Chiều giữa tháng 6.2026, chúng tôi trở lại vùng Xóm Mới (phường An Hội Đông, quận Gò Vấp cũ, TP.HCM) để tìm hiểu về đường Thống Nhất có đến 5 nhà thờ nằm trên đoạn đường chưa đầy 1 km theo bình luận của bạn đọc trong bài viết Độc đáo con đường ở TP.HCM có đến 7 nhà thờ đăng trên Báo Thanh Niên ngày 27.5.
Dọc tuyến đường này hiện có 5 nhà thờ (thuộc hạt Xóm Mới, Tổng giáo phận TP.HCM), gồm: nhà thờ Bắc Dũng, nhà thờ Tử Đình, nhà thờ Hà Nội, nhà thờ Hà Đông và nhà thờ Thái Bình.
Theo linh mục giáo xứ Hà Nội, phần lớn giáo dân nơi đây đều là người miền Bắc di cư vào Nam, mỗi cộng đồng dần lập nên một giáo xứ riêng để duy trì nếp sinh hoạt đức tin Công giáo.
Thế nhưng, những ngọn tháp chuông đứng gần nhau không tạo nên khoảng cách. Ngược lại, các giáo xứ thường xuyên qua lại, giúp đỡ, đoàn kết cùng tổ chức thánh lễ và đồng hành trong nhiều hoạt động mục vụ.
Điểm đến đầu tiên của chúng tôi là nhà thờ Bắc Dũng (ở 748/2 Thống Nhất) nổi bật với gam màu trắng thanh nhã. Giáo xứ có khoảng 3.000 giáo dân, đa số có nguồn gốc từ miền Bắc.
Theo Tổng giáo phận TP.HCM, giáo xứ Bắc Dũng thành lập năm 1954. Ngôi nhà thờ đầu tiên chỉ là một căn nhà tiền chế mái tôn. Sau nhiều lần trùng tu, xây dựng lại, tháng 6.2014 giáo xứ khởi công đại trùng tu thánh đường. Đến tháng 5.2016, thánh lễ cung hiến thánh đường và bàn thờ mới.
Cách đó không xa là nhà thờ Tử Đình (ở 20/233A Thống Nhất). Nhà thờ đầu tiên được dựng năm 1955 bằng tôn và vách đất. Đến năm 1989, cha Tôma Nguyễn Văn Thuyết khởi công xây dựng ngôi thánh đường hiện nay với diện tích 504 m2. Công trình được khánh thành năm 1993 và sau đó tiếp tục được trùng tu.
Chúng tôi đến nhà thờ Hà Nội (ở 685 Thống Nhất) có bổn mạng là Mẹ Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội. Giáo xứ này đã trải qua 3 lần xây dựng nhà thờ. Ngôi nhà thờ đầu tiên được dựng năm 1954 bằng mái tôn, vách gỗ; ngôi thứ hai xây năm 1960 trên nền cũ bằng vật liệu bán kiên cố và nhà thờ mới hiện nay được khởi công năm 2002 với diện tích gần 1.000 m2.
Theo quan sát của PV Thanh Niên, công trình mang kiến trúc hiện đại, gồm tầng trệt làm hoa viên, tầng 1 và 2 gác lửng phục vụ việc phụng tự. Ở đây có tháp chuông cao 35 m với 3 quả chuông tạo điểm nhấn nổi bật trên tuyến đường.
Nhà thờ Hà Đông (ở 564 Thống Nhất), “phần lớn là giáo dân có nguyên quán tại Tụy Hiền, Thanh Hà, Hà Đông. Viên đá đầu tiên xây dựng nhà thờ hiện nay được đặt năm 1972”, theo Tổng giáo phận TP.HCM.
Khép lại hành trình tìm hiểu các nhà thờ trên đường Thống Nhất, PV Thanh Niên dừng chân tại nhà thờ Thái Bình (ở 751 Thống Nhất) và ấn tượng với khuôn viên phía trước rộng rãi, thoáng đãng, mang vẻ thanh bình giữa khu dân cư đông đúc. Không gian yên tĩnh của ngôi thánh đường khiến nhiều người muốn ghé lại để tìm sự thư thái.
Công trình này được khởi công năm 1994 và hoàn thành đầu năm 1997, mang tước hiệu nhà thờ Đức Mẹ Mân Côi xứ Thái Bình.
Nhà thờ Thái Bình là điểm đến của nhiều giáo dân trong khu vực
ẢNH: HÀ THƯƠNG
Chia sẻ với chúng tôi, ông Tuấn (71 tuổi, giáo dân sinh hoạt tại giáo xứ Hà Đông) cho biết, phần lớn cư dân sinh sống dọc các tuyến đường: Thống Nhất, Lê Đức Thọ, Phạm Văn Chiêu là những gia đình Công giáo có nguồn gốc từ các tỉnh như Nam Định, Thái Bình, Hà Nam, Ninh Bình (cũ)…
“Người Công giáo ở đây rất đông. Đi dọc đường Thống Nhất, cứ khoảng 100 mét lại có một nhà thờ. Nhiều người nhìn vào thấy lạ, nhưng với chúng tôi thì đó là nhu cầu thực tế của cộng đồng”, ông Tuấn chia sẻ.
Theo ông, mỗi giáo xứ không chỉ là nơi cử hành thánh lễ mà còn là trung tâm sinh hoạt tinh thần của người dân. Từ việc học giáo lý, tham gia ca đoàn, hội đoàn đến các hoạt động bác ái, mọi sinh hoạt đều gắn chặt với đời sống giáo xứ.
Chính vì vậy, sự hiện diện của nhiều nhà thờ giúp giáo dân thuận tiện hơn trong việc tham dự các nghi lễ tôn giáo, nhất là người cao tuổi, trẻ nhỏ và những gia đình không có điều kiện di chuyển xa.
Ông Tuấn nói thêm, vào các dịp lễ lớn như: Giáng sinh, Tuần Thánh hay lễ Phục sinh, lượng người tham dự thánh lễ tăng lên rất đông. Nếu số lượng nhà thờ ít hơn, nhiều giáo dân sẽ không có đủ không gian để tham dự phụng vụ.
Trên đoạn đường chưa đầy 1 km của vùng Xóm Mới, sự hiện diện của 5 nhà thờ cùng với đường Lê Đức Thọ, Phạm Văn Chiêu gần đó đã tạo nên “xóm đạo” mang nét đặc biệt hiếm gặp tại TP.HCM.
Ngày 18.4, Bộ Y tế phối hợp Bộ Quốc phòng, Ủy ban Paralympic Việt Nam, UBND TP.HCM và Đại sứ quán Hoa Kỳ tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Người khuyết tật Việt Nam năm 2026 với chủ đề “Bứt phá giới hạn - Vươn tới ước mơ - Tự tin tỏa sáng”.
Phát biểu tại chương trình, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh chăm lo, bảo vệ và phát huy quyền của người khuyết tật là chủ trương nhất quán, xuyên suốt của Đảng và Nhà nước.
Theo bà Hương, chủ đề Ngày Người khuyết tật Việt Nam năm nay thể hiện rõ định hướng chuyển từ tiếp cận “y tế - chăm sóc” sang “xã hội - hòa nhập”, nhằm xóa bỏ định kiến, giảm bất bình đẳng, mở rộng cơ hội và trao quyền cho người khuyết tật.
Bà đánh giá, thời gian qua, công tác chăm lo người khuyết tật đạt nhiều kết quả toàn diện. Hệ thống pháp luật, chính sách dành cho người khuyết tật ngày càng được hoàn thiện, góp phần bảo đảm quyền con người, với tinh thần "không để ai bị bỏ lại phía sau".
Chính sách trợ giúp xã hội tiếp tục được mở rộng: từ trợ cấp hằng tháng, cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí đến hỗ trợ giáo dục, học nghề. Mức trợ cấp được điều chỉnh phù hợp với thực tế, giáo dục hòa nhập được mở rộng; nhiều mô hình hỗ trợ việc làm, khởi nghiệp được nhân rộng.
Thứ trưởng Bộ Y tế cho hay, công tác người khuyết tật sẽ tiếp tục đẩy mạnh: giảm số người khuyết tật mới thông qua các giải pháp về y tế, an toàn giao thông, lao động và môi trường; hoàn thiện chính sách theo hướng hòa nhập; bảo đảm trẻ khuyết tật được đến trường và học tập; mở rộng cơ hội việc làm, sinh kế…
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết TP.HCM xác định trách nhiệm của cả hệ thống chính trị trong việc đồng hành, chăm lo người khuyết tật.
Thành phố tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức xã hội về quyền của người khuyết tật; triển khai các giải pháp hỗ trợ, tạo điều kiện để người khuyết tật hòa nhập cộng đồng, tiếp cận đầy đủ cơ hội phát triển.
Trong đó, phong trào thể dục thể thao người khuyết tật được xác định là điểm sáng. Năm 2025, TP.HCM tổ chức cho người khuyết tật tham gia nhiều giải đấu cấp thành phố và quốc gia. Năm 2026, thành phố tiếp tục cử đoàn 111 thành viên tham dự Đại hội Thể thao người khuyết tật Đông Nam Á lần thứ 13 tại Thái Lan với 11 bộ môn.
“Mỗi vận động viên khuyết tật là một câu chuyện truyền cảm hứng. Mỗi thành tích không chỉ là niềm vui của cá nhân, gia đình mà còn là niềm tự hào của thành phố và cả nước”, ông Cường nói.
Ông nhấn mạnh, TP.HCM sẽ tiếp tục tăng cường chăm lo cho cộng đồng người khuyết tật. Ông bày tỏ tin tưởng người khuyết tật sẽ tiếp tục phát huy nghị lực, không ngừng bứt phá giới hạn, theo đuổi ước mơ và khẳng định bản thân.
Thiếu tướng Nguyễn Đình Hiền, Tư lệnh Binh chủng Hóa học, cho biết hiện có hơn 4,8 triệu người bị phơi nhiễm chất độc da cam, dioxin, trong đó khoảng 3 triệu người được cho là chịu ảnh hưởng trực tiếp. Theo ông, điều đáng trân trọng là nhiều người khuyết tật đã nỗ lực vượt qua nghịch cảnh, vươn lên trong cuộc sống.
Người khuyết tật hào hứng tham gia Ngày Người Khuyết tật Việt Nam
ẢNH: HOÀI NHIÊN
“Họ có thể không nhìn thấy ánh sáng nhưng lại tỏa sáng bằng ánh sáng của nghị lực. Không đi lại bình thường nhưng lại đi rất xa trong ý chí. Không nói tròn vành rõ chữ nhưng lại truyền đi những thông điệp mạnh mẽ nhất của cuộc sống”, ông bày tỏ.
Vận động viên cử tạ Lê Văn Công, đoạt Huy chương Vàng môn cử tạ tại Đại hội thể thao Người khuyết tật Đông Nam Á năm 2026, Huy chương Bạc giải Vô địch cử tạ Người khuyết tật châu Á - châu Đại Dương năm 2026 là một trong những tấm gương truyền cảm hứng mạnh mẽ.
Anh chia sẻ: “Khuyết tật có thể làm hạn chế một phần cơ thể nhưng không thể giam cầm khát vọng vươn lên và chinh phục ước mơ”.
Theo anh, người khuyết tật hoàn toàn có thể vượt qua nghịch cảnh, chiến thắng bản thân và tỏa sáng theo cách riêng. Với anh, sự tỏa sáng còn là khi mỗi người dám sống tự tin, không đầu hàng số phận và truyền cảm hứng tích cực đến cộng đồng.
Ngày 23.5, Công an tỉnh Thanh Hóa thông tin, ngày 22.5, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can để điều tra về hành vi buôn lậu xe điện 3 bánh.
Các bị can bị khởi tố, bắt tạm giam, gồm: Nguyễn Thanh Long (36 tuổi) và Lại Quý Dương (31 tuổi, cùng ngụ Hà Nội); khởi tố, áp dụng biện pháp ngăn chặn cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Lý Hồng Lâm (33 tuổi) và Nguyễn Thị Thoan (33 tuổi, cùng ngụ P.Hạc Thành, Thanh Hóa).
Trước đó, lực lượng của Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa cùng Đội Quản lý thị trường số 9 (Chi cục Quản lý thị trường Thanh Hóa) kiểm tra, phát hiện trên địa bàn P.Hạc Thành có nhiều cơ sở kinh doanh xe điện 3 bánh có dấu hiệu bất minh, nhiều dòng xe điện được bày bán với giá rẻ bất thường.
Tiến hành điều tra, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Thanh Hóa xác định cơ sở kinh doanh xe điện "Tổng kho xe điện" (địa chỉ tại đường Lê Hiến Tông, P.Hạc Thành) do Lý Hồng Lâm làm chủ và cửa hàng xe đạp điện Renbike (địa chỉ đường Tây Sơn, P.Hạc Thành) do Nguyễn Thị Thoan quản lý có tổng cộng 124 xe điện 3 bánh không có hóa đơn, chứng từ, hồ sơ nhập khẩu theo quy định.
Lâm và Thoan khai nhận từ tháng 3 đến ngày 21.5, đã câu kết với đầu mối bên Trung Quốc đặt mua xe điện 3 bánh đưa về Việt Nam tiêu thụ.
Lâm và Thoan thuê Nguyễn Thanh Long tổ chức đưa hàng qua đường tiểu ngạch, về Hà Nội tập kết, sau đó vận chuyển tới các cửa hàng ở Thanh Hóa để bán. Riêng Lại Quý Dương được Nguyễn Thanh Long thuê quản lý kho và theo dõi lịch trình vận chuyển hàng hóa dù biết rõ là xe nhập lậu.
Khi khám xét các cửa hàng và kho chứa hàng của các bị can nêu trên, công an thu giữ tổng hơn 500 chiếc xe điện 3 bánh, có tổng giá trị hơn 4 tỉ đồng.
Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết vụ án đang được điều tra mở rộng, làm rõ các nghi phạm liên quan.
Ông Phan Thành Lập là người trực tiếp tham gia, chỉ huy các chiến sĩ thực hiện 18 chuyến xâm nhập tàu của các toán biệt kích, tổ chức phản động lưu vong nước ngoài để tiếp nhận vũ khí vận chuyển vào đất liền; tiêu diệt, bắt sống nhiều tên biệt kích, phản động. Những ký ức của ông về Kế hoạch phản gián CM12 góp phần tái hiện trang sử oai hùng của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam sau ngày đất nước thống nhất.
Ông Lập kể, tháng 9.1982, Công an tỉnh Cà Mau (cũ) thành lập đơn vị đặc biệt cho Kế hoạch phản gián CM12. Khi đó, ông Lập 27 tuổi, được giao làm đội trưởng của đơn vị đặc biệt, trực tiếp quản lý, chỉ đạo hơn 100 chiến sĩ.
Suốt nhiều tháng, ông Lập cùng các chiến sĩ tập luyện vô cùng khó khăn, vất vả, thường xuyên tá túc tại Trại giam Cây Gừa và Phân trại cải tạo Sông Đốc, huyện Trần Văn Thời, Cà Mau (cũ). Để hóa trang thành biệt kích, ông cùng các chiến sĩ phải để râu ria xồm xoàm, tóc dài như thiếu nữ; đồng thời ngày đêm khổ luyện dưới mương nước, bãi bồi để có sức dẻo dai, thích nghi với thời tiết mưa bão, sóng gió trên biển...
Các toán biệt kích, tổ chức phản động lưu vong nước ngoài thường sử dụng tàu để vận chuyển vũ khí, tiền giả. Mỗi tàu tải trọng hơn 10 tấn, máy có công suất 60 mã lực. Mỗi chuyến vận chuyển vũ khí thường đi cùng lúc 2 chiếc, chạy tốc độ cao.
Khi nhận tín hiệu tàu gần tới bờ biển Sông Đốc, Mỹ Bình, Bãi Ghe..,. ông Lập cùng các chiến sĩ dùng ghe gỗ tiếp cận, nhận vũ khí. Sau đó, vận chuyển vào bờ, tiếp tục bốc lên bãi tập kết, đưa lên xe chuyển lên TP.HCM.
Những chuyến tiếp cận như vậy không chỉ vất vả mà rất nguy hiểm. Bởi các toán biệt kích, tổ chức phản động luôn kè kè súng trên tay. Khi các toán biệt kích thả những thùng vũ khí xuống biển, ông Lập cùng các chiến sĩ vớt lên tàu gỗ. Thùng nào bị bung, vỡ, rớt xuống biển thì các chiến sĩ phải lặn mò, bất chấp đêm tối, bão biển.
"Có những thùng vũ khí trôi dạt vào bãi bồi Sông Đốc, Mỹ Bình, người dân nhặt được giao cho công an địa phương và chúng tôi giải thích cho bà con đó là vũ khí do Liên Xô viện trợ, tàu bị chìm, trôi dạt vào bờ để tránh bị lộ", ông Lập chia sẻ.
Theo ông Lập, trong 3 năm (1981 - 1984), thế lực phản động thực hiện 18 chuyến xâm nhập bằng tàu biển vào huyện Trần Văn Thời (cũ), mỗi chuyến đều mang theo hàng chục tấn vũ khí, thuốc nổ cực mạnh, cùng hàng trăm tên biệt kích.
Đêm 9.9.1984 là chuyến xâm nhập cuối cùng, cũng là chuyến nguy hiểm nhất, do Mai Văn Hạnh và Trần Văn Bá cầm đầu. Chúng đi trên 2 chiếc tàu chở 10 tấn vũ khí từ nước ngoài về điểm tập kết tại Hòn Đá Bạc.
Xét thấy thời cơ đã chín muồi, lực lượng An ninh Việt Nam quyết định kết thúc Kế hoạch phản gián CM12 bằng trận đánh cuối cùng một cách trọn vẹn, đập tan mưu đồ phá hoại của bọn phản động. Chính ông Lập đã chỉ đạo trực tiếp tiêu diệt và bắt sống nhiều tên biệt kích, phản động.
Kế hoạch phản gián CM12 thành công rực rỡ. Lực lượng công an bắt được 189 tên phản động lưu vong, thu giữ 143 tấn vũ khí, 90 tấn đạn dược, 1,2 tấn chất nổ, 14 tấn tiền giả; bắt và tiêu diệt hàng trăm tên gián điệp, biệt kích, thu hàng trăm tấn vũ khí, nhiều phương tiện chiến tranh. Phá tan hàng chục tổ chức phản động trong nước, làm phá sản toàn bộ hoạt động vũ trang và xâm nhập từ bên ngoài vào Việt Nam hòng gây bạo loạn, lật đổ...
Chuyên án kết thúc, cuối năm 1984, có 3 cá nhân và 2 tập thể được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, trong đó có ông Phan Thành Lập, khi đó mới 29 tuổi.
Sau đó, ông Lập được Bộ Nội vụ rút về Trại Suối Máu, Biên Hòa (Đồng Nai) tiếp tục cải tạo cho hơn 100 tên phản động lưu vong bị bắt giữ. Năm 1991, ông Lập học văn hóa ở tỉnh Tiền Giang (cũ), rồi làm Phó giám thị Trại giam Cây Gừa; Giám thị Trại giam Bạc Liêu. Năm 2000, ông giữ chức Trưởng phòng CSGT Công an Bạc Liêu (cũ), được phong hàm đại tá. Hiện đại tá Lập sống cùng gia đình tại khóm Kim Cấu, phường Vĩnh Trạch, Cà Mau.
Chiến công của đại tá, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Thành Lập trong Kế hoạch phản gián CM12 không chỉ góp phần giữ vững an ninh Tổ quốc, mà còn là bài học về lòng dũng cảm, sự thông minh và ý chí kiên định cho thế hệ trẻ hôm nay.
