Giá dầu tăng, có công ty dầu khí Việt báo lãi 3.300 tỷ đồng trong 3 tháng

Không mua được vé về quê vì giá cao, chị Hoàng Anh, ở phường An Hội Đông (TP HCM) chuyển sang tìm vé đi Thái Lan với kỳ vọng "dễ thở" hơn như những năm trước. Tuy nhiên, khi kiểm tra chặng TP HCM - Bangkok, chị tiếp tục bất ngờ vì giá tăng mạnh, nhiều chuyến ngày 29/4 chỉ còn hạng thương gia với giá hàng chục triệu đồng mỗi chiều. Kế hoạch đi nghỉ lễ của gia đình chị cuối cùng phải hủy.

Diễn biến này phản ánh rõ sự thay đổi của thị trường hàng không dịp lễ 30/4-1/5 năm nay. Nếu như trước đây, vé nội địa tăng mạnh, nhiều hành khách chuyển sang đi nước ngoài nhờ giá ổn định, thậm chí có khuyến mãi. Năm nay, lựa chọn này gần như không còn khi vé quốc tế cũng leo thang.

Theo ghi nhận từ các đại lý, những chặng bay từ TP HCM, Hà Nội đi Đông Nam Á tăng hơn 50% so với ngày thường và cao hơn khoảng 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá khứ hồi đi Bangkok phổ biến 7,6-12 triệu đồng, còn chặng TP HCM-Singapore dao động 9-12 triệu đồng. Riêng các ngày cao điểm 29/4 và 30/4, nhiều chuyến bay đã hết sạch vé phổ thông, chỉ còn hạng thương gia với số lượng hạn chế. Giá vé tại các hãng như Singapore Airlines hay Scoot duy trì ở mức cao trong suốt giai đoạn này.

Theo bà Phạm Thị Hoài, chủ một đại lý vé máy bay tại phường Tân Thới Hiệp, đây là năm hiếm hoi giá vé quốc tế tăng mạnh trong dịp lễ, khi dải vé giá thấp gần như không còn; nếu có, khách phải đặt trước vài tháng và vẫn cao hơn cùng kỳ 10-20%.

Mặt bằng giá cao không chỉ dừng ở Đông Nam Á mà lan sang nhiều thị trường khác. Các chặng từ TP HCM đi Kuala Lumpur, Jakarta phổ biến trên 14 triệu đồng mỗi cặp vé khứ hồi, có thời điểm lên tới 20 triệu đồng. Ở khu vực Đông Bắc Á, các đường bay đi Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc duy trì mức 13-20 triệu đồng khứ hồi đã gồm thuế phí, trong khi một số chặng đến Đài Bắc, Thượng Hải tăng khoảng 15-20% so với ngày thường. Tỷ lệ lấp đầy trên nhiều chuyến bay quốc tế ngắn chiều về Hà Nội và TP HCM vượt 90%, cho thấy nguồn cung ghế không theo kịp nhu cầu tăng cao.

Trong khi vé quốc tế không còn là lựa chọn thay thế, thị trường nội địa cũng bước vào cao điểm quen thuộc. Loạt đường bay ghi nhận tình trạng hết vé hạng phổ thông như TP HCM đi Phú Quốc, Tuy Hòa, Côn Đảo, Pleiku; cùng các chặng từ Hà Nội đi Tuy Hòa, Nha Trang, Đà Nẵng, Đồng Hới. Nhu cầu tăng cao khiến nhiều khung giờ đẹp đã kín chỗ hoặc chỉ còn hạng giá cao.

Theo Cục Hàng không Việt Nam, trong bối cảnh giá nhiên liệu bay duy trì ở mức cao, cơ quan này đã đề xuất áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với đường bay nội địa từ ngày 1/4 đến 30/6, với mức tối đa 680.000 đồng mỗi vé. Phụ thu được tính toán dựa trên chi phí tăng thêm khi giá Jet A-1 vượt 100 USD một thùng, theo nguyên tắc chia sẻ giữa doanh nghiệp và hành khách.

Áp lực chi phí cũng là nguyên nhân chính đẩy giá vé lên cao trên diện rộng. Căng thẳng tại Trung Đông khiến nhiều đường bay quốc tế phải điều chỉnh lộ trình, kéo dài thêm 2-3 giờ và làm mức tiêu hao nhiên liệu tăng 15-20%. Giá nhiên liệu Jet A-1 vì vậy duy trì ở mức cao, trong khi nguồn cung trong nước chỉ đáp ứng khoảng 20% nhu cầu, phần còn lại phụ thuộc nhập khẩu; một số nhà cung cấp đã trì hoãn giao hàng trong tháng 4 và có thể áp dụng điều khoản bất khả kháng.

Trong bối cảnh đó, các hãng hàng không chuyển sang trạng thái thận trọng, giảm tần suất ở một số đường bay và dồn chuyến để tối ưu hệ số lấp đầy. Báo cáo thường niên 2025 công bố mới đây của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), cho thấy các hãng ưu tiên khai thác đường bay trục chính và quốc tế, đồng thời cắt giảm các chuyến bay khung giờ đêm để tiết giảm chi phí. Xu hướng này cũng diễn ra trên thế giới khi các hãng như United Airlines và Delta Air Lines cắt giảm sản lượng ghế, còn Qatar Airways điều chỉnh mạng bay và hủy một số chuyến.

Áp lực chi phí phản ánh trực tiếp vào hoạt động của doanh nghiệp. Vietnam Airlines ước tính chi phí phát sinh thêm trong năm 2026 có thể lên tới 11.000-27.000 tỷ đồng, trong khi Vietjet Air cho biết riêng tháng 4, chi phí tăng thêm khoảng 24 triệu USD khi giá nhiên liệu duy trì quanh mức cao. Nhiều hãng cũng áp dụng phụ thu nhiên liệu linh hoạt từ 20 đến 200 USD mỗi vé tùy chặng để bù đắp chi phí.

Theo các chuyên gia hàng không, trong bối cảnh nguồn cung ghế bị thu hẹp còn nhu cầu du lịch dịp lễ tăng mạnh, cả thị trường nội địa lẫn quốc tế đều ghi nhận mặt bằng giá cao. Khi chi phí nhiên liệu chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, lựa chọn của hành khách tiếp tục bị thu hẹp và giá vé nhiều khả năng duy trì ở mức cao trong ngắn hạn.

Tin Gốc: Vnexpress

Những năm gần đây, các quốc gia vùng Vịnh xem công nghệ tiên tiến là trụ cột cốt lõi của kế hoạch đa dạng hóa nền kinh tế. Trong đó, nguồn năng lượng hóa thạch dồi dào, năng lực phát điện quy mô lớn với giá tương đối rẻ, giúp nơi đây thành điểm đến hấp dẫn cho các dự án xây dựng trung tâm dữ liệu tiêu - nền tảng xương sống của AI và điện toán đám mây.

Cuộc đua giữa các nước ngày càng sôi động, với UAE tích cực hỗ trợ nhiều sáng kiến lớn, thông qua nền tảng đầu tư AI MGX và G42, đều do Mubadala - quỹ đầu tư quốc gia quy mô tài sản 385 tỷ USD - của Abu Dhabi thành lập

Trong khi, Arab Saudi muốn triển khai hàng chục tỷ USD vào AI và hạ tầng dữ liệu, thuộc khuôn khổ Vision 2030. Quỹ đầu tư nhà nước đang nắm giữ gần 1.000 tỷ USD của nước này hiện thực hóa tham vọng thông qua HUMAIN.

Thành lập năm ngoái, HUMAIN đã đạt được một số thỏa thuận, bao gồm hợp tác với xAI và AirTrunk cho các dự án trung tâm dữ liệu tại Arab Saudi. Amazon cũng đang hợp tác HUMAIN xây một trung tâm AI mới.

Qatar không muốn bỏ lỡ cơ hội và đã thành lập Qai. Công ty quốc doanh này kết hợp hoạt động cùng quỹ Qatar Investment Authority trị giá gần 600 tỷ USD và đang hợp tác với tập đoàn đầu tư và quản lý tài sản Brookfield (Canada).

Nhưng chiến sự Iran bất ngờ nổ ra cuối tháng hai, với 2 trung tâm dữ liệu của Amazon ở UAE đã bị nhắm mục tiêu. "Cuộc xung đột đang đưa hạ tầng AI ra tiền tuyến theo đúng nghĩa đen, điều chỉ 1-2 năm trước được xem là khó xảy ra", bà Trisha Ray, Phó giám đốc kiêm nghiên cứu viên thường trú tại Geotech Center thuộc tổ chức nghiên cứu Hội đồng Đại Tây Dương (Mỹ), bình luận.

Hậu quả, các quyết định đầu tư vào một số dự án trung tâm dữ liệu ở vùng Vịnh đã tạm dừng hoặc tốn thêm thời gian. Gary Wojtaszek, CEO Pure Data Center Group thuộc Oaktree Capital Management, cho biết công ty đã tạm hoãn các quyết định đầu tư tại Trung Đông, dù vẫn tiếp tục "lập kế hoạch và thảo luận" về chúng.

Mark Richards tại hãng luật BCLP - chuyên tư vấn cho các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn, cho biết các quyết định đầu tư đang mất nhiều thời gian hơn do rủi ro liên quan tới việc hoạt động trong khu vực có những mối đe dọa nghiêm trọng. Theo ông, những rủi ro vốn không nằm trong luận điểm đầu tư ban đầu nay đã được đưa vào quá trình định giá.

Theo bà Trisha Ray, cuộc chiến đã "đánh dấu một sự chuyển dịch". Bởi trước đây, quản lý rủi ro chủ yếu tập trung vào các mối đe dọa an ninh mạng, gián đoạn kỹ thuật số, chứ không phải đe dọa mang tính quân sự trực tiếp. "Và điều này đã thay đổi, với các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái", bà chỉ ra.

Ngoài ra, lợi thế giá điện rẻ của vùng Vịnh cũng lung lay. Các nước như UAE từ lâu cung cấp giá điện công nghiệp tương đối thấp, khoảng 0,11 USD/kWh, so với mức 0,25 - 0,40 USD hoặc cao hơn tại nhiều khu vực ở châu Âu.

Theo CNBC, điện giá rẻ giờ không đảm bảo, khi thị trường năng lượng rung chuyển và eo biển Hormuz bị phong tỏa đã tạo ra đợt gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất lịch sử, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA). Giá khí đốt tại UAE tăng 30% vào tháng 4. Giá dầu Brent cao hơn 55%, từ khoảng 72 USD mỗi thùng lên gần 120 USD lúc đỉnh điểm trong ba tháng qua.

Đối với vùng Vịnh, tác động ngày càng mang tính cấu trúc. Thị trường năng lượng thắt chặt và biến động gia tăng buộc các chính phủ phải chuyển phần chi phí tăng thêm sang người dùng công nghiệp lớn như trung tâm dữ liệu.

Về dài hạn, các "ông lớn" AI khu vực cho biết cuộc chiến không làm giảm tham vọng. Người phát ngôn G42 nói định hướng không thay đổi và niềm tin "chỉ ngày càng mạnh mẽ hơn". Công ty tuyên bố AI sẽ "trở nên nền tảng đối với các nền kinh tế và xã hội giống như điện năng".

CEO HUMAIN Tareq Amin khẳng định tham vọng chưa bao giờ giới hạn ở việc mở các trung tâm dữ liệu. "Chúng tôi đang xây dựng toàn bộ hệ sinh thái AI, từ hạ tầng trọng yếu và năng lực tính toán, cho tới mô hình, nền tảng và các ứng dụng", ông cho biết. Ông chỉ ra Arab Saudi có lợi thế chiến lược về quy mô, với diện tích rộng lớn, nguồn năng lượng dồi dào, các hành lang kết nối tầm cỡ thế giới.

Ông Mark Richards từ BCLP cho biết vẫn đang nhận được nhiều yêu cầu mới liên quan tới các dự án trung tâm dữ liệu quy mô lớn ở Trung Đông. Trong khi, Gary Wojtaszek của Pure DC nói vẫn "rất lạc quan" và tiếp tục xúc tiến kế hoạch đầu tư tại UAE và Arab Saudi.

Khi được CNBC hỏi liệu có tạm hoãn đầu tư tại vùng Vịnh hay không, Amazon dẫn lại phát biểu của CEO Matt Garman rằng vẫn "hào hứng đầu tư dài hạn". Google và Microsoft từ chối bình luận. Cisco và Oracle không phản hồi.

Dù vậy, cuộc xung đột cũng đã "phá vỡ ảo tưởng về sự ổn định dài hạn tại vùng Vịnh", qua đó làm thay đổi giá trị đầu tư vào nơi đây, theo Aalok Mehta, Giám đốc Viện Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) tại Washington.

Trước đó, IEA ước tính tổng vốn đầu tư toàn cầu vào các trung tâm dữ liệu giai đoạn 2026-2030 sẽ đạt 3.900 tỷ USD, con số "quá lớn" để các công ty AI có thể tự mình xoay xở. PIF, quỹ dẫn dắt quá trình chuyển đổi kinh tế Arab Saudi, gần đây đã điều chỉnh chiến lược, cắt giảm hoặc thu hẹp một số "siêu dự án".

Ông Aalok Mehta cho rằng phát triển các trung tâm dữ liệu trong tương lai nhiều khả năng đắt đỏ và mất nhiều thời gian hơn, do chi phí gia cố cơ sở hạ tầng, công nghệ chống máy bay không người lái, phí bảo hiểm tăng và những vấn đề liên quan đến chuỗi cung ứng.

Bà Ray tại Atlantic Council gợi ý "gia cố vật lý" các trung tâm dữ liệu, thậm chí xây dựng dưới lòng đất. Ngoài ra, nhà đầu tư nên cân nhắc đa dạng hóa ở nhiều nơi, kể cả nước ngoài. "Hạ tầng trung tâm dữ liệu mà UAE cần để đáp ứng tham vọng toàn cầu và khu vực không nhất thiết phải đặt hoàn toàn tại UAE", bà ví dụ.

Tin Gốc: Vnexpress

TS Nguyễn Minh Thảo, Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính, nhấn mạnh khi trao đổi với Tuổi Trẻ về dự thảo nghị quyết cắt giảm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến các bộ ngành. Bà Thảo nói:

- Việc đưa ra con số cụ thể về số ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải cắt giảm, giao từng bộ ngành phải cắt giảm bao nhiêu ngành nghề cho thấy sự quyết liệt ngay từ đầu của Trung ương và Chính phủ trong nỗ lực xây dựng một môi trường đầu tư kinh doanh tốt, thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.

* Việc Chính phủ cắt giảm 58 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, theo bà, sẽ tạo hiệu ứng tích cực gì với cộng đồng kinh doanh?

- Theo Luật Đầu tư 2025, có 198 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Thời gian qua, việc cấp phép kinh doanh trong các ngành nghề kinh doanh có điều kiện vô cùng khó khăn. Nhiều người phải bỏ cuộc vì điều kiện kinh doanh khắt khe, đan xen nhau.

Hơn nữa các ngành nghề kinh doanh có điều kiện trong luật có "mũ rất to" - nội hàm rộng, bao phủ nhiều lĩnh vực, hoạt động kinh doanh. Do đó việc Chính phủ cắt giảm 58 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện sẽ tạo môi trường đầu tư kinh doanh thông thoáng, thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.

* Sau khi đưa ra khỏi danh sách những ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, việc quản lý những ngành nghề này sẽ thực hiện ra sao, thưa bà?

- Trong số 58 ngành nghề cắt giảm có những ngành nghề bỏ hẳn ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện như ngành dịch vụ kế toán, nhưng đa phần các ngành nghề kinh doanh sẽ được chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm và một số ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được gộp lại.

Thay vì phải xin cấp phép khi hoạt động kinh doanh như trước đây, tới đây người dân và doanh nghiệp không phải xin cấp phép nhưng vẫn phải tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn nghề và các cơ quan quản lý nhà nước sẽ hậu kiểm sau.

Ví dụ doanh nghiệp kinh doanh lưu trú, tới đây không phải xin cấp phép từ cơ quan quản lý nhà nước nhưng sẽ vẫn phải tuân thủ, đáp ứng các tiêu chuẩn, quy chuẩn về phòng ốc, phải đảm bảo điều kiện về an toàn phòng cháy chữa cháy. Như vậy, với từng ngành nghề kinh doanh sẽ vẫn có những điều kiện kinh doanh riêng.

Tôi cho rằng sau khi cắt giảm các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, cần thực hiện thêm một bước nữa - rà soát xem các điều kiện đưa vào tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn nghề nghiệp có thực sự cần thiết, đã hợp lý chưa. Cần mạnh tay loại bỏ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật không phù hợp, làm khó người dân, doanh nghiệp.

Nếu chúng ta cắt giảm hàng loạt ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện nhưng lại ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn phục vụ hậu kiểm quá khó thì việc cắt giảm sẽ không có nhiều ý nghĩa.

* Việc đưa một số ngành nghề "nhạy cảm" như kinh doanh casino, đặt cược, karaoke, vũ trường... ra khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện liệu có gây ra những tác động tiêu cực nào không?

- Việc đưa những ngành nghề này ra khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện không có nghĩa rằng chúng ta buông lỏng hoạt động kinh doanh của các ngành nghề này. Không phải ai muốn mở quán karaoke, vũ trường, sòng bài ở đâu thì mở.

Thay vào đó sẽ có phương thức quản lý khác phù hợp hơn để quản lý những ngành nghề kinh doanh nhạy cảm, có tác động lớn tới cộng đồng, xã hội.

Việc thay đổi phương thức quản lý cũng tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp trong hoạt động đầu tư, kinh doanh. Ví dụ như dịch vụ lưu trú, khi chúng ta đã có những quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật tốt rồi, người dân chỉ việc tuân thủ trong kinh doanh mà không cần phải đến cơ quan quản lý xin giấy phép đủ điều kiện kinh doanh nữa.

* Nhiều năm qua chúng ta cũng đã thực hiện nhiều đợt cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh nhưng nhiều ý kiến cho rằng việc cắt giảm vẫn còn hình thức. Theo bà, cần làm gì để việc cắt giảm điều kiện kinh doanh thực chất hơn?

- Chính phủ rất quyết liệt khi đưa ra danh sách hàng chục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải cắt giảm nhưng để quá trình cắt giảm thực chất cần có sự tham gia giám sát của đối tượng chịu tác động, các bên liên quan và có giải trình, tiếp thu rõ ràng.

Ngoài ra cần có một đơn vị, đầu mối đánh giá độc lập, khách quan về hiệu quả cắt giảm ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Các đơn vị, đầu mối này phải có chuyên môn sâu, am hiểu từng ngành nghề đầu tư, kinh doanh thì mới đánh giá đúng được hiệu quả cắt giảm.

Để lên được danh mục điều kiện kinh doanh cần cắt giảm trong từng ngành nghề đầu tư kinh doanh cũng cần dựa trên nền tảng, khung tiêu chuẩn đánh giá để biết được trong từng ngành nghề thì điều kiện nào không phù hợp cần cắt giảm. Như vậy quá trình cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh mới trở lên thực chất hơn.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ