng băng của Iran có thể được sử dụng để chi trả cho những thiệt hại mà họ đã gây ra. Tuy nhiên, bản ghi nhớ không có điều khoản nào như vậy.
Chấm dứt lập tức hoạt động quân sự trên mọi mặt trận, kể cả Lebanon
Lebanon xuất hiện ba lần ngay trong những dòng mở đầu của bản ghi nhớ. Thỏa thuận khẳng định một cách dứt khoát rằng Israel phải chấm dứt chiến dịch tấn công Lebanon như một phần của lệnh ngừng bắn rộng lớn hơn với Iran.
Bản ghi nhớ cũng quy định Mỹ phải giảm quy mô lực lượng quân sự tại khu vực về mức trước xung đột trong vòng 30 ngày sau khi đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Ngôn từ về Lebanon trong thỏa thuận đã làm dấy lên những lo ngại ở Israel, quốc gia không phải là bên tham gia ký kết và đã nhiều lần tiến hành các chiến dịch tấn công lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn tại Lebanon.
“Nếu Israel muốn tự vệ hoặc tấn công mục tiêu nào đó, họ sẽ làm ngay cả khi Mỹ và Iran đã đạt thỏa thuận”, Beni Sabti, chuyên gia về Iran tại Viện An ninh Quốc gia thuộc Đại học Tel Aviv, nói. “Israel đã nhiều lần không lắng nghe Mỹ trong những vấn đề an ninh này”.
Chính quyền Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã từ chối rút lực lượng khỏi Lebanon, điều mà một số người Iran lập luận rằng nên được coi là điều kiện bắt buộc trước khi Iran ký kết văn kiện. Hiện chưa rõ cam kết như vậy sẽ được thực thi như thế nào, ai sẽ là người xác định liệu có hành vi vi phạm xảy ra hay không.
Đây được coi là lý do vẫn còn nhiều hoài nghi về khả năng chắc chắn đạt được một thỏa thuận dài hạn giữa Mỹ và Iran sau 60 ngày đàm phán, ngay cả với Tổng thống Trump.
“Nếu họ không tôn trọng thỏa thuận, chúng ta có thể sẽ quay lại ném bom cho đến khi họ tuân thủ”, ông Trump phát biểu tại Pháp. “Bạn biết đấy, sức công phá của bom đạn thật đáng kinh ngạc”.
Báo South China Morning Post ngày 20-4 chia sẻ câu chuyện về một cô gái trẻ ở Trung Quốc về quê nuôi hơn 60.000 con rắn độc, thu về hơn 1 triệu nhân dân tệ (khoảng 3,8 tỉ đồng) mỗi năm, khiến cộng đồng mạng không khỏi kinh ngạc.
Cô Qin, sinh năm 1995, quê ở Quế Lâm (Quảng Tây, miền nam Trung Quốc), quyết định về làng phụ cha chăm sóc đàn rắn chỉ hai năm sau khi tốt nghiệp đại học.
Hiện cô nuôi hơn 60.000 con, trong đó có trên 50.000 con rắn lục năm bước - loài rắn hổ lục cực độc - cùng gần 10.000 con rắn hổ mang.
Ban đầu, cha cô phản đối cô theo nghề vì lo ngại nguy hiểm. Tuy nhiên khi quy mô trang trại ngày càng mở rộng và một mình ông không thể đảm đương, cô đã quyết định tham gia.
"Rắn lục năm bước phải được cho ăn bằng thức ăn chế biến sẵn và việc tiếp xúc gần luôn tiềm ẩn rủi ro. Thực ra tôi không quá sợ loài này vì cha đã nuôi chúng từ trước khi tôi ra đời", cô chia sẻ với Haibao News.
Theo cô Qin, rắn khô, mật và dầu rắn được dùng trong y học cổ truyền, còn nọc rắn phục vụ nghiên cứu y học hiện đại.
Mỗi con rắn lục năm bước có thể lấy nọc hai lần mỗi tháng, với giá bán từ 40 - 200 nhân dân tệ (khoảng 154.000 - 772.000 đồng) mỗi gram, tùy chất lượng.
Ngoài ra thịt rắn có giá 200 - 300 nhân dân tệ mỗi con, những con lớn có thể vượt 1.000 nhân dân tệ (khoảng 3,8 triệu đồng). Sau khi trừ chi phí, trang trại mang lại thu nhập hơn 1 triệu nhân dân tệ mỗi năm.
Cô cũng thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm nuôi rắn trên mạng xã hội với tài khoản "Cô gái lấy nọc rắn", thu hút hơn 22.000 người theo dõi.
Trong nhiều video, cô mô tả về nỗi đau khi bị rắn cắn: "Ai nuôi rắn mà nói không sợ bị cắn thì có lẽ chưa từng trải qua. Với rắn lục năm bước, cơn đau rất dữ dội và có thể ám ảnh cả đời".
Cô cho biết vết cắn không chỉ gây đau tại chỗ mà còn lan ra cả cánh tay, vai, thậm chí nửa cơ thể. Một người theo dõi từng chia sẻ rằng cơn đau sau khi bị cắn khủng khiếp đến mức họ thà cắt cụt tay còn hơn phải chịu đựng lần nữa.
Câu chuyện khiến nhiều cư dân mạng Trung Quốc sửng sốt. Một bình luận viết: "Quá nể phục. Tôi chỉ mới nhìn thấy rắn thôi đã thấy không ổn rồi. Cô ấy thực sự dũng cảm và hoàn toàn xứng đáng với số tiền kiếm được".
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm nay thăm Thiên Đàn (Đàn tế trời) ở Bắc Kinh, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc của ông Trump ngày 13-15/5.
Đây là nơi các hoàng đế thời nhà Minh và nhà Thanh (1368-1911) thực hiện nghi lễ tế trời. Công trình được xây dựng vào năm Vĩnh Lạc thứ 18 (1420) dưới triều đại của Minh Thành Tổ Vĩnh Lạc Đế.
"Công trình này thật kỳ vĩ. Thật đáng kinh ngạc. Trung Quốc rất đẹp", ông Trump ca ngợi.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm nay thăm Thiên Đàn (Đàn tế trời) ở Bắc Kinh, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc của ông Trump ngày 13-15/5.
Đây là nơi các hoàng đế thời nhà Minh và nhà Thanh (1368-1911) thực hiện nghi lễ tế trời. Công trình được xây dựng vào năm Vĩnh Lạc thứ 18 (1420) dưới triều đại của Minh Thành Tổ Vĩnh Lạc Đế.
"Công trình này thật kỳ vĩ. Thật đáng kinh ngạc. Trung Quốc rất đẹp", ông Trump ca ngợi.
Tọa lạc ở phía đông của Tiền Môn, khu vực nội thành phía nam thành phố, Thiên Đàn là công trình lớn nhất trong hệ thống các đàn tế lễ ở Bắc Kinh. Đây cũng là quần thể kiến trúc dành cho việc tế trời lớn nhất thế giới, được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1998.
Tọa lạc ở phía đông của Tiền Môn, khu vực nội thành phía nam thành phố, Thiên Đàn là công trình lớn nhất trong hệ thống các đàn tế lễ ở Bắc Kinh. Đây cũng là quần thể kiến trúc dành cho việc tế trời lớn nhất thế giới, được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1998.
Thiên Đàn có diện tích lên tới 273 ha, rộng gấp 5 lần Tử Cấm Thành, với bố cục gồm hai vòng tường thành hình vuông lồng vào nhau. Hai vòng tường này chia khuôn viên thành nội đàn và ngoại đàn. Tường ngoại đàn dài 6.416 m còn tường nội đàn dài 3.292 m.
Các công trình chủ yếu tập trung ở khu vực nội đàn với hai kiến trúc chính là Điện Kỳ Niên ở phía bắc và Viên Khâu Đàn ở phía nam, nối với nhau bằng cầu Đan Bích dài 360 m, rộng 30 m, tạo nên trục trung tâm cho toàn bộ bố cục.
Ngoài ra, còn có các công trình kiến trúc phụ như Trai Cung, Thần Nhạc Thự và Hi Sinh Sở ở phía tây. Trai Cung là nơi Hoàng đế tắm rửa, thanh tịnh cơ thể trước khi cử hành nghi lễ. Thần Nhạc Thự là nơi làm việc của quan lại phụ trách nhạc tế, còn Hi Sinh Sở là nơi nuôi thú dùng trong tế lễ như bò, cừu, thỏ...
Thiên Đàn có diện tích lên tới 273 ha, rộng gấp 5 lần Tử Cấm Thành, với bố cục gồm hai vòng tường thành hình vuông lồng vào nhau. Hai vòng tường này chia khuôn viên thành nội đàn và ngoại đàn. Tường ngoại đàn dài 6.416 m còn tường nội đàn dài 3.292 m.
Các công trình chủ yếu tập trung ở khu vực nội đàn với hai kiến trúc chính là Điện Kỳ Niên ở phía bắc và Viên Khâu Đàn ở phía nam, nối với nhau bằng cầu Đan Bích dài 360 m, rộng 30 m, tạo nên trục trung tâm cho toàn bộ bố cục.
Ngoài ra, còn có các công trình kiến trúc phụ như Trai Cung, Thần Nhạc Thự và Hi Sinh Sở ở phía tây. Trai Cung là nơi Hoàng đế tắm rửa, thanh tịnh cơ thể trước khi cử hành nghi lễ. Thần Nhạc Thự là nơi làm việc của quan lại phụ trách nhạc tế, còn Hi Sinh Sở là nơi nuôi thú dùng trong tế lễ như bò, cừu, thỏ...
Khu vực Điện Kỳ Niên có kiến trúc trung tâm là tòa điện lớn hình tròn có ba tầng mái, nằm trên đài đá hoa cương cao ba tầng. Tòa nhà này là biểu tượng chính khi nói đến Thiên Đàn. Ban đầu, Điện Kỳ Niên là công trình có hình chữ nhật và được xây dựng lại thành hình dáng như hiện nay vào năm Quang Tự thứ 16 (1890) dưới thời trị vì của Thanh Đức Tông Quang Tự.
Khu vực Điện Kỳ Niên có kiến trúc trung tâm là tòa điện lớn hình tròn có ba tầng mái, nằm trên đài đá hoa cương cao ba tầng. Tòa nhà này là biểu tượng chính khi nói đến Thiên Đàn. Ban đầu, Điện Kỳ Niên là công trình có hình chữ nhật và được xây dựng lại thành hình dáng như hiện nay vào năm Quang Tự thứ 16 (1890) dưới thời trị vì của Thanh Đức Tông Quang Tự.
Khu vực Điện Kỳ Niên nhìn từ trên cao.
Khu vực Điện Kỳ Niên nhìn từ trên cao.
Cấu trúc của Điện Kỳ Niên.
Công trình được thiết kế mang nhiều ý nghĩa biểu tượng cho vũ trụ luận. Màu xanh của lớp ngói lưu ly trên mái tượng trưng cho bầu trời; 4 cột trụ Long Tỉnh (giếng rồng) ở trung tâm tượng trưng cho 4 mùa, 12 cột bao quanh tượng trưng cho 12 tháng và 12 cột ngoài cùng tượng trưng cho 12 canh giờ trong một ngày.
Cấu trúc của Điện Kỳ Niên.
Công trình được thiết kế mang nhiều ý nghĩa biểu tượng cho vũ trụ luận. Màu xanh của lớp ngói lưu ly trên mái tượng trưng cho bầu trời; 4 cột trụ Long Tỉnh (giếng rồng) ở trung tâm tượng trưng cho 4 mùa, 12 cột bao quanh tượng trưng cho 12 tháng và 12 cột ngoài cùng tượng trưng cho 12 canh giờ trong một ngày.
Bên trong Điện Kỳ Niên.
Đây là kiểu kiến trúc Minh Đường, phong cách được mô tả trong các thư tịch cổ Trung Quốc, mang ý nghĩa chính trị quan trọng và là nơi dành riêng cho hoàng đế thực hiện lễ cầu nguyện hoặc tổ chức các buổi đại triều.
Bên trong Điện Kỳ Niên.
Đây là kiểu kiến trúc Minh Đường, phong cách được mô tả trong các thư tịch cổ Trung Quốc, mang ý nghĩa chính trị quan trọng và là nơi dành riêng cho hoàng đế thực hiện lễ cầu nguyện hoặc tổ chức các buổi đại triều.
Hoàng Khung Vũ là điện nhỏ một tầng hình tròn, nằm ở phía Bắc của Viên Khâu Đàn. Đây là nơi đặt các bài vị tế trời vào những ngày không phải dịp tế lễ. Xung quanh Hoàng Khung Vũ có một bức tường dài 193,2 m, cao 3,7 m và dày 0,9 m. Đây là bức tường hồi âm nổi tiếng mà đứng một đầu tường có thể nghe rõ tiếng nói ở đầu tường bên kia.
Hoàng Khung Vũ là điện nhỏ một tầng hình tròn, nằm ở phía Bắc của Viên Khâu Đàn. Đây là nơi đặt các bài vị tế trời vào những ngày không phải dịp tế lễ. Xung quanh Hoàng Khung Vũ có một bức tường dài 193,2 m, cao 3,7 m và dày 0,9 m. Đây là bức tường hồi âm nổi tiếng mà đứng một đầu tường có thể nghe rõ tiếng nói ở đầu tường bên kia.
Viên Khâu Đàn (đàn tế lễ hình tròn trên gò đất cao), có chu vi hình tròn 534 m và chiều cao 5,2m. Hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh thường cử hành tế lễ cầu mùa màng bội thu vào tháng Giêng hàng năm tại đây. Vòng tường bao quanh phía ngoài hình vuông và phía trong hình tròn tượng trưng cho quan niệm "Trời tròn Đất vuông".
Viên Khâu Đàn (đàn tế lễ hình tròn trên gò đất cao), có chu vi hình tròn 534 m và chiều cao 5,2m. Hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh thường cử hành tế lễ cầu mùa màng bội thu vào tháng Giêng hàng năm tại đây. Vòng tường bao quanh phía ngoài hình vuông và phía trong hình tròn tượng trưng cho quan niệm "Trời tròn Đất vuông".
Viên Khâu Đàn được xây lại vào năm Càn Long thứ 17 (1752), cao ba tầng, sàn lát đá xanh, lan can và trụ tạc từ cẩm thạch trắng. Là đàn tế trời, toàn bộ cấu trúc của nó đều liên quan đến toán học. Các cấu kiện đá trên bề mặt bục tế, bậc thang và lan can đều là số 9 hoặc bội số của 9, được gọi là các số Dương để tượng trưng cho Trời.
Viên Khâu Đàn được xây lại vào năm Càn Long thứ 17 (1752), cao ba tầng, sàn lát đá xanh, lan can và trụ tạc từ cẩm thạch trắng. Là đàn tế trời, toàn bộ cấu trúc của nó đều liên quan đến toán học. Các cấu kiện đá trên bề mặt bục tế, bậc thang và lan can đều là số 9 hoặc bội số của 9, được gọi là các số Dương để tượng trưng cho Trời.
Phiến đá tròn nằm chính giữa Viên Khâu Đàn là Thiên Tâm Thạch (Đá Tâm Trời hoặc Đá Vạn Hưởng). Khi đứng trên phiến đá này và hét lớn hoặc tạo ra âm thanh va đập, tiếng vang từ xung quanh sẽ dội lại. Âm thanh dường như được khuếch đại lên rất nhiều đối với người đứng tại đó, tạo cảm giác như "nhất hô bách ứng" (một tiếng gọi, trăm tiếng thưa).
Phiến đá tròn nằm chính giữa Viên Khâu Đàn là Thiên Tâm Thạch (Đá Tâm Trời hoặc Đá Vạn Hưởng). Khi đứng trên phiến đá này và hét lớn hoặc tạo ra âm thanh va đập, tiếng vang từ xung quanh sẽ dội lại. Âm thanh dường như được khuếch đại lên rất nhiều đối với người đứng tại đó, tạo cảm giác như "nhất hô bách ứng" (một tiếng gọi, trăm tiếng thưa).
Điện Kỳ Niên nổi bật giữa ánh hoàng hôn ở Bắc Kinh ngày 10/5.
Điện Kỳ Niên nổi bật giữa ánh hoàng hôn ở Bắc Kinh ngày 10/5.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công tự vệ nhắm vào các địa điểm phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran xung quanh eo biển Hormuz hôm 25/5, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa hai nước và các cuộc đàm phán đang diễn ra để chấm dứt xung đột.
“Lực lượng Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công tự vệ ở miền nam Iran hôm nay để bảo vệ quân đội của chúng ta khỏi các mối đe dọa từ lực lượng Iran”, người phát ngôn CENTCOM Timothy Hawkins cho biết khi được hỏi về các vụ nổ được ghi nhận xung quanh eo biển Hormuz.
“Các mục tiêu bao gồm các địa điểm phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran đang cố gắng đặt thủy lôi. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ tiếp tục bảo vệ lực lượng của chúng ta trong khi kiềm chế trong khi lệnh ngừng bắn đang diễn ra”, ông Hawkins nói thêm.
Trước đó, trong một tuyên bố ngắn gọn vào sáng nay 26/5 theo giờ địa phương, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết 3 tiếng nổ đã được nghe thấy tại thành phố cảng Bandar Abbas.
Trong một tuyên bố sau đó, IRGC cho biết âm thanh của một vụ nổ đã được nghe thấy gần sân bay Bandar Abbas. Theo IRGC, các hệ thống phòng không của Iran tại Bandar Abbas “đã được kích hoạt để chống lại các mục tiêu thù địch”.
Hãng thông tấn nhà nước Iran (IRNA) cũng đưa tin “âm thanh của một số vụ nổ liên tiếp đã được nghe thấy vào khoảng nửa đêm tại thành phố Bandar Abbas và nguyên nhân vẫn chưa được các nguồn tin chính thức công bố”.
Hãng thông tấn bán chính thức Fars của Iran, trích dẫn lời của các nhân chứng, cho biết những âm thanh tương tự cũng được ghi nhận ở vịnh Ba Tư gần Sirik và Jask.
Trước đó, lực lượng vũ trang Iran thông báo đã phá hủy một máy bay không người lái trong khu vực vịnh Ba Tư.
Thành phố Bandar Abbas ở miền nam Iran, nơi đặt căn cứ hải quân và không quân trọng yếu của Iran, có vị trí chiến lược dọc theo eo biển Hormuz.
Lực lượng Mỹ và Iran từng nổ súng vào nhau trong thời gian ngừng bắn. Đầu tháng 5, lực lượng Mỹ đã nhắm mục tiêu vào các cơ sở quân sự của Iran, nơi phóng một loạt tên lửa, máy bay không người lái và xuồng tấn công các tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz.
Tổng thống Donald Trump từng cho phép lực lượng Mỹ đáp trả các hành động mà Washington cho là khiêu khích của Iran xung quanh tuyến đường thủy quan trọng này.
Trước khi quân đội Mỹ thông báo về các cuộc tấn công ở phía nam Iran, Tổng thống Trump ngày 25/5 tuyên bố thỏa thuận mà Mỹ đạt được với Iran sẽ phải là một thỏa thuận “tuyệt vời và có ý nghĩa”, nếu không “sẽ không có bất kỳ thỏa thuận nào”.
Tổng thống Mỹ cũng cảnh báo nếu không đạt được thỏa thuận tuyệt vời với Iran, các cuộc tấn công sẽ được nối lại với quy mô và sức mạnh lớn chưa từng có.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 24/5 cho biết, một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột với Iran có thể sẽ thành hình "ngay hôm nay”. Tuy nhiên, không lâu sau đó, Tổng thống Trump cho biết, ông đã chỉ đạo đoàn đàm phán của Mỹ không vội ký thỏa thuận với Iran vì “thời gian đang đứng về phía chúng ta”.
Các nguồn tin cho hay, theo dự thảo thỏa thuận đình chiến giữa Mỹ và Iran, 2 bên sẽ gia hạn ngừng bắn 60 ngày. Trong thời gian này, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa trở lại, Iran sẽ có thể tự do bán dầu và các cuộc đàm phán sẽ được tiến hành nhằm hạn chế chương trình hạt nhân của Iran.
Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng biển của Iran và ban hành một số lệnh miễn trừ trừng phạt để cho phép Iran tự do bán dầu.
Bản dự thảo thỏa thuận cũng bao gồm các cam kết từ phía Iran về việc không bao giờ theo đuổi vũ khí hạt nhân, đồng thời tiến hành đàm phán về việc đình chỉ chương trình làm giàu uranium và loại bỏ kho dự trữ uranium đã được làm giàu ở cấp độ cao của nước này.
Iran tuyên bố không đầu hàng
Ông Mohammad Bagher Zolghadr, người mới được bổ nhiệm làm lãnh đạo Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran, đã thể hiện lập trường cứng rắn trong thông điệp đầu tiên gửi tới người dân Iran hôm 25/5, tuyên bố rằng “sẽ không có sự lùi bước” trong cuộc chiến của Iran chống lại Mỹ và Israel.
Theo hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran, ông nói: “Lĩnh vực quân sự, lĩnh vực ngoại giao và người dân xuống đường đã chứng minh điều này thông qua sự kháng cự dũng cảm của họ và đã buộc đối thủ phải khuất phục”.
Ông Zolghadr, một nhân vật kỳ cựu trong chính quyền Iran, được bổ nhiệm làm người đứng đầu Hội đồng An ninh Quốc gia vào tháng 3 để thay thế Ali Larijani, người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Israel. Trước đó, ông là phó chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran.
Ông kêu gọi “sự đoàn kết và gắn bó” giữa người dân Iran, nói rằng chính điều này “là một mặt trận khác trong cuộc đấu tranh”.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 25/5 tuyên bố sau khi thất bại trên mặt trận quân sự, các đối thủ của Iran đang tập trung nỗ lực vào chiến tranh kinh tế.
“Iran sẽ không đầu hàng trước áp lực và yêu cầu quá mức trong bất kỳ hoàn cảnh nào”, ông Pezeshkian nhấn mạnh.
Tổng thống Iran nói rằng các nhà đàm phán của nước này sẽ đảm bảo việc khôi phục hoàn toàn các quyền của quốc gia thông qua tiến trình ngoại giao.
