Mặc dù smartphone đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày, nhưng không phải ai cũng có mối quan hệ giống nhau với thiết bị này. Đặc biệt, tuổi tác là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến cách người dùng tương tác với điện thoại.
Các nghiên cứu cho thấy, những người thuộc thế hệ Z (Gen Z, sinh từ năm 1997 đến 2012), vốn lớn lên cùng smartphone, có cách sử dụng điện thoại khác biệt so với thế hệ Millennials (Gen Y, sinh từ năm 1981 đến 1996), khiến những người lớn tuổi cảm thấy khó hiểu.
Tuy bị gán mác là thế hệ nghiện công nghệ, nhưng nhiều thành viên của Gen Z lại có xu hướng hạn chế việc sử dụng điện thoại để bảo vệ sức khỏe tinh thần. Chẳng hạn, nhiều người trong thế hệ này thường để điện thoại ở chế độ “Không làm phiền” cả ngày, cho phép họ quyết định khi nào cần kết nối và khi nào cần không gian riêng tư.
Sự khác biệt trong cách sử dụng điện thoại giữa các thế hệ cũng thể hiện rõ qua thái độ đối với việc nói chuyện qua loa ngoài ở nơi công cộng. Theo khảo sát, 87% thế hệ Baby Boomer (Gen X, sinh từ năm 1946 đến 1964) cho rằng hành vi này là bất lịch sự, trong khi 41% Gen Z cho rằng điều đó là chấp nhận được. Điều đó cho thấy sự thoải mái hơn của Gen Z khi sử dụng công nghệ trong không gian công cộng.
Ngoài ra, Gen Z cũng có xu hướng tránh nói chuyện qua điện thoại, thay vào đó, họ thích gửi ghi âm giọng nói. Phương pháp này không chỉ giúp họ giao tiếp hiệu quả mà còn thể hiện được cảm xúc tốt hơn so với việc nhắn tin.
Đáng chú ý, một xu hướng đang nổi lên trong Gen Z là sự trở lại với điện thoại nắp gập hoặc các thiết bị tối giản. Đây là hành động phản ánh nhận thức của họ về việc cần giảm thiểu sự kết nối liên tục và tìm kiếm một mối quan hệ lành mạnh hơn với công nghệ.
Tóm lại, mặc dù có những khác biệt rõ rệt trong cách sử dụng điện thoại giữa các thế hệ, điều đó không có nghĩa là Gen Z không biết cách sử dụng công nghệ một cách thông minh và có trách nhiệm. Họ đang tìm kiếm những cách thức mới để tương tác với thế giới xung quanh, đồng thời bảo vệ sức khỏe tinh thần của bản thân.
Tin Gốc: Thanh Niên
Từ 11h35 ngày 10/4 (22h35 cùng ngày theo giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA) thức dậy thức dậy để chuẩn bị cho hành trình trở về Trái Đất. Khi đó, họ vẫn đang cách Trái Đất 98.695 km.
14h53 ngày 10/4 (1h53 ngày 11/4 giờ Hà Nội), động cơ đẩy được khai hỏa trong 8 giây, tạo ra sự thay đổi vận tốc 1,3 m/giây và đẩy tàu Orion về phía Trái Đất. Các phi hành gia sau đó tiếp tục hoàn tất việc điều chỉnh, sắp xếp lại khoang chở người, kiểm tra danh sách các bước chuẩn bị trước khi tái nhập khí quyển, đảm bảo mọi thứ được cố định và sẵn sàng. Họ cũng mặc lại bộ đồ vũ trụ màu cam để bảo vệ cơ thể trong quá trình hạ cánh.
Đến 6h15 ngày 11/4, tàu Orion hoàn tất quá trình chuyển đổi từ Mạng lưới Không gian Sâu (Deep Space Network) của NASA sang hệ thống Vệ tinh Chuyển tiếp Theo dõi và Truyền dữ liệu (Tracking and Data Relay Satellite) của Mạng lưới Không gian Gần (Near Space Network), đảm bảo liên lạc khi phi hành đoàn bước vào giai đoạn cuối cùng của chuyến "hồi hương".
Lúc 6h33 ngày 11/4, khoang chở người của tàu Orion tách khỏi khoang dịch vụ - vốn do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) chế tạo để cung cấp năng lượng và vật tư như nhiên liệu, nước, không khí, pin Mặt Trời.
6h37 ngày 11/4, thao tác đốt động cơ nâng khoang phi hành đoàn diễn ra, giúp điều chỉnh để căn đúng hướng cho tấm chắn nhiệt, chuẩn bị tái nhập khí quyển.
Trong lúc khoang chở người tiếp tục hạ cánh, khoang dịch vụ sẽ bốc cháy an toàn trong khí quyển phía trên Thái Bình Dương. Quỹ đạo trở về của Artemis II được thiết kế nhằm đảm bảo bất kỳ mảnh vỡ nào còn sót lại cũng không gây nguy hiểm cho đất liền, con người hay các tuyến đường vận chuyển.
Đến 6h53, tàu Orion tiến vào khí quyển ở độ cao khoảng 120.000 m, di chuyển với tốc độ gấp 35 lần tốc độ âm thanh và cách địa điểm hạ cánh khoảng 3.148 km. Đây là nơi tàu vũ trụ tiếp xúc với lớp khí quyển trên cao và bắt đầu quá trình hạ cánh có kiểm soát. Ngay sau đó, Orion gián đoạn liên lạc khoảng 6 phút, khi plasma hình thành xung quanh khoang chở người trong quá trình gia nhiệt.
7h, NASA thông báo khôi phục liên lạc với phi hành đoàn Artemis II.
7h03, ở độ cao khoảng 7.130 m, dù hãm tốc của Orion bung ra nhằm làm chậm và ổn định khoang tàu. Vận tốc của Orion giảm xuống còn 146 mét mỗi giây và chỉ còn cách vị trí hạ cánh trên mặt nước 1,3 km.
7h04, ở độ cao khoảng 1.650 m, dù hãm tốc của Orion được cắt bỏ và ba dù chính bung ra, làm giảm vận tốc khoang tàu xuống dưới 60 mét mỗi giây, dẫn hướng cho tàu trong quá trình hạ cánh cuối cùng xuống biển.
Khi trở về, phi hành đoàn Artemis II ước tính đã di chuyển quãng đường 1.117.659 km trong toàn bộ hành trình vòng quanh Trái Đất và Mặt Trăng. Tổng thời gian bay ước tính là 9 ngày 1 giờ và 31 phút.
Điểm nhấn của nhiệm vụ là chuyến bay vòng qua phía sau Mặt Trăng ngày 6/4 (ngày 7/4 theo giờ Hà Nội), tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km. Trong chuyến bay, phi hành đoàn quan sát cảnh tượng Trái Đất lặn, Trái Đất mọc, nhật thực và nhiều cấu trúc trên bề mặt Mặt Trăng. Bên cạnh đó, họ cũng phá vỡ kỷ lục của Apollo 13 về khoảng cách xa Trái Đất nhất mà con người từng bay, thiết lập năm 1970. Cụ thể, Artemis II đã bay cách Trái Đất khoảng 406.771 km, xa hơn 6.616 km so với Apollo 13.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Artemis II cũng là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ thử nghiệm trên tàu cũng lần đầu được sử dụng ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Nhiệm vụ được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Nếu không có vấn đề lớn nào phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Thu Thảo tổng hợp
Nguồn: https://vnexpress.net/phi-hanh-doan-artemis-ii-tro-ve-trai-dat-5061105.html
Khoa Học Công Nghệ
Thủ tướng: Khoa học công nghệ cần chuyển tư duy 'làm cho có' sang 'thực chất'
Yêu cầu được Thủ tướng đưa ra tại Lễ chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam, sáng 18/5 tại trụ sở Bộ Khoa học và Công nghệ.
Đánh giá công tác khoa học và công nghệ thời gian qua đạt được một số kết quả, nhưng bên cạnh thành tựu, Thủ tướng đề nghị cần thẳng thắn nhìn nhận, hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo vẫn còn hạn chế và cũng "chưa thực sự trở thành động lực và đột phá để phát triển kinh tế - xã hội".
Theo Thủ tướng, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo đang phát triển và thay đổi từng ngày. Cạnh tranh toàn cầu ngày càng gia tăng và quốc gia nào có năng lực cạnh tranh cao sẽ nắm chắc cơ hội vươn lên, phát triển nhanh và bền vững. Nhắc lại mục tiêu Việt Nam trở thành nước công nghiệp hiện đại vào năm 2030 và nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045, ông cho rằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ chốt, "chìa khóa vàng" và yếu tố sống còn để hiện thực hóa khát vọng này.
Để đạt được mục tiêu, Thủ tướng đưa ra các định hướng cho người làm khoa học và công nghệ. Trong đó, ông nhấn mạnh mọi chương trình, nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo phải hướng tới giải quyết các bài toán lớn của đất nước và phải phục vụ trực tiếp cho người dân, doanh nghiệp và lấy sản phẩm đầu ra, hiệu quả thực tiễn và mức độ thương mại hóa để làm thước đo đánh giá kết quả thực hiện.
"Phải chuyển mạnh từ tư duy 'làm cho có' sang tư duy 'tạo ra sản phẩm' một cách thực chất, có giá trị thực chất, hiệu quả thực chất", ông nói.
Định hướng cho người làm khoa học công nghệ
Ngoài định hướng về thay đổi tư duy, Thủ tướng cũng nhấn mạnh yêu cầu về xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có hiệu quả; tăng cường hợp tác quốc tế; phát triển nguồn nhân lực; triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.
Nhấn mạnh Bộ Khoa học và Công nghệ đóng vai trò "hạt nhân" trong việc thực hiện những nhiệm vụ này, ông đưa ra bốn nội dung mà các đơn vị cần quan tâm, gồm: phát triển công nghệ chiến lược gắn với sản phẩm cụ thể và thương mại hóa; xây dựng doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học thành trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; tháo gỡ điểm nghẽn về cơ chế, tài chính cho khoa học công nghệ; đồng thời để Nhà nước đóng vai trò hướng dẫn, đặt hàng và là "người mua đầu tiên" với các sản phẩm công nghệ chiến lược.
"Đặc biệt khẩn trương rà soát, tháo gỡ ngay các điểm nghẽn liên quan đến cơ chế tài chính cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, ưu tiên đảm bảo nguồn lực cho công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và doanh nghiệp công nghệ", Thủ tướng nói.
Định hướng lớn tiếp theo được Thủ tướng nhắc tới là xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo hiệu quả. Trong mô hình này, Nhà nước sẽ kiến tạo thể chế, viện trường tạo ra tri thức và nhân lực, còn doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng và thương mại hóa công nghệ. "Phải hình thành các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam có năng lực cạnh tranh quốc tế và dẫn dắt trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược", ông nói.
Ông cũng nhấn mạnh cần tăng cường hợp tác quốc tế, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, từng bước tham gia làm chủ các chuỗi công nghệ chiến lược và phát huy mạng lưới trí thức người Việt Nam ở nước ngoài.
Đánh giá cao tầm quan trọng của nhân lực, Thủ tướng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là định hướng tiếp theo, với cơ chế cần vượt trội để phát hiện, đào tạo, thu hút và trọng dụng nhân tài. Các trường đại học, viện nghiên cứu cần phấn đấu trở thành trung tâm nghiên cứu mạnh, là trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp quốc gia.
Trong bài phát biểu, Thủ tướng cũng kêu gọi đội ngũ nhà trí thức, nhà khoa học, chuyên gia, doanh nhân, cộng đồng doanh nghiệp công nghệ và toàn xã hội tiếp tục khát vọng cống hiến, tinh thần đổi mới sáng tạo để cùng xây dựng nền khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của Việt Nam phát triển mạnh mẽ.
"Chính phủ cam kết luôn luôn đồng hành, lắng nghe và tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi nhất để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới", Thủ tướng nhấn mạnh.
Khơi thông nguồn lực cho đổi mới sáng tạo
Tại sự kiện, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân đánh giá khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hiện nay không còn là lĩnh vực hỗ trợ phát triển, mà là nền tảng của tăng trưởng nhanh và bền vững, đồng thời là động lực nâng cao năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và chất lượng cuộc sống của nhân dân, là điều kiện để bảo đảm tự chủ, tự cường.
Tuy nhiên, theo ông, điều quan trọng nhất là phải khơi thông các nguồn lực trong toàn bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia. Những nguồn lực được Bộ trưởng nhắc đến gồm trí tuệ của đội ngũ nhà khoa học và chuyên gia; đầu tư của tổ chức và doanh nghiệp; tiềm năng nghiên cứu, đào tạo của viện, trường; sức sáng tạo, tinh thần dấn thân của thế hệ trẻ; nguồn lực về thể chế, dữ liệu, hạ tầng và hợp tác quốc tế.
"Thực tiễn quốc tế cho thấy, không có quốc gia đổi mới sáng tạo mạnh nào mà không xây dựng được một hệ sinh thái thông thoáng, cởi mở và khuyến khích sáng tạo", ông nói.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh cần đổi mới mạnh mẽ tư duy quản lý khoa học công nghệ, trong đó Nhà nước không chỉ quản lý mà phải kiến tạo phát triển, tạo không gian cho đổi mới sáng tạo và thúc đẩy hình thành thị trường công nghệ.
"Khoa học và công nghệ là lĩnh vực đặc thù. Đổi mới sáng tạo luôn gắn với thử nghiệm, với tính chưa chắc chắn và cả khả năng thất bại. Nếu chỉ quản lý theo tư duy an toàn tuyệt đối, sẽ không thể tạo ra đột phá", ông nói.
Ông cho biết Bộ Khoa học và Công nghệ đang hoàn thiện thể chế theo hướng chấp nhận rủi ro có kiểm soát, thúc đẩy cơ chế tự chủ cho các tổ chức khoa học công nghệ, đổi mới cơ chế tài chính, phát triển thị trường khoa học công nghệ và tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp công nghệ và startup công nghệ Việt Nam.
Ngoài ra, để đầu tư phân bổ và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính, ông cho biết Bộ đang tái cấu trúc 42 chương trình khoa học công nghệ quốc gia theo hướng tinh gọn và phân tầng chức năng. Theo đó, các chương trình sẽ được xếp vào 6 chương trình lớn, gồm: nghiên cứu cơ bản; khoa học công nghệ quốc gia; triển khai công nghệ chiến lược quốc gia; đổi mới sáng tạo quốc gia; chuyển đổi số quốc gia; và nâng cao tiềm lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Tại sự kiện, nhiều đại diện từ trường đại học, doanh nghiệp cũng đưa ra đề xuất nhằm tháo gỡ điểm nghẽn cho phát triển khoa học công nghệ và công nghệ chiến lược.
Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội Bùi Thế Duy kiến nghị cần sớm hoàn thiện cơ chế cấp kinh phí theo gói (block funding). Theo ông, cơ chế này chuyển từ tư duy "đánh giá, kiểm soát từng nội dung" sang giao nhiệm vụ dựa trên tiềm lực, uy tín và cam kết đầu ra của đơn vị nghiên cứu. Ông cũng đề xuất thí điểm cơ chế trong đợt giao dự toán ngân sách bổ sung năm 2026 và 2027.
Bên cạnh đó, ông kiến nghị các quỹ hỗ trợ khoa học và công nghệ quốc gia đẩy nhanh tiến độ phê duyệt và cấp kinh phí cho nhiệm vụ hợp tác giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, nhằm sớm đưa các nghiên cứu công nghệ chiến lược ra thực tiễn.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Trần Mạnh Báo, Chủ tịch tập đoàn ThaiBinh Seed, đề xuất cơ chế Nhà nước đặt hàng công nghệ chiến lược đối với doanh nghiệp khoa học công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp. Ông cũng kiến nghị hình thành các quỹ đầu tư dài hạn cho công nghệ chiến lược, do đặc thù nghiên cứu giống cây trồng cần chu kỳ nhiều năm.
Theo ông, Nhà nước cũng cần cho phép doanh nghiệp thử nghiệm công nghệ mới trong phạm vi và điều kiện nhất định với cơ chế linh hoạt hơn, nhằm tạo điều kiện triển khai công nghệ như AI, dữ liệu lớn, công nghệ gene hay nông nghiệp số. Bên cạnh đó, ông đề xuất thúc đẩy liên kết "bốn nhà", trong đó doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.
Tin Gốc: Vnexpress
Khi tìm hiểu, tôi được biết nguyên nhân máy bị khóa do chưa hoàn tất xác thực thông tin thuê bao theo quy định mới. Xin hỏi tôi cần làm gì để mở lại dịch vụ? Nếu chậm xác thực thì số điện thoại có bị thu hồi hay không?
Tin Gốc: Vnexpress