Ngày 19-6, ông Mohammad Bagher Ghalibaf – Chủ tịch Quốc hội Iran và là Trưởng đoàn đàm phán của nước này – khẳng định các cuộc đàm phán với Mỹ sẽ tiếp tục được tiến hành trong khuôn khổ những “lằn ranh đỏ” do Tehran đặt ra, theo Hãng tin AFP.
“Như chúng tôi đã thể hiện trong suốt quá trình đàm phán vừa qua, Iran kiên định trong việc thực hiện các điều kiện và lằn ranh đỏ đã đặt ra, cũng như trong việc đạt được các lợi ích của Iran” – ông Ghalibaf nhấn mạnh trong những bình luận được Hãng thông tấn IRNA đăng tải.
Ông cảnh báo: “Nếu kẻ thù tìm cách vượt quá giới hạn, chúng tôi đã chứng minh rằng ngón tay của chúng tôi vẫn đặt trên cò súng và chúng tôi sẽ không ngần ngại giáng đòn mạnh vào kẻ thù”.
Tehran và Washington trong tuần này đã ký bản ghi nhớ hướng tới chấm dứt cuộc chiến tại Trung Đông. Hai nước bước vào giai đoạn đàm phán 60 ngày để tiến tới thỏa thuận cuối cùng.
Phát biểu của ông Ghalibaf được đưa ra sau khi Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei cho biết ông đã phê chuẩn thỏa thuận giữa Mỹ – Iran dù có “quan điểm khác” về vấn đề, nhưng không giải thích chi tiết.
Trong thông điệp được đọc trên truyền hình nhà nước, ông Mojtaba Khamenei nói rằng các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ “sẽ không có nghĩa là chấp nhận quan điểm của kẻ thù”.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 19-6, Cơ quan Quản lý eo biển vịnh Ba Tư (PGSA) của Iran cho biết họ sẽ miễn các khoản phí đối với tàu thuyền qua eo biển Hormuz trong thời gian đàm phán 60 ngày, theo bản ghi nhớ giữa Mỹ – Iran.
Họ thông báo các tàu muốn đi qua eo biển Hormuz trong thời gian thỏa thuận có hiệu lực phải gửi yêu cầu quá cảnh ít nhất 48 giờ trước khi đến khu vực này.
Iran sẽ miễn các loại phí liên quan đến an ninh, an toàn, dịch vụ môi trường và bảo hiểm trong thời gian trên. Tuy nhiên các tàu vẫn phải phối hợp trước về lộ trình và thời gian quá cảnh, do một số khu vực vẫn còn bị ảnh hưởng bởi thủy lôi, nhằm bảo đảm an toàn hàng hải.
Ngày 19-6, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội nước này sẽ ở lại Lebanon “chừng nào còn cần thiết”. Ông thề sẽ buộc nhóm vũ trang Hezbollah do Iran hậu thuẫn phải “trả giá đắt” cho các cuộc tấn công nhằm vào Israel, theo Hãng tin AFP.
Trong tuyên bố được đưa ra sau khi quân đội Israel xác nhận 4 binh sĩ Israel thiệt mạng tại Lebanon, ông Netanyahu nhấn mạnh: “Israel sẽ không dung thứ cho các cuộc tấn công nhằm vào binh sĩ hoặc lãnh thổ của chúng tôi, và sẽ buộc Hezbollah phải trả giá đắt cho những hành động này”.
Ông nói thêm: “Israel sẽ duy trì hiện diện tại vùng an ninh ở miền nam Lebanon chừng nào còn cần thiết, để bảo vệ các cộng đồng ở miền bắc Israel”.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, cũng khẳng định quân đội nước này sẽ tiếp tục hiện diện tại Lebanon, đồng thời cảnh báo Israel sẽ đáp trả “bằng sức mạnh đáng kể” trước bất kỳ cuộc tấn công nào.
Ngày 19-6, Tổng thống Lebanon Joseph Aoun lên án các cuộc tấn công mới nhất của Israel nhằm vào nước này, cho rằng những hành động “giết chóc và tàn phá” như vậy là sự leo thang nguy hiểm, theo Hãng tin AFP.
Tuyên bố từ Văn phòng Tổng thống Lebanon nêu rõ: “Điều này thực chất đang nhắm vào tất cả những nỗ lực đang diễn ra nhằm củng cố lệnh ngừng bắn và chấm dứt chiến tranh”.
Tuyên bố được đưa ra sau khi các cuộc tấn công của Israel tại miền nam và miền đông Lebanon khiến ít nhất 18 người thiệt mạng.
Hôm nay, nhóm vũ trang Hezbollah tuyên bố sẽ bảo vệ lãnh thổ và người dân Lebanon trước các cuộc tấn công của Israel, đồng thời cáo buộc Tel Aviv vi phạm lệnh ngừng bắn, theo Hãng tin AFP
Trong một tuyên bố, Hezbollah – lực lượng được Iran hậu thuẫn – khẳng định: “Lực lượng Kháng chiến Hồi giáo sẽ luôn cảnh giác trước mọi hành động gây hấn. Các chiến binh của lực lượng sẽ bảo vệ đất nước và người dân của mình”.
Hezbollah bác bỏ cáo buộc của Israel cho rằng nhóm này đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời khẳng định rằng Israel “chưa bao giờ tuân thủ bất kỳ thỏa thuận ngừng bắn nào”.
Theo Hãng tin Reuters, Iran vừa lên án các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Lebanon và cảnh báo những hệ lụy mà các hành động này có thể gây ra đối với hòa bình và an ninh khu vực, đồng thời cho rằng Mỹ phải chịu trách nhiệm trực tiếp về tình hình hiện nay.
Đề cập đến bản ghi nhớ Mỹ – Iran đạt được trong tuần này, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết việc chấm dứt chiến sự tại Lebanon là một phần không thể tách rời của thỏa thuận chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận.
Ông Baghaei cũng khẳng định Iran sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích, an ninh và các đồng minh của mình.
"Chiến lược cùng các quyết định sai lầm luôn dẫn đến những kết quả tồi tệ. Thế giới đã thấy rõ điều này", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên X ngày 11/5.
"Chúng tôi đã chuẩn bị mọi phương án. Họ sẽ bị bất ngờ", ông Ghalibaf cho biết. "Lực lượng vũ trang của chúng tôi sẵn sàng đáp trả và dạy một bài học cho bất kỳ sự gây hấn nào".
Ông Ghalibaf bình luận sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày nói thỏa thuận ngừng bắn giữa Washington và Tehran, có hiệu lực từ ngày 8/4, đang "nguy kịch". Ông chủ Nhà Trắng tiếp tục đưa ra cảnh báo với Iran nếu nước này không đạt thỏa thuận với Mỹ.
Trong bài đăng khác, ông Ghalibaf lưu ý Mỹ không có lựa chọn nào khác ngoài việc chấp nhận các quyền của người dân Iran được nêu trong đề xuất 14 điểm.
"Bất kỳ cách tiếp cận nào khác đều sẽ không mang lại kết quả, chỉ là hết thất bại này đến thất bại khác. Càng trì hoãn lâu, người nộp thuế Mỹ sẽ càng phải chi trả nhiều hơn cho điều đó", ông Ghalibaf tiếp tục.
Mỹ và Iran đã đàm phán trực tiếp tại Pakistan ngày 11/4 nhưng không đạt đột phá. Hai bên vẫn duy trì nỗ lực thương lượng, trao đổi các đề xuất về một thỏa thuận ngừng bắn thông qua trung gian.
Iran tuần trước chuyển cho Mỹ đề xuất 14 điểm, nhưng nội dung không đề cập đến các yêu cầu then chốt của Washington như dừng chương trình hạt nhân và mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz. Đáp lại, Washington chuyển cho Tehran câu trả lời.
Truyền thông Iran sau đó thông báo nước này đã gửi phản hồi về đề xuất chấm dứt chiến sự của Mỹ thông qua trung gian Pakistan.
Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB cho biết trọng tâm của phản hồi là kết thúc chiến sự ở mọi mặt trận, đặc biệt là Lebanon, và đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải ở eo biển Hormuz. Iran còn muốn được bồi thường thiệt hại do xung đột và nhấn mạnh chủ quyền đối với eo biển Hormuz.
Nước này cũng kêu gọi Mỹ chấm dứt chiến dịch phong tỏa hàng hải, đảm bảo không có thêm các cuộc tấn công, gỡ bỏ những biện pháp trừng phạt và hủy lệnh cấm bán dầu do Washington áp đặt với Tehran.
Tổng thống Trump ngày 10/5 gọi phản hồi từ Iran đối với đề xuất hòa bình của Mỹ là "hoàn toàn không thể chấp nhận được". Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran ngày 11/5 cho rằng dự thảo thỏa thuận hòa bình mà họ đưa ra là "hợp lý và hào phóng".
Press TV, kênh truyền thông bằng tiếng Anh của truyền hình nhà nước Iran, hôm nay cho biết nhóm vũ trang Houthi tại Yemen đã bắn rơi một máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Mỹ tại tỉnh Marib.
Defense Line, trang tin độc lập ở Yemen, cho biết sự việc xảy ra vào tối 17/5. Houthi là lực lượng do Iran hậu thuẫn.
Video do Press TV đăng cho thấy đám cháy dưới mặt đất, dường như là địa điểm mà phi cơ rơi xuống. Hãng còn đăng hình ảnh các mảnh vỡ được cho là tên lửa AGM-114R9X mà UAV MQ-9 mang theo vào thời điểm bị bắn rơi.
Lực lượng Houthi và quân đội Mỹ chưa đưa ra bình luận.
AGM-114R9X là biến thể của tên lửa đối đất dẫn đường bằng laser AGM-114 Hellfire. Phiên bản này có biệt danh là "bom ninja", do được gắn các lưỡi dao thay cho đầu đạn nổ mạnh truyền thống. Những lưỡi dao trên sẽ bung ra trước khi va chạm với mục tiêu và cắt nát mọi thứ trên đường bay.
MQ-9 Reaper là UAV quân sự do tập đoàn General Atomics của Mỹ chế tạo cho không quân nước này, có thể bay ở độ cao hơn 15.000 m và hoạt động liên tục trong 24 tiếng. Nó có thể đảm nhận vai trò thu thập thông tin tình báo, giám sát, trinh sát và tấn công. Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ cho biết mỗi chiếc MQ-9 có giá xuất xưởng khoảng 30 triệu USD.
Theo tạp chí quân sự Air & Space Forces của Mỹ, không quân nước này còn 182 UAV MQ-9 khi kết thúc năm tài chính 2025, trong đó có 24 máy bay do không quân vệ binh quốc gia vận hành.
"Nhưng trong 18 tháng vừa qua, nhiều phi cơ đã bị hạ bằng hỏa lực phòng không, các cuộc tập kích bằng UAV cũng làm hỏng một số chiếc Reaper trên mặt đất", tạp chí này cho biết, dường như đề cập thiệt hại trong xung đột với Iran. "Lực lượng Houthi tại Yemen cũng đã phá hủy ít nhất 12 chiếc MQ-9 trong các chiến dịch trước đó".
David Tabor, phó tham mưu trưởng không quân Mỹ phụ trách kế hoạch và chương trình, hôm 12/5 cho biết lực lượng này còn khoảng 135 máy bay MQ-9, song khẳng định vẫn có thể hoàn thành tất cả yêu cầu tác chiến được đề ra đối với dòng Reaper.
Air & Space Forces cho biết MQ-9 có vận tốc tương đối chậm và đã được chứng minh là dễ bị tổn thương trước hỏa lực phòng không Iran. Đài CBS nhận định MQ-9 dễ bị bắn hạ do được thiết kế để làm nhiệm vụ chống khủng bố và phiến quân với trang bị thô sơ, chứ không phải nhằm đối phó với những quốc gia sở hữu năng lực phòng không hiện đại.
Trong cuộc đua lên mặt trăng, Liên Xô liên tục phá vỡ giới hạn của nhân loại: đưa vật thể đầu tiên chạm mặt trăng, chụp bức ảnh đầu tiên về vùng tối của mặt trăng, là nước đầu tiên hạ cánh mềm xuống mặt trăng và đưa xe tự hành đầu tiên lên mặt trăng. Nhưng chỉ một khoảnh khắc của phi hành gia Mỹ Neil Armstrong đã xóa mờ tất cả.
Ngày 13.9.1959, tàu Luna 2 đâm vào bề mặt mặt trăng với vận tốc 3,3 km/giây, đánh dấu cột mốc vật thể nhân tạo đầu tiên trong lịch sử chạm tới một thiên thể khác. Chỉ 3 tuần sau, tàu Luna 3 gửi về những bức ảnh đầu tiên chụp mặt tối của mặt trăng, tiết lộ rằng vùng khuất này gần như chỉ là cao nguyên đầy các hố va chạm. Đây là điều hoàn toàn khác biệt với mặt sáng mà nhân loại luôn nhìn thấy.
Tháng 2.1966, Luna 9 trở thành tàu đầu tiên hạ cánh mềm thành công sau 11 lần thất bại được giấu kín, gửi về những tấm ảnh đầu tiên chụp từ bề mặt một thiên thể khác, đồng thời chứng minh bề mặt mặt trăng đủ cứng để chịu tải. Điều này khẳng định bề mặt mặt trăng không có lớp bụi dày đến mức có thể nuốt chửng tàu vũ trụ như nhiều nhà khoa học lo ngại trước đó.
Kịch tính hơn, khi đó đài thiên văn Jodrell Bank của Anh đang theo dõi hoạt động của Luna 9 đã giải mã tín hiệu và công bố ảnh trước cả Moscow. Các nhà khoa học tại Jodrell Bank thu được tín hiệu, họ mượn máy fax của tờ Daily Express để in ra ảnh từ tín hiệu thu được. Ảnh được in ở Anh trước khi Liên Xô chính thức phát hành rộng rãi.
Một số nhà sử học tin rằng các kỹ sư Liên Xô cố tình dùng chuẩn máy fax vô tuyến quốc tế để phương Tây có thể xác minh độc lập sự kiện chấn động này, cho thấy một hành động khoa học vượt lên trên chính trị.
Bốn năm sau, chiếc xe tự hành Lunokhod 1 lăn bánh trên mặt trăng, là robot đầu tiên di chuyển trên một thiên thể ngoài trái đất. Nó được thiết kế để hoạt động trong 3 tháng nhưng sau đó đã chạy được đến 322 ngày, đi hơn 10 km. "Người kế nhiệm" của nó là Lunokhod 2 đã lập kỷ lục quãng đường khoảng 39 - 42 km. Kỷ lục này đứng vững suốt 40 năm, mãi đến năm 2014 mới bị xe Opportunity trên sao Hỏa của NASA phá vỡ.
Ba bi kịch liên tiếp đã làm sụp đổ giấc mộng mặt trăng của Liên Xô. Trước hết, kỹ sư Sergei Korolev, người được ví như bộ não kết nối toàn bộ chương trình, qua đời trên bàn mổ vào tháng 1.1966, gần 3 tuần trước khi Luna 9 hạ cánh thành công.
Tiếp theo đó, mâu thuẫn cá nhân giữa các nhà khoa học và hạn chế kỹ thuật buộc tên lửa N1 phải dùng 30 động cơ nhỏ thay vì 5 động cơ lớn. Quyết định này đã khiến cho tất cả 4 lần phóng N1 đều nổ tung, trong đó vụ nổ ngày 3.7.1969 xảy ra đúng 13 ngày trước khi Apollo 11 rời bệ phóng, phá hủy toàn bộ tổ hợp phóng và bị Liên Xô giấu kín suốt 20 năm.
Những gương phản xạ laser mà Lunokhod để lại trên mặt trăng vẫn đang hoạt động đến ngày nay, giúp đo khoảng cách giữa Trái Đất và mặt trăng với sai số chỉ vài mm. Các xe tự hành hiện đại, từ Perseverance trên sao Hỏa đến Hằng Nga của Trung Quốc, đều ít nhiều chịu ảnh hưởng về triết lý và kiến trúc kỹ thuật mà Luna khai sinh.
Trong khi đó, nhiều người khẳng định bước chân lịch sử của Neil Armstrong hay người đồng hành Buzz Aldrin trên mặt trăng chỉ là màn kịch vụng về tại Hollywood.
Những người theo thuyết âm mưu này bám vào hình ảnh lá cờ tung bay trên mặt trăng để khẳng định gió không thể thổi trong môi trường chân không. Tuy nhiên, theo kho lưu trữ dữ liệu từ NASA, lá cờ thực chất được thiết kế với một thanh ngang để luôn xòe rộng. Chính động tác xoay lắc khi cắm cờ của phi hành gia, cộng với quán tính trong môi trường không có lực cản không khí, đã khiến mảnh vải nylon tiếp tục đung đưa một khoảng thời gian dài.
Bên cạnh yếu tố này còn có hoài nghi về bầu trời không sao. Theo lý giải từ NASA, tuy bầu trời màu đen, thực tế đó là ban ngày trên mặt trăng và ánh sáng mặt trời cực kỳ chói lóa. Giống việc chụp ảnh trên trái đất, khi chụp ảnh ngoài trời vào buổi trưa nắng gắt, bạn phải chụp với tốc độ cực nhanh và khép khẩu độ máy ảnh. Ánh sao yếu ớt không có đủ thời gian in lên nhũ tương phim và bầu trời mặt trăng trong các bức ảnh NASA không có ngôi sao nào là vì lý do đó.
Mặt khác, các chuyên gia cũng khẳng định rằng việc làm giả thước phim quay chậm mượt mà để phát sóng trực tiếp là điều hoàn toàn bất khả thi với công nghệ truyền hình thuở ấy.
